Cumhuriyet Gazetesi yazarları : koseyazarioku.com

Tarih:

Platon, yaklaşık 2 bin 400 yıl önce kaleme aldığı Devlet adlı kitabında siyasetin en güçlü metaforlarından birini kurar. Bir mağaranın içinde, doğduklarından beri zincire vurulmuş insanlar vardır. Onlar için gerçeklik, arkalarındaki ateşin mağara duvarına düşürdüğü gölgelerden ibarettir. İçlerinden biri zincirlerini kırıp dışarı çıktığında ise önce gözleri kamaşır. Gördüklerine

Bugün

Olaylar Ve Görüşler

Korkmayacağız, susmayacağız, vazgeçmeyeceğiz - Abdullah Yüksel

Korkuyoruz. İş insanı korkuyor, öğretmen korkuyor, bürokrat korkuyor, emekli korkuyor. Gazeteci, akademisyen, genç, yurttaş... Herkes kendisine bir güvenli alan arıyor. Peki, daha ne kadar korkacağız Ne zamana kadar haksızlık karşısında susacağız Ne zamana kadar adaletsizliğe uğrayanın yanında durmak yerine "Bana dokunmayan yılan bin yaşasın"

Bugün

Olaylar Ve Görüşler

Türkiye'nin Sırat Köprüsü: Açılım Masalı (2)

4- Kurtuluş Savaşı'nı Türk-Kürt ortaklığı kazanmıştır. O halde Kürtler de kurucu halk olmalıdır. Bu iddiaya Prof. Dr. Oktay Uygun şöyle cevap veriyor: "Bu örnekler, 'iki kurucu halk' deyiminin toplumda bir değer taşıması için tarihsel olgular, hatta nüfus durumundan

Bugün

Özdemir İnce

Türk-İslam sentezi ruhuyla barış gelebilir mi

Saray ittifakı, Türk-İslam sentezi ruhuyla yola çıktı. Abdullah Öcalan'ın önü açılırken daha önceleri tam da aynı nedenlerle birden çok kez düş kırıklığı getirmiş, önce çok cömert çıkışların ardından pabucun pahalı olduğunun keşfi ile beklenmedik noktalardan çark edişler yaşanmıştı. Olumsuz geri dönüş noktalarından birdiğerlerinin suçlanması ile, bedelsiz atlatmalar

Bugün

Şükran Soner

Dalgalı bir süreç!

Terörsüz Türkiye sürecinin "yasaya giriş" bölümü bile önümüzdeki dönemin ne kadar çetrefilli geçeceğini ortaya koydu. Dün TBMM Genel Kurulu'nda başlayan görüşmeler öncesinde, cuma günü gerçekleşen 18 saatlik komisyon maratonu pek çok şeyin habercisiydi. Özellikle MHP ile İYİ Parti arasındaki sert tartışma yeri geldikçe vurguladığımız şu kaygıyı anımsattı:

Bugün

Mustafa Balbay

Demokrasisiz barış olur mu

erçeve yasa uzun süredir kamuoyunu meşgul ediyor. Son dönemde siyaset neredeyse bu konuya kilitlenmiş durumda. Siyasette bütün bunlar olurken halkın büyük bölümü ise kendi günlük yaşamında ekonomik-sosyal sorunlarla baş etmeye çalışıyor. Aynı zamanda, Ankara'da yaşanan gelişmeleri ve kendi adına alınan-alınacak kararları dikkatle izliyor. Öncelikle altını kalınca çizmek

Bugün

Mehmet Şakir Örs

İktidarla muhalefetin Batıcılık yarışı

Geçen hafta yazdığım üzere Rusya-Ukrayna savaşında zorlu bir sonbahar dönemine giriliyor. Ukrayna, Rusya'nın yeni saldırılara hazırlandığını söylerken Rus basın yayın organları da Ukrayna kuvvetlerinin yine bir sürpriz saldırı hazırlığında olduğunu yazıyor. Bu iddialara göre, Ukrayna yeni taarruz birlikleri oluşturmuş ve sonbahar aylarında Kırım yönüne taarruza geçecekmiş. Rus basını,

Bugün

Deniz Berktay

Çerçeve yasa: 62 günde ne değişti

erçeve yasa ile çözüm sürecini konuştuğumuz günlere geldik. Terör sorununu yasal bir düzenlemeyle çözebileceğimizi sanıyoruz. Fakat bu, hukuki bir sorun değil. Bunun bir ekonomi-politik sorun olduğunu görmezden geliyoruz. İktidar, MHP ve DEM Parti istiyor ki önce hukuku düzenleyelim, arkasından toplumsal çözüm gelsin. Hâlbuki tam tersi...

Bugün

Murat Ağırel

Adını siz koyun

Ailem ile birlikte olmak için yazılarıma ara verdiğim dönemde, bir yandan uzmanların sosyal medya yorumlarını okurken, bir yandan da halkla iç içe, insanlarla sohbet ederek son olayları nasıl gördüklerini anlamaya çalıştım. Bu yazı yazıldığı sırada adı "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünlüğün Sağlanması" olan yasa Meclis'teydi.

Bugün

Emre Kongar

YENİ Parti'nin tartışması gereken temel soru üzerine

erçeve yasa üzerine yazıyorum 3-4 yazıdır. Evet, yazılar yakın geleceğe ilişkin kesin çizgilere sahip. Bir ilkesel tutum çerçevesinde örülen saptamalar. Nasıl bir gelecek öngörüyorsunuz, istiyorsunuz Bu çerçeve yasa tasarısı ve tabii ki arkasından gelecek (çerçeve gibi, İmralı'nın da onayından geçecek) anayasa kabulü ve sonra da yeni ittifaklarla biçimlenecek seçim sonucu, beklentilerinize-umudunuza uygun mu, nasıl bir tavır alınmalı

Bugün

Orhan Bursalı

Hayır için on neden

Herkes kendi eylemlerinin sorumlusu, başkasınınkinin mahkûmudur. İktidarın çerçeve yasayı Meclis'e sevk ettiği gün telefonum çaldı. Arayan, sosyal medya paylaşımları nedeniyle Türkiye'ye gelemeyen gazeteci arkadaşımdı. Anlayamamıştı, bana "Artık ülkeme gelebilecek miyim" diye soruyordu. Verdiğim cevap kafasını daha da karıştırdı: "Eğer savcılık, paylaşımlarına

10-08-2026 Okunma: 44

Barış Terkoğlu

Ortadoğu'nun ABD sorunu

İlişkilerinin en gerildiği süreçte, İran ile Suudi Arabistan, in'in başkenti Pekin'de 10 Mart 2023'te bir araya gelerek normalleşme kararı almıştı. in'in bu barışçı diplomatik başarısı ABD'yi çok rahatsız etmişti. ünkü sorun yoksa ABD'ye ihtiyaç da olmazdı. ABD bölgedeki varlığını gerekçelendirebilmek için gerekirse sorun yaratıyor ve karşıtlıklar oluşturuyordu.

10-08-2026 Okunma: 40

Mehmet Ali Güller

Spor

Tümünü Gör

Harca harca bitmez!

Türkiye Futbol Federasyonu tarafından belirlenen takım harcama limitleri, kulüplerin gelir-gider dengesini korumak ve sürdürülebilir bir mali yapı oluşturmayı hedefliyor aslında. Gelirlerinden fazla borçlanmasını engellemek gibi bir prensip söz konusu. Galatasaray 9 milyar, Fenerbahçe 6.3 milyar, Beşiktaş 4.1 milyar, Trabzonspor 2.5 milyarlık bir yetkiye sahipti; ki Fenerbahçe ile Trabzonspor

Bugün

Arif Kızılyalın

Eğitim

Yaz dönemi altyapı milli takımlarının maçları ve kulüplerin transfer çalışmalarıyla yoğun geçti. Önceliğimiz kız, erkek milli takımlarımız. Gözlemlediğim kadarıyla eksiklerimiz artarak bütün jenerasyonlarda devam ediyor. Pas alışverişimiz ve durağan oyunumuz en büyük problemimiz. Manalı pas yapmıyoruz, kısacası pas özürlüyüz ve çok statik oynuyoruz. Şimdi burada yetkililerin şöyle söylediğini duyar gibiyim;

09-08-2026 Okunma: 61

Erman Kunter

Sen topunu oyna

Beşiktaş Avrupa kupası ön eleme maçları nedeniyle sezonu çok erken açtı. Yeni bir hocayla ve devam eden transfer sürecinin içinde kendisini Midtjylland gibi güçlü bir takımın karşısında buldu. Tüm bu zor koşullara rağmen turu atlayabilmesi önemli bir moral kaynağı oldu şimdi. Bu kez rakip Hradec Kralove. Ve iki Midtjylland maçı bize gösterdi ki Siyah-Beyazlılar geçen sezona

06-08-2026 Okunma: 73

Gülengül Altınsay

Trabzonspor sevdası

2 Ağustos 1967'de kurulan Trabzonspor'un kuruluşunun 59. ve ligde ilk şampiyonluğunun 50. yılı görkemli bir şekilde kutlandı. Geçen pazar sabahı Ziya Bey Tesisleri'nden belediye bandosu eşliğinde başlayan coşkulu kortej yürüyüşü Atatürk alanında saygı duruşu, ulusal marşımız ve çelenk sunma ile devam etti. Günün anlam ve önemini içeren konuşmacılarda ilk sırayı Divan Kurulu Başkanı

04-08-2026 Okunma: 72

Hayri Güner

Düşündürücü

Fenerbahçe turu geçti. Peki oynadığı futbol Bence sınıfta kaldı. Bu rakibe elenmek ayıp olurdu. Santrforsuz olmuyor. Vedat Muriç'in sakatlığı tabii ki şanssızlık. Acilen bu bölgeye biri şart. Sarı-Lacivertliler geçen yıl şampiyonluğu golcüsünün olmayışından kaybetti. Aynı senaryo yine yaşanırsa artık kıyamet kopar. Talisca atıyor ama bu bölgenin oyuncusu değil. Sıkıntının büyüğü Türk oyuncularda.

31-07-2026 Okunma: 106

106

Hilmi Türkay

Mutlu son

Ligin zirvesinde durum belli ama sıralamanın "sonu" ne olacak Günün maçlarının muamması bu... Bu nedenle Kasımpaşa-Galatasaray karşılaşmasında, topa daha sahip olan taraf Galatasaray olsa da gole daha yakın duran hırslı tarafın Kasımpaşa olması sürpriz değil. Sarı-Kırmızılılarda, yedeklerin forma giydiği karşılaşmada, Lang, Sane

18-05-2026 Okunma: 169

169

Ebru Kılıçoğlu

Umut bitmez

Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün çizdiği yolda laik Cumhuriyeti savunan bizler, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve ocuk Bayramı'nın coşkusunu dün yaşadık. Ve Beşiktaş tribünlerinin "Mustafa Kemal'in askerleriyiz" tezahüratı beni çok duygulandırdı. Hepsini alınlarından öpüyorum. Gelelim futbola... Beşiktaş elinde kalan tek

24-04-2026 Okunma: 158

158

Adnan Dinçer

Kızılelma

1-2 şey yazmak farz oldu.Milli takım ilk maçını 1923'te oynadı.102 yaşında.Cumhuriyet'le aynı yaşta. Euro 2024'te Avusturya'yı yendik.MSÜ rektörü Erhan Afyoncu hocamızın aklına 'Kızılelma' geldi.

28-06-2025 Okunma: 231

231

Bilgin Gökberk

Ekonomi

Tümünü Gör

Karşı hegemonya dalgası-antikomünist histeri

ABD'de kasım seçimleri yaklaşırken siyasetin dili de sertleşiyor. Demokrat Parti içinde neoliberalizme karşı demokratik sosyalist bir dalga yükselirken Trump ve Cumhuriyetçi Parti, bu yükselişi, giderek daha açık biçimde "komünist" olarak nitelemeye başladı. Bu histerik suçlama salt bir seçim propagandası olmaktan öte, yeni krizler, yeni tehditler,

10-08-2026 Okunma: 66

Ergin Yıldızoğlu

İş varmış, gençler çalışmıyormuş!

"Park var, hastane var, her şey var. Gençlerimiz işsiz." Batman'da bir anne, hemşehrisi Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'e çocuklarına iş isterken söylüyor bu sözleri. Ekonomiyi yöneten Şimşek'in yanıtı ise Türkiye'de milyonlarca işsiz gencin duymaya alıştığı ezberi hatırlatıyor:

10-08-2026 Okunma: 59

Jale Özgentürk

Barınma krizine yeni çözüm: Ailenizle yaşayın!

Özellikle 2018'de başlayan ve giderek derinleşen ekonomik bunalımdan bu yana kiralar, hanehalkı gelirlerindeki artışın çok üzerinde yükselmeye devam ediyor. Konut fiyatlarındaki artış ise ev sahibi olmayı geniş toplum kesimleri için giderek ulaşılmaz hale getiriyor. Bugün gençlerin ailelerinden ayrılıp kendi hayatlarını kurabilmeleri, çalışanların gelirlerine uygun bir ev kiralayabilmeleri

09-08-2026 Okunma: 59

Veysel Ulusoy

Anayasa Mahkemesi'nin engelli emekliliği kaldıran uygulamayı...

Soru: Vergi indirimi ile engelli emeklilik hakkımız elimizden alındı. Engelli bireyler olarak çok zor durumdayız. İnsanların dayanacak gücü kalmadı. Lütfen bu konuyu tekrar köşenizde yazar mısınız Volkan A. Kıymetli okurum, engelli emeklilik uygulamasının kaldırılmasını gazete köşemde defalarca yazıp vatandaşın uğradığı hak kaybını anlatmaya

07-08-2026 Okunma: 86

Nergis Şimşek

Sosyal refah devleti

Devleti; bir iktidar tarafından baskıcı, zorlayıcı ve ayrımcı bir şekilde yönetilen, belli kişi ve gruplara yarar sağlamaya yönelik bir düzenek veya örgüt olmaktan çıkarıp topluma hizmet eden, toplumun refahını ençoklamayı hedefleyen sosyal refah devleti konumuna getirmek amaçlanmalıdır. Sosyal refah devleti için, ilkelere uyumun yanı sıra ekonomide kaynakların en iyi dağılımını

05-08-2026 Okunma: 74

Öztin Akgüç

Kalkınma ve akademik meslekler

Birinci sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; makineler, buhar gücü ve fabrika sisteminin oluşmasıydı (1760-1840). İkinci sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; elektrik enerjisi, seri üretim, kimya sanayi, montaj hatlarıydı (1870-1914). Üçüncü sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; bilgisayarlar, internet, mikro çipler, robot teknolojisi, otomasyon oldu (1970'e kadar). Günümüzde

17-08-2025 Okunma: 253

253

İrfan Hüseyin Yıldız

Bu iktisat bize nerelerden geldi (8)

Mevsimin son yazısı ile bu diziyi noktalayalım. Yazdıklarımı yinelemeyeyim. İleride satırbaşı olacaklar varsa onlara dikkat çekeyim. Kapitalizmdeyiz ve onu konuşuyoruz. Onu kavramalıyız. KISA BİLGİ İki yüzyılı aşkın süredir gelişip kurumlarını oluşturmuş kapitalizm, 1970'lerde, sermaye sınıfının "servet"e doğru yol alacağı bir rotaya yöneliyor. İnsana değil,

23-06-2025 Okunma: 288

288

Bilsay Kuruç

Kültür-Sanat

Tümünü Gör

Bilgesu Erenus: Çok yönlü bir sanat insanı

1990'lı yıllar... Cumhuriyetin kuruluşunun bir yıldönümü kutlanıyor, öyle anımsıyorum. Ankara Üniversitesi Dil ve TarihCoğrafya Fakültesi Tiyatro Bölümü'nün öğrencilerinin sunduğu gösteriyi izlemekteyiz. Yanımda Bilgesu Erenus oturuyor. İlk kez o gün tanışıyoruz. Şimdi hesaplıyorum: O yıllarda 50'li yaşlarında. Ne ki "genç kız" havasını hiç

Bugün

Ayşegül Yüksel

Genco Erkal'ı Bir Balıkçı Damında Hatırlamak

Genco Erkal için çok şey yazıldı. Bundan sonra da yazılacak. Onu yakından tanıyanlar, yıllarca aynı sahneyi paylaşanlar, tiyatrosunu bilenler elbette çok daha büyük hikâyeler anlatabilir. Benim anlatacağım öyle büyük bir hikâye değil. Faroz'da, bir balıkçı damında geçen birkaç saat. Yıllar 1997'yi, belki 1998'i gösteriyordu. Genco Erkal, Dostlar

10-08-2026 Okunma: 57

Güven Baykan

Kıyıya Vuran Hatıralar

Elif Aydoğdu Ağatekin'in 10. kişisel sergisi Kıyıda, Gölgeler ve Günlükler, 8 Ağustos'ta Bodrum'daki Dibeklihan Kültür ve Sanat Köyü Erdinç Bakla Sanat Galerisi'nde açıldı. Elif'in işlerini bir süredir takip ediyorum. Bu yüzden sergide karşıma çıkan kırık bir porselen parçasına, eski bir tabağa ya da çocuk figürüne yalnızca o gün gördüğüm bir eser gibi

10-08-2026 Okunma: 53

Güven Baykan

Bilgesu Erenus'un ardından...

Bilgesu Erenus'u 90'lı yılların sonlarında Ankara'da bir etkinlikte tanıdım. Güleryüzlü, sevecen, insancıl olduğu kadar demir leblebi devrimci bir yazar kadın vardı karşımda. Neredeyse bir tam günü yan yana, can cana geçirdik. O günden sonra da iletişimimiz uzun aralıklarla sürdü. Son döneminde çok istememe rağmen onu bir türlü ziyaret edemedim. En

08-08-2026 Okunma: 48

Eren Aysan

'Uyandırın bizi'

1940'lı yılların ortalarında başlayan "materyalist kirlenme"ye karşı "Yeşil Kuşak" oluşturmakla başlayan Amerikancı politikaların "ulus devletlerin bittiği" yaygaralarıyla etnik ve dinsel ayrılıkların kışkırtıldığı, "Osmanlı millet (ümmet) modeli"nin dayatıldığı koşullarda Cumhuriyetimiz, yaşamsal bir tehlikeyle karşı karşıya. CANLANDIRILAN FEODAL KALINTILAR

08-08-2026 Okunma: 44

Öner Yağcı

Ahmet alınacak, sırada Mehmet var!

Havalar mevsim sıcaklığının üstünde seyretmesine karşın birileri ayazda kalmış gibi tir tir titriyor. Özellikle bizim medya mahallesinde. Dünün muktedir yazar ve yorumcuları panik içinde. Ekranlarda yıllarca "O da tutuklanacak; filanca da topun ağzında, falancayı da alacaklardı ama ben engelledim" diye caka satanlardan bazılarının ipi çekildi. İlginç olan; onlarla birlikte program yapan, köşe arkadaşı olan kalemşörler bu kez aynı tirada başladı:

08-08-2026 Okunma: 44

Miyase İlknur

Gaip romancı

6 Haziran 1936 günü Ağaç Dergisinde bir ilan çıkar "Gaip Aranıyor" başlığı ile... Denir ki: "Ağaç yazıcılarından ve 'Ne içindeyim zamanın / Ne de büsbütün dışında" mısralarının mübdii Tanpınar [yaratıcı] kayıptır. Kendisinin nerede olduğunu, nasıl bulunacağını, hangi yazıya başlamış olduğunu, kaç sene sonra biteceğini haber verene Ağaç minnettar

07-08-2026 Okunma: 63

Tolga Aydoğan

Ölçmek ve değerlendirmek

Bazı kadim ifadeler vardır ki, içlerindeki kavramların sıralanışı rastlantısal değildir. Bu sıralamalar, ya bir kapsama-içerilme ilişkisini ya da bir öncelik-sonralık durumunu gösterir; çoğu zaman da her ikisini birden. Sözgelimi "eğitim ve öğretim" ilişkisinde eğitim, öğretimi hem kapsar hem de ondan önceliklidir. Bu nedenle her yıl okullar açılırken

06-08-2026 Okunma: 72

Ali Apaydın

Yaşam

Tümünü Gör

Karısının gözlüğünü kullanan adam...

14 Temmuz günü belediye halk plajı kıyısındaki mikroplastik kirliliği cep telefonuyla kaydetmeye çalışıyordum. Plajda eşiyle güneşlenmekte olan bir adam yerinden kalkıp yanıma geldi. Kendisi de deniz kirliliğinden çok şikayetçiydi. O da fotoğraf ve video çekimleri yapmakta lakin hiç yararını görmemekteydi. Yöre belediyesini suçluyordu. Yaptığı çekimleri ve oluşturduğu şikâyetini nereye sunduğunu

Bugün

Feyzi Açıkalın

Kilo verirken kaslarınızı da vermeyin!

Zayıflama iğneleri artık yeni bir konu değil. Ne işe yaradıklarını, iştahı nasıl etkilediklerini, kimlerin kullanabileceğini ve olası yan etkilerini uzun zamandır konuşuyoruz. Bence artık başka bir soruyu konuşmanın zamanı geldi: Kilo verirken ne kaybediyoruz Kilo kaybı sırasında yağ dokusuyla birlikte yağsız vücut kütlesinde de azalma görülebiliyor.

Bugün

Güneş Aksüs

Figüran olmayı reddediyoruz!

Tamam, şu güzelim ülkede birer figüran durumundayız. Garip bir bilimkurgu filminde dolaşıp duruyoruz. Her seferinde başımıza kocaman taşlar düşüyor. Her seferinde duvarlara çarpıp geri dönüyoruz. Başrolde başkaları, onlar bizim adımıza bankalar kuruyorlar, bizim adımıza vergiler koyuyorlar. Evlerimiz elimizden alınıyor, gazilerimiz parklarda ölüme terk ediliyor, pek çok tanıdığımız kör kuyularda;

09-08-2026 Okunma: 36

Işıl Özgentürk

Ahlak ve bilim seferberliği

Bugüne kadar "tulumbacı sendromu", "Don Kişot anne babalar ve toplumlar", "boyutsallık" adlı yeni kavramlar ortaya attım. Şimdi yeni bir kavramdan ziyade ülke çapında yeni bir hareketin başlaması gerektiğinden söz etmek istiyorum. Bu harekete kısaca "ahlak ve bilim seferberliği' adını verebiliriz. Ahlak ve bilim seferberliğinden kasıt

09-08-2026 Okunma: 33

Üstün Dökmen

TÜİK 2026 ikinci çeyrek turizm verilerini açıkladı: Turist sayısı...

TÜİK'in açıkladığı nisan, mayıs ve haziran aylarını kapsayan verilere göre, turizm gelirimiz geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,6 azalarak 15 milyar 865 milyon dolara geriledi. TÜİK raporunun en can alıcı noktası ziyaretçi sayısındaki yüzde 5,1'lik

03-08-2026 Okunma: 67

Nilay Küçük

ÖTV'de değişiklik neyin habercisi

inli otomobil üreticileri, elektrikli araçların hayatımıza girmesiyle birlikte, içten yanmalı motorlu modellerdeki tecrübe eksikliği dezavantajını hızla aşarak muazzam bir atılım gerçekleştirdi. in'in yüksek teknolojiyi erişilebilir fiyatlarla sunabilme yeteneği, küresel pazarlarda dengeleri altüst etti. Bu durum, kendi yerli üreticilerini korumak isteyen ülkeler için ciddi bir tehdit

02-08-2026 Okunma: 67

Savaşkan İskefli

İkbalperest görevliler!

Başlangıçta sıradan bir gündü benim için. Sıradan olmayan tek şey sabah kahvaltısını yaptığımız yalı da değildi! Zira, daha önce, aynı güzergâhta bir yalıda oturan rahmetli dostum Lizi Behmoaras'la uzun uzun sohbetlerimiz olmuştu. Bu sıradan günü sıradışı kılan şey kuşkusuz beni kahvaltıya davet eden Ali Rıza Bozkurt

31-07-2026 Okunma: 71

Feridun Andaç

Yaşamın kendisini izlemeye ne zaman başladık

Modern insanın en ilginç özelliklerinden biri, tarihte hiç olmadığı kadar çok şeye tanıklık etmesine karşın belki de hiç olmadığı kadar az müdahil olması. Dünyanın herhangi bir yerinde çıkan bir savaşı birkaç dakika içinde öğreniyoruz. Bir depremi, ekonomik krizi, seçim sonucunu, toplumsal protestoları, hatta başka bir ülkedeki darbe girişimini bile canlı yayınlardan takip edebiliyoruz.

11-07-2026 Okunma: 81