Emile Zola'nın ünlü başyapıtı "Germinal", 1885'te basıldı. Kitabı 35 yıl önce okuduğum günden beri şu cümleler hiç aklımdan çıkmadı: "Bu zavallı insanlar makinelerin önüne yem olarak atılıyordu, hayvan sürüleri gibi işçi mahallelerine kapatılıyor, büyük işletmeler tutsaklığı düzene bağlayarak
16
Türk dilinin Osmanlı'ya karşın halkın dili olarak Anadolu coğrafyasında bir "lingua franca" olması tarih ve Türkiye Cumhuriyeti bağlamında son derece önemlidir. 1071 yılından itibaren Anadolu'ya egemen olan boyun dili Cumhuriyeti kuran halkın dilidir. Bu dil 852 yıl süresince Anadolu topraklarını silahsız savunmuştur. İşte bu nedenle "ayrıntı" sözcüğü varken Fransızca detay (Detail) sözcüğünü kullanmak kurucu atalara ihanettir.
16
Cuma günkü yazımda bu masalın diktatörlere karşı "Ezop dili" adında bir eleştiri üslubu yarattığını belirtmiştim. Bu masal her ne kadar bir kölenin, efendisini felsefe ve mantık yoluyla mat etmesini ve cezadan kurtulmasını anlatır gibi görünse de aslında bütün insanlığa, özellikle de iktidar sahiplerine verilmiş bir "İNSANLIK" dersidir!
15
Annem 103 yaşında. Gençliğinde sürdüğü bir parfümü hatırladı dün. "Yıllarca kullandım" dedi: "Ama ismi hatrıma gelmiyor!" Hemen gözümün önüne geldi. Şişesi hep şifonyerde dururdu. Misler gibi bergamot, gardenya, yasemin ve sandal ağacı kokardı. Adı: "Zamanın Havası" gibi bir şeydi... '50 ler ve '60 lı yıllarda, II.
15
Ülke en büyük finansal soygununu yaşıyor. Eski bakan, AKP başkan yardımcısı yakayı ele verdi. Hafta başında yazdım ki kimlerden yatırım tavsiyesi aldı ve kim ona şimdi fondan çıkma zamanı dedi. Kâr 12.2 milyar TL. Kendisine bu önerinin soyguncu fon/holding yöneticilerinden gittiği varsayımı da doğru olabilir, bu soyguncuların ilişki kurduğu yine üst düzey devlet ve parti
15
Roma İmparatorluğu, baskıcı ve zalim bir yönetime sahipti. Bu zulme maruz kalan kesimlerden birisi de Museviler ve Hıristiyanlardı. Romalılar pagan ve çoktanrıcı idi, Museviler ve Hıristiyanlar ise tektanrıcı idi. Ayrıca Museviler ve Hıristiyanlar, Tanrı'yı en yüksek otorite olarak gördükleri için, Roma İmparatorluğu'nu yönetenler, bu dinlerin üyelerini, kendi otoritelerine yönelik bir tehdit olarak algılıyorlardı.
26
Daha imzalanmış metni ve parlamentolardan alınmış onayı bile yok ama bir müdahale aracı olarak kullanılması yönünde baskı altında. Tahmin ettiğiniz üzere Mekke ittifakından bahsediyoruz. İTTİFAKIN KONUMU Mekke ittifakı, birkaç incelememizde de belirttiğimiz üzere, ABD'nin güvenlik mimarisine alternatif olabildiği ölçüde olumlu ama ABD'nin yük paylaştırma
25
Yarın 4 Ekim Dünya Hayvanları Koruma Günü. Hayvanları korumak deyince çoğumuzun aklına kedi ve köpekler geliyor. Oysa hayvanları korumak, yalnızca evimizin kedisini, köpeğini korumak anlamına gelmiyor. Asıl soru şu: Biz gerçekten hayvanları mı koruyoruz, yoksa yalnızca bize yakın olan hayvanları mı 4 Ekim'in öyküsü yaklaşık bir asır öncesine uzanıyor. Alman hayvan koruma
25
Niyetim, son aylarda tekrar ön plana çıkan Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş'ı yazmaktı. Fakat Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, AKP genel başkanı sıfatıyla TBMM AKP Grup Toplantısı'nda AKP'li milletvekillerine yaptığı konuşma daha öncelikli göründü. O yüzden Erdoğan'ın görüşlerine dönüyorum.
25
16 Eylül'de patlayan, uzun süredir sistemli olarak devam ettiği anlaşılan fon vurgunuyla ilgili gelişmeleri izlerken bir arkadaşımız şöyle dedi: "Abi bu iş büyüyor, mutlaka önlem alırlar." - Sence nasıl bir önlem alırlar "Göreceksin, hafta sonuna kadar gündemi değiştirirler." - Olabilir ama bu olayı örtecek, kamuoyunu ikna edecek daha büyük bir olay bulmaları gerek!
22
Yok; AKP genel başkan yardımcısı ve muhterem eşleri borsaya nereden buldularsa milyonlar yatırmışlar, karşılığında milyarlar götürmüşler. Yok; fonda milyarlar kazanan hanımefendi belediyeye burs borcunu bile ödememiş. Yok; yoksulluk dip yapmış, işsizlik artmış. Yok; öğrenci ve öğretmenlerin can güvenliği yokmuş. Yok; cezaevleri muhaliflerce doldurulmuş.
20
İYİ Parti Sözcüsü Buğra Kavuncu'nun bir açıklamasına denk geldim. "Bu bir rezalettir. Bu, cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin bu ülkeyi nasıl bir zafiyete soktuğunun ete kemiğe bürünmüş halidir" diyordu. Fon krizinin yönetim sistemiyle ilişkisinden bahsediyordu. O an bir kitap geldi aklıma. 2017 referandumuyla değişecek sistemi
27
Görev süresi TFF Başkanı ve yönetimle eş zamanlı Merkez Hakem Kurulu'nun Başkanı ve yakın çevresi bir şafak operasyonuyla gözaltına alındı, manipülasyondan hakem sınav sorularını çalmaya, tehditten gözdağına onlarca iddia çarşı pazara döküldü, TFF binasında polis fiziki ve dijital arama yaptı. Bunlar normal şeyler değilken TFF konuyu, "Adalete güveniyoruz, polis ve savcılığımızın yanındayız"
48
Futbol gündemine bomba gibi düşen olay MHK Başkanı ile birlikte 7 kişinin gözaltına alınmasıydı. Zaten uzun süredir şüpheli hakem atamaları, yetersiz hakemler ve fahiş hatalar futbolun adaletinde büyük sorunların olduğunun göstergesiydi. Mesela Beşiktaş bu sezon oynadığı 6 maçın ikisini sonucu belirleyecek hakem hatalarıyla kaybetti. MHK Eğitmeni Anthony Taylor, Alanya maçında
46
A Milli Futbol Takımımız, UEFA Uluslar A Ligi'nde mücadele ediyor. Bu durum başlı başına bir başarıdır. ünkü; Avrupa futboluna yön veren ülkelerle aynı ligde mücadele ediyoruz. Önemli olan buralarda kalmak, onlara rakip olmak ve kendimizi daha da geliştirmek. Ay-Yıldızlılar, 2026 Dünya Kupası'na büyük umutlarla gitti ama sahadaki sonuçlar ülkemizi koskoca bir hayal kırıklığına uğrattı. Sebepler çok tartışıldı, futbolcular yerden yere vuruldu, teknik direktör
44
Galatasaray karşısında ortaya konan iyi oyun, gol yemeden alınan farklı skorlu galibiyetle Trabzonspor güven ve umutlarını tazeledi. Karadeniz Fırtınası, ulusal takım arasından sonra daha da kuvvetli esecek gibi. Folcarelli, Ruslan Malinovskyi ve Arseniy Batagov'un saha çalışmalarına
65
Kural değişiklikleriyle, çok hareketli transfer dönemiyle yeni bir sezon açılıyor. İlk önce kural değişikliklerine değinmek istiyorum. Anladığımız kadarıyla işleri daha basitleştirmek için bazı değişikliklere gidilmiş. Ama ucu açık bazı tuhaf değişiklikler var. Sportmenlik dışı ve teknik faullerin her birinin kendi içinde 2 kategoriye ayrılması işleri kolaylaştırmak bir yana iyice zorlaştıracak.
60
Roma ve Gaziantep maçlarındaki çalkantılı gündemin ardından önce Galatasaray'ın mağlubiyeti Fenerbahçe'ye moral oldu, ardından Eyüpspor karşısındaki farklı galibiyet camiada yüzleri güldürdü. Şampiyonluk yarışı daha uzun, Avrupa'da Fenerbahçe'yi bekleyen önemli bir başarı hedefi de var. Elbette Eyüpspor'un durumu ortada, bu galibiyete fazla anlam yüklememek gerekse de Sarı-Lacivertliler için enseyi erkenden karartmanın da lüzumu yok. Moral önemli.
71
Thomas Reis pek uğraşmamış. Bir hafta önce Galatasaray'ı yoran taktiği aynen kopyalamış. Kapalı savunma, hızlı atak... Tek farkı ileride tuttuğu oyuncusu Mo Salah. O da hatayı affetmiyor. Henüz 4'te takımının ilk golünü imzalıyor. Saviolo ile 39'da gelen 2. golün asistini yapıp 44 ve 80'deki
72
1-2 şey yazmak farz oldu.Milli takım ilk maçını 1923'te oynadı.102 yaşında.Cumhuriyet'le aynı yaşta. Euro 2024'te Avusturya'yı yendik.MSÜ rektörü Erhan Afyoncu hocamızın aklına 'Kızılelma' geldi.
256
Ülkemizde son dönemde ortaya çıkan fon krizi ve finansal piyasa skandalı, bazı yöneticilerin aşırı risk alması ya da yatırımcıların yanlış tercihleriyle açıklanamayacak kadar büyük bir yapıya işaret ediyor. Bu ölçekte bir yapının nasıl büyüyebildiğini anlamak için para hareketlerinin çevresindeki kurumsal düzene de bakmak gerekiyor. Fon kuruluyor,
20
ok yakından tanıdığım bir öğretmen. Kırk yılını binlerce çocuk yetiştirmeye adamış. ocuğunu tek başına büyütmüş. Şimdi yalnız yaşıyor. alışırken 75 bin lira alıyordu. Geçen ay emekli oldu, aylığı 50 bin liraya düştü. Bir anda gelirinin üçte birini kaybetti. Bu ay evinin kirası da 50 bin liraya çıktı. Kırk yıllık emeğin karşılığı, yalnızca başını sokacak
23
Kendilerine ait veya ortağı oldukları işyerlerinden 4/a yani SSK kapsamında bildirimi yapılanlardan çok sayıda mail alıyorum. Konuya ilişkin mevzuatta zaman zaman yapılan değişikliklerin Sosyal Güvenlik Kurumunca hatalı uygulamalara neden olduğu ve bu hataların sigortalılara emekli aylığı bağlandıktan sonra tespit edildiği durumlarda, emekli aylıklarının iptali ve emeklinin büyük borç yükünün altına girmesi sonuçları nedenleriyle mağduriyetler yarattığı görülmektedir.
55
Modern kapitalizmde üniversite eğitimi, daha yüksek beceri, daha iyi iş ve daha yüksek gelir anlamına geliyordu. Financial Times'ın aktardığı bir araştırmanın bulguları bu varsayımın hızla zayıfladığını gösteriyor: ABD ve İngiltere'de işverenler giderek diplomadan çok belirli becerilere bakıyor. Üniversite eğitimi gerektirdiği düşünülen metin üretme, kodlama, veri analizi ve araştırma
36
AKP, örtülü AKP-MHP ortak yönetimi döneminde ülke, amacı belli, unsurları belirsiz takdiri ceza ağları ile örülüyor. - Kin ve düşmanlığa alenen tahrik, - Örgüt kurma, - Halk arasında korku ve panik yaratmak amacıyla tehdit ve suç işlemeye tahrik, - Halkı aşağılama, - Cumhurbaşkanına hakaret, Bunlara
39
Birinci sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; makineler, buhar gücü ve fabrika sisteminin oluşmasıydı (1760-1840). İkinci sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; elektrik enerjisi, seri üretim, kimya sanayi, montaj hatlarıydı (1870-1914). Üçüncü sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; bilgisayarlar, internet, mikro çipler, robot teknolojisi, otomasyon oldu (1970'e kadar). Günümüzde
284
Mevsimin son yazısı ile bu diziyi noktalayalım. Yazdıklarımı yinelemeyeyim. İleride satırbaşı olacaklar varsa onlara dikkat çekeyim. Kapitalizmdeyiz ve onu konuşuyoruz. Onu kavramalıyız. KISA BİLGİ İki yüzyılı aşkın süredir gelişip kurumlarını oluşturmuş kapitalizm, 1970'lerde, sermaye sınıfının "servet"e doğru yol alacağı bir rotaya yöneliyor. İnsana değil,
312
90 yaşına iki gün kala hocaların hocası, İoanna Kuçuradi sonsuzluğa göçtü. Dünyamız biraz daha yoksullaştı, yalnızlaştı. O, felsefenin, eğitimin, insan haklarının, vicdanın kraliçesiydi. Etik kavramını güncel hayatımıza yerleştirmek için eşsiz çaba gösterdi. Felsefeyi teorilerle değil, felsefeciler arasında
16
Knut Hamsun "Açlık" romanında "Bütün bunlar Kristiania'da aç dolaştığım günlerde oldu" diyerek bozuk düzenin hâkim olduğu bir dünyanın kapısını aralar. 1890'da yayımlanan romanın kahramanı Kristiania'da, bugünkü Oslo'da yaşayan, genç bir yazardır. Kalemiyle geçinmeye çalışır. Beş kuruşu yoktur. Kirasını bile ödeyemez. Zamanla
27
Dilimizde utanmanın kaybolduğunu vurgulamak için kullandığımız "Tuz koktu" deyimini tedavülden kaldırmanın zamanı geldi. Zira yaşadığımız, tanık olduğumuz utanmazlıkları anlatmak için uzun yıllar kullandığımız "Tuz koktu" deyimi bile yetersiz kaldı. Devlette uzun yıllar üst düzey görevlerde bulunmuş bürokratlar, saygın üniversitelerde kürsü sahibi akademisyenler
23
Yaşamöykülerinin bugüne ve yarına ışık tuttuğuna bir kez daha inandım. Son günlerde okuduğum aydın yaşamlarını aktaran kitaplar, Cumhuriyetin kuruluş mücadelesini ve evrimini, devrimleri, bugünlere gelişimizin ipuçlarını yakalama fırsatı veriyor. CUMHURİYETE YOL DÖŞEYENLERDEN Ramiz/Teşkilât-ı Mahsusa'dan Milli Mücadele'ye (Cumhuriyet Kitapları) adlı kitapta,
22
1937 senesinde Ahmet Kutsi Tecer ve eşi Meliha Hanım'ın yolu Ankara ile kesişir. Tecer çifti Ulus'ta Işıklar Caddesi yakınlarında bir apartmana taşınır. Bir zaman sonra yeni taşındıkları bu eve Sivas'tan bir misafir gelecektir; Veysel Bey ve yardımcısı... Zili çalarlar, Meliha Hanım içeri davet eder, Veysel Beyler çamurlu pabuçlarını kapının eşinde bırakıp içeri girerler. O an
30
Toplumca gösterilen eylemlerde duyarlıklı gençlerin sayısı yüksektir. Cumhuriyet tarihimizde bunun özgüvenli, canını ortaya koyan örnekleri bugün bile anılmaktadır. O nedenle gençlere "delikanlı" da deniyor. Aralarında bağlantılar kurarak bizi yeneceklerini uman devletleri dize getiren Mustafa Kemal, 10'uncu yıl Nutuk'unda erdemine inandığı gençlere şöyle sesleniyor:
30
Türkçenin en devingen sözcüklerinden "geri"nin kimliğine baktığımızda... En eski sözlüğümüz Divânü Lügati't-Türk'e dek gideriz. Sözlüklerde pek çok anlamı, yeni sözcükler, bileşikler doğuran güçlü, renkli bir gövdesi var. Dünden bugüne türkülere ağıtlara, atasözlerine deyimlere yerleşivermiştir. Ağlarsa anam ağlar, anamdan gerisi yalan ağlar... Sık kullanırız da kimi kez
35
Bir metnin özgün anlamını bozmadan onu yeniden daha etkili bir şekilde ifade etmeyle oluşturulan sözlere parafraz denir. Tarihteki ünlü isimlere ilişkin pek çok ifade aslında birer parafrazdır. Ve titiz bir şekilde üretilmiş parafrazlar metinler arası düşünmeyi öğretmesi bakımından oldukça kullanışlı ve verimlidir. Bu şekilde tarihteki en ünlü parafrazlardan biri muhtemelen filozofun ölümünden yüzyıllar sonra üretilen
25
ocuğunuza, müşterinize, eğer siyasetçiyseniz vatandaşınıza yalan söylemek sizi kısa vadede rahatlatabilir ancak uzun vadede sıkıntı yaşatır, güvenirliğinizi kaybedersiniz. Bu yazıda İnka İmparatoru Atahualpa'dan Srebrenitsa'ya yalan konusunu irdelemek istiyorum. ocuklardan başlayalım. OCUĞA YALAN Toplumda, "ocukların iyiliği için onlara küçük beyaz yalanlar
14
Sevgili dostlarım, bugün benimle yola çıkıp biraz farklı bir soluk almaya hepinizi davet ediyorum. Efendim ben bir haftadır Adana'dayım. 33. Altın Koza Uluslararası Film Festivali nedeniyle, biraz yüzüm kızararak söylüyorum, benim şu 78 yıllık hayatım belgesel bir film oldu; adı Matruşka! Ben hiç karışmadım, sadece benden istenen belgeleri, fotoğrafları teslim ettim, yönetmenim adını Matruşka
12
ocuklarımızın sağlıklı beslenmesini isterken çoğu zaman ilk düşündüğümüz şey "Bugün ne yedi" oluyor. Sebzesini yedi mi, yeterince protein aldı mı, çok şeker tüketti mi Bunların hepsi elbette önemli. Ama çocuk beslenmesiyle uzun yıllardır çalışan bir diyetisyen olarak benim üzerinde en çok durduğum konulardan biri şu: Sadece bugün ne yediğine değil, yemekle nasıl bir ilişki kurduğuna da bakmalıyız
28
Ünlü modacının yıllar sonra yeniden modanın ışıltılı sahnesine dönüşünün engellenmesi Batı'daki güncel ve tarihsel açmazları da ortaya çıkardı. John Galliano'nun ismi yeniden moda dünyasının gündemine girdiğinde tartışılan şey yeni bir seçkisi değildi. Metropolitan Museum of Art'ın (Met) 2027'de düzenlemeyi planladığı ve kariyerine adanacak "John Galliano:
31
Adalet Bakanı Akın Gürlek'e Açık Mektup: Sayın Bakan, Son günlerde Alman yazar, kamu hukuku ve hukuk felsefesi profesörü Bernhard Schlink'in Geçmişe İlişkin Suç ve Bugünkü Hukuk¹ kitabını okurken bakan olarak döneminizdeki uygulamaları ve ülkemizde neredeyse "her alanda" işlenen "suç"ları düşündüm.
33
Bağdat Caddesi, Göztepe durağında otobüs bekliyordum. Durağa yaklaşırken, arka arkaya gelen dört Kadıköy otobüsünü de kaçırdım. Sonrasında uzun süre araç gelmeyince durakta çok sayıda insan birikti. Sıkıntıyla beklerken yolun karşısından bize doğru, yanındaki 11-12 yaşlarındaki oğluyla genç bir kadın geçip, yanımıza geldi. Son derece sevimli ve uysal görünüşlü delikanlı tam önümdeyken annesine,
78
TÜİK'in açıkladığı nisan, mayıs ve haziran aylarını kapsayan verilere göre, turizm gelirimiz geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,6 azalarak 15 milyar 865 milyon dolara geriledi. TÜİK raporunun en can alıcı noktası ziyaretçi sayısındaki yüzde 5,1'lik
111
inli otomobil üreticileri, elektrikli araçların hayatımıza girmesiyle birlikte, içten yanmalı motorlu modellerdeki tecrübe eksikliği dezavantajını hızla aşarak muazzam bir atılım gerçekleştirdi. in'in yüksek teknolojiyi erişilebilir fiyatlarla sunabilme yeteneği, küresel pazarlarda dengeleri altüst etti. Bu durum, kendi yerli üreticilerini korumak isteyen ülkeler için ciddi bir tehdit
100
© 2025
