Cumhuriyet bir tarih değildir yalnızca; her gün yeniden kurulan bir vicdandır. Onu ayakta tutan şey, geçmişte verilen mücadele kadar bugünün emeğidir. Haydar Ergülen'in söylediği gibi: "Cumhuriyet ona emek vermemizi bekliyor." Bu söz, Cumhuriyetin edilgin bir miras değil, etkin bir sorumluluk olduğunu hatırlatır. 29 Ekim 1923'te ilan edilen Cumhuriyet,
12
Beyaz Saray'ın Aralık 2025'te yayımladığı Ulusal Güvenlik Stratejisi ile Pentagon'un Ocak 2026'da yayımladığı Ulusal Savunma Stratejisi, ABD'nin önümüzdeki dönem boyunca izleyeceği stratejiyi ana hatlarıyla resmediyor. Bir program olarak Ulusal Güvenlik Stratejisi ve onun harekât planı olarak Ulusal Savunma Stratejisi, "Önce Amerika" doktrininin işaret ettiği hedeflere, hangi araçlarla, hangi yoldan ulaşılacağının planlamasıdır.
11
Hayat geç de olsa mahkeme kararlarından daha gerçek bir hüküm verir. Tam 6 yıl sürdü. Emniyet eski İstihbarat Dairesi Başkanı Sabri Uzun'un davasından söz ediyorum. Bilmeyenler için hatırlatayım. 45 yıllık polislik yaşamının 28 yılı istihbaratta geçti. Üç kez istihbarat daire başkanı olarak atandı. 1999 yılında Emniyet'teki
11
ABD'yi İran'a saldırı kararlılığından vazgeçirmek için İslam ülkeleri diplomatik çalışmalarını sürdürürken dünyanın içine düştüğü derin siyasi ve ekonomik istikrarsızlık, özellikle de Ortadoğu'da İsrail ve Trump'ın yarattığı savaş dehşeti, yeni güvenlik arayışlarını gündeme getirdi. Bu bağlamda Suudi Arabistan ile Pakistan
9
Bugün Suriye'de Kürtler özelinde olanları daha iyi anlayabilmek için biraz geriye gitmekte ve yakın tarihte Irak'ta yaşanan olaylara bakmakta yarar var. ABD ve İsrail'e olan güvenleri konusunda düş kırıklığı yaşayan Kürtlerin aynı durumu yıllar öncesinde de yaşadıklarını unutmamak gerekir. Olayların politik taraflarının arkasında neler olduğunu, hangi devletin
9
İran'daki teokratik diktatörlük rejimi, sözde "seçimlere" katılım oranlarının gösterdiği gibi, halk desteğini büyük ölçüde yitirmiştir. 2024 yılında "seçimlere" katılım oranı yüzde 39 idi. Sadece sözde "dini lider" Ali Hamaney'in kontrolündeki bir konseyin onayladığı adayların yarışabildiği sözde "seçimlere"
6
Küresel restleşmede oyun sürekli yeniden kuruluyor. Bakıyorsunuz bir konuda müttefik olan diğer bir konuda ayrı cephede. Trumpizmin öngörülemez siyasetinde İngiltere ve AB'nin Washington'a karşı dengeleme arayışıyla in ve Hindistan'la ticari işbirliğine gitmelerini de bu çerçevede değerlendirmek mümkün. Tıpkı Trump'ın Rusya ile yürüttüğü diyalog
5
Bugünkü makalem, bu konuda art arda yazdığım üçüncü yazı. Türkiye Cumhuriyeti'nde hukuksuzluk devam edemez... ünkü Türkiye Cumhuriyeti'nde hukuk, Cumhurbaşkanı'nın ve milletvekillerinin ettikleri yemine göre, onların namus ve şereflerine emanet edilmiştir.
18
İkinci Trump döneminin düsturu bu. "Yurtta sulh, cihanda sulh" ilkesinin tam tersi. Bir devlet adamı ile tiran arasındaki farkın da ölçüsü aynı zamanda. "Tiran" tespiti naçizane benim değil. MAGA'cı olmayan çok analistin görüşü bu yönde. Muhalifleri bırakın, Cumhuriyetçi Parti'nin Irak savaşı mimarları bile, bu geri savruluşa parmak basmaktan kaçınmıyor.
15
Jean-Paul Sartre'ın Les Temps Modernes adlı dergisinin ilk sayısında yayımlanan "Sunuş" başlıklı yazısından bir kez daha alıntı yapıyorum. Yazmaya devam ettiğim sürece kim bilir daha kaç kez daha alıntı yapacağım: *** "İnsan bir 'durum'dan ibarettir: Bir işçi, bir burjuva gibi düşünüp duymakta
12
AKP, MHP VE DEM'li üç milletvekilinin 24 Kasım 2025'te İmralı'da terörist başı Abdullah Öcalan ile yaptıkları görüşmenin kamuoyuna açıklanan 16 sayfalık özet tutanağı, orada "darbeden" söz edildiğini ortaya koydu! Hatırlatmak gerekirse eski AKP Milletvekili Şamil Tayyar, geçen kasım ayının sonundaki
10
Onu da bir başka 24 Ocak'ta kaybettik. Uğur Mumcu ile meslektaş ve yakın dost idiler. Ölümleri asla ve zinhar kıyaslanamaz. O artık sadece ailesi, çok yakınları ve hakşinas dar bir çevre tarafından hatırlanıyor. Siyasetçi için erken denebilecek (67) bir yaşta ölümü ama "24 Ocak tarihi"
10
Beşiktaş istekliydi, baskılıydı, şut çekti, rakip ceza sahasında aktifti. Ama final vuruşlarında çok noksandı. Cerny ve Orkun Kartal'ı sırtladı. Beşiktaş'ın oyun iştahı yüksek ancak bunu bir düzen içinde yapmıyor. Dağınık, aceleci bir görüntüsü var. 90 dakika "Yönetim istifa" sesleri altında oynamak kolay değil, baskı yüksek. Yeni transfer
28
Grand slam organizasyonlarında 2025 Wimbledon'dan sonra 2026 Avustralya Açık'ta da 3. tura yükselen kadın tenisçimiz Zeynep Sönmez hepimizin gurur kaynağı oldu. Gerçi, kıymeti kendinden menkul Türk basını konuya pek ilgi göstermedi ama Zeynep'i uluslararası tenis dünyası el üstünde tutuyor. Son olarak WTA'nın önemli organizasyonlarından Abu Dabi ve Merida Açık için özel davet
37
Beşiktaş'taki transfer sorumlularının doğru dürüst birini alamayacakları belli oldu. Zaten bu saatten sonra transfer yapmalarının da anlamı yok. ünkü büyük olasılıkla alacakları, gönderdiklerinden daha iyi olmayacak. Ayrıca gelen oyuncuların takıma adaptasyonu için bir süre gerekecek. Bu da yeni transferlerin düşük performansta kalmasına ve bildik olumsuz eleştirilerin başlamasına neden olacak. Yönetim
40
Trabzonspor'un zirve inadı sürüyor. Mehmet Ali Yılmaz Sezonu'nda 19 hafta geride kalırken, Galatasaray 46, Fenerbahçe 43 ve Trabzonspor 41 puanla ilk üç sırayı paylaşıyor. Fatih Tekke'nin söylemiyle "Tartışılır bir Trabzonspor'dan konuşulur bir Trabzonspor'a gelmek" büyük bir çalışmanın ve özverinin eseri.
35
Aston Villa maçının ardından bu kez ligde önemli bir kayıp. Göztepe'nin bu kadar kritik oyuncusu eksikken, G.Saray'la fark kafa kafaya gelmişken beraberlik şaşırtıcı oldu. F.Bahçe attığı gole kadar tempolu ve iyiydi, sonra topa sahip olmasına rağmen etkisizdi. Musaba dışında hücumda varlık gösteren yoktu. Göztepe'nin taktiği bu, topu F.Bahçe'ye bıraktı, iyi savunma yaptı. Yiğit
46
Karagümrük'ün maçtaki özeti "Defans arkası". Kaptıkları ilk topla fişek gibi çıkıyor, Galatasaray defansının arkasına topu aşırtıyor; ceza sahasına rahat ulaşıp tehlike yaratıyorlar. Henüz ilk dakikada, günün yıldızlı çalışkanı Sara'nın attığı güzel gol dışında, ilk yarıda oyunun hâkimi olmayı başarıyor, aynı taktikle 27. dakikada;
46
Euroleague'de ilk yarı, ertelenen Olympiakos-Fenerbahçe Beko maçı hariç bitti. Puan cetveline baktığımızda ilk iki sırayı bu yıl yeni gelen Valencia ve Hapoel'in aldığını görüyoruz. İspanyol temsilcisi ACB'de en üst sıralarda. Ama buna karşılık sezon başında toplama takım görüntüsü veren Hapoel'in devreyi 2. bitirmesi benim için sürpriz oldu. Her sonuca açık maçlarla dolu bir
63
1-2 şey yazmak farz oldu.Milli takım ilk maçını 1923'te oynadı.102 yaşında.Cumhuriyet'le aynı yaşta. Euro 2024'te Avusturya'yı yendik.MSÜ rektörü Erhan Afyoncu hocamızın aklına 'Kızılelma' geldi.
128
Trump'ın Grönland'ı ilhak etme arzusu Atlantik'in iki yakası arasında radikal bir güven bunalımı yaratarak Amerika'nın eski NATO Büyükelçisi Ivo Daalder'e göre "77 yıllık NATO tarihinde en derin krize yol açtı". Le Monde, Wall Street Journal ve Financial Times
26
Türkiye Varlık Fonu, Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu'nda yapılan son sunumla yeniden gündemde. Fon başkanı Arda Ermut, 2024 sonu itibarıyla toplam varlık büyüklüğünün 12.7 trilyon liraya, dolar bazında ise 360 milyar dolara ulaştığını açıkladı. Bu büyüklükle fonun, dünyanın en büyük 10 ulusal varlık fonu arasına girdiği vurgulandı. Türkiye Varlık Fonu 2016'da kuruldu. Kuruluş gerekçesi tanıdıktı:
22
Soru: 15/12/2025 tarihinde Trabzon'da kendi mimarlık şahıs şirketimi kurdum. Ardından genç girişimci desteğine başvurdum ve 1 yıllık Bağ-Kur prim desteğine hak kazandım. 2025/Aralık ayı Bağ-Kur prim borcum silindi. SGK tarafından 14/12/2026 tarihine kadar teşvikten yararlanmaya hak kazandığım bildirildi. 1/1/2026 tarihi itibarıyla ben ve benim gibi teşvikten yararlanıp 1 yıllık destek
39
Emperyalizm, kapitalist sistemin varlığını sürdürmesinin gereği, olmazsa olmaz koşuludur. Kapitalist sistemin varlığını sürdürebilmesi için pazarın genişlemesi ve yeni doğal kaynaklara gereksinim vardır. İç pazar sınırlı olduğundan sermaye birikimi sonucu sermayenin marjinal getirisi azalır, kâr düzeyi sıfıra yaklaşır, kârlılık sonlanır. Üretimin dört ana faktörü; sermaye
41
Ekonomik büyüme, enflasyon, dış ticaret verileri gibi birçok göstergenin bir görünen bir de görünmeyen yanı vardır. Görünen kısmı bize ilk sunulduğunda gürültü eşliğinde tartışılıp etkisi kısa sürede söner. Görünmeyen kısmı ise özellikle bizim gibi ülkelerde tüm etkisi ile piyasaları yakar geçer. İşsizlik ve istihdamın görünmeyen kısmı maalesef sönmeyen bir yangın yeri.
64
Birinci sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; makineler, buhar gücü ve fabrika sisteminin oluşmasıydı (1760-1840). İkinci sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; elektrik enerjisi, seri üretim, kimya sanayi, montaj hatlarıydı (1870-1914). Üçüncü sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; bilgisayarlar, internet, mikro çipler, robot teknolojisi, otomasyon oldu (1970'e kadar). Günümüzde
131
Mevsimin son yazısı ile bu diziyi noktalayalım. Yazdıklarımı yinelemeyeyim. İleride satırbaşı olacaklar varsa onlara dikkat çekeyim. Kapitalizmdeyiz ve onu konuşuyoruz. Onu kavramalıyız. KISA BİLGİ İki yüzyılı aşkın süredir gelişip kurumlarını oluşturmuş kapitalizm, 1970'lerde, sermaye sınıfının "servet"e doğru yol alacağı bir rotaya yöneliyor. İnsana değil,
167
Bugün 1 Şubat. Abdi İpekçi'nin öldürüldüğü gün. Yıl 1979'du... Dün 31 Ocak'tı. Muammer Aksoy suikasta uğradığında yıl 1990'dı. Uğur Mumcu'nun arabasındaki bomba patladığında 24 Ocak 1993. Hrant Dink arkadan vurulduğunda 19 Ocak 2007. Onları ortadan kaldırma kararını
23
Ankara'da bir kış günü akşam alacasında zaman zaman kendini hatırlatan bir ayaz yalayıp geçiyor yüzleri. Buna rağmen Muammer Bey bürosundan çıkıp eve yürümek istiyor. Yol boyunca belki de vatan toprağının göz göre göre peşkeş çekilmesini düşünüyor. Daha önce defalarca yazmış çizmiş; 1965'te yayımladığı "Türkiye'nin Petrol Faciası ve ıkar Yol"
30
ABD'nin İran'ı vurup vurmayacağına dair bahisler bire yüz veriyor. Egosu yüksek Trump'ın Körfez'e bu kadar donanmayı yığmasından sonra İran'ı vurmadan geri dönmeyeceği fikri ağır basıyor. Ama yine de "Trump bu" deyip bir marj payı bırakılıyor. Öyle ya karşımızdaki sıradan bir devlet adamı değil. Asla öngörülemez, bugün söylediğinin yarın tam tersini yapabilir.
14
TÖB-DER, TÖS'ten aldığı birikimle öğretmenleri toplumsal muhalefet içinde hakkıyla temsil eden bir örgütlenmeydi. 12 Eylül 1980 sonrasında gözaltına alınanlar arasında 220 bin üyesi, 670 şubesiyle ülkemizin büyük kitle örgütlerinden biri olan TÖB-DER yöneticileri de vardı. İki yıldan fazla süren tutukluluktan sonra sıkıyönetim koşullarında, cezaevine
13
Atatürk, Kurtuluş Savaşı'ndan sonra, toplumu uygar ulusların düzeyine çıkarmak amacıyla ülkede yeni kurumlar oluşturma girişimlerinde bulunmuştur. Onların en başında köylüyü de eğitmek için Köy Enstitülerinin, halkın birlikte toplumsal bilince ermesi için Halkevlerinin kurulmasını gerçekleştirmiştir. Dünyada neler olup bittiğini öğrenmek, insanda bilgi alanını daha da
31
Taliban yönetiminin Afganistan genelinde uygulanacak olan yeni kararları gündemi meşgul etmekte. Sözcü, Gazete Oksijen, Halk TV, NTV, Milliyet gibi medya kuruluşunda buna ilişkin haberler yer almakta. Belirtildiği üzere 119 maddelik ceza usulü kanununa göre toplumun; din alimleri, seçkinler, orta sınıf ve alt sınıf olarak dörde ayrıldığı, suç işlenirse statüye göre kişinin yargılanacağı, hükümeti
26
İlhan Usmanbaş, eşi Ankara operasının ünlü sopranosu Atifet Hanım Covid19'dan vefat ettiğinde konuk oldukları huzurevinin banyosundaki aynanın önüne gitmiş ve: "Aticim (Atifet'in kısaltılmışı) merak etme, ben de çok yakında senin yanına geliyorum" demiş. İki yıl sonra İlhan Bey'i de o âleme yolcu etmiştik. Onlar,
45
Yapay zekâ konusu zihnimi kurcalamayı sürdürdüğünden özlü ve özet bir tarif için internete bir daha baktım. Şöyle deniyor: "Hesaplama sistemlerinin öğrenme, akıl, problem çözme, algılama ve karar verme gibi insan zekâsıyla tipik olarak ilişkilendirilen görevleri yerine getirme yeteneğidir." Yani demek isteniyor ki insanın yaptığı, icat ettiği bir şeyler, insan zekâsına, aklına özgü temel özelliklere sahip olabiliyor.
37
Yıl, milattan önce (M.Ö.) 2600. Uruk askerleri Akadların Kiş şehrini almak için kuşatmış, Uruk'un efsane kralı Gılgamış da baskı altındaki Kiş halkına, onları özgürlüğüne kavuşturacağını iletmektedir. Gılgamış saldırıyı ertelemek için bir şart ortaya koşmakta, Akad kralından, mızrak ucu yapmakta kullandığı yeni metal alaşım teknolojisini durdurmasını ve onların yapıldığı atölyeleri imha etmesini istemektedir!
7
Osmanlı Devleti'nin dış borçlarını toplamak için kurulan zamanın IMF'si Düyunu Umumiye'nin müfettişi ve Fransız casusu Ernest Grenier*, anılarının Kürdistan başlıklı bölümünde anlatır: "1895-96 Ermeni katliamından hemen sonraydı. (Osmanlı döneminde) Bir kaymakamlık olan Muş'a, Siirt yakınlarındaki Melefan köyünde Kürtlerin
20
Sevgili okurlarım yollarda yürürken dikkat ediyorum, herkesin yüzü asık, düşünceli; marketlerde torunlarına çikolata almak isteyen anneanneler, dedeler en ucuz çikolatayı almak için reyondaki çikolataları tek tek inceliyorlar. Kuruyemişçilerde 15 liralık ayçiçeği çekirdeği alanlar kredi kartı kullanmak zorunda kalıyorlar. Duydum ki binlerce kredi kartı borcu ödenmemiş. Bankalar uğraşmaktan
12
Sevgili okurlarım yollarda yürürken dikkat ediyorum, herkesin yüzü asık, düşünceli; marketlerde torunlarına çikolata almak isteyen anneanneler, dedeler en ucuz çikolatayı almak için reyondaki çikolataları tek tek inceliyorlar. Kuruyemişçilerde 15 liralık ayçiçeği çekirdeği alanlar kredi kartı kullanmak zorunda kalıyorlar. Duydum ki binlerce kredi kartı borcu ödenmemiş. Bankalar uğraşmaktan
12
Reklam bir markanın, ürünün ya da bir hizmetin hedef kitleye tanıtılması, dikkatinin çekilmesi amacıyla yapılan etkinliğe verilen addır. Bir reklam kanımca iki temel özelliğe sahiptir. Birinci özelliği bir şeyi tanıtmak, ikinci özelliği ise potansiyel müşteriyi manipüle etmek, hatta kandırmaktır. Tanıtım doğal bir ticari faaliyettir ancak insanları manipüle etmenin ve kandırmanın etik olup olmadığı tartışmaya açıktır.
9
Attilâ İlhan böyle bir kitap yazar mıydı bilmem! Bilinirdi ki o bu tür etnik/ milliyetçi sorulara her zaman biraz mesafeli bakan biriydi. Meselelerin öyle çok derinine inmez, gazete yazısı ekseninde düşüncelerini söyler geçerdi. Ama onun sorular soran, sorgulayan ve sorgulatan yanını gene de yabana atmamak gerekir. " Ermeni meselesi" üzerine okurken Prof. Dr.
12
Dünya yaşlanıyor. Hem de hiç olmadığı kadar telaşsız, kararlı, kimseye danışmadan. Sayılar düşüyor, doğumlar azalıyor, nüfus duraklıyor. Devletler panikte, istatistikler alarmda, teşvikler havada uçuşuyor. Ama dünya, kendi ritminde yaşlanmaya devam ediyor. Bu bir nüfus krizi değil yalnızca. Bir çağın ruh hali. İnsanlar artık "nasıl
12
Son yıllarda beslenme dünyasında bitki bazlı diyetlere olan ilgi giderek artıyor. Bu ilgi yalnızca yetişkinlerle sınırlı kalmıyor; çocukluk döneminde de vegan ve vejetaryen beslenme modelleri daha sık tartışılır hale geliyor. Ancak çocuk beslenmesi, yetişkin beslenmesinden çok daha hassas bir alan. ünkü bu dönem yalnızca enerji ihtiyacının karşılanması değil, büyüme, gelişme, bağışıklık sistemi
30
© 2025
