Düzen bir kez bozuldu mu bütün düğmeler yanlış iliklenir. Dışişleri bugünlerde bir krizi konuşuyor. Hayır, kastettiğim İran savaşı ya da AB meselesi değil. Bir inşaat meselesi. Dışişleri'nin inşaatla ne krizi olabilir diyebilirsiniz. Anlatayım. Türkiye'nin Kazakistan'daki Astana Büyükelçiliği için 20 yıl önce kançılarya,
18
Toplumların ve devletlerin tarihi, yaşamın ve süreçlerin tıkandığı anlarda atılan ya da atılmayan adımlarda saklıdır; tıpkı şimdi bizim karşı karşıya olduğumuz durum gibi. Önümüzde duran fırsatın önemli bir tarihe evrilmesi ya da tam tersi etkileri Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın söyleyeceği söze ve atacağı adıma bağlı. Bu minvalde acilen atılması gereken adım, PKK'nin
16
Ekonomik veriler içinde bulunduğumuz darboğazı ortaya koyuyor. İktidarın enflasyon hedefleri dikiş tutmuyor. Merkez Bankası geçen hafta ara hedefin 2026 için yüzde 16'dan yüzde 24'e yükseldiğini duyurdu. Özetle yıllardır tek hane hedefli bir masala dönen enflasyon vaadinde başka baharlar şarkısını söylemeye devam. Gıdadan barınmaya, ulaşımdan eğitime pek çok temel ihtiyaç kaleminde
15
ABD yönetimlerinin sergilediği emperyalizme karşı mücadele, Türkiye'deki bazı çevrelerde, bir antiemperyalizm mücadelesi olmaktan çıkıp, ABD karşıtlığına, anti Amerikancılığa, ABD'ye ait olan her şeye toptan karşı çıkmaya evrilmiş durumdadır. Bir ülkenin yönetimi ile halkını ayırmaktan aciz bu fanatik ve dogmatik yaklaşım, dünyaya insanlık açısından bakılmasını ve
15
ABD'nin iki stratejik kartı var: Kürt kartı ve Tayvan kartı. İlkini bölgemizde, Türkiye'de, İran'da, Irak'ta ve Suriye'de kullanıyor. İkincisini ise in'e karşı kışkırtıyor. İran ve in, Trump'ın elindeki bu iki kartın koz değerini düşürdü. ABD BASINI: TRUMP TAYVAN'I SATTI ABD Başkanı
15
Eşyanın doğasına uygun bir politika izliyor in. Hedeflerine ulaşmak için acelesi yok, büyük bir sabırla örüyor, hedefin olgunlaşmasını bekliyor ve gerekli koşulları sağlıyor. Ama hedefinden hiç şaşmıyor. Bu yeni değil, uzun süredir... Mesela Tayvan: in Mao Zedong önderliğinde 1949'da nihai zaferi kazandı, Komintang Partisi lideri
15
Yaşam, bazen dondurucu bir ayazın tam ortasında açan o zayıf ama inatçı kardelene benzer. Bazı ruhlar ise o ayazı ısıtan, buz tutmuş kalpleri eriten birer kış güneşidir. Benim "okyanus yürekli" hocam Prof. Dr. Türkan Saylan, tam da böyle bir güneşti; ısıttığı yalnızca bedenler değil, bir ülkenin geleceği ve umuduydu. Bir eğitimci ve yazar olarak onunla geçen 15 yılımı, okyanustan
11
Kuş gözlemciliği yapmak adına dünyanın bir ucundaki atık depolarına gitmek, kuş beyinlilik değilse nedir Hayatta hiç başka sıkıntısı olmayan tuzu kuru Hollandalı bir çift. Ülkelerinde asla göremeyecekleri üçüncü dünyanın uçsuz bucaksız bir atık alanında, "yaban hayatı" izlemek uğruna yerkürenin en dip noktasındaki şehir (Arjantin'deki)
23
"İnsan Aptallığının Temel Yasaları" (The Basic Laws of Human Stupidity) İtalyan tarihçi Carlo Maria Cipolla'nın 1976'da yazdığı bir kitaptır. Keskin bir toplumsal mizah olmakla birlikte, bir tarihçi tarafından yazılan, çarpıcı bir siyasal eleştiridir. Cipolla, tarihçi kimliğiyle
22
Değerli okur! Bugün okumanıza sunduğum yazıyı zuladaki kirli çıkında buldum. Ülkemizde AKP'nin iktidara geldiğinden bu yana "eğitim ve öğretimde laiklik" planlı bir saldırı ve tecavüz tehdidi altındadır. Rastgele bulduğum yazıyı dilini tımar ederek okumanıza sunuyorum. *** Eğer laiklik ve demokrasi
19
Günlerden 14 Mayıs 1919... 9. Ordu Müfettişi Mustafa Kemal Paşa, Sadrazam Damat Ferit'in Nişantaşı'ndaki konağına akşam yemeğine davetli. Göreve yeni atanan Osmanlı Devleti Genelkurmay Başkanı Cevat obanlı da orada. Sadrazam konağından çıktıktan sonra birlikte Teşvikiye'ye doğru ilerlerken Cevat Paşa ile aralarında şu konuşma geçiyor:
19
Demokrasi bir oyundur. Seçimler, açılan gişelerdir; oylar ise oyunu izlemek isteyenlerin biletleri... Oyunu izlemeye giderken hangi oyunun sahneleneceğini, başrolleri, yan rolleri bilirsiniz. Oyundaki dost ve düşmanı da genelde aynı yazar kaleme alır. Seçmen; birilerinin avladığı, bazılarının pişirdiği,
14
Nihayet sezon bitti... İyi ki bitti... Bitti de tüm Fenerbahçeliler stresten, kahırdan, üzüntüden kurtuldu... Her yıl büyük umutlarla takım kurup, milyon Avro'lar döküp transfer yapıp, meşhur hocaları getirip ligi ikinci bitirmeyi başaran başka bir takım var mıdır emin değilim! Acı ama gerçek... Elbette sezon boyu hakem hataları, yanlış kararlar yok muydu, vardı... Ancak liderlik fırsatı
41
Ligin zirvesinde durum belli ama sıralamanın "sonu" ne olacak Günün maçlarının muamması bu... Bu nedenle Kasımpaşa-Galatasaray karşılaşmasında, topa daha sahip olan taraf Galatasaray olsa da gole daha yakın duran hırslı tarafın Kasımpaşa olması sürpriz değil. Sarı-Kırmızılılarda, yedeklerin forma giydiği karşılaşmada, Lang, Sane
37
Euroleague'de sona geldik. Son maçlarla birlikte son 4'e kalan takımlar ve eşleşmeler belli oldu. Temsilcimiz Fenerbahçe Beko, normal sezonu 1. bitiren Olympiyakos'la oynayacak. Real Madrid ise bu sezonun flaş takımı Valencia ile finale kalmak için mücadele edecek. Fenerbahçe-Olympiakos eşleşmesinde ben şansları eşit görüyorum. Bu maçın galibi şampiyon olur gibime geliyor. Real-Valencia
47
Herhâlde yılın esprisi buydu; TFF Başkanı İbrahim Hacıosmanoğlu'nun "Avrupa'nın en az hata yapan hakemleri bizde" açıklaması... Biz bugüne kadar "Patagonya Ligi" maçlarını mı izlemiştik yoksa Evet gerçekten şaka gibi. Sizce bu sözlerin doğruluğuna inanan bir tek kişi bile çıkar
49
Trabzonspor, Mehmet Ali Yılmaz Sezonu'nun son derbisinde lige ve kupaya havlu atan Beşiktaş'ı deplasmanda devirdi. Sakat ve cezalı futbolcuları nedeniyle kadro kurmakta sıkıntı yaşayan Fatih Tekke maçı altyapıdan 7 oyuncuyla bitirdi. Bu da maçta galibiyeti süsleyen sevindirici bir başka taraftı. Trabzonspor'da gözler şimdi bugün Türkiye Kupası yarı
54
Kaynağı sorgulanmayan para girişine yeniden kapı açıyor Türkiye. Oysa FATF diye bilinen (Financial Action Task Force) Mali Eylem Görev Gücü'nün gri listesinden çıkana kadar deveye hendek atlatmıştık, Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, "Ne mutlu bize ki atılan adımlar ve yapılan yasal düzenlemeler sonucu risk takibinden çıkarılarak güvenli ülke konumuna geri döndük" demişti o günlerde. Şimdi her şey sil baştan!
51
Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün çizdiği yolda laik Cumhuriyeti savunan bizler, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve ocuk Bayramı'nın coşkusunu dün yaşadık. Ve Beşiktaş tribünlerinin "Mustafa Kemal'in askerleriyiz" tezahüratı beni çok duygulandırdı. Hepsini alınlarından öpüyorum. Gelelim futbola... Beşiktaş elinde kalan tek
65
1-2 şey yazmak farz oldu.Milli takım ilk maçını 1923'te oynadı.102 yaşında.Cumhuriyet'le aynı yaşta. Euro 2024'te Avusturya'yı yendik.MSÜ rektörü Erhan Afyoncu hocamızın aklına 'Kızılelma' geldi.
182
Trump ve Şi Cinping, Mayıs 2026 Pekin zirvesinin ardından iki ülkenin ilişkisinin sıfırlanmasından söz ettiler. Ancak Washington için sıfırlama, ticaret dengesizliklerinin giderilmesi ve in pazarına erişiminin genişletilmesi anlamına gelirken Pekin için, sıfırlanmadan, in'in ekonomik, jeopolitik yükselişine müdahale edilmeyen, öngörülebilir bir "stratejik istikrar" döneminin başlangıcıydı.
38
Bugünlerde sohbetlerin dönüp dolaşıp geldiği tek bir konu var: "Yapay zekâ" Müthiş bir değişim fırtınası yaratan yapay zekâ, aynı zamanda müthiş bir endişenin de kaynağı. Geldi gelecek derken artık yaşamımızın tam içinde. Saatler süren araştırmayı saniyelerle yapıyor, verileri okuyup analizini anında çıkarıyor. Sorduğun her soruya hazır yanıtı var. Buzdolabındaki eksilen malzemeyi biliyor, fırında istediğin yemeği pişiriyor.
38
Ülkemizin Tarım Bakanlığı son günlerde bir telaş içinde. Tadı bozuk bir telaş hem de. İnanılmaz derecede güçlü vurgular var mesajlarda. Görseller harika. Ülkenin neredeyse tümü yeşillikler içinde ve hatta mutlu ve umutlu çiftçiler doluşmuş her yere. iftçinin emeği diye başlıyor bakanımız. Yanlış
41
Soru: Bir kamu kurumunda 4/a kapsamında çalışıyorum. Cevabını bulamadığım bir sorum olacak. Şöyle ki: Ben 9850 gün prime sahibim. Aylık bağlama oranım 10 bin güne ulaşınca değişir mi Ya da aylık kazancımı artırır mı Emekli aylığım şu anda 60 bin TL görünüyor. Murat İ. 4/a (SSK) sigortalılarının emekli aylıklarının hesaplandığı tüm sistemlerde,
42
Okura, okumaya ilişkin gözlemler, tekil, bölümsel, kısmi de olsa genelleştiğinde yaşanan sorunların ana nedenlerinden biri olabilir. Önceleri çoğu market, bakkal gazete bayiliği de yapardı. Gazete bayiliğinin doğrudan getirisi düşük veya olmayabilir. Ancak markete, ciro yapmak olanağı sağlıyordu. Sabahleyin giriş yapan müşteri gazete yanı sıra günlük ihtiyacı için de alım
44
Birinci sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; makineler, buhar gücü ve fabrika sisteminin oluşmasıydı (1760-1840). İkinci sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; elektrik enerjisi, seri üretim, kimya sanayi, montaj hatlarıydı (1870-1914). Üçüncü sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; bilgisayarlar, internet, mikro çipler, robot teknolojisi, otomasyon oldu (1970'e kadar). Günümüzde
204
Mevsimin son yazısı ile bu diziyi noktalayalım. Yazdıklarımı yinelemeyeyim. İleride satırbaşı olacaklar varsa onlara dikkat çekeyim. Kapitalizmdeyiz ve onu konuşuyoruz. Onu kavramalıyız. KISA BİLGİ İki yüzyılı aşkın süredir gelişip kurumlarını oluşturmuş kapitalizm, 1970'lerde, sermaye sınıfının "servet"e doğru yol alacağı bir rotaya yöneliyor. İnsana değil,
239
Kimi akşamlar vardır; yalnızca bir konser dinlemezsiniz. İnsanlığın neyi kaybettiğini ve neyi hâlâ kurtarabileceğini hatırlarsınız. Önceki akşam öyleydi. Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrası konser mevsimini, Beethoven'ın 9. Senfoni'siyle kapattı. Carlo Tenan yönetimindeki orkestraya dört seçkin ve bol ödüllü solistsoprano
22
Profesyonel kamu görevi niteliğindeki öğretmenlik mesleğinin Fransız Devrimi'nin ürünü olduğunu söyleyen Dr. Niyazi Altunya, Türkiye'de Öğretmen Yetiştirme Deneyimi 1848-2018 (Öğretmen Dünyası) adlı yapıtının girişinde şöyle diyor: "Öğretmenlik mesleği ile öğretme sanatı aynı şey değildir. ünkü öğretmenin görevi, belli bilgi ve becerileri
20
Jose Saramago'nun "Ölüm Bir Varmış Bir Yokmuş" romanında günlerden bir gün ülkenin birinde ölüm, insanlardan can alma görevinden bir süreliğine vazgeçer. Öte dünyaya gidiş biletinin ortadan kalkmasıyla birlikte yaşamasından umut kesilen hastalardan, en ağır yaralılara kadar kimse ölemez. Ülkenin dört köşesinde derin bir sevinç kaplar herkesi. Adeta ölüme karşı başarı ilan edilmiş,
20
Dünyada yaptığı hapishaneler ve devasa adliye sarayları ile övünen tek ülkeyiz. Keşke içinde adalet de olabilse ama ne gezer. En ağır suçtan ceza almış tutuklu ve hükümlülerin sağlığından devlet sorumludur. İster tutuklu ister hükümlü olsun, sağlık hizmetlerinden yararlanma en temel insan hakkıdır. Sağlığı bozulan mahkûmların infazının ertelenmesinin, Türk hukuk sisteminde
19
Kimi zaman ozanların deyişleri, yazarların sözleri birden canlanıverir belleğimde. Örneğin, çağının en yenilikçi şairi, oyun yazarı William Shakespeare'in 76. Sone'sindeki şu dizesi üzerinde yeri geldikçe düşünürüm: "Eskileri söyler benim şiirim, nasıl ki güneş her gün hem yenidir hem eski." Oysa o, çağının
36
Ağız bedenin doruğundadır; çok rüzgâr aldığından açılıp kapandıkça ya bahara ya fırtınaya yol açan... İçindeki tatmaya, yutkunmaya, konuşmaya yarayan... Kimimizde işlevsiz, kimimizde bir karış olan dille... Ağzından çıkanı kulağı duymayan... Ağzına bir parmak bal çaldığı halkın ağzından lokmasını çalan... Ağzı bozuk ayran budalalarının ağzına bakan ağız kavafları bireysel toplumsal yaşamı altüst ediyor. A
28
Kılavuz, kimilerinin zannettiğinin aksine yabancı değil Türkçe kökenli bir sözcüktür. Kökende "kıla-" fiilinden gelir; gören, izleyen, yol açan demektir. Yol açan önder olur; yol kapatansa ancak engeldir. Yol kapatanların ne kılavuzu olabilir ne de önderi! Bugün bu kavramı, doğru yolu gösteren, rehberlik eden kimseler ya da nesneler için kullanıyoruz.
27
Bundan 107 sene önce bugün... 14 Mayıs 1919 arşamba... Mustafa Kemal Paşa altı aydır bulunduğu İstanbul'dan ayrılmanın arifesinde. Hatıralarında bu süre zarfında hazırlık yaptığını ifade etmiş, özellikle Anadolu'ya silah kaçırmak için yer altı örgütlerinin organize edilmesini sağlamıştır. Ayrıca şubat ayında görüştüğü Ali Fuat (Cebesoy) Paşa'dan da emrindeki 20. Kolordu'yu
26
Sevgili okurlarım, geçenlerde bir kadın arkadaşımla sohbet ediyorduk. "Ne yapacağımı şaşırdım" dedi. "Haberler, özellikle erkeklerin sıra sıra dizildiği sözüm ona açıkoturumlar, dijital kanallarda yayımlanan doğru mu yoksa yapay zekâ mı yapmış dediğim ifşaatlar beni boğuyor, hiçbir şey izlemeyeyim diyorum o zaman da kendimi devekuşu gibi hissediyorum." Bu sözler karşısında
20
Bir savaş bittikten sonra düşmanlarına, aldığı esirlere insanca davranan toplumlar da vardır, vahşice davrananlar da. Bizim kuşağa ilkokulda, "Türk aman dileyene el kaldırmaz" diye öğrettiler. Gurur duyduk ancak büyüdükçe, okudukça anladık ki bu kural tarihimizde her zaman geçerli olmamıştır. Bir toplumun kalitesini gösteren pek çok ölçüt vardır; bunlardan bir
17
"Hayat siyasettir" diye bir söz vardır. Doğrudur. Evden çıkıp bir şeylerden şikâyet etmeye başladığınız anda, hatta bazen yalnızca gündelik yaşamınızı sürdürmeye çalışırken bile kendinizi siyasetin doğrudan içinde bulabilirsiniz. Biraz daha ileri gidersek, en bireysel görünen sıkışmışlıklarımızın bile siyasal karşılıkları vardır. ünkü ihtiyaçlarımızı, arzularımızı
20
Son aylarda aynı sorunun etrafında dolaşıyoruz kalemimizle. Dünyayı saran bu sertleşmenin izini sürüyor, bu kopuşu farklı yüzleriyle anlamaya çalışıyoruz. ünkü ortada, hepimizin zihnini sessizce kurcalayan, insana dair derin bir kaygı var... Savaşlar, katliamlar, gündelikleşen şiddet, tekinsizleşen şehirler. İnsanın insana tahammülünün giderek azalması. Siyasetten sokağa,
24
Mutfağa giren her besin, sofraya ulaşana kadar doğru koşullarda korunmayı hak eder. ünkü sağlıklı beslenme yalnızca doğru yiyeceği seçmekle değil, o yiyeceği nasıl sakladığımızla da doğrudan ilişkilidir. oğu zaman göz ardı edilen saklama hataları; besin değerinin azalmasına, bakteri oluşumuna ve gıda israfına neden olabilir. Oysa birkaç temel kurala dikkat ederek hem sağlığımızı korumak hem de mutfakta daha bilinçli bir düzen oluşturmak mümkündür.
24
Yaratıcı düşünceyi besleyenin ne olduğu, Sait Maden'le konuşmalarımızda sıklıkla öne çıkan bir konudur. Sözü kendi şiirine getirdiğimizde, beslendiği kaynaklardan bahseder, yaşamındaki çeşitlilikten yalın bir biçimde bahsederdi. Hayata, sanata ve yaratıcılığa karşı bilgece duruşu, derin bir bakışı vardı. Kendini
25
61.'si yapılan Cumhurbaşkanlığı Türkiye Bisiklet Turu (TUR) 27 yıllık bir aradan sonra yine Ankara'da sonlandı. 1963'te Marmara Turu adıyla başlayan etaplı yarış Ankara'ya ilk kez 1969'da uğramıştı. Sporcular topluca, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin kuruluş sürecine de tanıklık etmiş olan ankaya Köşkü'ne çıkmışlar, Bisiklet Federasyonu Başkanı Hamdi Ayvalı
30
Takvim birinci yüzyıldı, Caius Titus bir senatör... Dünyanın merkezi Roma senatosunda ticaret sözleşmeleri görüşülüyordu. Caius Titus kürsüye çıkıp sözleşmelerin yazılı yapılmasını "verba volant, scripta manent" gerekçesiyle savundu: Söz uçar, yazı kalır. Öyle bir sözdü ki gerçekliği yirmi altı yüzyıldır doğrulanıyor.
38
© 2025
