Yaşam pahalılığı oranı - Erden Kınayiğit

Emekçi ve emekli için yaşam, fiyat (gider) artışı ile ücret (gelir) artışı arasındaki dengede ya da ilişkide şekillenir. Belli bir zaman aralığı için (ay, yıl gibi) belirlenen mal ve hizmetlerin oluşturduğu sepetteki fiyat değişimidir enflasyon. Enflasyon da ücret artış oranının belirlenmesinde baz alınır. Sepete alınacak mal ve hizmetlerin tespiti, gerçek bir enflasyon

Olaylar Ve Görüşler

2 Temmuz 1993: Alevlerin karanlığı!

Yakın tarihimizin pek çok karanlık yılı var. Bunların içinde en karanlık olanı hangisidir sorusuna, bakış açısına göre farklı yanıtlar verilebilir. Bize göre 1993... O "Uğur"suz yıl, 24 Ocak'ta Uğur Mumcu'nun evinin önünde öldürülmesiyle başladı. 24 Ocak 1993, 1990'lı yılların aydın kıyımları sonrasında "sıra kimde" sorusunun yanıt bulduğu çok acı bir gündü.

Mustafa Balbay

Yapay zeka ve sağlığımız: Bir umut mu, bir risk mi

Yapay zekâ (YZ), tıp uygulamasını ve halk sağlığı yönetimini kökten değiştirme gücüne sahip, kuşkusuz en güçlü devrimsel ve çağcıl araçlardan biri. Ancak, bu teknolojiyi salt teknik bir ilerleme olarak değil; sağlık hakkı, etik sorumluluk ve hukuk düzeni çerçevesinde irdelemek ve değerlendirmek zorundayız. YZ'NİN SAĞLIĞA KATKILARI - Tanı-erken tanı:

Ahmet Saltık

'Teyzeler koğuşu'ndan iyi haber!

Cumhuriyet, devrimlerini ve değerlerini eğitim ile aktardığı için öğretmenleri yükseltme hamlesiyle doğdu. Geçen hafta bugün "Maocu teyzeler örgütü!"nü yazdım. Hatırlayın, Ankara'daki NATO toplantısı öncesinde "Acaba eylem yaparlar mı" diyerek alakalı alakasız herkesin evi basılmış, gözaltına alınıp tutuklamalar yapılmıştı. Aralarında Ankara Üniversitesi'nde doçent olan

Barış Terkoğlu

Yeni oluşumun vakti geldi!

Tarihi günler, haftalar, hatta aylar yaşıyoruz. İçinde bulunduğumuz dönem hakkında ileride hangi filmlerin çekileceğini düşündükçe, o yönetmenlere, oyunculara ve izleyicilere imreniyorum. Belki çok farkına varmıyoruz ama tarih kitaplarında bile anlaşılmayacak kadar büyük bir operasyonun ortasındayız! Senaryonun özeti şu: Türkiye'nin bir numaralı partisi haline gelen CHP'nin

Bedri Baykam

NATO zirvesinin ekonomi-politiği

Anadolu Ajansı'na konuşan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankara zirvesinde üç temel başlığın ele alınacağını açıkladı. Sırasıyla, savunma harcamaları, Ukrayna'ya destek ve NATO 3.0 dönüşümü... Savunma harcamalarının ilk sırada olması çok şey ifade ediyor. Zira ABD'nin uzun süre bastırdığı ve NATO üyelerine kabul ettirdiği konuydu: NATO üyeleri,

Mehmet Ali Güller

Sömürü, soygun ve NATO tutuklamaları!

İktisat, toplumsal ve insani (beşeri) bilimlerin doğal bilimlere en yakın olan, en gelişmiş dalıdır. Özelikle Sosyoloji (Toplumbilim) ve Siyaset Bilimi, İktisat bulgularından çok büyük ölçüde etkilenir. Bu yazıda İktidarın herkese "Artık bu kadar da olmaz" dedirten NATO tutuklamaları ile 24 yıldır yaptığı sömürü ve soygun arasındaki ilişkiyi, bilimsel bulgular çerçevesinde açıklamaya çalışacağım.

Emre Kongar

NATO ile başlayalım...

İki nokta var, önce birincisi, sonra en kısa sürede bir yazımda da NATO'ya nasıl girdik veya sokulduk, bu kurtuluşu gerçekleştiren kadroların en büyük hatası mıydı ve Rusya tehdidi ne kadar ciddiydi yazısını ele alacağım. *** İktidarın NATO'yu da aşan NATO'cu politikası... İktidar belirsizliklerin çoğaldığı ve özellikle Avrupa'nın, öncelikle

Orhan Bursalı

Murat Ongun'u dinlerken...

Üstüme inşa ettikleri Silivri'den yazıyorum. Gazeteci olduğumu "Turkuaz Kart" ile kanıtlayabileceğimi ileri sürenlerle kavga ederek başladı gün. Olsun, önemi yok; gazetecilik bir şekilde akacağı yolu buluyor; bulduk, bulacağız. Duruşma salonunun dışındaki basın odasında Murat Ongun'u dinliyorum. İnternetin çok zor çektiği o havasız odada, Ongun'un savunmasından notları sosyal medyadan paylaşıyorum; büyük ilgi görüyor...

Barış Pehlivan

NATO Ankara zirvesi

AKP ve iktidarını sürdürme telaşındaki Erdoğan, Türkiye'yi CHP butlan kararı ve 7-8 Temmuz'da Ankara'da yapılacak olan NATO Zirve Toplantısı'na kilitlemeye çalışıyor. NATO zirve toplantıları, üye ülkelerin kendi kamuoylarına ve dünyaya mesaj verdikleri, "kamuoyu yaratma-PR" etkinlikleridir. Zirveler çoğu kez, NATO ve

Ahmet Süha Umar

Derin devlet

Yazımın sonunda yazacağım kendi tanımlamamı şimdi söyleyeceğim: "Derin devlet denilen şey (örgüt) gayrı resmi yani resmi olmayan bir mafyadır. Daha kestirmeden söyleyecek olursak gizli devlet mafyasıdır." "Derin devlet" terimi (İngilizce "deep state" ve Türkçe

Özdemir İnce

Ege efesi...

CHP lideri Özgür Özel, gittiği her yerde halkla kol kola girerek, onlarla kucaklaşarak içtenlikli siyaset yapıyor. Bıkmadan, usanmadan, yorulmadan; emekçisinden emeklisine, esnafından çiftçisine, hemen her toplumsal kesimin sorunlarını ülkenin gündemine taşıyor. Toplumun her yaş grubuyla ve kesimiyle çok sıcak bir iletişim kuruyor. Onların yaşadığı koşulları yakından

Mehmet Şakir Örs

Villalar, dolarlar ve Ay Yıldız...

Dünya Kupası'na erken vedanın ardından konuştuklarımıza bir bakın. Sorumluluk almak isteyen, özeleştiri yapmak isteyen bir tek kişi yok. O beğenmediğimiz (!) Suudi Arabistan Federasyonu başkanı bile elenmelerin ardından istifa etti mesela. ünkü sorumluluk sahibi insanlar ne yaptıklarının da ne yapamadıklarının da farkındadır. Bizde ise TFF Başkanı üstüne toz kondurmuyor. Başarısızlığı

Gülengül Altınsay

Kadıköy'ün kitap aşkı!

Söğütlüçeşme'deki yılların Kadıköy Belediye binası, müthiş bir hafta yaşadı. 12-21 Haziran tarihleri arasındaki 10. Kadıköy Kitap Günleri, bir fuardan öte İstanbul'un, hatta Türkiye'nin en önemli edebiyat buluşma alanına dönüştü. Oysa geleneksel kitap fuarının Haydarpaşa Garı'ndaki inşaat nedeniyle biraz da zorunluluktan belediye bahçesine alınması çekincelere neden olmuştu,

Arif Kızılyalın

Atamız için 100. yılında Gazi'ye

Gazi Koşusu'nun 100'üncüsü koşuluyor. Dile kolay. Başkanlarıyla, yönetim kurullarıyla, at sahipleriyle, jokeyleriyle, çalışan personeliyle, sahadaki emekçi kardeşlerimizle, kazananın sevinci, kaybedenin üzüntüsüyle dolu dolu 100 yıl. Ulu önderimiz Mustafa Kemal Atatürk'ün bizlere miras bıraktığı yarışçılığımızın en büyük derbisi Gazi Koşusu'dur. 100 yıldır nesilden nesile taşınan

Hilmi Türkay

Tek suçlu Laso mu

Sezon ortasında geldiniz, takımı siz kurmadınız, 1+1 opsiyonlu kontratınız var. Oyuncuları tanımaya çalışıyorsunuz. Üstelik EuroLeague gibi Avrupa'nın en elit liginde mücadele ediyorsunuz. Takımınızın Play-In'e kalmasının mucize olduğu, kötü sonuçlardan dolayı motivasyonun tamamen düştüğü, üstelik sakatlar kervanının giderek büyüdüğü bir ortamda iş yapmaya çalışıyorsunuz. Evet Pablo

Erman Kunter

Emeğin parayla mücadelesi

Başkan Ertuğrul Doğan'ın "Geçtiğimiz sezon için taraftarlarımızdan özür diliyoruz" söylemi çok yürekten olmalı ki ilk önce Beşiktaş'tan kiralanan ve Trabzonspor'da başarılı bir sezon geçiren Muçi'nin bonservisinin alınmasıyla takımın yeniden yapılanması çalışmalarına erken başlandı. Karadeniz Fırtınası'nda

Hayri Güner

Mutlu son

Ligin zirvesinde durum belli ama sıralamanın "sonu" ne olacak Günün maçlarının muamması bu... Bu nedenle Kasımpaşa-Galatasaray karşılaşmasında, topa daha sahip olan taraf Galatasaray olsa da gole daha yakın duran hırslı tarafın Kasımpaşa olması sürpriz değil. Sarı-Kırmızılılarda, yedeklerin forma giydiği karşılaşmada, Lang, Sane

Ebru Kılıçoğlu

Umut bitmez

Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün çizdiği yolda laik Cumhuriyeti savunan bizler, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve ocuk Bayramı'nın coşkusunu dün yaşadık. Ve Beşiktaş tribünlerinin "Mustafa Kemal'in askerleriyiz" tezahüratı beni çok duygulandırdı. Hepsini alınlarından öpüyorum. Gelelim futbola... Beşiktaş elinde kalan tek

Adnan Dinçer

Kızılelma

1-2 şey yazmak farz oldu.Milli takım ilk maçını 1923'te oynadı.102 yaşında.Cumhuriyet'le aynı yaşta. Euro 2024'te Avusturya'yı yendik.MSÜ rektörü Erhan Afyoncu hocamızın aklına 'Kızılelma' geldi.

Bilgin Gökberk

Ekonomi

250 yaşında, hasta adam

Amerika'da başkanlar görevi devralırken hemen her zaman John Winthrop'un ünlü, "Yeni Kudüs", "istisna ülke", "aşikâr yazgı" (manifest destiny) vaazını (1630) anarlar. Bu umutlu, kutsanmış başlangıç ne yazık ki gerçekte yerlileri hedef alan bir soykırım ve kölelik üzerine inşa edilen bir tarihin de başlangıcıydı. 1776'daki

Ergin Yıldızoğlu

Amaç-sonuç

Süreci başlatan Erdoğan-Bahçeli Cumhur İttifakı'nın amacı açık, Erdoğan'ın seçimi kazanmasıyla süreci sonlandırmak. Süreç, birbirinden bağımsız gibi gözüken iki koldan sürüyor. Bahçeli ile DEM kanalı, Erdoğan tarafından da CHP kanalı. CHP kanalıyla ilerleyen, DEM kanalından tam bağımsız değil, Erdoğan-Bahçeli zaman zaman karşılıklı paslaşmalarla destek

Öztin Akgüç

'Ultra hızlı moda'nın çöplüğü Türkiye

Avrupa, tekstil atıklarından kurtulmanın yolunu arıyor. Bulduğu en kolay yöntem ise yıllardır değişmiyor: Atıkları gelişmekte olan ülkelere göndermek. Geçen hafta ortaya çıkan yeni bir kaçakçılık operasyonu, Türkiye'nin bu zincirdeki yerini bir kez daha gözler önüne serdi. Avrupa Birliği'nin önemli haber kanallarından Euronews'ta yer alan habere göre, Avrupa

Jale Özgentürk

Nasıl yani, büyüyor muyuz

Ekonomi literatürünün en dikkat çekici kavramlarından biri fakirleştiren büyüme (immiserizing growth) teorisidir. Jagdish Bhagwati tarafından geliştirilen bu yaklaşım, bir ülkenin üretimini ve ihracatını artırmasına rağmen refahının azalabileceğini ortaya koyar. Uluslararası ekonomik yapıyı irdeleyen her ekonomist bu konu üzerine sürekli eğilir ve çıkarımlar yapar.

Veysel Ulusoy

Sigortalıların çalışma gücü kaybı/engellilik oranı aynı yönetmeliğe...

Soru: Eşim 27/3/1993 tarihinde sigortalı olarak çalıştı. Raporlara müracaat ettiğimiz tarihlerde 1800 günü vardı ancak bugün itibarıyla gün sayısı 2200 gündür. Eşimin birçok hastalığı bulunmakta. 2024 yılında hastaneden aldığımız yüzde 60 raporu ile SGK'ye müracaatımızda eşim malul sayılmadığından talebimiz reddedildi. İtirazlarımız sonuç vermedi. Eşimin en son hastanece

Nergis Şimşek

Kalkınma ve akademik meslekler

Birinci sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; makineler, buhar gücü ve fabrika sisteminin oluşmasıydı (1760-1840). İkinci sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; elektrik enerjisi, seri üretim, kimya sanayi, montaj hatlarıydı (1870-1914). Üçüncü sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; bilgisayarlar, internet, mikro çipler, robot teknolojisi, otomasyon oldu (1970'e kadar). Günümüzde

İrfan Hüseyin Yıldız

Bu iktisat bize nerelerden geldi (8)

Mevsimin son yazısı ile bu diziyi noktalayalım. Yazdıklarımı yinelemeyeyim. İleride satırbaşı olacaklar varsa onlara dikkat çekeyim. Kapitalizmdeyiz ve onu konuşuyoruz. Onu kavramalıyız. KISA BİLGİ İki yüzyılı aşkın süredir gelişip kurumlarını oluşturmuş kapitalizm, 1970'lerde, sermaye sınıfının "servet"e doğru yol alacağı bir rotaya yöneliyor. İnsana değil,

Bilsay Kuruç

Kültür-Sanat

Ben unutmadım. Ya siz

Bugün 2 Temmuz. Aklımdaki soru şu: "Madımak gerçekten 2 Temmuz 1993'te mi kaldı" Bence hayır. Madımak, yalnızca bir otelin, içindekilerle birlikte yakılması değildi. Bir düşüncenin yakılmak istenmesiydi. Laikliğin, sanatın, bilimin, mizahın, sazın, şiirin, tiyatronun, kitabın, yaratıcılığın ateşe verilmesiydi. Sivas'ta Madımak Oteli'nde

Zeynep Oral

Şu mezuniyet meselesi!

Kadim bir gerçeği hatırlayarak başlayalım: gerçek mezuniyet törenleri yalnızca lise ve üniversite bitiminde yapılır. Anaokulu, ilkokul veya ortaokul bitiminde düzenlenen törenler, bugünün eğlence dünyasının vahim birer icadıdır. ünkü mezuniyet, bir çocukluk oyununun sonu değil; zihnin, sorumluluğun ve toplumsal varoluşun eşiğidir. Tarih boyunca bu eşik,

Ali Apaydın

Festivalin ardından

54. İstanbul Müzik Festivali de sona erdi. Hep konserlerin sanatçılarını, programlarını, etkilendiğimiz yorumları anlatıyoruz. Onların oluşmasını sağlayan sponsorlara ve her şeyi birleştiren, arka planda çalışan festival ekibine teşekkür etmek aklımıza bile gelmiyor. 9 yıldır festival direktörü olan Efruz akırkaya ile ekibini, bu yıl gelen yenilikleri, kalıplaşan

Evin İlyasoğlu

Unutulan Cumhuriyet şehidi: Mehmet Zeki Dündaralp

"Asiler Lice'ye gelince genç muallimin (öğretmenin) Kale Mahallesi'ndeki evine gidiyorlar. Kendisini aşağı indirip kapısının önünde öldürüyorlar, sokaklarda sürüklüyorlar..." (Naşit Hakkı, Vakit, 17 Mayıs 1925) "Sureti Mahsusada Diyarbakır'a Gönderdiğimiz Muhabirimizin Mektupları - apakçur Telgrafhanesinde Boğulan Esrar" (Vakit, 17 Mayıs 1925, s.2)

Sinan Meydan

İnadına şiir

İnsanlığın ortak dili diye adlandırdığım şiir, insanlığımızın pek de iç açıcı olmayan bu döneminde var olmayı sürdürüyor. 1965 kuşağının önde gelen şairlerinden Nihat Behram'ın Everest Yayınları arasında yer alan Düşlüyorum adlı şiir kitabı, içinde bulunduğumuz yıl yayımlanan şiir kitapları arasında da ön sırada yerini aldı.

Ataol Behramoğlu

Ağzı olan konuşurken...

Sporla yatıp kalktığımız bir dönem yaşıyoruz. Dünya Futbol Kupası ve Voleybol Uluslar Ligi nedeniyle ulusal futbol ve voleybol takımlarımız bayrağımızı dünya düzeyine taşıyorlar. Doğrudur; sporda, sanatta, bilimde, siyasette kazanılan başarılar bir ülkenin kimliğini yüksek bir düzeye çıkarmada aracıdır. Ne ki bir ulusun saygın kimliğinin en temel ve vazgeçilmez belirleyicisi, bayrağı yanında,

Ayşegül Yüksel

Üç Taş, Dört Bölüm

Bazen memleketin gündemi insanın önüne bir masaya bırakılmış üç taş gibi düşüyor. Birine dokunuyorsunuz, içinden mizah çıkıyor; ötekine dokunuyorsunuz, eski bir film karesi gibi hüzün beliriyor; üçüncüsüne gelince siyaset bütün ağırlığıyla masaya oturuyor. Sonra bakıyorsunuz, o üç taş kendi içinde dört ayrı bölüme ayrılmış: Gülmek, kaybetmek, temsil ahlakı ve bitmeyen koltuk hesapları...

Güven Baykan

Müzik sadece müzik değildir

Azerbaycan'dan Haydar, Moskova'dan Lena, Ukrayna'dan Maria, Tahran'dan Mehran, Gebze'den İnci, Kayseri'den Kübra, Başakşehir'den Tuğba, Ankara'dan Gülsemin ve adını bilmediğimiz binlerce kişi. Ortak noktaları ise müzik. Farklı coğrafyalardaki farklı kültürleri, farklı inançları, farklı dünya görüşlerini ve bambaşka yaşamları aynı yerde toplayabilen tek şey müzik...

Tolga Aydoğan

Müşfik monarşi Fas'ta futbol

Müstemleke Valisi Tom Barrack ülkemizin müşfik monarşi ile yönetilmesini öneriyordu. Batı tarzı demokrasinin bizim ülkemiz için uygun olmadığını söylüyor, Körfez ülkelerindeki müşfik, hayırsever, tatliş (!) olanlarını örnek gösteriyordu. Barrack bir Kuzey Afrika (Magrip) ülkesi olan Fas'ı sıralamaya almamıştı. Oysa Fas bu tür bir monarşiydi;

Feyzi Açıkalın

Finans piyasaları gerçeği: Altında 24 Temmuz alarmı (IV)

Altının üzerinde büyük bir baskı varken neden 24 Temmuz'da daha büyük bir baskı yapılabilmesine imkân tanıyacak bu karar alınıyor Öncelikle altın fiyatlarının düşük kalmasının kimler için yarar sağladığına bakmalıyız. ALTIN FİYATLARININ DÜŞÜK KALMASININ ABD VE FİNANS PİYASALARINA SAĞLADIĞI AVANTAJLAR Altın fiyatının suni olarak düşük tutulması,

Savaşkan İskefli

Diyet mi yaşam şekli mi

Bir gün vazgeçmek üzereydi. Dolabın kapağını açtı. İçinde yıllardır "Bir gün yine giyerim" diye sakladığı kıyafetler vardı. Elini en sevdiği elbiseye uzattı. Fermuar yine kapanmadı. Sessizce dolaba geri astı. Ağlamadı. ünkü artık ağlayacak gücü bile kalmamıştı. Defalarca denemişti.

Güneş Aksüs

Ahlak eğitimi

Geçenlerde simitçide bir hanımefendi bana ayaküstü Grigori Petrov'un "Beyaz Zambaklar Ülkesinde" adlı kitabını hediye etti. Bu kitaba ilişkin özel bir ayıraç bastırmıştı. Ayıraçta 6 Şubat depreminde Hatay'da yaşamını yitiren ağabeyi İlker Gökhan Şahin'in fotoğrafı vardı. Söz konusu kitabı öğrencilik yıllarımda

Üstün Dökmen

Bizim katmerlenen NATO aşkımız!

Sevgili okurlarım, bizim NATO aşkımız epey geçmişe uzanır; öyle ki NATO'ya girmek için Menderes hükümeti yönetiminde 1950 yılında Kore Savaşı'na en çok asker gönderen ikinci ülke olmuşuzdur. 1500 şehit vermişiz, gazilerimiz ise şeref madalyasıyla onurlandırılmıştır. Tabii bu boşa gitmemiş ve 18 Şubat 1952 yılında ülkemiz NATO'nun sözde şefkatli kollarına

Işıl Özgentürk

Yeniden hatırlamak için...

Sıradanlığın ölçüsü nedir derseniz, kısaca vasatlık diyebilirim. İnsan davranışlarına, sözlerine, düşünce ve yaşama biçimine bakarak kim olduğuna ve sıradanlıkla ilişkisine dair bir hükme ulaşabiliriz. Tutarlı olup olmamak da tümüyle bunlarla ilgilidir. Dijitalizmin günümüzde etkin olduğu alanlarda karşımıza çıkan her gerçeklik biraz da bunu anlatır bize:

Feridun Andaç

Hareket çağında ev aramak

20. yüzyılın sonu ile 21. yüzyılın ilk çeyreği arasında dünyaya hâkim olan fikirlerden biri hareketti. Daha iyi bir eğitim için başka bir kente gitmek, daha iyi bir iş için başka bir ülkeye taşınmak, yeni fırsatların peşinden koşmak... Küreselleşme yalnızca malların ve sermayenin değil, insanların da hareketini teşvik eden büyük bir anlatı sundu. Yer değiştirmek cesaret,

Deniz Ülkütekin

Bedenin siyaseti

İnsan neden güvenlik ister Bireyi, toplumu ve siyaseti anlamak için sorulabilecek en temel sorulardan biridir bu. İnsan yalnızca düşünen bir varlık değildir. Aynı zamanda hisseden, bekleyen, korkan, umut eden ve geleceğe hazırlanmaya çalışan bir organizmadır. Beynimiz yalnızca içinde bulunduğumuz anı yönetmez. Henüz yaşanmamış olanı da hesaplamaya çalışır.

Sadık Çelik