Türkiye'de son dönemde tartışılan yasal düzenlemeler ve "çözüm" başlığı altında gündeme getirilen girişimler, yalnızca bir güvenlik ya da kimlik meselesi değildir. Konu, Türkiye Cumhuriyeti'nin siyasal rejiminin, devlet yapısının ve toplumsal geleceğinin nasıl şekilleneceği sorusuyla doğrudan bağlantılıdır. Bu nedenle sorunu günlük siyasi tartışmaların
3
Osmanlı İmparatorluğu'nda millet sistemi, tebaanın (halkın) etnik veya ulusal kökenlerine göre değil, din ve mezhep esaslarına göre teşkilatlandırıldığı idari ve hukuki bir sistemdir. Bu yapı, imparatorluk içerisindeki farklı dini toplulukların kendi iç işlerini, özellikle de din, eğitim, aile ve miras hukuku gibi alanları kendi inanç esasları ve gelenekleri doğrultusunda yönetmelerine olanak tanımıştır.
3
Yunanistan, Türkiye'nin batıdaki fırsatçı, "kötü komşu"sudur. Yunan dış politikasında Türkiye her zaman önceliklidir. Bu nedenle de Yunan medyasında hemen hemen her gün Türkiye ile ilgili haberlere rastlamak olanaklıdır. Türkiye nüfusu ile Yunanistan'dan yaklaşık dokuz, üretim kapasitesi ile ise 5.5 kat daha büyüktür. (2025 yılında Türkiye'nin GSYİH'si
3
Terörsüz Türkiye hedefi ile çıkılan yolda iki yıl sonra bir çerçeve oluştu. İçi ekimden itibaren doldurulacak. Konu iç barış olunca öncelikle şunu vurgulamadan ayrıntıya girmiyoruz; hepimizin arzusu adalet terazisinin herkesi eşit tarttığı, barış içinde bir ülke! Önceki gün Meclis'ten yüzde 80'i aşan bir destekle geçen çerçeve yasaya ilişkin kaygılarımızı, görünen köyü, dışımızla ilgili bağlantıları dilimiz döndüğünce paylaştık.
2
592 milletvekilinin 467'i, AKP+MHP+DEM Parti'nin terörist elebaşı Öcalan'la hazırladığı çerçeve yasayı onayladı. Milletvekili olurken hepsi hukukun üstünlüğüne bağlı kalacağı, anayasaya sadakatten ayrılmayacağı konusunda namus ve şerefi üzerine yemin etmişti ama hiçbiri, hukukçuların uyarılarına karşın, yasanın her maddesiyle anayasaya aykırı olmasını umursamadı.
2
Bir sabah kalktık ki Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, bir savunma paktı imzalamışlar! Birine saldırıyı hepsine yapılmış sayacaklarını dünyaya açıklamışlar! HANGİ DÜNYADA YAŞIYORUZ Yakın gelecekte bitmesi beklenmeyen Rusya-Ukrayna savaşı, İran'a ABDİsrail saldırıları, küçük bir değerlendirme hatasında bir dünya savaşına dönüşebilecek, nükleer seçeneğin bile gündeme
2
Saray ittifakı, Türk-İslam sentezi ruhuyla yola çıktı. Abdullah Öcalan'ın önü açılırken daha önceleri tam da aynı nedenlerle birden çok kez düş kırıklığı getirmiş, önce çok cömert çıkışların ardından pabucun pahalı olduğunun keşfi ile beklenmedik noktalardan çark edişler yaşanmıştı. Olumsuz geri dönüş noktalarından birdiğerlerinin suçlanması ile, bedelsiz atlatmalar
40
4- Kurtuluş Savaşı'nı Türk-Kürt ortaklığı kazanmıştır. O halde Kürtler de kurucu halk olmalıdır. Bu iddiaya Prof. Dr. Oktay Uygun şöyle cevap veriyor: "Bu örnekler, 'iki kurucu halk' deyiminin toplumda bir değer taşıması için tarihsel olgular, hatta nüfus durumundan
39
erçeve yasa uzun süredir kamuoyunu meşgul ediyor. Son dönemde siyaset neredeyse bu konuya kilitlenmiş durumda. Siyasette bütün bunlar olurken halkın büyük bölümü ise kendi günlük yaşamında ekonomik-sosyal sorunlarla baş etmeye çalışıyor. Aynı zamanda, Ankara'da yaşanan gelişmeleri ve kendi adına alınan-alınacak kararları dikkatle izliyor. Öncelikle altını kalınca çizmek
38
erçeve yasa ile çözüm sürecini konuştuğumuz günlere geldik. Terör sorununu yasal bir düzenlemeyle çözebileceğimizi sanıyoruz. Fakat bu, hukuki bir sorun değil. Bunun bir ekonomi-politik sorun olduğunu görmezden geliyoruz. İktidar, MHP ve DEM Parti istiyor ki önce hukuku düzenleyelim, arkasından toplumsal çözüm gelsin. Hâlbuki tam tersi...
38
erçeve yasa üzerine yazıyorum 3-4 yazıdır. Evet, yazılar yakın geleceğe ilişkin kesin çizgilere sahip. Bir ilkesel tutum çerçevesinde örülen saptamalar. Nasıl bir gelecek öngörüyorsunuz, istiyorsunuz Bu çerçeve yasa tasarısı ve tabii ki arkasından gelecek (çerçeve gibi, İmralı'nın da onayından geçecek) anayasa kabulü ve sonra da yeni ittifaklarla biçimlenecek seçim sonucu, beklentilerinize-umudunuza uygun mu, nasıl bir tavır alınmalı
38
Geçen hafta yazdığım üzere Rusya-Ukrayna savaşında zorlu bir sonbahar dönemine giriliyor. Ukrayna, Rusya'nın yeni saldırılara hazırlandığını söylerken Rus basın yayın organları da Ukrayna kuvvetlerinin yine bir sürpriz saldırı hazırlığında olduğunu yazıyor. Bu iddialara göre, Ukrayna yeni taarruz birlikleri oluşturmuş ve sonbahar aylarında Kırım yönüne taarruza geçecekmiş. Rus basını,
37
anakkale Kara Savaşları, yurtseverlik, bağımsızlık ve Atatürk'ün askeri dehasının simgesidir. anakkale savunmasının her günü, her dakikası çok değerlidir ancak 10 Ağustos 1915 sabahı Türk ulusunun kararan yazgısını değiştiren zaman dilimidir! Niçin mi 25 Nisan'da başlayan İngiliz-Anzak saldırısını büyük bir karar ve
3
Yaz dönemi altyapı milli takımlarının maçları ve kulüplerin transfer çalışmalarıyla yoğun geçti. Önceliğimiz kız, erkek milli takımlarımız. Gözlemlediğim kadarıyla eksiklerimiz artarak bütün jenerasyonlarda devam ediyor. Pas alışverişimiz ve durağan oyunumuz en büyük problemimiz. Manalı pas yapmıyoruz, kısacası pas özürlüyüz ve çok statik oynuyoruz. Şimdi burada yetkililerin şöyle söylediğini duyar gibiyim;
62
Beşiktaş Avrupa kupası ön eleme maçları nedeniyle sezonu çok erken açtı. Yeni bir hocayla ve devam eden transfer sürecinin içinde kendisini Midtjylland gibi güçlü bir takımın karşısında buldu. Tüm bu zor koşullara rağmen turu atlayabilmesi önemli bir moral kaynağı oldu şimdi. Bu kez rakip Hradec Kralove. Ve iki Midtjylland maçı bize gösterdi ki Siyah-Beyazlılar geçen sezona
73
2 Ağustos 1967'de kurulan Trabzonspor'un kuruluşunun 59. ve ligde ilk şampiyonluğunun 50. yılı görkemli bir şekilde kutlandı. Geçen pazar sabahı Ziya Bey Tesisleri'nden belediye bandosu eşliğinde başlayan coşkulu kortej yürüyüşü Atatürk alanında saygı duruşu, ulusal marşımız ve çelenk sunma ile devam etti. Günün anlam ve önemini içeren konuşmacılarda ilk sırayı Divan Kurulu Başkanı
72
Fenerbahçe turu geçti. Peki oynadığı futbol Bence sınıfta kaldı. Bu rakibe elenmek ayıp olurdu. Santrforsuz olmuyor. Vedat Muriç'in sakatlığı tabii ki şanssızlık. Acilen bu bölgeye biri şart. Sarı-Lacivertliler geçen yıl şampiyonluğu golcüsünün olmayışından kaybetti. Aynı senaryo yine yaşanırsa artık kıyamet kopar. Talisca atıyor ama bu bölgenin oyuncusu değil. Sıkıntının büyüğü Türk oyuncularda.
106
Ligin zirvesinde durum belli ama sıralamanın "sonu" ne olacak Günün maçlarının muamması bu... Bu nedenle Kasımpaşa-Galatasaray karşılaşmasında, topa daha sahip olan taraf Galatasaray olsa da gole daha yakın duran hırslı tarafın Kasımpaşa olması sürpriz değil. Sarı-Kırmızılılarda, yedeklerin forma giydiği karşılaşmada, Lang, Sane
169
Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün çizdiği yolda laik Cumhuriyeti savunan bizler, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve ocuk Bayramı'nın coşkusunu dün yaşadık. Ve Beşiktaş tribünlerinin "Mustafa Kemal'in askerleriyiz" tezahüratı beni çok duygulandırdı. Hepsini alınlarından öpüyorum. Gelelim futbola... Beşiktaş elinde kalan tek
158
1-2 şey yazmak farz oldu.Milli takım ilk maçını 1923'te oynadı.102 yaşında.Cumhuriyet'le aynı yaşta. Euro 2024'te Avusturya'yı yendik.MSÜ rektörü Erhan Afyoncu hocamızın aklına 'Kızılelma' geldi.
231
CHP'yi kuruluşu, tüzel kişiliği, bir asrı aşkın geçmişi ile günümüzün işgalci atanmış, figüran yönetiminden ayırmak gerekir. CHP, resmen, Kurtuluş Savaşı'nı yürüten örgüt Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin siyasal partiye dönüştürülmesiyle Mustafa Kemal Paşa tarafından 9 Eylül 1923 tarihinde Halk Fırkası adıyla kurulmuştur.
3
ABD'de kasım seçimleri yaklaşırken siyasetin dili de sertleşiyor. Demokrat Parti içinde neoliberalizme karşı demokratik sosyalist bir dalga yükselirken Trump ve Cumhuriyetçi Parti, bu yükselişi, giderek daha açık biçimde "komünist" olarak nitelemeye başladı. Bu histerik suçlama salt bir seçim propagandası olmaktan öte, yeni krizler, yeni tehditler,
67
"Park var, hastane var, her şey var. Gençlerimiz işsiz." Batman'da bir anne, hemşehrisi Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'e çocuklarına iş isterken söylüyor bu sözleri. Ekonomiyi yöneten Şimşek'in yanıtı ise Türkiye'de milyonlarca işsiz gencin duymaya alıştığı ezberi hatırlatıyor:
59
Özellikle 2018'de başlayan ve giderek derinleşen ekonomik bunalımdan bu yana kiralar, hanehalkı gelirlerindeki artışın çok üzerinde yükselmeye devam ediyor. Konut fiyatlarındaki artış ise ev sahibi olmayı geniş toplum kesimleri için giderek ulaşılmaz hale getiriyor. Bugün gençlerin ailelerinden ayrılıp kendi hayatlarını kurabilmeleri, çalışanların gelirlerine uygun bir ev kiralayabilmeleri
59
Soru: Vergi indirimi ile engelli emeklilik hakkımız elimizden alındı. Engelli bireyler olarak çok zor durumdayız. İnsanların dayanacak gücü kalmadı. Lütfen bu konuyu tekrar köşenizde yazar mısınız Volkan A. Kıymetli okurum, engelli emeklilik uygulamasının kaldırılmasını gazete köşemde defalarca yazıp vatandaşın uğradığı hak kaybını anlatmaya
86
Birinci sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; makineler, buhar gücü ve fabrika sisteminin oluşmasıydı (1760-1840). İkinci sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; elektrik enerjisi, seri üretim, kimya sanayi, montaj hatlarıydı (1870-1914). Üçüncü sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; bilgisayarlar, internet, mikro çipler, robot teknolojisi, otomasyon oldu (1970'e kadar). Günümüzde
253
Mevsimin son yazısı ile bu diziyi noktalayalım. Yazdıklarımı yinelemeyeyim. İleride satırbaşı olacaklar varsa onlara dikkat çekeyim. Kapitalizmdeyiz ve onu konuşuyoruz. Onu kavramalıyız. KISA BİLGİ İki yüzyılı aşkın süredir gelişip kurumlarını oluşturmuş kapitalizm, 1970'lerde, sermaye sınıfının "servet"e doğru yol alacağı bir rotaya yöneliyor. İnsana değil,
288
Önce bu yazıyı yazdığım günlerdeki sıkıntılı havadan söz etmeliyim. Yağmur bulutları dolaşıyor ama yere kadar inmiyor. Herkes bunalımda. Meğerse bu hava eyyamı bahur olarak tabir edilen Arapça kökenli bir söz olup yaz mevsiminin en sıcak, boğucu ve bunaltıcı günleri anlamına gelirmiş. Halk arasında "Afrika sıcakları" ya da "çöl sıcakları" olarak da biliniyor. Kuzey Yarımküre'de
3
1990'lı yıllar... Cumhuriyetin kuruluşunun bir yıldönümü kutlanıyor, öyle anımsıyorum. Ankara Üniversitesi Dil ve TarihCoğrafya Fakültesi Tiyatro Bölümü'nün öğrencilerinin sunduğu gösteriyi izlemekteyiz. Yanımda Bilgesu Erenus oturuyor. İlk kez o gün tanışıyoruz. Şimdi hesaplıyorum: O yıllarda 50'li yaşlarında. Ne ki "genç kız" havasını hiç
58
Genco Erkal için çok şey yazıldı. Bundan sonra da yazılacak. Onu yakından tanıyanlar, yıllarca aynı sahneyi paylaşanlar, tiyatrosunu bilenler elbette çok daha büyük hikâyeler anlatabilir. Benim anlatacağım öyle büyük bir hikâye değil. Faroz'da, bir balıkçı damında geçen birkaç saat. Yıllar 1997'yi, belki 1998'i gösteriyordu. Genco Erkal, Dostlar
58
Elif Aydoğdu Ağatekin'in 10. kişisel sergisi Kıyıda, Gölgeler ve Günlükler, 8 Ağustos'ta Bodrum'daki Dibeklihan Kültür ve Sanat Köyü Erdinç Bakla Sanat Galerisi'nde açıldı. Elif'in işlerini bir süredir takip ediyorum. Bu yüzden sergide karşıma çıkan kırık bir porselen parçasına, eski bir tabağa ya da çocuk figürüne yalnızca o gün gördüğüm bir eser gibi
54
Bilgesu Erenus'u 90'lı yılların sonlarında Ankara'da bir etkinlikte tanıdım. Güleryüzlü, sevecen, insancıl olduğu kadar demir leblebi devrimci bir yazar kadın vardı karşımda. Neredeyse bir tam günü yan yana, can cana geçirdik. O günden sonra da iletişimimiz uzun aralıklarla sürdü. Son döneminde çok istememe rağmen onu bir türlü ziyaret edemedim. En
48
1940'lı yılların ortalarında başlayan "materyalist kirlenme"ye karşı "Yeşil Kuşak" oluşturmakla başlayan Amerikancı politikaların "ulus devletlerin bittiği" yaygaralarıyla etnik ve dinsel ayrılıkların kışkırtıldığı, "Osmanlı millet (ümmet) modeli"nin dayatıldığı koşullarda Cumhuriyetimiz, yaşamsal bir tehlikeyle karşı karşıya. CANLANDIRILAN FEODAL KALINTILAR
45
Havalar mevsim sıcaklığının üstünde seyretmesine karşın birileri ayazda kalmış gibi tir tir titriyor. Özellikle bizim medya mahallesinde. Dünün muktedir yazar ve yorumcuları panik içinde. Ekranlarda yıllarca "O da tutuklanacak; filanca da topun ağzında, falancayı da alacaklardı ama ben engelledim" diye caka satanlardan bazılarının ipi çekildi. İlginç olan; onlarla birlikte program yapan, köşe arkadaşı olan kalemşörler bu kez aynı tirada başladı:
45
6 Haziran 1936 günü Ağaç Dergisinde bir ilan çıkar "Gaip Aranıyor" başlığı ile... Denir ki: "Ağaç yazıcılarından ve 'Ne içindeyim zamanın / Ne de büsbütün dışında" mısralarının mübdii Tanpınar [yaratıcı] kayıptır. Kendisinin nerede olduğunu, nasıl bulunacağını, hangi yazıya başlamış olduğunu, kaç sene sonra biteceğini haber verene Ağaç minnettar
64
14 Temmuz günü belediye halk plajı kıyısındaki mikroplastik kirliliği cep telefonuyla kaydetmeye çalışıyordum. Plajda eşiyle güneşlenmekte olan bir adam yerinden kalkıp yanıma geldi. Kendisi de deniz kirliliğinden çok şikayetçiydi. O da fotoğraf ve video çekimleri yapmakta lakin hiç yararını görmemekteydi. Yöre belediyesini suçluyordu. Yaptığı çekimleri ve oluşturduğu şikâyetini nereye sunduğunu
37
Zayıflama iğneleri artık yeni bir konu değil. Ne işe yaradıklarını, iştahı nasıl etkilediklerini, kimlerin kullanabileceğini ve olası yan etkilerini uzun zamandır konuşuyoruz. Bence artık başka bir soruyu konuşmanın zamanı geldi: Kilo verirken ne kaybediyoruz Kilo kaybı sırasında yağ dokusuyla birlikte yağsız vücut kütlesinde de azalma görülebiliyor.
29
Tamam, şu güzelim ülkede birer figüran durumundayız. Garip bir bilimkurgu filminde dolaşıp duruyoruz. Her seferinde başımıza kocaman taşlar düşüyor. Her seferinde duvarlara çarpıp geri dönüyoruz. Başrolde başkaları, onlar bizim adımıza bankalar kuruyorlar, bizim adımıza vergiler koyuyorlar. Evlerimiz elimizden alınıyor, gazilerimiz parklarda ölüme terk ediliyor, pek çok tanıdığımız kör kuyularda;
36
Bugüne kadar "tulumbacı sendromu", "Don Kişot anne babalar ve toplumlar", "boyutsallık" adlı yeni kavramlar ortaya attım. Şimdi yeni bir kavramdan ziyade ülke çapında yeni bir hareketin başlaması gerektiğinden söz etmek istiyorum. Bu harekete kısaca "ahlak ve bilim seferberliği' adını verebiliriz. Ahlak ve bilim seferberliğinden kasıt
34
TÜİK'in açıkladığı nisan, mayıs ve haziran aylarını kapsayan verilere göre, turizm gelirimiz geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,6 azalarak 15 milyar 865 milyon dolara geriledi. TÜİK raporunun en can alıcı noktası ziyaretçi sayısındaki yüzde 5,1'lik
68
inli otomobil üreticileri, elektrikli araçların hayatımıza girmesiyle birlikte, içten yanmalı motorlu modellerdeki tecrübe eksikliği dezavantajını hızla aşarak muazzam bir atılım gerçekleştirdi. in'in yüksek teknolojiyi erişilebilir fiyatlarla sunabilme yeteneği, küresel pazarlarda dengeleri altüst etti. Bu durum, kendi yerli üreticilerini korumak isteyen ülkeler için ciddi bir tehdit
67
Başlangıçta sıradan bir gündü benim için. Sıradan olmayan tek şey sabah kahvaltısını yaptığımız yalı da değildi! Zira, daha önce, aynı güzergâhta bir yalıda oturan rahmetli dostum Lizi Behmoaras'la uzun uzun sohbetlerimiz olmuştu. Bu sıradan günü sıradışı kılan şey kuşkusuz beni kahvaltıya davet eden Ali Rıza Bozkurt
71
Modern insanın en ilginç özelliklerinden biri, tarihte hiç olmadığı kadar çok şeye tanıklık etmesine karşın belki de hiç olmadığı kadar az müdahil olması. Dünyanın herhangi bir yerinde çıkan bir savaşı birkaç dakika içinde öğreniyoruz. Bir depremi, ekonomik krizi, seçim sonucunu, toplumsal protestoları, hatta başka bir ülkedeki darbe girişimini bile canlı yayınlardan takip edebiliyoruz.
81
© 2025
