Yakın tarihimiz politikacılar tarafından sürekli olarak saptırıldığı için "ok Partili Rejim"in ilk darbesinin sağ bir sivil darbe olduğu ve Menderes tarafından, Anayasa'ya aykırı olarak kurulan "Tahkikat Encümeni" ile yapıldığı unutulur. Menderes'in 27 Nisan 1960 tarihli "Tahkikat
34
Bakmayın kürsüden kükrediğine; işine gelince tükürdüğünü de yalar, süt dökmüş kediye de dönebilir. Bu cümlenin doğruluğuna en sağlam kanıtlar siyasetçilerden geliyor. Bir bakıyorsunuz hakaretler savruluyor, sonra aniden gülüşmelerle birlikte yakın temaslar kuruluyor. Bu tuhaflığın son örneğini, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nda İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu verdi.
18
Daha önce de yazmıştım: Fransızlar helaya "sans numero" yani "numarasız" derler. Derler de Fransızcası yalapşap biri, "numara"nın önündeki "san" diye söylenen ve dilimizde olumsuzluk eki "-sız"
16
Milli Mücadele'yi örgütleyen, 23 Nisan 1920'de TBMM'nin açılışını sağlayan antiemperyalist Kurtuluş Savaşı'nın başkomutanı Mustafa Kemal Atatürk, Cumhuriyetin kuruluşunun da tartışmasız önderidir. Mustafa Kemal'in 600 yıllık padişahlık rejiminden cumhuriyet modeline geçmesinin nedenleri ve onun benliğinde var olan cumhuriyet idealinin kökleri üzerinde durulmalıdır.
15
İtalyan sinemasının klasikleri arasına giren "Brancaleone Ordusu" isimli bir komedi filmi vardır. Haydutlar, saf ama gururlu bir şövalyeyi (Brancaleone) Haçlı seferlerinin ortasında, absürt maceralara düşecek ordularının şefi yaparlar. Hikâye belleklerde öyle güçlü yer edinmiştir ki derme çatma, kervan yolda düzülür hesabıyla kalkışılan tüm girişimlere İtalyancada "Brancaleone ordusu" denir.
15
Aziz Hoca iki haftaya yakın burada. Önce Mersin Üniversitesi'nde yeni öğrenim yılının açılış konuşmasını yaptı. Hoca orada henüz yayınlanmamış yeni buluşunu anlattı. Bunu ayrıca yazacağım, çok önemli bir çalışma. Şu kadarını söyleyeyim, arkeler üzerine (en ilkel canlılar) ve 35 yıldır bir yandan da bunun üzerinde çalışıyordu. Noktayı koydu.
14
103 yıl... Arkamızda kocaman bir tarih. Kurtuluş ve kuruluş... Neler başarılmadı ki bu topraklarda! Savaşlardan yorgun, yoksul, büyük ölçüde okuma yazma bilmeyen bir toplumdan yeni bir ülke yaratıldı. Üstelik yalnızca bir devlet kurulmadı. Bir gelecek tasarlandı. Eğitimden bilime, hukuktan sanata, kadın haklarından sanayileşmeye uzanan büyük bir dönüşümün temelleri atıldı.
36
Bundan tam altı yıl önce, İzmirliler olarak ağır bir deprem yaşamıştık. Başta Bayraklı'da olmak üzere kentin önemli bölümünde ağır hasar oluşmuştu. 2020 yılının 30 Ekim'inde yaşanan depremde 117 hemşehrimizi yitirmiştik. ok sayıda konut ve işyeri yıkılmış, önemli ölçüde hasar oluşmuştu. O günden bu yana altı koca yıl geçti. Ancak biz İzmir depremini,
35
Cumhuriyet Bayramı görüntülerini izlerken masamdaki bir dosya gözümün içine bakıyordu. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın videosundaki şu sözüne dikkat kesildim: "86 milyon olarak ortak değerlerimiz etrafında kenetlenerek Türkiye Yüzyılı hedefimizi kuvveden fiile geçirecek, gökkubbemiz olarak gördüğümüz Türkiye Cumhuriyeti'ni çok daha aydınlık yarınlara hep
32
Türkiye salgından bu yana ekonomik bunalım, son yerel seçimlerden bu yana da hukuk bunalımı yaşıyor. Sandık, her beş yılda bir ülkeyi yönetecek kişilerin belirlenmesi için kuruluyor. Ancak son seçimlerde kullanılan oylar adeta kullananları cezalandırmaya dönmüş durumda. Yakın geçmişi anımsayalım. 2023 Mayıs seçimlerinden sonra Mehmet Şimşek,
29
Cumhuriyetimizin 103. yıldönümünde, başta ulu önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere, silah arkadaşlarını, vatanımız için canlarını feda eden aziz şehitlerimizi ve gazilerimizi sonsuz rahmet ve minnetle andık. Mustafa Kemal Atatürk'ün zihin dünyasında cumhuriyet fikrinin oluşumu; dönemsel bir rastlantı veya anlık siyasi tercih değildir. Bunun kökleri Harbiye yıllarına uzanan, teorik arka planı sağlam ve aşamalı bir stratejik değişimin neticesidir.
26
Tarih insanı neyi bildiğiyle değil kendi gerçeğiyle sınar. Belki günlerdir içiniz rahat. "Nasıl olsa fon almadım" diyorsunuz. Ya da "Mağdurun parası ödenir de sorun biter" diye düşünüyorsunuz. Oysa çok yanılıyorsunuz. Zira fon vurgununu yapanlar sadece portföylere hapsolmuş 455 bin kişinin parasını çalmadı. Hepimize ait olanı, kamunun malını, hiç fona karışmamış olanı da pula çevirdi.
38
Fenerbahçe'nin eski yıldızı Kuyt'ı geçici de olsa Sarı-Lacivertlilerin başında teknik sorumlu olarak görmek de varmış. Hollandalı isim, 2012-2015 arasında Fenerbahçe formasını giymişti. Mücadeleci oyun anlayışıyla herkesin sevgilisi olmuştu. Ama görünen o ki Kuyt'ın teknik direktörlüğü, futbolculuğundan baya kötüymüş.
33
Son haftalarda alınan başarılı sonuçların ardından Trabzon'da ve Trabzonspor'da yüzler gülüyor. Başkan Ertuğrul Doğan döneminde yaşanan değişimler, Bankalar Birliği'nden çıkışla başladı, sponsorluk anlaşmaları, gayrimenkul projeleriyle devam etti. Oyuncu satışlarıyla yeni gelir kaynakları oluşturulurken, Trabzonspor'da sürdürülebilir ve borçsuz
71
Bizim "Dünya Derbisi"nin sonunda iki takımın oyuncuları, kenar görevlileri filan onlarca insan birbirine giriyor; itiş kakış, boğaza sarılmalar... Fakat ne yazık ki ekran başındakilerden bu görüntüler saklanıyor. Kameralar hemen yakın çekimden çatı kameralarına geçiriliyor. Peki neden Kimleri, neden koruyorsunuz Oysa biz daha önce kameraların yakın çekimlerine
65
Brezilya'daki tarihi seçimleri merkez sol çizgideki Luiz Inacio Lula Da Silva kazandı. İşçi hareketinden devlet başkanlığına evrilen siyasi bir geçmişi var. Bu kimliği sayesinde Trump, Soros ve hatta Netanyahu destekli, milyar dolarlık seçim bütçesine sahip sağcı aday Bolsonaro'yu 1.9 puan geriden
68
Cesaret mi tedbir mi Bir derbi söz konusuysa genelde maçın sorusu bu oluyor... Bu maç hariç! Ezeli rakibini evinde ağırlayan Galatasaray, sahaya "En iyi savunma saldırıdır" taktiği ile çıkınca tedbir her iki taraf için de tatlı bir temenni olarak kalıyor. Maçın ilk 15 dakikasında, rakip kaleyi adeta ablukaya alan Sarı-Kırmızılılar; 29 ve 44'te ikisi de
45
Son yılların en fazla kullanılan 3 sözcüğü nedir diye sorarsanız çoğu kişinin hemfikir olduğu gibi; şeffaflık, denetim ve liyakat diyebiliriz. Bu üç sihirli kelime her alanda olduğu gibi spor sahalarında da çokça eksikliğini duyduğumuz birer olgu haline geldi. Şeffaflıktan başlayalım. Takımların bütçeleri ve bağlı olarak da oyuncu ve teknik kadroların kontratları niye açıklanmaz Basketbol
42
A Milli Futbol Takımımız, UEFA Uluslar A Ligi'nde mücadele ediyor. Bu durum başlı başına bir başarıdır. ünkü; Avrupa futboluna yön veren ülkelerle aynı ligde mücadele ediyoruz. Önemli olan buralarda kalmak, onlara rakip olmak ve kendimizi daha da geliştirmek. Ay-Yıldızlılar, 2026 Dünya Kupası'na büyük umutlarla gitti ama sahadaki sonuçlar ülkemizi koskoca bir hayal kırıklığına uğrattı. Sebepler çok tartışıldı, futbolcular yerden yere vuruldu, teknik direktör
63
1-2 şey yazmak farz oldu.Milli takım ilk maçını 1923'te oynadı.102 yaşında.Cumhuriyet'le aynı yaşta. Euro 2024'te Avusturya'yı yendik.MSÜ rektörü Erhan Afyoncu hocamızın aklına 'Kızılelma' geldi.
263
Türkiye'de enflasyon tartışmalarında dikkat çekici bir dönüşüm yaşanıyor. Daha önce ENAG'ın verilerini reddeden, resmi istatistikleri savunan bazı iktidar yanlısı çevreler, bugün bu verileri kabul etmeye başlamış görünüyor. Üstelik bu veriler üzerinden toplumun nasıl fakirleştiğini tartışıyorlar. İlginç bir değişim!
34
Soru: Eşim Bağ-Kur sigortalısı iken 2026 yılı mayıs ayında vefat etti. Esnaflıktan dolayı borcu bulunmakta. Borçları için reddi miras yapmayı düşünüyorum ancak bu durumda emekli maaşından vazgeçmiş olur muyum Ganime Ö. Cevap: Reddi miras en kısa tanımıyla, miras bırakanın ölümü sonrasında yasal veya atanmış mirasçılarının,
75
1973'te ABD Vietnam'dan çekilirken sloganımız "Bir, iki, üç, daha fazla Vietnam!" idi. Bugün Brezilya'da Lula'nın zaferi, Sırbistan'da öğrencilerin öncülüğünde yükselen halk hareketi ve Avrupa'nın farklı ülkelerinde gelişen toplumsal mücadeleler, o sloganı hatırlatıyor. Bu kez hedef, emperyalizmin yanı sıra yükselen faşist dalga.
70
Planlama, amaçlara ulaşmak için izlenecek politikaları belirlemenin önkoşuludur. Aynı zamanda sınırlı kaynakların verimli ve etkin kullanılmasını, geleceğin belirsizliğinin azaltılmasını, hedef belirlenmesini, hedeflere ulaşmada karşılaşılabilecek sorunların önceden öngörülerek tasarlanan önlemlerin düzenli uygulanmasını ve gelişmelerin izlenmesini sağlayan bir araçtır. Bütünsel,
62
Bugün 10 kentte gazeteciler olarak sokağa çıkıyoruz. Türkiye Gazeteciler Sendikası'nın öncülüğünde basın meslek örgütlerinin çağrısı: "Sansüre hayır, habere özgürlük." İçinde yer aldığımız medya düzeni, bugün büyük bir kuşatma altında. Olayların ardındaki gerçekleri ortaya çıkarmaya çalışan gazetecilerin kapılarına polis dayanınca milyonlarca insanın habere, gerçeğe ulaşabileceği kapılar kapanıyor.
48
Birinci sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; makineler, buhar gücü ve fabrika sisteminin oluşmasıydı (1760-1840). İkinci sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; elektrik enerjisi, seri üretim, kimya sanayi, montaj hatlarıydı (1870-1914). Üçüncü sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; bilgisayarlar, internet, mikro çipler, robot teknolojisi, otomasyon oldu (1970'e kadar). Günümüzde
296
Mevsimin son yazısı ile bu diziyi noktalayalım. Yazdıklarımı yinelemeyeyim. İleride satırbaşı olacaklar varsa onlara dikkat çekeyim. Kapitalizmdeyiz ve onu konuşuyoruz. Onu kavramalıyız. KISA BİLGİ İki yüzyılı aşkın süredir gelişip kurumlarını oluşturmuş kapitalizm, 1970'lerde, sermaye sınıfının "servet"e doğru yol alacağı bir rotaya yöneliyor. İnsana değil,
320
Bu haftanın her dakikası Atatürk'e yönelik sözlerle yapılan etkinliklere ayrıldı. Bunların Cumhuriyet var oldukça da süreceğine inanıyorum. Bugünkü yazımda, onun gençlere yönelik görüşlerini öne alıyorum: "Bugün ulaştığımız sonuç, yüzyıllardan beri çekilen ulusal yıkımların yarattığı uyanıklığın ve bu sevgili yurdun her köşesini sulayan kanların bedelidir.
48
Bugün, Türkiye Cumhuriyeti 103 yaşında! Kutlu olsun! Türkiye Cumhuriyeti sokaklarda, meydanlarda, dağlarda, tepelerde, ovalarda, nehirlerde kuruldu. Direnerek kuruldu. Direnerek var oldu. Bu ülkede cumhuriyet asla sokakta bulunmadı, ama sokaklarda, meydanlarda kuruldu. Onu saraydakiler değil, sokaktakiler, meydanlardakiler kurdu!
55
29 Ekim 1923 akşamı Meclis'te hareketli bir ana tanıklık edilir. Anayasanın ilk maddesi olan "Türkiye Devleti'nin yönetim şekli cumhuriyettir" ifadesi 20.30'da kabul edilirken milletvekilleri de hep bir ağızdan "Yaşasın Cumhuriyet" diye haykırır. Aynı anlarda Ankara Kalesi'nde 101 pare top atışı ile Cumhuriyetin ilanı duyurulur. O günün tanığı tarihçi Enver
53
Bugün Cumhuriyet Bayramı... "Yıl, 1919/ Mayısın on dokuzu./ Uyanın Samsunlular!/ Uyumak ölüme eş,/ Diriltin ruhunuzu./ Ufukta bir gemi var!" O gemiyle " (...) umut yüklü, inan yüklü, hız yüklü;/ İçinde bu vatanın derdiyle yanan bağır,/ Kurulacak yarını düşünen baş geliyor"du... Yüzyıllarca sen "ümmetsin ümmi" kal; sen, "kul"sun denilen...
52
Geçen haftaki Polonya ile dostluk konserinin uzak bir geçmişi vardır. Önce onlarla 2009 yılında Boğaziçi Üniversitesi Albert Long Hall konserlerinde "Chopin 200 Yaşında" başlıklı bir dinleti sunmuştuk. Şimdi 2026 yılında, geçen hafta yine bir dostluk konserinde, AKM'de onlarla birlikteydik. Tıpkı uzak bir aile ferdini karşılar gibi mutlu olduk. Konseri Bayan Marzena Diakun
35
"Hükümet şekillerinin sayılmasına gerek yok. 'Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir' Kime sorarsanız sorunuz, bu cumhuriyettir. Doğan çocuğun adıdır. Ama bu ad bazılarına hoş gelmezmiş, varsın gelmesin..." (Abdurrahman Şeref Bey, 29 Ekim 1923) Yarın Cumhuriyetimizin 103. yıl dönümü. Dile kolay! Cumhuriyetimizin
33
30. İstanbul Tiyatro Festivali Strasbourg Ulusal Tiyatrosu yapımı olan "Lacrima" ile açıldı. Tiyatronun direktörü olan Caroline Guiela Nguyen'in 2024'te yazdığı ve yönettiği oyun; Avignon'dan başlayarak katıldığı uluslararası festivallerde ve Odeon, BAM, Barbican gibi tiyatrolarda ses getirmiş bir çalışma. Ne güzel ki bu yıl da ENKA Sanat'ın
62
Bir resmin önünde neden dururuz Renklerine mi tutuluruz, anlattığı hikâyeye mi, yoksa kendi geçmişimizden bir şeyler mi buluruz onda Bazen hiçbirini bilmeyiz. Yalnızca bakarız. Sanatçının dünyasıyla belleğimiz arasında görünmeyen bir bağ kurulur. Resme yeniden döndüğümüzde ilk bakışta fark etmediğimiz ayrıntılarla karşılaşırız. Sanatın güzel yanı biraz da bu. Herkes aynı esere bakar ama oradan aynı duygularla ayrılmaz.
59
Bir sonraki günün ne getireceğini bilmediğimiz bir zaman parçasındayız. Artık ne ölümler bizi şaşırtıyor ne de birbiri ardına yapılan haksız tutuklanmalar, işten atılmalar, MESEM cehenneminde ölen çocuklar, kendini vuran polisler, tutuklanan gençler... Ama unuttum, bir şey beni hâlâ şaşırtıyor. Amerikan dizilerinin birinde önemli bir adam kaçırılıyor ve fidye olarak 100
19
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) merakla beklenen temmuz-eylül dönemi turizm istatistiklerini açıklandı. Ülkemizden çıkış yapan ziyaretçi sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,6 azalarak 23 milyon 255 bin kişiye gerilemiş olsa da, turizm geliri yüzde 5'lik bir atış ile 25 milyar 526 milyon dolar oldu. Verilerin
13
Yine kadın cinayetlerinden söz etmek istiyorum. Devlete rağmen, devletin uzaklaştırma kararına rağmen, sokakta, herkesin içinde karısını, sevgilisini öldürenlere "korkusuz katil" denebilir ancak bu yanlış olur. Korkusuz kavramı cesur anlamını da içerdiği için olumlu anlamda kullanılır. Kurtuluş Savaşı'nın şehitlerine, gazilerine "korkusuz" diyebiliriz. Ancak kadın katillerine
13
Bazı sabahlar yataktan kalkmak neden bu kadar zor geliyor Alarmı defalarca erteliyor, gözümüzü açsak bile kendimizi hâlâ yorgun hissediyoruz. Oysa iyi bir sabahın sırrı yalnızca erken yatmak değil. Uyku düzenimiz, akşam alışkanlıklarımız ve sabah yaptığımız küçük seçimler, güne nasıl başladığımızı doğrudan etkiliyor. Üstelik bilimsel araştırmalar, bazı basit alışkanlıkların uyku kalitesini ve sabah uyanıklığını destekleyebileceğini gösteriyor.
47
Dijital dünyanın ayrattığı küresel yorgunluğun çözümü yine dijital uygulamalar mı Sosyal medyada son zamanlarda karşıma sık sık odaklanma sorunu, sürekli erteleme döngüsüne yönelik içerikler çıkıyor. Bu içerikler sözünü ettiğim sorunların iyileştirilmesine yönelik geliştirilen uygulamalarla ilgili ve artık siz de biliyorsunuz ki sosyal medya bu tip içerikleri hedef kitleye yönelik bir algoritmaya göre karşınıza çıkarma eğiliminde.
45
"Hey bana gün ışığı gibi görünen karanlık" Sophokles/Aias Gözlerindeki dalgın bakışı çekelemişti beni. Yokuşun başına varmıştım. Durup nefeslenirken onu gördüm. Sessiz bir telaş içindeydi. İkide bir gökyüzüne bakıp bakıp duruyordu. Yüzünü bana döndüğünde, telaşını yere indirip:
56
Bağdat Caddesi, Göztepe durağında otobüs bekliyordum. Durağa yaklaşırken, arka arkaya gelen dört Kadıköy otobüsünü de kaçırdım. Sonrasında uzun süre araç gelmeyince durakta çok sayıda insan birikti. Sıkıntıyla beklerken yolun karşısından bize doğru, yanındaki 11-12 yaşlarındaki oğluyla genç bir kadın geçip, yanımıza geldi. Son derece sevimli ve uysal görünüşlü delikanlı tam önümdeyken annesine,
100
inli otomobil üreticileri, elektrikli araçların hayatımıza girmesiyle birlikte, içten yanmalı motorlu modellerdeki tecrübe eksikliği dezavantajını hızla aşarak muazzam bir atılım gerçekleştirdi. in'in yüksek teknolojiyi erişilebilir fiyatlarla sunabilme yeteneği, küresel pazarlarda dengeleri altüst etti. Bu durum, kendi yerli üreticilerini korumak isteyen ülkeler için ciddi bir tehdit
120
© 2025
