Gücün tek bir elde ya da küçük bir elit yapıda toplandığı toplumlar, çoğu kez dinsel bir kisveye büründürülen buyruklarla yönetilirler. Eğitimimizden yiyeceğimize, giyeceğimize kadar her şeye yönetimdeki bu "seçkinler" grubu karar verir. Cumhuriyetlerde ise toplumsal yaşam, halkın koyduğu ve gerektiğinde değiştirebildiği kurallarla düzenlenir. Cumhuriyet, her şeyden
27
Savcılık ve yargıçlık: Bir insanı özgürlüğünden mahrum etmek gücü! Adaletin gücü mü, zulmün gücü mü *** Bu aralar zorunlu olarak ahlak, vicdan, siyaset üzerine köşe yazıları yazıyorum... ünkü sorunlarımızı anlamak
24
Karapara aklama iddiası ile gözaltına alındım. Vatan Emniyet'te dolandırıcılık ve örgüt iddiası da eklendi. Savcılıkta bu sefer "örgüte üye olmadan örgüte yardım" suçlamasına döndü. Nasıl yapmışım Haber yapmayarak. 195 yıllık Türk basın tarihinde ilk oldu. Bu rekor, tarihin karanlık sürecinde ilk örnek olarak sunulacak. Bu yazıyı kaleme aldığım ana kadar televizyonum
23
Ulusça 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nı coşkuyla kutlamaya hazırlanıyoruz. Cumhuriyet Bayramı, ulusal bayramlar içinde halkımızın en çok önemsediği ve bu öneme koşut biçimde kutladığı bir bayramdır. Bu bağlamda, Cumhuriyetin-demokrasinin değerlerini ve erdemlerini anımsamanın; bunların günümüzdeki önemini, vazgeçilmezliğini anımsatmanın tam zamanıdır. İçinde bulunduğumuz
23
Ankara-Bakû hattındaki kriz yatışmış olsa da iki devlet arasındaki ilişkilerde son bir yılda daha önce görülmedik düzeyde kamuoyuna açık gerginlikler ortaya çıktı. İlk olarak mart ayında, İran savaşının başlarında, Aliyev'in İran'a yönelik sert açıklamalarının olduğu dönemde, ikinci olaraksa eylülde, türban tartışmaları çerçevesinde. Kimi gerilimler Türkiye'de bazı çevrelerin Azerbaycan'a
23
Hafta sonu Denizli Kitap Fuarı'ndaydık. Cumhuriyet Kitapları ve Bilgi Yayınevi standında okurlarla buluştuk. Ayaküstü kısa metrajlı söyleşiler yaptık. Denizli 5 T'nin buluştuğu kentlerden; tarım, ticaret, turizm, teknoloji, tarih. Her birinin kent ekonomisine ve kültürüne katkıları var. Ekonomik krizden payını fazlasıyla almış. Tarımı şöyle özetlediler:
22
"Kamusal akıl"ın Fransızcası "la raison publique"! İngilizcesi "public raison". Ama AKP'nin kurulduğu günlerde R.T. Erdoğan'ın ağzından "kolektif akıl" olarak duymuştuk. Ben de dalga geçerek
21
Donald Trump dönemi ABD küresel jeopolitiği, küresel güç mücadelesinde asıl rakip in'e karşı Hint-Pasifik bölgesinde yoğunlaşmayı; Avrupa'nın güvenliğini Avrupalılara devretmeyi, Ortadoğu'da ise riskleri azaltmak ve tasarruf sağlamak amacı ile bölgeden çekilecek askeri gücünün oluşturacağı boşluğu, bölgesel ittifaklar ile doldurmayı esas almaktadır. elişki gibi
20
Türkiye, Mısır, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın oluşturduğu R4, yani "bölgesel (regional) dörtlü" ile İngiltere, Almanya, Fransa ve İtalya'nın oluşturduğu E4, yani "Avrupa (Europe) dörtlüsü" ülkelerinin dışişleri bakanları İstanbul'da toplandı. R4+E4 ülkelerinin Avrupa'yı ve Ortadoğu'yu ilgilendiren meselelerde "Amerikasız inisiyatif" geliştirmeleri önemli
38
Gerçek görünende sanırsın ancak çoğu zaman karanlıkta kalandadır. Gazeteci arkadaşımız Murat Ağırel'e kurulan "Sarıgül örgütü kumpası"nı daha önce bu köşede detaylarıyla anlattım. Hatırlayın. Savcılığa başvuran, Kai Precat ve Marc Baeriswyln isimli
28
18. yüzyılda yaşamış olan İsviçreli-Fransız filozof Jean-Jacques Rousseau, insanların doğaları gereği iyi ve saf olduklarını, ancak toplumsal ve siyasal düzenin bozuk olması nedeniyle sonradan kötü insanlara evrildiklerini söylemiştir. Rousseau'ya göre bu nedenle yapay ve bozuk düzeni değiştirmek, devrim yapmak ve monarşik, teokratik, feodal düzenleri yıkmak mutlak bir zorunluluktur.
23
Size yabancı gelmeyecektir. Bu suçlama, Ekrem İmamoğlu ve çalışma arkadaşlarına ve aynı zamanda İstanbul'da pek çok muhalif ilçe belediye başkanına ve çalışanlarına adeta bir "terör örgütü kurma" suçlaması ile yapıldı. Başsavcılığın 4 bin sayfalık iddianamesi bu mantık üzerinde hazırlandı. O dönem iddianamenin başsavcısı, şimdi Adalet Bakanlığı koltuğunda oturuyor.
23
Komşu derbisinde ilk yarıda kora kor mücadele vardı. Daha çok isteyen Rizespor, bu mücadelesini Borrelli'nin iki golüyle süsledi ve devreye 2-0 önde girdi. Thomas Reis soyunma odasında oyuncularına nasıl bir dokunuş yaptı ki ikinci yarının başlamasıyla fabrika ayarlarına geri dönen gerçek Trabzonspor'u izlemeye başladık. Goller peş peşe geldi. Önce
54
Belli ki taraftar maça gelmekte zorlanmış. GalatasarayFenerbahçe derbisinin pazartesi oynatılması trafiği felç etmiş çünkü. Derbinin pazar oynatılmama nedeni ne peki Kartal yine topla çok oynayarak başlıyor oyuna. Fakat pas hataları, yanlış seçimler ve telaş büyük sorun. Özellikle de rakip kalenin yakınlarında. Orta alanda Orkun'la Miretti
48
Cesaret mi tedbir mi Bir derbi söz konusuysa genelde maçın sorusu bu oluyor... Bu maç hariç! Ezeli rakibini evinde ağırlayan Galatasaray, sahaya "En iyi savunma saldırıdır" taktiği ile çıkınca tedbir her iki taraf için de tatlı bir temenni olarak kalıyor. Maçın ilk 15 dakikasında, rakip kaleyi adeta ablukaya alan Sarı-Kırmızılılar; 29 ve 44'te ikisi de
22
TFF, kıra sara yoluna devam ediyor. "Git" demedikleri için İbrahim Hacıosmanoğlu ve elde kalanlar yoluna devam ediyor, etmekle de kalmıyor Türk futbolunun geleceğini ilgilendiren kararlara imza atıyor. Örneğin A Milli Takım teknik direktörlüğü makamı; Sergen Yalçın geldi, hayırlı olsun, futbol
38
Son yılların en fazla kullanılan 3 sözcüğü nedir diye sorarsanız çoğu kişinin hemfikir olduğu gibi; şeffaflık, denetim ve liyakat diyebiliriz. Bu üç sihirli kelime her alanda olduğu gibi spor sahalarında da çokça eksikliğini duyduğumuz birer olgu haline geldi. Şeffaflıktan başlayalım. Takımların bütçeleri ve bağlı olarak da oyuncu ve teknik kadroların kontratları niye açıklanmaz Basketbol
33
Seyirci mükemmel, oyuna başlangıç çok iyi. Erkenden skor 2-0 olmuş. İşimizi doğru yaparken Ederson-Guendouzi paslaşmasında Fransız futbolcunun topu rakibe ikram olarak vereceğini ve pozisyonun golle sonuçlanacağını hangimiz düşünebilirdik ki İkinci kötü haber Ake'den geldi, sakatlandı ve oyundan çıktı. Üst üste bunlar yaşanınca
61
A Milli Futbol Takımımız, UEFA Uluslar A Ligi'nde mücadele ediyor. Bu durum başlı başına bir başarıdır. ünkü; Avrupa futboluna yön veren ülkelerle aynı ligde mücadele ediyoruz. Önemli olan buralarda kalmak, onlara rakip olmak ve kendimizi daha da geliştirmek. Ay-Yıldızlılar, 2026 Dünya Kupası'na büyük umutlarla gitti ama sahadaki sonuçlar ülkemizi koskoca bir hayal kırıklığına uğrattı. Sebepler çok tartışıldı, futbolcular yerden yere vuruldu, teknik direktör
60
1-2 şey yazmak farz oldu.Milli takım ilk maçını 1923'te oynadı.102 yaşında.Cumhuriyet'le aynı yaşta. Euro 2024'te Avusturya'yı yendik.MSÜ rektörü Erhan Afyoncu hocamızın aklına 'Kızılelma' geldi.
261
Belli bir toplumsal "durum", içindeki istikrarsızlıkların istikrarlı bir biçimde kendini tekrarlamasına, bileşenler (örneğin sınıflar, kurumlar) arasındaki ilişkilerin, hiyerarşinin ve olasılıklar yelpazesinin sınırlarının sürekliliğine ilişkindir. Bazen bir etken, gerek içinden ya da dışından devreye girerek durumun istikrarını, sürekliliğini bozabilir, olasılıklar yelpazesinin içine yeni olasılıklar girmeye başlar.
52
Bugün 10 kentte gazeteciler olarak sokağa çıkıyoruz. Türkiye Gazeteciler Sendikası'nın öncülüğünde basın meslek örgütlerinin çağrısı: "Sansüre hayır, habere özgürlük." İçinde yer aldığımız medya düzeni, bugün büyük bir kuşatma altında. Olayların ardındaki gerçekleri ortaya çıkarmaya çalışan gazetecilerin kapılarına polis dayanınca milyonlarca insanın habere, gerçeğe ulaşabileceği kapılar kapanıyor.
36
Piyasalarda oluşan, yaratılan bilgi kirliliği, piyasa katılımcıları arasındaki bilgi bakımsızlığı, asimetrisi, yanlış kararlara, belirsizliğe, sağlıklı planlama yapılamamasına, haksız kazançlara, kaynakların verimli kullanılmamasına yol açmaktadır. Piyasaların etkin bir şekilde işleyebilmesi için tüm katılımcıların, kamuoyunun sağlıklı, yeterli bilgi ve ekonomik verilere sahip olması gerekir.
47
Fon ile yatıp fon ile kalkmaya başladık. Sabahtan akşama kadar fonları konuşuyoruz, yarattıkları sorunları tartışıyoruz. ünkü bu kriz herkese dokundu. Her mahalleye girdi, her mutfağa uzandı. Etkileri de uzun süre devam edecek. "Benim fonlarla hiç ilgim olmadı, hayatımda borsada oynamadım" diyenler bile bu gelişmelerden payını aldı. Belki farkında değiller ama onlar da bu krizin ekonomik ve toplumsal sonuçlarıyla karşı karşıya.
59
Soru: 1980 Türkiye doğumluyum. 1/7/1995 SSK başlangıcım ve bu kapsamda toplam 2100 günüm var. 1999-2001 yılları arasında 18 ay Türkiye'de askerlik yaptım. 2010'dan beri Bulgaristan'da yaşamaktayım. 2020 yılında evlilikten dolayı çifte vatandaş oldum. 12-13 yıldır Bulgaristan'da çalışmaktayım. Türkiye'de nasıl emekli olabilirim. Adem Y. Sigortalılık başlangıç
70
Birinci sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; makineler, buhar gücü ve fabrika sisteminin oluşmasıydı (1760-1840). İkinci sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; elektrik enerjisi, seri üretim, kimya sanayi, montaj hatlarıydı (1870-1914). Üçüncü sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; bilgisayarlar, internet, mikro çipler, robot teknolojisi, otomasyon oldu (1970'e kadar). Günümüzde
293
Mevsimin son yazısı ile bu diziyi noktalayalım. Yazdıklarımı yinelemeyeyim. İleride satırbaşı olacaklar varsa onlara dikkat çekeyim. Kapitalizmdeyiz ve onu konuşuyoruz. Onu kavramalıyız. KISA BİLGİ İki yüzyılı aşkın süredir gelişip kurumlarını oluşturmuş kapitalizm, 1970'lerde, sermaye sınıfının "servet"e doğru yol alacağı bir rotaya yöneliyor. İnsana değil,
318
30. İstanbul Tiyatro Festivali Strasbourg Ulusal Tiyatrosu yapımı olan "Lacrima" ile açıldı. Tiyatronun direktörü olan Caroline Guiela Nguyen'in 2024'te yazdığı ve yönettiği oyun; Avignon'dan başlayarak katıldığı uluslararası festivallerde ve Odeon, BAM, Barbican gibi tiyatrolarda ses getirmiş bir çalışma. Ne güzel ki bu yıl da ENKA Sanat'ın
43
Bir resmin önünde neden dururuz Renklerine mi tutuluruz, anlattığı hikâyeye mi, yoksa kendi geçmişimizden bir şeyler mi buluruz onda Bazen hiçbirini bilmeyiz. Yalnızca bakarız. Sanatçının dünyasıyla belleğimiz arasında görünmeyen bir bağ kurulur. Resme yeniden döndüğümüzde ilk bakışta fark etmediğimiz ayrıntılarla karşılaşırız. Sanatın güzel yanı biraz da bu. Herkes aynı esere bakar ama oradan aynı duygularla ayrılmaz.
30
Geçtiğimiz pazartesi Ankara ağdaş Sanatlar Merkezi'nde Ceyhun Atuf Kansu sevdalıları, onun adına verilen ödülün töreninde bir kez daha buluştu. Kansu, yalnızca şair değil, hekimliği toplumsal sorumluluk olarak kavrayan bir aydın olarak da ete kemiğe büründü. Bu yıl törene çocuk teması damgasını vurdu. Şairin kendisi gibi hekim olan kızı Bahar Gökler,
33
Mesleğe başladığımız 80'li yılların başında hapis yatmış gazeteciler parmakla gösterilirdi. Zira parmakla gösterilecek kadar sayıları azdı. Tabii günümüze göre azdı. İleri yaşta olanlardan bazıları Menderes döneminde, orta yaşlı olanlar ise 12 Mart ve 12 Eylül'de hapis yatmışlardı. Darbe dönemleri dışında gözaltına alınanlardan bir ya
31
Emperyalizmin BOP'unun dayatmalarıyla bunalıyoruz. Bağnazlık işbirlikçilikle bütünleşerek değerlerimizi yok etmede ciddi yollar aldı. Ülkemiz "kıskaç altında", "ahtapotun kollarında", "örümcek ağında", "uçurumun kenarında", "kıyılan", "yağmalanan", "satılan" diye tanımlanıyor; kahroluyoruz.
29
Sahnede 12-13 yaşlarında kendini gösteren bir harika çocuk, kemanını çalmaya başladığı anda devleşiyor: Florin Iliescu. 1984'Te Polonya Bükreş'te doğmuş. Yöneten şef, Ion Marin (d.1960) ise Romanya'da doğmuş, son derece deneyimli bir sanatçı. Berlin Filarmoni, Leipzig Gevandhause dahil Avrupa'nın en ünlü orkestrelarını; Martha Argerich, Yo-Yo Ma, Frank Peter Zimmerman, Maxim
49
"Yeni Türkiye'nin Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun ilk maddelerini size tekrar edeceğim: 'Egemenlik kayıtsız ve şartsız milletindir. Yürütme gücü, yasama yetkisi milletin tek gerçek temsilcisi olan Meclis'te belirmiş ve toplanmıştır." Bu iki cümleyi tek kelimede anlatabilmek mümkündür: Cumhuriyet." (Mustafa Kemal Paşa, 22 Eylül 1923)
43
Bu yazının iki hafta önce yayımlanması gerekiyordu. Ne ki bilgisayarımın oyununa geldim; yazdıklarım son anda uçup gitti. Yine de 18. Ethos Ankara Uluslararası Tiyatro Festivali'ni anmadan geçmek istemedim. Bu yazı yayımlandığında festivalin bir bölümü yaşanmış olacak. Başlatıldığı günden bu yana, çeşitli aralarla ve nice zorluklar göğüslenerek sürdürülen bu şenliğin 2026'da içerdiği etkinlikleri kısaca da olsa aktarmalıyım.
45
Bilim insanları arasındaki, özellikle sosyal bilimciler arasındaki kuramsal tartışmalar konu hakkında derinlemesine bilgisi olmayan büyük çoğunluk için kafa karıştırıcı olmaktadır. Öncelikle belirtmek gerekir ki bilim insanlarının kendi aralarında yaptıkları bilimsel tartışmalar bilimi ileriye götüren önemli faktörlerden birisidir. Ancak bilim insanı olmayan amatörlerin bilimsel kuramları
27
Sevgili dostlarım, baktım ki bu fon vurgunları devlet sırrı gibi bir türlü açıklanmıyor, ben de köşeme çekilip hayali bir film sahnesi kurayım dedim. Geniş pencereleri boğazın mavi sularına bakan kocaman bir ev. Salonda kadınlı erkekli bir topluluk. Kutlama yapıyorlar ve hep birlikte ellerini havaya kaldırıp şöyle bağırıyorlar: "Ver Allah'ım ver! Milyon yetmez milyar ver!" Müzik: "Kâbe'de hacılar Allah Allah diyerek hu çeker..."
21
Bazı sabahlar yataktan kalkmak neden bu kadar zor geliyor Alarmı defalarca erteliyor, gözümüzü açsak bile kendimizi hâlâ yorgun hissediyoruz. Oysa iyi bir sabahın sırrı yalnızca erken yatmak değil. Uyku düzenimiz, akşam alışkanlıklarımız ve sabah yaptığımız küçük seçimler, güne nasıl başladığımızı doğrudan etkiliyor. Üstelik bilimsel araştırmalar, bazı basit alışkanlıkların uyku kalitesini ve sabah uyanıklığını destekleyebileceğini gösteriyor.
39
Dijital dünyanın ayrattığı küresel yorgunluğun çözümü yine dijital uygulamalar mı Sosyal medyada son zamanlarda karşıma sık sık odaklanma sorunu, sürekli erteleme döngüsüne yönelik içerikler çıkıyor. Bu içerikler sözünü ettiğim sorunların iyileştirilmesine yönelik geliştirilen uygulamalarla ilgili ve artık siz de biliyorsunuz ki sosyal medya bu tip içerikleri hedef kitleye yönelik bir algoritmaya göre karşınıza çıkarma eğiliminde.
42
"Hey bana gün ışığı gibi görünen karanlık" Sophokles/Aias Gözlerindeki dalgın bakışı çekelemişti beni. Yokuşun başına varmıştım. Durup nefeslenirken onu gördüm. Sessiz bir telaş içindeydi. İkide bir gökyüzüne bakıp bakıp duruyordu. Yüzünü bana döndüğünde, telaşını yere indirip:
55
Bağdat Caddesi, Göztepe durağında otobüs bekliyordum. Durağa yaklaşırken, arka arkaya gelen dört Kadıköy otobüsünü de kaçırdım. Sonrasında uzun süre araç gelmeyince durakta çok sayıda insan birikti. Sıkıntıyla beklerken yolun karşısından bize doğru, yanındaki 11-12 yaşlarındaki oğluyla genç bir kadın geçip, yanımıza geldi. Son derece sevimli ve uysal görünüşlü delikanlı tam önümdeyken annesine,
96
TÜİK'in açıkladığı nisan, mayıs ve haziran aylarını kapsayan verilere göre, turizm gelirimiz geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,6 azalarak 15 milyar 865 milyon dolara geriledi. TÜİK raporunun en can alıcı noktası ziyaretçi sayısındaki yüzde 5,1'lik
122
inli otomobil üreticileri, elektrikli araçların hayatımıza girmesiyle birlikte, içten yanmalı motorlu modellerdeki tecrübe eksikliği dezavantajını hızla aşarak muazzam bir atılım gerçekleştirdi. in'in yüksek teknolojiyi erişilebilir fiyatlarla sunabilme yeteneği, küresel pazarlarda dengeleri altüst etti. Bu durum, kendi yerli üreticilerini korumak isteyen ülkeler için ciddi bir tehdit
116
© 2025
