"Uykumda bile beni terk etmiyorsun, Gittikçe saflığını bozuyorum Senden, bitirdiğim hava Hicab duyuyorum!" Celâl Sılay Mahcûbiyet; utangaçlık, sıkılganlık olarak sözlükte karşılığını bulur. Bu özellikleriyle insana mahsus bir durumdur. İnsanın hâlini, yüzünü ve içindeki duyguların dışa
33
Bir kimsenin kendisini dinçleştirmesi, yenilemesi, gözünün, kulağının açılması veya monotonluktan kurtulması için eskiler: "Tebdili mekânda ferahlık vardır" veya "Tebdil-i hava lazım" derler. Biz de bu sözü icra edelim diye tarihin halen yaşayan şehri Kastamonu'ya varalım istedik.
32
Hangimiz gece yarısı yatağımızda dönüp dururken, kimseye anlatamadığımız o ağır kaygıyla, parlayan ekrana bakıp kalmadık İnsanoğlunun binlerce yıldır değişmeyen o en temel, en çıplak ihtiyacı -anlaşılmak ve içini dökmek- bugün tam da bu ekranların karşısında tuhaf bir kırılma noktasından geçiyor.İçimizi bir başkasına açmak her zaman hem en büyük cesaretimiz hem de en tekinsiz
31
Yaklaşık on altı yıldır televizyon seyretmiyorum. Yirmi yedi yıl fiilen televizyonculuk mesleği yapmış birisi için bir tuhaf durum sayılır mı bu Arada milli voleybol takımımız ya da oğlumun sevdiği takımın maçları olmasa ekran denilen şeyi unutacağım. Yan odadan bazen kulağıma çarpan televizyon sesini işitince suya düşen mürekkep gibi dağılıyor her şey bende. Müzikten seslendirmeye, efekten
26
İslam ve Batı sanatındaki karşılaşmalarda, dördüncü uğrağımız Hans-Georg Gadamer'dir. Onun "Güzele Dair Sanat Üzerine Yazılar" başlığı altında toplanan yazılarına (trc.: Yasin Aktay, Vadi, 2026) İslam sanatı zaviyesinden baktığımızda, ilkin ilginç bir durumla karşılaşırız: Gadamer modern Batı sanatının meydana getirdiği büyük kırılmayı kabul
1
Büyük insan, fani yaşamının ötesinde sadece bir milletin değil, insanlığın ve tarihin malı olarak yaşamaya devam edendir. Kişiler ölümlüdür, arkalarında bir düşünce düzeni bırakanlar ölmezler. İşte Atatürk, bu görüşe örnek gösterilenlerin başında gelir. 'Anıtkabir Şeref Defteri'ne göz attığımızda Cumhurbaşkanlığı makamına oturmuş önemli şahsiyetlerden: İsmet İnönü'nün: 'Devletimizin
1
Kurgunun kahramanları ile reelin fenomenlerinin izinden giderek geçmiş ile günü birbirine lehimlemek niyetindeyim, aşağıda dikkatinize sunacağım yazıda. Önce kurgunun, yani Anna Karenina'nın aşkı uğruna hayatını imha ettiği Vronski'nin "Slav kardeşliği" için Osmanlı-Slav Savaşı'na gönüllü olarak gidişine annesinin mutluluk ile eşlik etmesini hatırlayalım. Sonra da altı
1
Bugün toplumumuzdaki insanların bir kısmı geçmiş değer ve kurumlarımızı olduğu gibi koruyup yaşam tarzımızı da tıpkı dedelerimizin yaşadığı gibi devam ettirmemizi istiyor. Öte yanda insanlarımızın başka bir kısmı da, bu toplumda sahip olduğumuz temel değerleri reddedip, tamamen yeni değer ve kurumlar etrafında yeni bir toplumsal kimliğe kavuşmamızı talep ediyor. Her ikisi de, bir toplumun
47
Kerameti veliler gösterir derler. Veli olduğu söylenen kişinin isbatı kimsenin elinde değil. Veli olduğunu iddia edenlerin, keramet olduğu söylenen olağan dışı halleri kime karşıdır Peygamberler bile kafirleri aciz bırakmak için mucize gösterirken evliyalar bize neyi kanıtlamaktadır Biz bugün dahi mucizelere tanıklık ediyoruz. Lakin bu mucize Allah tarafından buyurulan ilahi bir mucize.
44
* Hazret-i Ayşe, haklarını modern ideolojilerin lütfundan değil, Allah'ın vahyinden alan ve o vahye kayıtsız şartsız teslim olan muhafazakâr bir Müslüman kadındır. Onu modern kalıplarla okumak, onun aziz hatırasına ve miras bıraktığı berrak sünnet telakkisine yapılacak en büyük haksızlıktır.*Feminizm mutlak bir kadın-erkek eşitliğini
42
Kemdürür yoksullukdan nicelerin varlığıBunca varlık var iken gitmez gönül darlığıBatmış dünyâ malına bakmaz ölüm hâlineErmiş Kârun malına zehî iş düşvarlığıBu dünyâ kime kaldı kimi berhudâr kıldıSüleymân'a olmadı onun berhudârlığıSüleymân zembil ördü kendi emeğin yerdiAnın ile buldular bunlar peygamberliğiGel imdi Miskîn Yûnus nen var yola harc eyle
42
İslam'ın zuhurundan modern döneme gelinceye dek, İslam'ın bir parçası olan, kapsamına dâhil edilen yahut İslam'a nispet edilen şeylerin belirlenmesi göründüğünden daha karmaşıktır. Hicrî birinci ve ikinci yüzyıllar genel olarak sonraki tüm yüzyıllarda Müslümanların inanç, düşünce ve davranış alanlarıyla ilgili temel sorunlarının belirlendiği, tartışıldığı ve ana tavırların ortaya
40
Hayatımıza aldığımız her yeni kitapla dünyanın uzak veya yakın bir tarihinde, gitmeye ömrümüzün vefa edemeyeceği, belki hayalini dâhi kuramayacağımız bir parçasında dolaşırız. Hayatımıza aldığımız her yeni kitapla olmak yolunda inşa edilen anlama çabasına bir tuğla daha bırakırız. Elimde Mahir Nakip'in Kerkük'ün tarihi üzerine kaleme aldığı Üç Kelebek
31
İslam düşünce sistematiğinde ahlâk yaşamın tamamını kapsayan bir adaletli olma çağrısıdır. Ahlâk ile ilgili kadim düşünce insan nefsinin üç yetiye sahip olduğunu, bu yetilerin adaletinin yetinin ne ifratında ne de tefritinde ortaya çıktığını, tam tersine ortasında gerçekleştiğini ve böylece hikmet, cesaret ve iffet erdemlerinin tezahür ettiğini söylemektedir. Dahası, her bir yeti ekseninde
28
Tarih, milletlerin hafızasıdır. Sadece geçmişi göstermez. Geleceğe hangi bedellerle yüründüğünü de anlatır. Osmanlı Devleti, yükseliş döneminde beş milyon kilometrekareye hükmetti. Sonra duraklama, gerileme ve dağılma süreci başladı. Bu süreç, bir imparatorluğun çözülüşüdür. ★★★
26
TÜRK öğrenciler, Selanik'te Atatürk'ün ilkokulu okuduğu Şemsi Efendi İlkokulu olarak bilinen, bugünkü adıyla Selanik 51. İlkokulu'nu ziyaret ettiler. Öğrenciler Ata'nın eğitim gördüğü sıralara oturdu, izlerini taşıyan koridorlarda yürüdü. Konser verdi, sirtaki oynadı.Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün çocukluk yıllarının izlerini taşıyan duvarlar,
23
Geçen hafta Samsun'da iki güzel gün geçirdim.Atatürk'ün izinde tarihe dokunduk, Bandırma Vapuru'nu görünce Millî Mücadele'nin heyecanını hissettik.Samsun sahilinde Karadeniz'in havasını soluduk, Saathane Meydanı'nda şehrin geçmişine doğru bir yolculuğa çıktık.Bu gezide Elite World Hotels & Resorts'ün 50 yıllık otelcilik serüvenini ve gelecek hedeflerini de yakından tanıdık.
21
Zaman, modern dünyanın penceresinden bakıldığında, çizgisel bir otoban gibi dümdüz uzanır; arkada bırakılan her kilometre taşının öncekilerden daha parlak, daha hızlı ve daha üstün olduğu varsayılır. Bu doğrusal yanılsama, insanı sürekli bir ileri koşu hâlinde tutarken, ayaklarının altındaki toprağın nasıl kaydığını, soluduğu havanın nasıl zehirlendiğini fark etmesini engeller. Oysa geleneksel
21
FON meselesi ve hisselerdeki işlemlere ilişkin soruşturmalar sürerken edebiyatın çok önceden sorduğu bir soru yeniden karşımıza çıkıyor: Para hayatımızı ne zaman böylesine ele geçirdiİki ayda bir yayımlanan Sözcükler dergisinin son sayısında (Kasım-Aralık) Oğuz Demiralp, 'Dikkat: Para Paralamasın Ruhunu!' başlıklı yazısında bu sorunun izini sürüyor.
20
Avrupa, neden beklenmedik bir şekilde karıştı ve kaosun eşiğine sürükleniyor Kimse ne olup bittiğini anlayacak ve anlatacak derinlikli felsefî bir okuma yapmıyor memlekette. Sığlık başa belâ!Bugünkü yazımda özelde Fransa'da yaşananlardan, genelde kurucu-Avrupa-fikri'nden yola çıkarak bu sorunun izini sürmeye çalışacağım...Fransa'daki seçim
19
Tek başınalık için etrafta hiç kimsenin olmaması gerekmez; aslında tek başınalık en bariz şekilde kalabalıkların tam da içinde hissedilen bir şeydir."Herkes burada, etrafımda, yanı başımda" diye geçirdi içinden kederle, "ama nasıl oluyorsa yine de hiç kimse yok!"Ayrılık çoğu zaman hiç bir arada olmamışlığın kederle farkedilmesiyle ortaya çıkar.
17
On yıl aradan sonra yeniden İstanbul Barosu Başkanlığı'na seçilen Prof. Dr. Ümit Kocasakal ile buluştuk; eski albümleri karıştırdık. İddialı bir müzik, sinema ve çizgi roman koleksiyonuna sahip olan Kocasakal, "Bizi biz yapan ortak değerlerimizdir. Dünyada da bir değerler krizi yaşandığını düşünüyorum. Yeşilçam filmlerinde geçen eski Türkiye'yi, Belgin Doruk-Ayhan Işık ikilisinin bitmeyen
56
Mustafa Kirenci'nin yayıma hazırladığı iki ciltlik 'Söyle Ey Kuş' Büyüyenay Yayınları tarafından okura sunuldu. Kirenci kitabı ne kadar sürede hazırladı, bilemiyorum, ancak şehr-i dildârım için Reşad Ekrem'in 'İstanbul Ansiklopedisi'ni kaç karat olarak ölçüyorsanız, kuşların bahsinde de 'Söyle Ey Kuş'un kütlesini onun öneminden ve değerinden aşağıda yazmamalıyız.
52
Sonbaharın son ayındayız. Hızır günleri bitti, kasım günleri başladı. Anadolu'da kasım ayına koç ayı derler. Çünkü koç katımı zamanıdır. Hani mart ve nisan aylarında kış pâdişahı ile bahar sultan arasındaki "al yazını, ver kışımı" kavgası var ya onun tersini yaşıyoruz. Kış pâdişahı gâlip gelecek.Tabiatın bâzen hafif hafif, bâzen sertçe esneyerek uykuya çekilmeye
51
GENÇ kuşağın müzikle bağlantı kurması için bazı girişimlerde bulunulması gerektiğine inanırım.Özellikle holdinglerin ve devletin bu konuda yapması gerekenler bellidir: Küçük yaştan itibaren yetenekleri desteklemek, onların dünya çapında birer sanatçı olarak tanınmalarını sağlamak.Bazı holdinglerin genç kuşağı desteklediğini izliyorum, ancak bu gençlerin belli festivallerde ortaya çıkmalarını yeterli bulmuyorum.
49
Şöyle geriye dönüp baktığımızda, çıktığı dönem içinde rağbet gören, okuyucuların ilgisine mazhar olan pek çok derginin zamanla ömrünü tamamladığına ve tarihe karıştığına şahit oluyoruz. 30 yıl evvel Türkiye'de bazı mecmualar bugün neşredilmiyor. Yarım asır önce edebiyatseverlerin her ay merak ve heyecanla beklediği dergilerin de artık esamisi okunmuyor. Hele 100 yıl önce 'mektep mecmua'
47
Bugün insanlık, birbirini çevreleyen üç daireli derin bir krizin eşiğinde varoluş mücadelesi vermektedir. Varlık âleminde hareketin aslî bir unsur olduğu, gök cisimlerinin yörüngesinden bireysel yaşantılara kadar her şeyin sürekli bir akış içinde bulunduğu gerçeği, insanın bu gidişata takınacağı tavrın hayatiyetini açıkça ortaya koymaktadır. Bu süreç, insanın iradesiyle ya bir selamete ya
46
Rüya ve rüyalar üzerine hasbihal etmek istediğimi söylemiştim.Şimdi Enver Paşa ile Muhsin Yazıcıoğlu'nun rüyasından söz edelim.İki insan birbirini hiç görmeden de yakın olabilir.Aynı çağda yaşamadan.Aynı şehirlerden geçmeden.Aynı sofraya oturmadan.Gönüller birbirini tanır.
44
"Ağa da ağaymış ha!" Kimi zaman bir heybetin gölgesine sığınanların kofluğunu ifşa etmek için, kimi zaman da babadan kalma mirası har vurup harman savuranların sığlığını özetlemek için söylenir bu. Ne var ki hayat, kartvizitlerde yazan debdebeli sıfatları değil, insanın hâlini ve özünü tartar; tahtından indirip marabanın karşısında dilsiz bırakır. Mustafa Kutlu'nun
39
Animasyon sinemamızda çocukların hayal dünyasına dokunan yapımların sayısı giderek artıyor. İstanbul Muhafızları ve Akıncı gibi önemli projelere imza atan Neher Prodüksiyon ile Sinehane Film Prodüksiyon, bu kez izleyiciyi zamanda ve mekânda sıra dışı bir yolculuğa çıkarıyor. Türk animasyon sektörünün gelişimine katkı sunan yönetmen Muhammet Musab Gündüz'ün imzasını taşıyan '6.2.2.
33
Son 76 gündür, bir gün bile ara vermeden her gün birkaç dakikamı satranç oynamaya ayırıyorum. Yıllardır oynasam da hiç ilerleyemedim ve kazanmakta güçlük çekiyorum ama oynamaktan vazgeçemiyorum. Eskiden hiç önem vermezdim ama şimdi en sevdiğim taş at olduğu için oyun sonlarına atlarla ulaşmaya gayret ediyorum. Elbette hesaplarım çoğu zaman rakibin beklenmedik bir hamlesiyle dağılıyor. Yenilince
33
Milli hafıza yazılı tarihten, arşiv belgelerinden ve geçmişte yaşanmış büyük olaylardan ibaret değildir. Dil, müzik, ritüeller, sözlü anlatılar, mitolojik semboller, mimari eserler, gelenekler ve kuşaktan kuşağa aktarılan estetik değerler bu hafızanın ayrılmaz parçalarıdır. Bir toplumun kendisini tanımasını, geçmişiyle bağ kurmasını ve geleceğe ilişkin bir kimlik geliştirmesini sağlayan esas unsurlar bunlardır.
32
MEB hafta içi yeni nesil sorularla gerçekleştirdiği merkezi sınavla bir "yüzyılın projesi"ni daha hayata geçirdi!..Eğitim de tıpkı insanlar gibi yaşayan, yaşlanan ve beklentilere göre şekillenen bir varlık olduğu için değişim kaçınılmaz yani dünden bugüne olduğu gibi bugünden yarına da sürekli bir değişim söz konusu olacak.Eğitimin gidişatını
30
Osmanlı yönetimi, devlet hizmetinde kullandığı yöneticilere büyük yetki ve gelir verir, ancak görevini ihmal edenleri çok ağır cezalara çarptırırdı. Sivil ve askeri yöneticiler, görevlerinde ihmal göstermemeleri yönünde devamlı uyarılırdı Görevinin gereğini yapmakta yeterince hassasiyet göstermeyip ihmalkârlık eden veya makamından aldığı gücü kötüye kullanan yönetici, makamına
26
Martin McDonagh'ın yazıp yönettiği "Wild Horse Nine", bizi 1973 darbesinin arifesindeki Şili'ye götürüyor. John Malkovich'in canlandırdığı Chris ile Sam Rockwell'in oynadığı Lee, ülkenin demokrasisini hedef alan gizli operasyonlarda görevli iki CIA ajanı. İkili, bir haftalık mola verip Easter Island'a gidiyor. Ölümcül bir hastalıkla mücadele eden Chris geçmişiyle ve yaklaşan
25
İngiliz şarkıcı ve besteci Michael Kiwanuka'nın son albümü "Fudge", kalplere dokunmayı başaran dikkat çekici bir neo-soul albümüMichael Kiwanuka'nın önceki hafta yayınlanan yeni albümü "Fudge" aslında bir önceki yıl piyasaya çıkacaktı. Tarih olarak 2025 Temmuz ayı belirlenmiş, hatta aylık müzik dergileri albümle ilgili sayfalarını
25
Türkiye'de toplumsal ve siyasal hayatın en dinamik fay hatlarından biri olan İslamcılık, son çeyrek asırda devasa bir kabuk değişimi yaşadı. 1980'lerden 2000'lerin başına kadar "devleti ele geçirme," "toplumu yukarıdan aşağıya dindarlaştırma" ve "Batı karşıtı alternatif bir medeniyet kurma" iddialarıyla beslenen bu akım, bugün yerini Şehirli Muhafazakâr
24
Türk siyasetinin içinde bulunduğu manzarayı görebilmek için belediyelerle ilgili bazı uygulamaları toparladım. Önce tutuklanan belediye başkanlarından bazılarını yazalım: İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, Beylikdüzü Belediye Başkanı Mehmet Murat alık, Şişli Belediye Başkanı Resul Emrah Şahan, Büyükçekmece Belediye Başkanı Hasan
24
Bugün gördüğümüz Ayasofya, aslında aynı yerde yükselen üçüncü yapı. Yüzyıllar boyunca depremlerle sarsılan, imparatorların ve sultanların müdahaleleriyle ayakta kalan bu eşsiz mimarlık mirası, şimdi de kubbesinden yer altındaki tünellerine uzanan kapsamlı bir restorasyonun konusuBugünkü Ayasofya üçüncü Ayasofya
23
Talim Terbiye Kurulunun kuruluşunun yüzüncü yılında Bakan Yusuf Tekin önemli bir konuşma yaptı. Küreselcilerin milli eğitimi tehdit ettiğine dikkat çekti, eğitimin manevi ve yerli değerlere uygun düzenlenmesi gerektiğini söyledi. Bakan, küreselcilerle savaşıyor; kamuoyunun desteği şart. Bakan Tekin, dünya vatandaşlığı kavramını ortaya atanlarla savaşıyor:
21
© 2025
