Hükümet nedir (2)

MODERN HÜKÜMETLER 17. yüzyılın sonlarından itibaren, cumhuriyetçi hükümet biçimlerinin yaygınlığı arttı. İngiliz İç Savaşı ve İngiliz Devrimi, Amerikan Devrimi ve Fransız Devrimi, temsilci hükümet biçimlerinin büyümesine katkıda bulundu. Sovyetler Birliği, komünist bir hükümete sahip olan ilk büyük ülke oldu. Berlin Duvarı'nın yıkılmasından bu yana, liberal demokrasi daha yaygın bir hükümet biçimi haline gelmiştir.

Özdemir İnce

Dolarla kapatılmış gözler, çocuk, hasta kadın ayırmıyor...

Trump-Netanyahu ikilisinin, pazar sabahı yüzleştiğimiz İran'a ortak saldırılarının kanlı sonuçlarını televizyon kanallarının canlı yayınlarından, yürekler ağızda olası sonuçları üzerinden kaygıyla izlerken öldürülenler, patlamlar üzerinden kanlı haberlerin peşpeşe akması kaçınımazdı. Geçmiş çağlar, yıllardan farklı olarak iletişim teknolojisi ile yaşananlara tanıklık etmek kuşkusuz kaçınılmazdı.

Şükran Soner

ABD'nin saldırgan çırpınışları!

Trump yönetimi, "İran'la müzakereler devam edecek" haberlerinin gölgesinde savaşı başlattı! Bütün savaşları başlatanların ilk demeci kendilerinden son derece emin biçimde şöyle olur: "Haftalar içinde sonuç alacağız!" Trump da en çok dört hafta içinde bitireceğini düşündüğü bir savaşa girdi. Daha önce dile getirdiğimiz şu ikilem İran saldırısıyla bir ton daha netleşti:

Mustafa Balbay

Halifeliğin kaldırılışı - Teokratik devletin yıkılışı

Binlerce yıllık halifelik makamı, devrimci Meclis tarafından 3 Mart 1924'te kaldırıldı. Bu, büyük bir dönüşümdür ve "din devleti"nin tarihin derinliklerine gönderilişinin 102. yıldönümüdür. 3 Mart 1924 günü TBMM'de üç tasarı yasalaştı. Bunlar; halifeliğin ve Şeriye-Evkaf Bakanlığı'nın kaldırılışı ve "Öğretim Birliği" yasasının

Alev Coşkun

CHP'nin umut programı

Talihsiz biçimde savaş gündeminin gölgesinde kalsa da CHP'nin dünkü sunumu büyük önem taşıyordu. ünkü uzun zamandır ana muhalefet CHP'ye, "Sorunları nasıl çözeceksiniz, kiminle çözeceksiniz" soruları yöneltiliyordu. Muhalefetin iktidara ilişkin eleştirilerine kulak veren yurttaşlar, eleştirileri haklı buluyor ama önerilen çözümleri de öğrenmek istiyorlardı.

Mehmet Şakir Örs

ABD-İsrail kontrolü kaybetti

Uluslararası ilişkiler veyahut strateji uzmanı değilim. Fakat aklımız var. Her zaman her olayda gözümüzün gördüğünün dışında bir bakış açısına da sahip olmamız gerekiyor. Ne yazık ki ne televizyonlarda ne de köşe yazılarında farklı açıyla yazılmış yazılara rastladım. Herkes konuyu yüzeysel nedenlerle inceliyor. Bakın Ortadoğu bir kez daha tarihsel bir eşikten geçiyor. Bu

Murat Ağırel

Savaşın tetikçisi ve asıl amacı

İsrail ve ABD'nin İran'a saldırısı, "Büyük Ortadoğu Savaşı"nın günümüzdeki son aşamasıdır. "Büyük Ortadoğu Savaşı"nın bugünkü tetikçisi HAMAS'tır, uzun dönemli asıl amacı ise İsrail'in güvenliğinin sağlanması ve ABD'nin Ortadoğu'daki stratejik varlığının güçlendirilmesidir:

Emre Kongar

Ortadoğu yangını ve Rusya

Ortadoğu, 2003'teki Irak savaşından bu yana en çalkantılı günlerini yaşarken Rusya'nın bu savaşa açıktan tavır gösterememesi dikkat çekiyor. Oysaki Rusya ve İran, in'le birlikte Avrasya coğrafyasının ABD karşıtı aktörleri olarak anılırdı. Peki öyleyse Rusya'nın bu tavrını nasıl açıklamak lazım En önemli kısmı baştan söylersek Rusya'nın Ukrayna'da

Deniz Berktay

3 Mart: Güneşin Doğduğu Gün - Gülizar Biçer Karaca

3 Mart 1924, Türkiye Cumhuriyeti'nin kendi geleceğini nerede kuracağını ilan ettiği gündü. O gün Meclis, devletin iskeletine yerleşecek üç norm çıkardı: 429, 430, 431. Şer'iye ve Evkaf Vekâleti'nin kaldırılması, Tevhid-i Tedrisat ve hilafetin ilgası önemli birer tarih başlığı... Önceki devletin varoluşuna omurga olan üstte bir dini otorite,

Olaylar Ve Görüşler

Öcalan'ın statüsü mü Adem'in statüsü mü

Tarihin çelişkisi diye sunulan aslında olayları hazırlayan akışın uyumudur. Geçen cuma günü kafeye oturdum. ay söyledim. DEM Parti'nin CHP'li ankaya Belediyesi salonunda okuduğu Öcalan'ın açıklamasını takip ediyorum. Dağdakilere çağrı mı yapacak, sürecin ikinci adımının haritasını mı anlatacak, yoksa

Barış Terkoğlu

3 Mart, laiklik ve anti emperyalizm

Padişahın ve halifenin egemenliğinden halkın egemenliğine, başka bir deyişle Cumhuriyete geçilmesine yönelik ilk adım 23 Nisan 1920'de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin kurulmasıyla atıldı. Bu yöndeki ikinci adım, 1 Kasım 1922'de TBMM kararıyla saltanatın, yani padişahlık makamının kaldırılmasıyla, üçüncü adım da 29 Ekim 1923'te TBMM kararıyla Cumhuriyetin

Örsan K. Öymen

Kısa savaş, uzun etki

ABD, müzakere etmekte olduğu İran'a neden saldırdı Temel nedeni şu: ABD İsrail hegemonyasında bir yeni Ortadoğu düzeni kurmak istiyor. İran bu düzenin önündeki en önemli engel. Peki ABD İran engelini aşabilecek mi İsrail hegemonyasında yeni Ortadoğu düzeni kurabilecek mi Pek çok ABD'li analistin de işaret ettiği gibi bu pek olası görünmüyor. Bir kere

Mehmet Ali Güller

F.Bahçe'de iç gerilim

Son olarak Kasımpaşa ile sahasında, Antalyaspor'la deplasmanda aldığı beraberliklerin ardından Fenerbahçe'de "iç gerilim" iyiden iyiye su yüzüne çıktı. Futbolcular isyanda, oklar teknik direktör Domenico Tedesco'ya çevrilmiş durumda. İtalyan çalıştırıcı, Trabzonspor ve Nottingham Forest rövanş maçlarında ortaya konan iyi mücadele dışında ne yazık ki düşüşe geçen bir performans

Hilmi Türkay

TMOK'ta seçim!

Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi (TMOK), ülkemizin spordaki en üst temsil ve koordinasyon kurumu. Osmanlı'dan Cumhuriyet'e devrolan temel taşı. Dış temsilde spor diplomasisini yürütür, devletin spor politikasından ayrılmaz. Akil insanlar yeridir. İyi bir seçim kampanyası ve vaatlerle iş başına gelen eski milli voleybolcu, federasyon başkanı ve spor yayıncısı

Arif Kızılyalın

Kartal yükseliyor

Bu kadar yeni oyuncu olunca Beşiktaş için her 90 dakika artık bir test maçı gibi. Her hafta üstüne koya koya gidiyor olsa bile. Oyuna iki takım da karşılıklı bire bir baskıyı seçerek başlayınca mücadele dozu yüksek bir oyun ortaya çıkıyor. Bu yüzden savunmalar ileri çıkmasına rağmen taraflarca pozisyon yaratılamıyor. Beşiktaş çareyi uzun top indirmekte buluyor fakat bu tabii ki çare olmuyor.

Gülengül Altınsay

İstikrar

Bazen maçlar böyle kazanılır. Her zaman oyun üstünlüğü yakalayamazsınız. Beşiktaş da Kocaeli deplasmanında bu sıkıntıyı yaşadı. İlk yarı boşa geçti. Orkun Kökçü'nün dinamizmi ve oyun görüşü arandı. Ancak büyük takımlar bir duran top organizasyonuyla da maçtan istediğini almalı. Nitekim sürekli sahada kalması gereken Cerny'nin kornerinde

Adnan Dinçer

Tutku

Juventus maçının "yenik muzafferi", ligde açılan yaralarını sarmak için çıkıyor sahaya. Konuk takımın hocası Joao Pereira'nın 3-4- 2-1 taktik dizilişindeki boşluklar da bunu yapmasına kolaylık tanıyor. Zira Alanyaspor, Galatasaray'ın ilk düdükle yapmaya başladığı baskı karşısında kendi sahasına hapis kalıyor. Bu baskı,

Ebru Kılıçoğlu

Fırtına sürüyor

Euroleague'de Fenerbahçe Beko fırtınası devam ediyor. Temsilcimiz arayı açarak liderliğini sürdürüyor. Takımın kimyası oturmuş ve roller paylaşılmış durumda. ok büyük bir aksilikler dizisi olmazsa çeyrek finalde saha avantajını alacaklar gibi görünüyor. Melli'nin sakatlığı son Partizan maçında biraz kendini hissettirdi gibi geldi bana. Ama özellikle Euroleague çaylağı, birkaç pozisyon oynayabilen

Erman Kunter

Aklın yolu bir

Mehmet Ali Yılmaz Sezonu'nun şampiyonluktaki iki önemli aktöründen Galatasaray'ın geçen hafta Konyaspor karşısında 3 puan bırakmasıyla gözler en yakın takipçisi Fenerbahçe'nin Kadıköy'de Kasımpaşa ile oynayacağı çevrilmişti. Sarı-Lacivertliler açısından kolay gibi gözüken Kasımpaşa maçı kora kor geçti. 90+5. dakikada Asensio'nun golüyle ilk gülen Fenerbahçe oldu. Maçı bırakmayan Kasımpaşa, 90+11'de

Hayri Güner

Kızılelma

1-2 şey yazmak farz oldu.Milli takım ilk maçını 1923'te oynadı.102 yaşında.Cumhuriyet'le aynı yaşta. Euro 2024'te Avusturya'yı yendik.MSÜ rektörü Erhan Afyoncu hocamızın aklına 'Kızılelma' geldi.

Bilgin Gökberk

Ekonomi

Savaş üzerine kimi notlar ve spekülasyonlar

İnsanlar kimi zaman çaresizlik duyguları içinde, biraz olsun rahatlayabilmek için bir büyük aklın, önlenemez bir büyük planın kapitalizmin kaosuna bir düzen verilebileceğine inanmak isterler: "Biri düğmeye bastı!", "Devlet aklı!", "Büyük ... projesi", "ABD şunu yapıyor İsrail bunu, İran onu..." Ben, pratikte, kimlerin hangi kültür

Ergin Yıldızoğlu

5434 kapsamında isteğe bağlı prim öderken Bağ-Kur'lu olanlar...

Soru: 5434 sayılı kanun kapsamında ödediğim isteğe bağlı primlerim aynı dönemde Bağ-Kur'lu olduğum için iptal edildi. Bu primleri Bağ-Kur hizmetlerime transfer etmek için sosyal güvenlik merkezine müracaat ettim. Talebim alınmadı. Kamu görevlileri tescil dairesine müracaat etmem söylendi. Bu konudaki mevzuat nedir Mesut Ö. 5434 sayılı kanunun mülga 12. maddesine göre; 657 sayılı devlet memurları kanununa tabi olarak

Nergis Şimşek

Ekonomide kısır döngü

Ekonomide oluşan kısır döngüyü, çözümsüz süreci, "ekonomiye giriş" el kitaplarında yer alan bilgileri aktararak nedenleriyle açıklamaya çalışacağım. Bireyin, hanehalkının reel geliri azaldıkça talep, iktisatta alt grup mal (inferior good) olarak nitelendirilen görece daha ucuz mallara yönelir. Tüketicinin reel geliri azaldıkça daha ucuz alt grup mallara yöneleceği İngiliz iktisatçı

Öztin Akgüç

Trakya'nın ciğerine nükleer hançer

Trakya'nın Karadeniz'e dokunduğu yer... Kırklareli'nin Vize ilçesine bağlı Kıyıköy; eşsiz doğası, tarihi kalıntıları ve balıkçı kasabası sakinliğiyle bilinir. Ama bu coğrafya sadece güzel değil, hayati. Kırklareli'nin meşhur Longoz Ormanları burada ancak bunlar sıradan ormanlar değil. Yağmur rejimiyle, yeraltı sularıyla, gölleri ve dereleriyle yaşayan bir ekosistem. Burası Istranca Dağlarının kalbi.

Jale Özgentürk

Enflasyon, sessiz fakirleşme ve sözleşme

Enflasyon ile hayat pahalılığı çoğu zaman analitik ayrım yapılmaksızın aynı düzlemde ele alınmaktadır. Oysa bu iki olgu kavramsal olarak farklıdır. Enflasyon, genel fiyat düzeyindeki sürekli artışı ifade eden makroekonomik bir göstergedir; hayat pahalılığı ise hanehalkının belirli bir gelir düzeyiyle temel mal ve hizmet sepetine erişim kapasitesindeki değişimi yansıtan

Veysel Ulusoy

Kalkınma ve akademik meslekler

Birinci sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; makineler, buhar gücü ve fabrika sisteminin oluşmasıydı (1760-1840). İkinci sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; elektrik enerjisi, seri üretim, kimya sanayi, montaj hatlarıydı (1870-1914). Üçüncü sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; bilgisayarlar, internet, mikro çipler, robot teknolojisi, otomasyon oldu (1970'e kadar). Günümüzde

İrfan Hüseyin Yıldız

Bu iktisat bize nerelerden geldi (8)

Mevsimin son yazısı ile bu diziyi noktalayalım. Yazdıklarımı yinelemeyeyim. İleride satırbaşı olacaklar varsa onlara dikkat çekeyim. Kapitalizmdeyiz ve onu konuşuyoruz. Onu kavramalıyız. KISA BİLGİ İki yüzyılı aşkın süredir gelişip kurumlarını oluşturmuş kapitalizm, 1970'lerde, sermaye sınıfının "servet"e doğru yol alacağı bir rotaya yöneliyor. İnsana değil,

Bilsay Kuruç

Kültür-Sanat

Vefatının 65. yılında Hasan Âli Yücel'e saygıyla

Prof. Dr. Suat Sinanoğlu 1980 yılında yazdığı Türk Hümanizmi adlı eserinin önsözünde "Zihin yapısına ilişmeden hiçbir toplumda hiçbir önemli yenilik beklenemez. Atatürk bu hakikati biliyordu. Onun için devrimin insan aklına güvenen yeni bir toplum yaratmayı amaçladığını kesinlikle ileri sürebiliriz" der. Sinanoğlu'nun

Dikmen Gürün

Laiklik için iktidara teşekkür (!)

Gerek Erdoğan'a ve Bahçeli'ye, gerek okuduğunu anlayamayan, kin, nefret dolu duygularla sürüye katılanlara hepimiz sonsuz teşekkür borçluyuz. Sadece 168 aydın, yazar, gazeteci, sanatçı, "Laikliği Birlikte Savunuyoruz" başlıklı bir bildiriye imza attı. Erdoğan "Hezeyan içinde

Zeynep Oral

Değerleri yarına taşımak (1)

Aydınlarımızın umut taşıma anlamına da gelen değerbilir çabasıyla kültür hazinemiz zenginleşiyor. Halk Önderi Atatürk, Ya Bağımsızlık Ya Ölüm, Atatürkçü Olmak, Atatürk ve Kurtuluş Savaşı, Söylev'i Okurken, Bağımsızlık Devrimcisi, Kurtuluş Uyanış Direniş, Kemalizmi Anlamak, Yurdumuzu Şen Edeceğiz/ Atatürkçülüğün El Kitabı, Devrimin Halkçı Kaynakları gibi kitaplarıyla

Öner Yağcı

Necati Tosuner'in ardından...

Benim için Ankara Öykü Günleri'nin Erendiz Atasü'nün romanın adı gibi "gençliğin o yakıcı mevsimi"nde kapladığı alan kocamandır. Bir Ankara Öykü Günleri'nde tanıdım Necati Tosuner'i. Okuruydum, tanıdıkça ve ince zekâsının tadına vardıkça hayranlığım arttı. Kalın çerçeveli gözlüklerinin ardında Bernard Shaw

Eren Aysan

Ne statü vereyim ağama

MHP lideri Bahçeli'nin "İmralı'nın statü açığı nasıl kapatacaktır" çıkışından sonra aldı bizi bir merak. İmralı'ya nasıl bir statü verelim de süreç sıkıntıya girmesin. Öyle ya; "terörsüz Türkiye süreci" dönüp dolaşıp sadece ve sadece Öcalan'ın bireysel refahı ve statüsünün ne olacağına

Miyase İlknur

"Atatürk'ün Çeşmesi" Koruma Altında

Falih Rıfkı anlatır bundan 76 sene önce, 10 Kasım günü, Cumhuriyet gazetesinin ikinci sayfasında. Gazi'den bahsederek O'nun Rumeli'ye olan özlemini dile getirir. Hatta Gazi'nin söylediği bir Rumeli türküsü ve Gazi'nin o güzel sesi Falih Rıfkı'nın zihnine kazınmıştır. Malum, Mustafa Kemal Paşa özlem duyar Rumeli'ye. Falih Rıfkı da yazısında bu

Tolga Aydoğan

Ağaçların sesi

ocukluğum ağaçlar arasında geçti. Soğuklar etkisini yitirdiğinde harmanlar bizim toplanma yerimiz olurdu. Bahar gelip sıkıntılı odalardan kurtulunca sokakları "Bahar geldi, bahar geldi" sesleri doldururdu. Ağaçlar yeşermeye başlayınca da sıkıntılı odalardan kurtulur, sokaklarda özgürlük şarkıları söylerdik. İnsan yaşlandıkça belleğinde gerilemeler olsa da çocuklukta yaşadıklarını unutmuyor. O yıllarımı anımsayınca nedense

Adnan Binyazar

Mitoloji ve müzik

"Müzik" sözcüğü baş tanrı Zeus'un kızları "Musalar"dan türemiştir. Tanrıların tanrısı Zeus ile bellek tanrıçası Mnemosyne'nin birbirinden yaratıcı dokuz tane ilham perisi kızıdır Musalar (Müzler). Müzik de "Müz'e yaraşır bir sanat dalı" anlamındadır. Her birisi dans edip şarkı söyler, yaratıcı düşünceyi sunar, hastaları iyileştirir, karanlık düşünceleri

Evin İlyasoğlu

Akıllı Gianni

"Dünya yıkılsa hafta sonu golf oynamaktan vazgeçmem" diyen Donald J. Trump gerçekten dünya yıkılmakta, savaş makineleri İran'ı cehenneme çevirmekteyken Florida'da golf oynuyordu. Trump'ın golfü nasıl oynadığını bilmiyoruz ama yeni zoraki sevdası futbol (ayaktopu!) ve onun dünyadaki patronu FIFA'nın başkanı

Feyzi Açıkalın

Namus yorgun, vicdan helak

İyi insansanız; insan, hayvan, hatta orman, dere, göl vb. gibi tehlikeye düşen bir varlığı savunur ve bazen kurtarabilirsiniz de. Hatta bir araya gelir ve iki, üç, dört varlığı da kurtarabilirsiniz. Ancak bir an gelir, yetişmez olur gücünüz. ünkü kurtarabileceğiniz azınlıktan kurtaramayacağınız çoğunluğa geçmiştir kurtarılması gerekenler. Ve kurtarıcı azınlık sizler, bakılamayacak

Mine G. Kırıkkanat

Milli eğitim bakanımızı alkışlıyorum (!)

Dostlarım eğitim bakanımız yemin etmiş, bu ülkeyi şeriat kanunlarıyla yönetilen bir ülke yapacak. Ona göre bu ülkede yaşayanların tamamı Müslüman, öyleyse neden şeriat kanunlarıyla yönetilmesin Sabah akşam bu kutsal davaya nasıl hizmet ederim diye düşünüyor. Ancak kendisi işbaşına gelmeden önce imam hatipler açılmış. Bu okullarda bilim ortadan kaldırılmıştı. Evrim teorisi haşa okutulmayacak;

Işıl Özgentürk

Haritasız yolcu gibi...

"Parçalanma" diyor buna Thomas Bernhard. Yaşadığı toplumun hoyratlığının ezincinde dönüp gökyüzüne bakma gereksinmesini hisseder. İnsanın insanı yok eden bakışı, görmezden gelişi, ilişkilerdeki hoyratlığı, çarşıda pazarda akıp duran çözülme, parçalanma halleri yaralar onu. Bir barınak arayışındadır ama kederlidir, yalnızdır. Sığındığı yazı adasında yol almaya çalışır. Orada yazdıkları, dönüp bakılmasını istedikleridir belki!

Feridun Andaç

Sürekli kriz halinde yaşamanın psikolojisi

Dünya da, Türkiye de uzun zamandır kesintisiz bir sarsıntının içinde. Savaşlar, yıkımlar, ekonomik daralma, yerinden edilen hayatlar, büyüyen belirsizlik, gündelikleşen şiddet, aşınan güven... Kriz artık gelip geçen bir dönem değil; yaşadığımız çağın atmosferi. İnsan alışıyor, en beteri de bu. Önce dayanıyor, sonra kabulleniyor, en sonunda normal sayıyor.

Sadık Çelik

Ramazanda bedeninizi destekleyin

Ramazan ayı, yalnızca ruhsal değil fiziksel olarak da önemli bir dönüşüm dönemidir. Gün boyu süren açlık ve susuzluk, metabolizma düzeninden kan şekeri dengesine kadar birçok sistemi etkiler. Bu nedenle Ramazan'da beslenme düzeni, sıradan bir diyet planından çok daha bilinçli bir yaklaşım gerektirir. Doğru planlanmış bir beslenme modeliyle Ramazan; sindirim sistemi dinlenmesi

Güneş Aksüs

Çocuk çeteleri

Ülkemiz için yeni sayılabilecek bir kavram çıktı ortaya, bu da çocuk çeteleri. Bazı Güney Amerika ülkelerinde vardı, bizde yeni. Organize çalışıyorlar bu çeteler, çocuk yaşta birisini öldürüyorlar bazen, sonra da şikayetçi olmasınlar diye ailesini tehdit ediyorlar. Adeta minyatür bir mafya. Minyatür ama sonuçta bir cana kıyıyorlar. Bazısı da bir çeteye mensup değil fakat evden silah alıp bir

Üstün Dökmen

Gizliliğin tiksindirici gücü ve "doğrulama" yanılsaması

Epstein belgeleri uykularınızı mı kaçırıyor Haklısınız ama tüm bu gerçeklik bunca zamandır orada, bakmadığınız yerde duruyordu. "Hür ve açık bir toplumda 'gizlilik' kelimesi tiksindiricidir. Bizler tarihsel olarak gizli cemiyetlere, gizli yeminlere ve kapalı kapılar ardında yürütülen süreçlere karşı bir halkız. Gerçeklerin aşırı ve haksız şekilde saklanmasının

Deniz Ülkütekin