Türkiye'nin kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge (MEB) sınırları, karasuları ötesindeki "deniz yetki alanı"nı oluşturmaktadır. Bu alana kısaca Mavi Vatan demek mümkündür. Mavi Vatan içinde "karasuları" tam egemenlik alanıdır. Karadeniz'de 12 mil, Ege ve Akdeniz'de 6 mil olarak uygulanmaktadır. Kıta sahanlığı ve MEB, genel bir kural olarak
18
Yarın Cumhuriyetin 103. yıldönümü kutlanacak, insanlar fener alaylarıyla sokaklara çıkacak, yurttaş olmanın erdemlerini hatırlayacak. Sonra yine AKP iktidarının kurduğu Türk tipi başkanlık sisteminde anayasayı çiğneyen kararlar, insanlık onuruna aykırı uygulamalar ve giderek artan baskı devam edecek. Artık ne laik ne de sosyal bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti'nde
15
Orta Asya Türk cumhuriyetlerinin bağımsızlıklarına kavuşmasının 35. yılındayız. 30 Ekim'de Türk Devletleri Teşkilatı'nın (TDT) 13. zirvesi Türkiye'de yapılacak. İki rakamı yan yana koyunca aldığımız yolun matematiği ortaya çıkıyor. Büyük bir heyecanla başlayan Türkiye ile Orta Asya cumhuriyetleri ilişkilerinin içeriği ne yazık beklendiği gibi doldurulamadı. İlk
14
Şüphesiz ölüyü tekrar yaşama döndüremezsiniz. Yeni bir yaşamı doğurarak var edebilirsiniz. Dünya da Güneş çevresinin tersine dönmeye başlamaz. Ağır yaralısınız ama iyileşirsiniz. Tıp insanları hayatta tutmakta epey ustalaştır. Toplumlar sık sık kendilerini yeniler, statüko bozulur ve yeni bir toplum-iktidar doğar. Toplumlar genellikle ileriye doğru sürüklenir. Gelişmenin bir oku varsa değişimden
14
Son gelişmeler dış politikada yeni bir durum değerlendirmesi yapılmasını gerektiriyor. ABD, AVRUPA VE RUSYA Kısa süre öncesine kadar Zelenski'yi destekleyen Trump, Putin ile birlik olup Ukrayna'yı ortada bırakabileceğinin işaretlerini vermeye, Rusya'nın işgal ettiği Ukrayna topraklarını bile terk etmeyeceği
13
Siyaset iktidar olmak için yapılır. Bir siyasi partinin iktidar olabilmesi için üç veriye mutlaka gereksinimi vardır; her şeyden önce partinin bir ideolojisi olmalı. İkinci olarak bu ideolojiyi yansıtacak bir iktidar programı olacak ve son olarak bu programı uygulayabilecek bilinçli kadroları olmalı. İdeoloji önemlidir çünkü partinin hangi amaçlara odaklanması gerektiğini
12
Değerli dostlar, Rahmetli İlber Hoca'ya sormuştum: "Hocam tarih tekerrür mü ediyor" Gülmüş, "Bu derin bir mevzu" demişti. Onun derin bulduğu sulara girecek değilim ama büyük bir çoğunluğun tarihin tekerrür ettiğine inandığını biliyorum. Harari'nin kitaplarına bakarsanız, insanın bazı davranışları (örneğin yiyebileceğinden fazlasını alıp saklama telaşı) 70 bin yıllık insanlık tarihinin bile gerisine gidiyor.
12
Savcılık ve yargıçlık: Bir insanı özgürlüğünden mahrum etmek gücü! Adaletin gücü mü, zulmün gücü mü *** Bu aralar zorunlu olarak ahlak, vicdan, siyaset üzerine köşe yazıları yazıyorum... ünkü sorunlarımızı anlamak
26
Ankara-Bakû hattındaki kriz yatışmış olsa da iki devlet arasındaki ilişkilerde son bir yılda daha önce görülmedik düzeyde kamuoyuna açık gerginlikler ortaya çıktı. İlk olarak mart ayında, İran savaşının başlarında, Aliyev'in İran'a yönelik sert açıklamalarının olduğu dönemde, ikinci olaraksa eylülde, türban tartışmaları çerçevesinde. Kimi gerilimler Türkiye'de bazı çevrelerin Azerbaycan'a
25
Karapara aklama iddiası ile gözaltına alındım. Vatan Emniyet'te dolandırıcılık ve örgüt iddiası da eklendi. Savcılıkta bu sefer "örgüte üye olmadan örgüte yardım" suçlamasına döndü. Nasıl yapmışım Haber yapmayarak. 195 yıllık Türk basın tarihinde ilk oldu. Bu rekor, tarihin karanlık sürecinde ilk örnek olarak sunulacak. Bu yazıyı kaleme aldığım ana kadar televizyonum
25
Ulusça 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nı coşkuyla kutlamaya hazırlanıyoruz. Cumhuriyet Bayramı, ulusal bayramlar içinde halkımızın en çok önemsediği ve bu öneme koşut biçimde kutladığı bir bayramdır. Bu bağlamda, Cumhuriyetin-demokrasinin değerlerini ve erdemlerini anımsamanın; bunların günümüzdeki önemini, vazgeçilmezliğini anımsatmanın tam zamanıdır. İçinde bulunduğumuz
24
"Kamusal akıl"ın Fransızcası "la raison publique"! İngilizcesi "public raison". Ama AKP'nin kurulduğu günlerde R.T. Erdoğan'ın ağzından "kolektif akıl" olarak duymuştuk. Ben de dalga geçerek
24
Fenerbahçe derbi sonrası başlattığı kavgayı keşke saha içinde rakibine kafa tutarak yapsaydı. İrfan Can Kahveci'nin jeneriklik golü dışında SarıLacivertlilerin ortaya koyduğu olumlu bir şey göremedik. Her takıma kaybet ama derbileri kazan. Kaybettiğinde ortalık toz duman oluyor. Fenerbahçe bunu yaşıyor şimdi. Aziz Başkan,
40
Brezilya'daki tarihi seçimleri merkez sol çizgideki Luiz Inacio Lula Da Silva kazandı. İşçi hareketinden devlet başkanlığına evrilen siyasi bir geçmişi var. Bu kimliği sayesinde Trump, Soros ve hatta Netanyahu destekli, milyar dolarlık seçim bütçesine sahip sağcı aday Bolsonaro'yu 1.9 puan geriden
35
Komşu derbisinde ilk yarıda kora kor mücadele vardı. Daha çok isteyen Rizespor, bu mücadelesini Borrelli'nin iki golüyle süsledi ve devreye 2-0 önde girdi. Thomas Reis soyunma odasında oyuncularına nasıl bir dokunuş yaptı ki ikinci yarının başlamasıyla fabrika ayarlarına geri dönen gerçek Trabzonspor'u izlemeye başladık. Goller peş peşe geldi. Önce
56
Belli ki taraftar maça gelmekte zorlanmış. GalatasarayFenerbahçe derbisinin pazartesi oynatılması trafiği felç etmiş çünkü. Derbinin pazar oynatılmama nedeni ne peki Kartal yine topla çok oynayarak başlıyor oyuna. Fakat pas hataları, yanlış seçimler ve telaş büyük sorun. Özellikle de rakip kalenin yakınlarında. Orta alanda Orkun'la Miretti
48
Cesaret mi tedbir mi Bir derbi söz konusuysa genelde maçın sorusu bu oluyor... Bu maç hariç! Ezeli rakibini evinde ağırlayan Galatasaray, sahaya "En iyi savunma saldırıdır" taktiği ile çıkınca tedbir her iki taraf için de tatlı bir temenni olarak kalıyor. Maçın ilk 15 dakikasında, rakip kaleyi adeta ablukaya alan Sarı-Kırmızılılar; 29 ve 44'te ikisi de
24
Son yılların en fazla kullanılan 3 sözcüğü nedir diye sorarsanız çoğu kişinin hemfikir olduğu gibi; şeffaflık, denetim ve liyakat diyebiliriz. Bu üç sihirli kelime her alanda olduğu gibi spor sahalarında da çokça eksikliğini duyduğumuz birer olgu haline geldi. Şeffaflıktan başlayalım. Takımların bütçeleri ve bağlı olarak da oyuncu ve teknik kadroların kontratları niye açıklanmaz Basketbol
34
A Milli Futbol Takımımız, UEFA Uluslar A Ligi'nde mücadele ediyor. Bu durum başlı başına bir başarıdır. ünkü; Avrupa futboluna yön veren ülkelerle aynı ligde mücadele ediyoruz. Önemli olan buralarda kalmak, onlara rakip olmak ve kendimizi daha da geliştirmek. Ay-Yıldızlılar, 2026 Dünya Kupası'na büyük umutlarla gitti ama sahadaki sonuçlar ülkemizi koskoca bir hayal kırıklığına uğrattı. Sebepler çok tartışıldı, futbolcular yerden yere vuruldu, teknik direktör
61
1-2 şey yazmak farz oldu.Milli takım ilk maçını 1923'te oynadı.102 yaşında.Cumhuriyet'le aynı yaşta. Euro 2024'te Avusturya'yı yendik.MSÜ rektörü Erhan Afyoncu hocamızın aklına 'Kızılelma' geldi.
261
Planlama, amaçlara ulaşmak için izlenecek politikaları belirlemenin önkoşuludur. Aynı zamanda sınırlı kaynakların verimli ve etkin kullanılmasını, geleceğin belirsizliğinin azaltılmasını, hedef belirlenmesini, hedeflere ulaşmada karşılaşılabilecek sorunların önceden öngörülerek tasarlanan önlemlerin düzenli uygulanmasını ve gelişmelerin izlenmesini sağlayan bir araçtır. Bütünsel,
34
Belli bir toplumsal "durum", içindeki istikrarsızlıkların istikrarlı bir biçimde kendini tekrarlamasına, bileşenler (örneğin sınıflar, kurumlar) arasındaki ilişkilerin, hiyerarşinin ve olasılıklar yelpazesinin sınırlarının sürekliliğine ilişkindir. Bazen bir etken, gerek içinden ya da dışından devreye girerek durumun istikrarını, sürekliliğini bozabilir, olasılıklar yelpazesinin içine yeni olasılıklar girmeye başlar.
54
Bugün 10 kentte gazeteciler olarak sokağa çıkıyoruz. Türkiye Gazeteciler Sendikası'nın öncülüğünde basın meslek örgütlerinin çağrısı: "Sansüre hayır, habere özgürlük." İçinde yer aldığımız medya düzeni, bugün büyük bir kuşatma altında. Olayların ardındaki gerçekleri ortaya çıkarmaya çalışan gazetecilerin kapılarına polis dayanınca milyonlarca insanın habere, gerçeğe ulaşabileceği kapılar kapanıyor.
38
Fon ile yatıp fon ile kalkmaya başladık. Sabahtan akşama kadar fonları konuşuyoruz, yarattıkları sorunları tartışıyoruz. ünkü bu kriz herkese dokundu. Her mahalleye girdi, her mutfağa uzandı. Etkileri de uzun süre devam edecek. "Benim fonlarla hiç ilgim olmadı, hayatımda borsada oynamadım" diyenler bile bu gelişmelerden payını aldı. Belki farkında değiller ama onlar da bu krizin ekonomik ve toplumsal sonuçlarıyla karşı karşıya.
60
Soru: 1980 Türkiye doğumluyum. 1/7/1995 SSK başlangıcım ve bu kapsamda toplam 2100 günüm var. 1999-2001 yılları arasında 18 ay Türkiye'de askerlik yaptım. 2010'dan beri Bulgaristan'da yaşamaktayım. 2020 yılında evlilikten dolayı çifte vatandaş oldum. 12-13 yıldır Bulgaristan'da çalışmaktayım. Türkiye'de nasıl emekli olabilirim. Adem Y. Sigortalılık başlangıç
71
Birinci sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; makineler, buhar gücü ve fabrika sisteminin oluşmasıydı (1760-1840). İkinci sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; elektrik enerjisi, seri üretim, kimya sanayi, montaj hatlarıydı (1870-1914). Üçüncü sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; bilgisayarlar, internet, mikro çipler, robot teknolojisi, otomasyon oldu (1970'e kadar). Günümüzde
293
Mevsimin son yazısı ile bu diziyi noktalayalım. Yazdıklarımı yinelemeyeyim. İleride satırbaşı olacaklar varsa onlara dikkat çekeyim. Kapitalizmdeyiz ve onu konuşuyoruz. Onu kavramalıyız. KISA BİLGİ İki yüzyılı aşkın süredir gelişip kurumlarını oluşturmuş kapitalizm, 1970'lerde, sermaye sınıfının "servet"e doğru yol alacağı bir rotaya yöneliyor. İnsana değil,
318
"Hükümet şekillerinin sayılmasına gerek yok. 'Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir' Kime sorarsanız sorunuz, bu cumhuriyettir. Doğan çocuğun adıdır. Ama bu ad bazılarına hoş gelmezmiş, varsın gelmesin..." (Abdurrahman Şeref Bey, 29 Ekim 1923) Yarın Cumhuriyetimizin 103. yıl dönümü. Dile kolay! Cumhuriyetimizin
14
Geçen haftaki Polonya ile dostluk konserinin uzak bir geçmişi vardır. Önce onlarla 2009 yılında Boğaziçi Üniversitesi Albert Long Hall konserlerinde "Chopin 200 Yaşında" başlıklı bir dinleti sunmuştuk. Şimdi 2026 yılında, geçen hafta yine bir dostluk konserinde, AKM'de onlarla birlikteydik. Tıpkı uzak bir aile ferdini karşılar gibi mutlu olduk. Konseri Bayan Marzena Diakun
14
30. İstanbul Tiyatro Festivali Strasbourg Ulusal Tiyatrosu yapımı olan "Lacrima" ile açıldı. Tiyatronun direktörü olan Caroline Guiela Nguyen'in 2024'te yazdığı ve yönettiği oyun; Avignon'dan başlayarak katıldığı uluslararası festivallerde ve Odeon, BAM, Barbican gibi tiyatrolarda ses getirmiş bir çalışma. Ne güzel ki bu yıl da ENKA Sanat'ın
46
Bir resmin önünde neden dururuz Renklerine mi tutuluruz, anlattığı hikâyeye mi, yoksa kendi geçmişimizden bir şeyler mi buluruz onda Bazen hiçbirini bilmeyiz. Yalnızca bakarız. Sanatçının dünyasıyla belleğimiz arasında görünmeyen bir bağ kurulur. Resme yeniden döndüğümüzde ilk bakışta fark etmediğimiz ayrıntılarla karşılaşırız. Sanatın güzel yanı biraz da bu. Herkes aynı esere bakar ama oradan aynı duygularla ayrılmaz.
33
Geçtiğimiz pazartesi Ankara ağdaş Sanatlar Merkezi'nde Ceyhun Atuf Kansu sevdalıları, onun adına verilen ödülün töreninde bir kez daha buluştu. Kansu, yalnızca şair değil, hekimliği toplumsal sorumluluk olarak kavrayan bir aydın olarak da ete kemiğe büründü. Bu yıl törene çocuk teması damgasını vurdu. Şairin kendisi gibi hekim olan kızı Bahar Gökler,
33
Mesleğe başladığımız 80'li yılların başında hapis yatmış gazeteciler parmakla gösterilirdi. Zira parmakla gösterilecek kadar sayıları azdı. Tabii günümüze göre azdı. İleri yaşta olanlardan bazıları Menderes döneminde, orta yaşlı olanlar ise 12 Mart ve 12 Eylül'de hapis yatmışlardı. Darbe dönemleri dışında gözaltına alınanlardan bir ya
32
Emperyalizmin BOP'unun dayatmalarıyla bunalıyoruz. Bağnazlık işbirlikçilikle bütünleşerek değerlerimizi yok etmede ciddi yollar aldı. Ülkemiz "kıskaç altında", "ahtapotun kollarında", "örümcek ağında", "uçurumun kenarında", "kıyılan", "yağmalanan", "satılan" diye tanımlanıyor; kahroluyoruz.
30
Bu yazının iki hafta önce yayımlanması gerekiyordu. Ne ki bilgisayarımın oyununa geldim; yazdıklarım son anda uçup gitti. Yine de 18. Ethos Ankara Uluslararası Tiyatro Festivali'ni anmadan geçmek istemedim. Bu yazı yayımlandığında festivalin bir bölümü yaşanmış olacak. Başlatıldığı günden bu yana, çeşitli aralarla ve nice zorluklar göğüslenerek sürdürülen bu şenliğin 2026'da içerdiği etkinlikleri kısaca da olsa aktarmalıyım.
46
Bilim insanları arasındaki, özellikle sosyal bilimciler arasındaki kuramsal tartışmalar konu hakkında derinlemesine bilgisi olmayan büyük çoğunluk için kafa karıştırıcı olmaktadır. Öncelikle belirtmek gerekir ki bilim insanlarının kendi aralarında yaptıkları bilimsel tartışmalar bilimi ileriye götüren önemli faktörlerden birisidir. Ancak bilim insanı olmayan amatörlerin bilimsel kuramları
29
Sevgili dostlarım, baktım ki bu fon vurgunları devlet sırrı gibi bir türlü açıklanmıyor, ben de köşeme çekilip hayali bir film sahnesi kurayım dedim. Geniş pencereleri boğazın mavi sularına bakan kocaman bir ev. Salonda kadınlı erkekli bir topluluk. Kutlama yapıyorlar ve hep birlikte ellerini havaya kaldırıp şöyle bağırıyorlar: "Ver Allah'ım ver! Milyon yetmez milyar ver!" Müzik: "Kâbe'de hacılar Allah Allah diyerek hu çeker..."
22
Bazı sabahlar yataktan kalkmak neden bu kadar zor geliyor Alarmı defalarca erteliyor, gözümüzü açsak bile kendimizi hâlâ yorgun hissediyoruz. Oysa iyi bir sabahın sırrı yalnızca erken yatmak değil. Uyku düzenimiz, akşam alışkanlıklarımız ve sabah yaptığımız küçük seçimler, güne nasıl başladığımızı doğrudan etkiliyor. Üstelik bilimsel araştırmalar, bazı basit alışkanlıkların uyku kalitesini ve sabah uyanıklığını destekleyebileceğini gösteriyor.
42
Dijital dünyanın ayrattığı küresel yorgunluğun çözümü yine dijital uygulamalar mı Sosyal medyada son zamanlarda karşıma sık sık odaklanma sorunu, sürekli erteleme döngüsüne yönelik içerikler çıkıyor. Bu içerikler sözünü ettiğim sorunların iyileştirilmesine yönelik geliştirilen uygulamalarla ilgili ve artık siz de biliyorsunuz ki sosyal medya bu tip içerikleri hedef kitleye yönelik bir algoritmaya göre karşınıza çıkarma eğiliminde.
42
"Hey bana gün ışığı gibi görünen karanlık" Sophokles/Aias Gözlerindeki dalgın bakışı çekelemişti beni. Yokuşun başına varmıştım. Durup nefeslenirken onu gördüm. Sessiz bir telaş içindeydi. İkide bir gökyüzüne bakıp bakıp duruyordu. Yüzünü bana döndüğünde, telaşını yere indirip:
55
Bağdat Caddesi, Göztepe durağında otobüs bekliyordum. Durağa yaklaşırken, arka arkaya gelen dört Kadıköy otobüsünü de kaçırdım. Sonrasında uzun süre araç gelmeyince durakta çok sayıda insan birikti. Sıkıntıyla beklerken yolun karşısından bize doğru, yanındaki 11-12 yaşlarındaki oğluyla genç bir kadın geçip, yanımıza geldi. Son derece sevimli ve uysal görünüşlü delikanlı tam önümdeyken annesine,
97
TÜİK'in açıkladığı nisan, mayıs ve haziran aylarını kapsayan verilere göre, turizm gelirimiz geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,6 azalarak 15 milyar 865 milyon dolara geriledi. TÜİK raporunun en can alıcı noktası ziyaretçi sayısındaki yüzde 5,1'lik
122
inli otomobil üreticileri, elektrikli araçların hayatımıza girmesiyle birlikte, içten yanmalı motorlu modellerdeki tecrübe eksikliği dezavantajını hızla aşarak muazzam bir atılım gerçekleştirdi. in'in yüksek teknolojiyi erişilebilir fiyatlarla sunabilme yeteneği, küresel pazarlarda dengeleri altüst etti. Bu durum, kendi yerli üreticilerini korumak isteyen ülkeler için ciddi bir tehdit
116
© 2025
