Kültür-Sanat

İnsanlığın Eş Zamanlı Tarihi

................. Kavimler Göçü ya da Batı Roma'nın yıkılışı gibi etkisi yüzyıllara yayılan olaylarla açılan Orta Çağ, İstanbul'un Osmanlılar tarafından fethi ile Avrupa Rönesansı ya da Amerika'nın keşfi gibi yine etkisi kıtaları aşan gelişmelerle sonlanmış. "İnsanlığın Eş Zamanlı Tarihi" serisinin Prehistorik Dönemden Geç Antik Çağ'a başlıklı birinci

Hüseyin Öztürk

Mustafa Kemâl'in uydurma şecereleri ve hakîkî mensûbiyeti (327)

(Son Posta, 8.5.1943, s. 1) Ali Fethi Okyar'ın vefât haberi... Macedonia Risorta'nın "Anadolu'yle mahdûd L̃aik Türkiye" projesini hayâta geçiren en mühim birkaç şahsıyetten biri... *** Carasso ve Dr. Nâzım'ın İtalyan Sefîrine ifşââtları: İttihâdcı Hükûmetinin hedefi, Türklerle mesk̃ûn beldeleri muhâfaza etmekdir

Yesevizade Alparslan Yasa

Ganimet ekonomisinin sosyolojisi: Namuslu'dan Muhsin Bey'e Türkiye'de...

Türkiye'de popülist büyüme rejimi yalnızca siyasetçilerin halka dayattığı bir model değildir. Toplumun önemli bir kısmı da kısa yoldan sınıf atlama, ranttan pay alma, himaye ilişkileri içinde korunma ve üretmeden zenginleşme beklentisiyle bu rejime rıza göstermiştir. Bu yazıda enflasyonist politikalara rıza gösteren bu toplumsal yapının anatomisini dört Yeşilçam Filmi üzerinden anlatmaya çalışacağım.

Prof. Dr. D. Murat Demiröz

2026 LGS: Eleme mi ölçme mi

2026 LGS, yoğun tartışmalara neden oldu. İlk değerlendirmelere bakıldığında öğrencileri elemeye yönelik olduğu yönünde. Sınavın amacı ölçme üzerine değil de eleme üzerine kurulduğunda öğrencilerin gerçek seviyesini belirlemek de mümkün değildir. 2026 LGS bu yönüyle tartışmalı geçen bir sınav olmuştur. Sınavların amacı öğrencileri geleceğe hazırlamaktır. Eleme sisteminde

Ali Bal

5816, için için yanıyor

Fakat bir durum var: 5816 için için yanıyor. Bazı ateşler vardır, alevlidir. Her yandan tutuşmuştur. Ama bazı ateşler de vardır; dumanını görürsünüz alevini göremezsiniz. Çünkü o için için yanmaktadır. Zaman gelir, yığın çöker, bakarsınız ki iç kısmı tamamen yanmış köz olmuştur. Mustafa Kemal'le ilgili okullarda öğrendiğimiz yalanlardan birini paylaşır bir kişi. Altına

İdris Günaydın

Sahanın içindekiler ve dışındakiler

Heidegger kulübeye uzun yıllar elektrik bağlatmamış. Televizyon da sokmamış. Fakat futbol meraklısı olduğu için Alman millî maçlarını takip edermiş. Millî maç olduğunda köydeki komşusunun evine gider ve maçı orada izlermiş. Bu ilginç detay, İbrahim Kalın'ın 'Heidegger'in Kulübesine Yolculuk' isimli kitabından. Malum Dünya Kupası başladı, bu defa biz de varız.

Gökhan Özcan

Güneş hayattır, hayatın kaynağıdır...

Bir tarihte bulunduğum ilçede arkadaşlar denize girerken hasta olduğum hâlde ben de girdim. Öğrenilmiş korkuma göre hastalığın ilerlemesini beklerken, ertesi gün kendimi öyle hissettim ki, sanki günlerce hastalık çekmemişim. Bunu bir alanında uzmana sorduğumda "hastalık etkisini kaybetmek üzereymiş" demişti. Ne diyelim, başarı bütünseldir.Denildiğine göre Yunanistan'da

Yetenekli Kalemler

Huylu huyundan vazgeçer mi Tek parti devri yolsuzlukları

* Yolsuzluk her cemiyette olur. Ama tek parti sisteminde, partiler bir müddet sonra siyasi komitaya veya siyasi şirkete dönüşür. Vurup kırmadan, öldürmeden ve zenginleşmeden ayakta/hayatta kalamayacaklarını düşünürler. Kendilerini tek doğru saydıkları için, usulsüzlük ve haksızlıkları normal ve meşru kabul ederler.1908'de iktidara gelen komitacılar

Prof. Dr. Ekrem Buğra Ekinci

İnsanlığın ontolojik yok oluş felâketi!

Gazze'de yaşanan ve sadece bütün dünya tarafından seyredilen televizyonlarda adeta canlı yayınlanan ürpertici soykırım ile 500 bin çocuğun çalınması, katledilmesi, kanlarının emilmesi, sonra da yenilmesi, bunun da, Batı uygarlığını kuran Noam Chomsky, Stephen Hawking, Richard Dawkins, Joe Biden, Bill Clinton, Obama gibi büyük düşünürler, bilim adamları, sanatçılar ve siyasetçiler tarafından gerçekleştirilmesi Batı uygarlığını bir çıkmaz sokağın eşiğine getirip kilitledi.

Yusuf Kaplan

İslam dönemi felsefesi (6)

Fârâbî'nin Tahsîlu's-saâde isimli eserinde felsefenin tarihini özetlediği meşhur bir metni vardır. Bu metinde Fârâbî, felsefe adı verilen hikmetin önce Irak halkı olan Keldânîlerde ortaya çıktığını, ardından Mısır halkına geçtiğini, sonrasında Yunanlılara, Yunanlılardan Süryanilere, nihayet Süryanilerden Araplara intikal ettiğini söyler. Bu oldukça kısa anlatı, felsefenin o zaman için

Ömer Türker

Balina Görünce Ne Yapmalı

Memleket dert üstü dert yaşıyor. Ama merak etmeyin, ekranda her şey yolunda. Mutlak butlanlar havada uçuşuyor, seçilmiş belediyelere operasyonlar düzenleniyor, sandıktan çıkan iradenin başına kimi zaman kayyım, kimi zaman soruşturma, kimi zaman da "bekleyin bakalım" gölgesi düşüyor. Şirketlere kayyım atanıyor, enflasyon cebimizdeki parayı sessiz sedasız kemiriyor, atamalar liyakatin değil sadakatin merdivenlerinden inip çıkıyor.

Güven Baykan

Orhan Pamuk'u üç yıl bekleten editör kimdi

YAZAR Orhan Pamuk'un hatırlarından, daha önce farklı yerlerde yayımlanan makale ve söyleşilerinden oluşan yeni kitabı 'Kelimeler ve Resimler' geçen hafta okurla buluştu.Pamuk, 'İstanbul', 'Öteki Renkler', 'Manzaradan Parçalar' gibi romanları dışında kaleme aldığı bu son kitabında da kişisel dünyasının kapılarını samimi bir şekilde okuruna açıyor.

İhsan Yılmaz

Ümmetten Butlan CHP'sine

Köşe yazısı saat 11'de sitemizde olacak. Reklamsız Sözcü üyelerimiz ve ücretli X üyelerimiz yazıya erken erişim sağlayabilir.

Naim Babüroğlu

Eğitim ve Teknolojisi Arasındaki Yarışın İşgücü Piyasalarına...

Claudia Goldin ve Lawrence F. Katz 'The Race between Education and Technology' başlıklı kitabında yirminci yüzyılın hem Amerikan Yüzyılı hem de Beşerî Sermaye Yüzyılı olmasının dinamiklerine odaklanmakta, Amerikanın 1900'lü yıllların başında eğitim sisteminin Kıta Avrupası'na göre daha az seçkin oluşunun yol açtığı avantajın eğitimin nasıl hızla kitleselleşmesine yol açtığını,

Prof. Dr. Mahmut Özer

Çeşme'de Gastronomi Film Festivali

.* Gastronomi ve sinemanın buluşma noktası Uluslararası Gastronomi Film Festivali, Çeşme'ye çok yakışıyor. Geçen yıl da Urla'da olmuştu. İki yıldır takip ediyorum, henüz bebek bir festival. Umarım önümüzdeki yıl daha da iyi olur.* İlgimi çeken etkinlikleri izlemeyi de başardım. Bekir Kaya'nın moderatörlüğünde Celal Uysal ve Osman Serdaroğlu'nun

Sayım Çınar

İnsan, Kitap ve Toplum Araştırmaları Derneğinde aile ve gençlik...

Gönül âlemi maddî kazançlardan ziyade manevî temasların, kendini mutmain kılacak hâl alışverişlerinin önemini kavrayan tecrübelerle doludur. Özellikle erişim ve iletişime katkı maksadıyla yola çıkarken insanı nitelikli hasbihâllerin uzağına düşüren, onu derinlik ihtiva eden yolculukların gerisinde bırakan, mekanikleştiren sanal sistemler, etrafa adeta bir metal, bir naylon kokusu yayar ve

Nuray Alper

Tefrika Roman 11 Botokslu cenaze haberleriyeni insan inşası için...

Selam. İmece usulü yürüttüğümüz, dolayısıyla adımızı sanımızı saklı tuttuğumuz "Dikkatiniz ve rikkatiniz için minnettarız" isimli podcast yanımıza başlıyoruz.Küresel dünyanın bütün önemli sorunları ve soruları görünmez kılma taktiklerine, kendimizce karşı durma çabamızı, dikkatini çaldırmayan, dikkatini çaldırmamak için her an tetikte duran siz değerli dinleyicilerimizin bize verdiği destek ile sürdürüyoruz.

Fatma Barbarosoğlu

Şimdi ihanet belgesi diye sunulan Dürrizade fetvasına 1920'de...

- Padişah, İngilizler tarafından sıkı sıkıya kontrol ediliyor; - Onunla şimdilik özel temas kurmak mümkün değildir; - Millet bağımsızlığını, toprak bütünlüğünü kurtarmak ve halife ve padişahın bağımsızlığının elde edilmesini istiyor; - Padişahın da bunları istediğinden şüphemiz yoktur; Padişah kendi ağzıyla bana aksini söylese, yani 'Ben İngilizlerle işbirliği yapıyorum' dese dahi bunun ona baskı ve zorla söylettirildiğine inanırım.

Mustafa Armağan

Kültürel mirasın izinde

Şehirler, sadece taştan ve topraktan ibaret yapılar değildir; üzerine sinmiş hatıraların, kuşaktan kuşağa aktarılan kodların ve estetik bir ruhun taşıyıcılarıdır. Ancak modernleşme sancıları, hoyrat şehirleşme pratikleri ve tüketim odaklı yaklaşımlar, bu kadim ruhu zedelemeye devam ediyor. İşte tam da bu noktada, kalemiyle ve duruşuyla "kültürel hafızanın nöbetçiliğini" yapmaya çalışan bir eğitimci ve yazar olarak, yollara düşüyorum.

Eyyüp Azlal

Malta tacı

Malta Türk Şehitliği, yalnızca Osmanlı askerlerinin hatırasını yaşatan bir mezarlık değil; Akdeniz'de beş asırlık Osmanlı varlığının ve kültürel mirasının en görkemli simgelerinden biri olarak kabul ediliyor. "Osmanlı'nın Tac Mahali" olarak anılan Malta Türk Şehitliği, mimarisi kadar taşıdığı tarihî hafızayla da dikkat çekiyor.

Fahri Sarrafoğlu

Tek parti döneminde milliyetçilik

Ramazan Erhan Güllü'nün Türkiye'de Türkçülük ve Milliyetçilik – Tek Parti Dönemi (1923-1945) adlı eseri Ötüken Neşriyat'tan çıktı. Ülkemizde Türkçülük ve Milliyetçilik hakkında bugüne kadar pek çok çalışma yapıldı. Ancak ilmî diyebileceğimiz çalışmaların çok fazla olmadığını, bunların yeni yeni başladığını söylemek

Mehmet Nuri Yardım

Eğitimde sömürgeci- devşirmecilere verilen ayrıcalıklar ve İstanbul...

Cağaloğlu Anadolu Lisesi, Bahçelievler Anadolu Lisesi, Bornova Anadolu Lisesi, Çankaya Anadolu Lisesi, Hacı Ömer Tarman Anadolu Lisesi, İELEV 125. Yıl İlkokulu ve Ortaokulu, İzmir Anadolu Lisesi, Kabataş Erkek Lisesi, Kartal Anadolu Lisesi, M.N. Çakallıklı Anadolu Lisesi, Özel ALEV Lisesi, Özel ALKEV Lisesi, Özel Samsun TAKEV Lisesi -Samsun, Özel TAKEV Lisesi – İzmir, Yunus Emre Anadolu Lisesi – İzmir

Ali Erkan Kavaklı

Arayış başlarken

Emre Yalçın'ın "Arayış 1-Zeday" adlı romanı, klasik bilimkurguların aksine gelecek ile Anadolu'nun binlerce yıllık hafızasını bir araya getiriyor. İstanbul ve Bergama'da geçen romanda, Zeus Sunağı ve Quadriga Atları da yer alıyorBilimkurgu edebiyatı çoğu zaman okuru geleceğe götürür. Yapay zekâların yönettiği şehirler, genetik müdahalelerle

Hasan Mert Kaya

Bozkırın Vicdanı

Neşet Ertaş'ı yalnızca büyük bir halk ozanı, güçlü bir saz ustası ya da bozkırın sesi olarak tanımlamak eksik kalır. O, Anadolu'nun yüzyıllar boyunca biriktirdiği ahlâkı, sevgiyi ve insan anlayışını türkü formunda bugüne taşıyan bir vicdan dilidir. Onun sözleri, melodiden önce insanın içini titreten bir hakikat taşır. "Gönül kimi severse, aşk onda güzeldir"

Mehmet Biten

Gençlere karşı üslup ve yaklaşım

H. MUHARREM OKUR - ARDA BİLİKSon iki yazımızda işlediğimiz "Gençlerimiz" ile ilgili meseleler elbette uzmanları tarafından kitap telif edilebilecek hacimde meseleler. Bu konunun yediden yetmişe herkesi ilgilendiriyor olması da aslında doğrudan memleketimizin hatta âlem-i İslâm'ın geleceğini etkiliyor olmasından kaynaklanıyor. ünkü bir ülkenin gençlerinin çoğunluğunun

H. Muharrem Okur

Germir'in sessiz yüreği

Germir bağları insanı kendine çağırır.Bağların hemen ardında çukurun sessizliğine gömülmüş bir Germir bekler.Akşam olunca bağların sesi çekilir.Taş evlerin arasında ağır bir sessizlik gezer.Germir bağlarından yükselen o çığlık:"Arabaya taş koydum, ben bu yola baş koydum / Seni gelecek diye sol yanımı boş koydum."

Bekir Fuat

Besteci Turgay Erdener'le klasik müzik sohbeti... Kulak sevdiğini...

Çocukluğundan itibaren tutkusu klasik müzik... Mandolinle önce eserleri çalmaya, sonra da 'Bunun notası böyle daha iyi olmaz mıydı' sorgulamasıyla besteciliğe başlıyor. Kariyeri boyunca solo çalgı eserlerinden oda müziğine, orkestral yapıtlar ve sahne müziğine kadar pek çok alanda üretim yapıyor. İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) tarafından bu yıl 54. kez gerçekleştirilen 'İstanbul Müzik

Zeynep Bilgehan

Vatan ve Turan

HTTP/2 200 date: Sun, 14 Jun 2026 01:42:07 GMT content-type: text/html; charset=utf-8 server: cloudflare cache-control: max-age=30 expires: Sun, 14 Jun 2026 01:42:10 GMT x-lb-cache: EXPIRED x-platform: desktop x-cf-platform: desktop content-encoding: gzip nel: {"report_to":"cf-nel","success_fraction":0.0,"max_age":604800} vary: accept-encoding age: 26 last-modified:

Coşkun Çokyiğit

Şûle: Kol kırılır yen içinde kalır

Önce Emine Erdoğan'ın, 25 Kasım 2019'da Dünya Kadına Şiddetle Mücadele Günü kapsamında yaptığı konuşmada geçen bazı ifadeleri hatırlatmak istiyorum."Erkekler, kadınları mülk edinemezler. Üstünlük iddia edemezler.""Söz konusu olan şiddetse kol kırıldığında yen içinde kalamaz!""Mahrem alan, şiddetin uygulanmasına zemin olduğu anda, insan hakları ihlâli başlamış demektir."

Kerime Yıldız

Festivalde büyülü gece: Bedenimiz bir evrendir

Bomboş bir sahne. Arkada fonda dev bir ay... Gershwin'in o çok ünlü "Rhapsody in Blue"sunun hüzünlü ilk notaları... Sahnede 16 dansçıdan oluşan bir yumak... O yumak akıyor, dalgalanıyor, birbirinden kopuyor, yeniden buluşuyor, kenetleniyor, dağılıyor bütünleniyor. Müzik efkârlı, sahneyi kapsayan o akış, o devinim sürprizlerle, gülümsemelerle dolu.

Zeynep Oral

Türk'üm coşkuluyum

HTTP/2 200 date: Sun, 14 Jun 2026 01:42:06 GMT content-type: text/html; charset=utf-8 server: cloudflare cache-control: max-age=30 expires: Sun, 14 Jun 2026 01:42:11 GMT x-lb-cache: EXPIRED x-platform: desktop x-cf-platform: desktop content-encoding: gzip nel: {"report_to":"cf-nel","success_fraction":0.0,"max_age":604800} vary: accept-encoding age: 25 last-modified:

Ahmet B. Ercilasun

İsyanlar ve mağlubiyetler sonlarını getirdi: Yeniçeri ocağı tam...

Yeniçeriler, Osmanlı ordusunun en önemli askeri birimlerinden biriyken zamanla vasıflarını kaybetti. Savaşlarda önemli rol oynayamadıkları gibi isyanlarıyla da anılır oldular. III. Selim'in orduda reform teşebbüsü hayatına mal oldu. II. Mahmud ise uzun süre hazırlık yapıp sabırla bekledi. 15 Haziran 1826'da isyan eden yeniçeriler, halk, ulema ve saray işbirliğiyle tarihten silindiler

Erhan Afyoncu

Sınavlar son çare mi

Demokraside çare tükenmez derler. Eğitimde de öyle. Tek tip eğitim ve tek tip merkezi sınav modeli son seçenek değil; akla ilk gelen ve en sıradan seçeneklerden birisidir.Oysa günümüzde öne çıkan çağdaş eğitim modelleri, bireysel yeteneklerin keşfedilip geliştirilmesi ve her çocuğa yönelik farklı eğitim modelleri oluşturulması yönünde.Her çocuğun başarılı ve mutlu olacağı bir alan mutlaka vardır denilmesi bu yüzdendir.

Abbas Güçlü

Olivia Rodrigo'nun yetişkinlikle imtihanı

Ergen starların bir gün büyüdüğüne de tanık olmak dinleyicilerin kaderi. Olivia Rodrigo'nun üçüncü stüdyo albümü "you seem pretty sad for a girl so in love" bir ilişkinin başlangıcını ve bitişini hikâyeleştiriyorBazı müzisyenler, besteciler, hayaller kurar, kurgu karakterler, personalar arkasından seslenir. David Bowie'nin Ziggy Stardust'ı, Eminem'in

Mehmet Tez

Bir duygusal yük ve hafifleme hikâyesi

Önce, 2025 Cannes Film Festivali'nin ana yarışmasında prömiyerini yaparak Grand Prix ödülünü kazandı. 2026 Oscar Ödülleri'nde En İyi Uluslararası Film ödülünü alarak Norveç sinemasında bir ilke imza attı. Yine aynı yıl Avrupa Film Ödülleri'nde En İyi Film, En İyi Yönetmen, En İyi Senarist, En İyi Erkek Oyuncu ve En İyi Kadın Oyuncu olmak üzere beş ödülü ülkesine götürdü. 83. Altın

Filiz Aygündüz

Festival üzerine

Geçmiş yılları hatırlayanlar, İstanbul Müzik Festivali'nin önemini ve işlevini bilirler. Hiç kuşkusuz bu girişimi de övgüyle karşılarlar. Hak ettiği değeri verirler.Yaz aylarında birkaç bahçedeki Türk müziği etkinliklerinden başka konser olmazdı. O kültürel kuraklık zamanlarından bugünlere geldik.Şimdi festival yetkililerine soruyorum; birçok konserin bileti önceden tükenmiş. Bu ihtiyacın bir göstergesidir.

Doğan Hızlan

Naoya Hida x Zenith

Çift imzalı (markalı) saatler az bulunur ve özel bir cazibeye sahiptir. Genellikle saygın bir üretici ile (Patek Philippe gibi) köklü bir perakendeci (Tiffany & Co. gibi) arasındaki ilişkiyi simgeler. Ancak kadranda iki saat markasının logosu varsa bu durum iki anlama gelebilir ya güçlü bir jest ya da sessiz bir itiraf. 2 Haziran 2026'da duyurulan ve Japon bağımsız saat markası Naoya

Mehmet Çelik

Aynada çalışılmış hareketler

Sahne sanatları çalışanlar bilir. Bazı jestler mimikler roller aynada çalışılır. Bu sadece oyuncuların değil modern bireyin de yaptığı bir şeydir. Fakat aynada çalışılan görüntü normal hayatta çoğu kez foslar. Televizyonda, sosyal medyada, orada burada tanıdığımız oturaklı insanların yekûnlu bir eleştiriye tosladıkları an nasıl edepsiz bir şirret haline geldiğini görür şaşırırız. Ya da halim

Cem Sancar

Gurur duyduğum bir kariyer için çok çalıştım

Müzik ve oyunculuk kariyerini bir arada sürdüren Nick Jonas, yeni filmi "Power Ballad"da (Hayatımın Şarkısı) şöhretini yitirmeye başlayan bir pop grubu yıldızını canlandırdı. Ünlü şarkıcı ve oyuncu, projenin detaylarını Kelebek'e anlattı.* "Power Ballad" müzik dünyasının hem ışıltısını hem de baskısını gösteriyor. "Gündemde kalmanın bedeli" hakkında film ne söylüyor

Barbaros Tapan

Hareket Ordusu Komutanı Sadrâzâm Mahmut Şevket Paşa'nın öldürülmesi...

Bulgarlar, ikinci ordularıyla kuşattıkları Edirne'yi geride bırakarak, birinci ve üçüncü ordularıyla Başkent İstanbul'u neredeyse kuşatmaya alacaklardı. Çatalca hattında zor durduruldular. İşte böyle bir ortamda 3 Aralık 1912 tarihinde ateşkes imzalandı. Ateşkes şartları; Libya'da İtalyanlara karşı kurduğu düzenli orduyla savaşırken hemen yanıbaşımızda cereyan eden Balkan

Halit Kanak