Kültür-Sanat

Uyanıklar, lümpenler ve mafya babaları: Türkiye'nin popüler kültüründe...

Bir toplumun ekonomik zihniyeti yalnız kanunlarda, kurumlarda veya piyasa davranışlarında görülmez; romanlarında, filmlerinde ve televizyon dizilerinde de iz bırakır. Önceki yazıda tartıştığım gibi, kurumların ödüllendirdiği davranışlar zamanla toplumsal prestij kazanır; prestij kültürel temsile, kültürel temsil de normalleşmeye dönüşür. Türkiye'nin son yüz yıllık popüler kültürü bu dönüşümü

Prof. Dr. D. Murat Demiröz

Sırrı dökülen aynalar

Bir ayna bir aynaya baksa... Ellerini yıkasa sular... Susasa sonsuz bir aşka... Geceler kaybolsa karanlıkta... AH Biliyor musunuz kuş sesleri eksildi. Kediler kendi sokaklarında sığıntı gibi. Cırcır böcekleri sustu çok sustu. Şehirleri asfalt ve betonlar öldüresiye dövüyor. Biliyor musunuz uçaklar uçmasa da olur kuşlar uçmayacaksa.

Ali Hakkoymaz

Yapay zekâ uyum sancısı

​Türk iş dünyasında uzun zamandır hissettiğimiz ama yüksek sesle söylemekten çekindiğimiz bir gerçek var: Teknolojiyi tüketmekte usta, onu kurumsal genlerimize entegre etmekte ise oldukça ağırdan alan bir yapımız var. Genç Yönetici ve İş İnsanları Derneği'nin (GYİAD) İş Kuleleri'nde tanıttığı yeni vaka kitabı "Dönüşümün Öncüleri – İş Dünyasında Yapay Zekâ Dönüşüm Hikâyeleri" tam da bu kırılma noktasında karşımıza çıkıyor.

Berk Mühürdaroğlu

Sahaf kültürüne hürmeten

Kitaplarımın üzerinde elime geçtiği tarih ile ilgili bir not düşmemişsem üzüntü duyuyorum. Çünkü bunu, kavuşumun hatır'a kaydı sayıyorum. Belki de bu yüzden hiçbir zaman tamamlanmayan ve sürekli artış gösteren "almam gereken kitaplar listesi"ni tedarik etmek için gittiğim, fakat liste dışı ve poşetler dolusu aldığım kitaplara biraz mesafeli oluyorum. Okuma gündemini değiştiren

Elif Sönmezışık Aydın

Varım öyleyse düşünmeliyim!

Yazar Milan Kundera'nın bir sözü: "İnsan yürürken bir şeyi hatırlamak istediğinde adımları yavaşlar, unutmak istediğinde hızlanır." Bu sözü şöyle de çevirebiliriz: "İnsan yürürken, düşünmek istediğinde adımları yavaşlar, düşünmemek istediğinde hızlanır." Yukarıdaki sözde

İsmail Bingöl

Manevî kalkınma ve ıslah - 2

Önceki yazımızda Bediüzzaman Said Nursî Hazretlerinin ifadeleriyle Denizli Hapishanesindeki ağır ceza ile mahkûm adamların sadece "Meyve Risalesi" ile nasıl uslu ve mütedeyyin suretine girdiklerini hatta iki üç adamı öldürenlerin tahta bitini bile öldürmekten çekinir hâle geldiklerini belirtmiştik.Bizlere çok uzak olmayan bir zamanda gerçekleşen bu terbiye ve ıslah hareketinin ülkemizin

H. Muharrem Okur

Samiri'nin buzağısı ya da bütün eksikliklerin yarısı

Göz göze geldik onunla. Her zamanki gibi sustu. Bekledim. 'Bütün eksikliklerin yarısını hiç düşündün mü' dedi. Gülümsedi. Yorulma, bak bir şey anlatacağım. Sen buradan gideceğin yolu seçersin. Devam etti; 'Halil İnalcık'ın yazdığına göre Cengiz'in torunu Hülagü Han, Abbasi Halifesi Müsta'sım-Billâh'a elçi göndermiş. İsmaililerin elindeki Alamut Kalesinin alınması

Ömer Erdem

Cübbeli denge

Nobel ödülü alan ve hayâtı, "Akıl Oyunları" filmine konu olan ünlü matematikçi John Nash'in bir iktisat teorisi var. Bu teori, benim gibi iktisattan anlamayanlar için mezkûr filmde şöyle kurgulandı:Delikanlılar barda otururken içeriye bir sarışın âfet giriyor. Herkesin gözü onda. O ise kasım kasım kasılıyor. O anda Nash'in aklına, o parlak fikir geliyor.

Kerime Yıldız

Öğretmen yok ki öğrenciler gitsin!

Köşe yazısı saat 11'de sitemizde olacak. Reklamsız Sözcü üyelerimiz ve ücretli X üyelerimiz yazıya erken erişim sağlayabilir.

Sultan Uçar

Hüznümüz biter o vakit

Kalbimin saraylara sultan olma vakti geldi. Hissi kabl-el vuku dedikleri olsa gerek hissiyatımın mahiyeti! Hakikatin göğsünde açar en kıymetli güller, saklanır durur yalnızca hak edene... Dönmez rüzgâr çıkmazsa aşk pervaneleri! Anlamayana anlatmayız bundan gayri! Meylimiz yoktur harama, harama ilişene... Güllerin yüzümüze güldüğü yerde bekler dururuz yol gösterecek kutlu mihmandarımızı! Kutlu

Yetenekli Kalemler

Milli Takım, Bizim Çocuklar Ve Günü Kurtarma Kültürü

Milli takımın bizim çocuklara ne oldu "Tarihin en karakterli takımı" diye tarif edilen bir takımın Bursa seyircisinden aldığı cevap, yalnızca kötü oynanmış bir maçın ardından yükselen tepki olarak görülmemeli. Tribünün itirazı biraz da kendisine anlatılan hikâyeyle sahada gördüğü gerçeklik arasındaki mesafeyeydi. İbrahim Hacıosmanoğlu'nun "tarihin en karakterli takımı"

Mehmet Biten

Heavy metal'in "etik" tartışması

Slipknot'ın 2027 dünya turnesinde ön grup olarak Marilyn Manson'u seçmesi tartışma yarattı. Gelecek Temmuz'da, turnenin açılışına, 90 bin kişilik Wembley stadına Slipknot izlemeye gidecek olanlar, önden Marilyn Manson izlemek durumundalar. Manson gözden düşmüş biri. 2021 yılında 21 kadın tarafından, kendilerine cinsel taciz ve şiddet uyguladığı iddialarıyla suçlandı. Olay, Amerikalı

Mehmet Tez

Seyfettin Araç'ın üçlemesi tamamlandı

Türk edebiyatının özgün kalemlerinden Seyfettin Araç, "Acının Anatomisi" üçlemesini tamamladı.Sevgi, yalnızlık, yoksunluk ve ölüm kavramları etrafında şekillenen üçleme, anlatı biçimine getirdiği yeniliklerle dikkat çekiyor.Üçlemenin ilk kitabı "Sevgili Yalnızlık", 2021 yılında okurla buluşmuştu. "Sevgili Yoksunluk

Doğan Hızlan

Genç duyarlığı

Toplumca gösterilen eylemlerde duyarlıklı gençlerin sayısı yüksektir. Cumhuriyet tarihimizde bunun özgüvenli, canını ortaya koyan örnekleri bugün bile anılmaktadır. O nedenle gençlere "delikanlı" da deniyor. Aralarında bağlantılar kurarak bizi yeneceklerini uman devletleri dize getiren Mustafa Kemal, 10'uncu yıl Nutuk'unda erdemine inandığı gençlere şöyle sesleniyor:

Adnan Binyazar

İstanbul'un kamera arkasında kalan görsel tarihi

BASIN tarihinin en önemli görsel arşivlerinden biri olarak kabul edilen Selahattin Giz koleksiyonundan geniş bir seçki, Pera Müzesi'ndeki "Cumhuriyet'in Kamera Arkası" sergisinde izlenime sunuldu.İstanbul Araştırmaları Enstitüsü'nün (İAE) 20. yıldönümü için düzenlenen sergi, erken Cumhuriyet İstanbul'unun gündelik hayatını ve fotomuhabirliğinin perde arkasını ele alıyor.

İhsan Yılmaz

Köşebaşı ve Ahmet Kutsi Tecer

1937 senesinde Ahmet Kutsi Tecer ve eşi Meliha Hanım'ın yolu Ankara ile kesişir. Tecer çifti Ulus'ta Işıklar Caddesi yakınlarında bir apartmana taşınır. Bir zaman sonra yeni taşındıkları bu eve Sivas'tan bir misafir gelecektir; Veysel Bey ve yardımcısı... Zili çalarlar, Meliha Hanım içeri davet eder, Veysel Beyler çamurlu pabuçlarını kapının eşinde bırakıp içeri girerler. O an

Tolga Aydoğan

Böyle gelmiş, böyle mi gitmeli

Eğitimde, sporda, siyasette, ekonomide, hemen her alanda, hemen herkes bildiği yolda yürümeye devam ediyor.Peki en doğru yol hangisiEn iyi bildiğimiz yol mu yoksa en doğru yol bu diye gittiğimiz yol mu..Milli takımın maçlarını izliyorsunuz; yenilgi üstüne yenilgi almamıza rağmen değişen hiçbir şey yok. Aynı kadro, aynı taktik, aynı durgunluk, aynı hezimet.

Abbas Güçlü

"Hâtıran aziz dostum, senin aziz hâtıran!"

Ankara'da 1976'dan itibaren en az haftada bir ziyaret ettiğim üç kişi vardı. Başta Hâlide Nusret Zorlutuna. Diğer ikisi, Yahya Kemal'in meclisine devam eden en genç iki isimden biri, Bergama Heykeltraşları şiirini ithaf ettiği ve "Muhtar refîk olmayıcak her şey boş" iltifatıyla karşıladığı Dr. Muhtar Tevfikoğlu

A. Yağmur Tunalı

Mustafa Kemâl'in uydurma şecereleri ve hakîkî mensûbiyeti (397)

- Nâdire Bükey (ö. 1.6.1969): Vefât îlânlarından anladığımıza göre, çocuğu yok ve muhtemelen evlenmemiş. Bir gazete röportajından ("Pierre Loti'nin Oturduğu Ev", Yeni İstanbul, 15.1.1950, s. 4), onun, 1950'de, İstanbul'un Sultanahmed Semtinde kâin Dîvânyolu Caddesi'ndeki (P. Loti'nin de kısa bir müddet misâfireten ikamet ettiği) evlerinde, kardeşi Cemal Bükey Paşa'yla berâber oturduğunu öğreniyoruz.

Yesevizade Alparslan Yasa

Yitiksöz'den kolonyalizm özel sayısı

Bazı kavramlar, kavradığı anlamın da ötesinde bir ağırlığa sahiptir. Kimi kavramlar derununda kurtuluşun, huzurun ve ebedi saadetin şifrelerini taşırken kimi kavramlar da aksine kan ve gözyaşının, kaosun, soykırımın, işgalin ve vahşetin en acı, en karanlık ve en şiddetli izlerini taşır. Bizim dil ve kültür dünyamızda bir kavramın korkunç anlamını biraz daha hafifletmek adına farklı kelimeler

Halit Yıldırım

İşte hayatımız

Sonbaharla birlikte dolu dizgin etkinlik mevsimine daldık. Bir yanda sergiler, oyunlar, yeni filmler, konserler; açılan yeni kültür mekanları (CRR, Karaca Tiyatro, vb.)... Fon skandalındaki rezilliklerle, çalıp çırpmakla, devlet adına utançla; 88 gün boşu boşuna kuyuya tıkılan Deniz Göktaş'ın tahliyesine sevinmek arasında kahrolmak... Öte yanda, gerçek suçlulara

Zeynep Oral

Anlatım bozuklukları (41) - Şapka deyip geçmeyin (61)

Yeni Dünyaya Gelmek – Dünyaya Yeni Gelmek"Resûl-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm "ümmetî, ümmetî" diye re'fet ve şefkatini göstereceği gibi, YENİ dünyaya geldiği zaman, ehl-i keşfin tasdikiyle, vâlidesi onun münâcâtından 'ümmetî, ümmetî' işitmiş." (Lem'alar s.36) Niçin "dünyaya YENİ geldiği zaman" değil Burada bir anlatım pürüzü mü var Kelimenin cümledeki sırası münasip mi

Nahit Topaloğlu

Bir ileri, beş geri...

Türkçenin en devingen sözcüklerinden "geri"nin kimliğine baktığımızda... En eski sözlüğümüz Divânü Lügati't-Türk'e dek gideriz. Sözlüklerde pek çok anlamı, yeni sözcükler, bileşikler doğuran güçlü, renkli bir gövdesi var. Dünden bugüne türkülere ağıtlara, atasözlerine deyimlere yerleşivermiştir. Ağlarsa anam ağlar, anamdan gerisi yalan ağlar... Sık kullanırız da kimi kez

Sevgi Özel

Fon krizi değil çürüme çürüme

Köşe yazısı saat 11'de sitemizde olacak. Reklamsız Sözcü üyelerimiz ve ücretli X üyelerimiz yazıya erken erişim sağlayabilir.

Naim Babüroğlu

İslam Düşüncesinde Nefsü'l-Emr: Hakikatin Zihinden Bağımsız Zemini...

İslam düşüncesinde bilgi meselesinin merkezinde yalnızca insanın neyi ve nasıl bildiği değil, bildiği şeyin doğru olup olmadığının hangi ölçüte göre belirleneceği sorusu da yer alır. Bir hükmün doğru olduğunu söylediğimizde, aslında o hükmün kendisinden başka bir şeye uygun olduğunu kabul ederiz. Fakat mesele yalnızca dış dünyada mevcut nesneler hakkındaki önermelerle sınırlı değildir. "Örneğin,

Prof. Dr. Mahmut Özer

Sadece dinlenmek yeterli değil

Müzik sektörünün geleceğini anlamak için artık sadece kimin en çok dinlendiğine veya hangi parçanın tavan yaptığına bakmak yetmiyor. Globalleşme dediğimiz o büyük kavram, tek bir kalıba sığmayacak kadar renkli, karmaşık ve çok katmanlı bir hal aldı.Müzik veri ve analiz platformu Chartmetric'in yeni yayınladığı 2026 Global Music Pulse araştırması tam da bu noktaya ışık tutuyor. Rapor, müziğin

Sinem Vural

Kültürel sürekliliğin adıdır Metin Turan

HTTP/2 200 date: Thu, 01 Oct 2026 02:24:07 GMT content-type: text/html; charset=utf-8 server: cloudflare cache-control: max-age=30 expires: Thu, 01 Oct 2026 02:24:29 GMT x-lb-cache: EXPIRED x-platform: desktop x-cf-platform: desktop content-encoding: gzip nel: {"report_to":"cf-nel","success_fraction":0.0,"max_age":604800} vary: accept-encoding age: 8 last-modified:

Mehmet Yardımcı

Para para para...

Eğri oturup doğru konuşalım... Para, insanın maskesini düşüren bir turnusol kağıdıdır. Kiminin hırsını, kiminin ikiyüzlülüğünü, kiminin zaafını, kiminin de ahlakını ortaya çıkarır.Necip Fazıl Kısakürek, 1941 yılında yazdığı Para adlı piyeste bu meseleyi son derece etkili biçimde anlatır. Üstat, paranın (maddenin) insan ruhunu ve ahlaki değerleri nasıl esir alıp yozlaştırabileceğini,

Bedir Acar

Cehaletle eğitim yapılmaz!

Bir metnin özgün anlamını bozmadan onu yeniden daha etkili bir şekilde ifade etmeyle oluşturulan sözlere parafraz denir. Tarihteki ünlü isimlere ilişkin pek çok ifade aslında birer parafrazdır. Ve titiz bir şekilde üretilmiş parafrazlar metinler arası düşünmeyi öğretmesi bakımından oldukça kullanışlı ve verimlidir. Bu şekilde tarihteki en ünlü parafrazlardan biri muhtemelen filozofun ölümünden yüzyıllar sonra üretilen

Ali Apaydın

İstanbul'da eşsiz dinletiler

Geçen hafta "İstanbul Kültür Rotası" kapsamında kentimize gelen Royal Philharmonic Orkestrası'nın şefi Vasily Petrenko yönetiminde iki muhteşem konser dinledik. İlk konserde kemancı Liya Petrova solistti. Tertemiz, ışıl ışıl çalan bir kemancı. İkinci konserin solisti benim de 2014'te Boğaziçi Albert Long Hall konserlerine getirdiğim

Evin İlyasoğlu

Sultanahmet

Yaşadığım İstanbul'da en çok sevdiğim semt Eyüpsultan. Çünkü burada "Mihmandar-ı Nebi" yatıyor. Ve civar mezarlıklarda yüzlerce büyüğümüz, nurlu kabirlerinde mahşeri bekliyor. İkinci gözde semtim neredeyse yarım yüzyıldır oturduğum Fatih. Bir başka ulu şehrimiz! Ardından ruh aşinası Üsküdar! Fatih'in bereketli semtlerinden biri de Bâbıâli. Komşuları: Eminönü, Beyazıt, Çemberlitaş ve Sultanahmet...

Mehmet Nuri Yardım

CHP Programı'nın ve Anayasanın Türkçeleştirilmesi

1945 yılında anayasa dilinin Türkçeleştirilmesi bir devrimdi, 1952 yılında anayasa dilinin eski dile döndürülmesi ise karşı devrim... Atatürk, Kurtuluş Savaşı ve Türk Devrimi ile sadece Türk ulusunu değil, Türk ulusunun dili Türkçeyi de kurtardı. Genç Cumhuriyet, Türkiye'de eğitimin dilini, sanatın dilini, bilimin dilini,

Sinan Meydan

Ayhan Özdemir diyor ki

Köşe yazarlığı sadece aydınların bulundukları noktadan gördüklerini entelektüel bir eda ve berrak bir dille anlattığı mahfiller değil, aynı zamanda toplumun nabzını tutan, onların aynası işlevi gören düşüncelere de yer verme platformlarıdır. Bu minvalden olmak üzere, geçen haftaki Kokektif Umutsuzluk adlı yazıma atfen değerli dostumuz, memleketin derdiyle dertlenen, ufkuna, bilgisine, birikimine,

Prof. Dr. İsmet Emre

Herkesin bildiği, kimsenin bilmediği

Öyle bir ülkede yaşıyoruz ki duyduğumuz hiçbir absürtlüğe "Hayır, bu da olamaz!" deme lüksüne sahip değiliz. Meşhur Yeşilçam olay örgülerinden birini hepiniz hatırlarsınız. Mahallenin çapkın delikanlısı, mahallenin gözde kızına tutulur ve onu elde edebilmek için her yola başvurur. Aralarındaki gerilim arttıkça bir noktadan sonra bizim delikanlı mahallenin haytalarıyla anlaşır, kıza

Şenol Kaluç

Bir Hikâyenin Çağrışımı

İnsanın, kendi varlığından başlayarak dışındaki varlıklara ve olgulara bakışı, onları duyumsayışı, algılayışı, kavrayışı, değerlendirişi ve yorumlayışı çeşitlilik gösterir. Böyle olması gerekir denebilirse de, bunun her zaman kabullenildiğini söylemek pek kolay değildir. Tarih bilimi başta olmak üzere, genel olarak inanç, düşünce, sanat, siyaset, iktisat, hukuk vb disiplinlerin bakış açıları

İsmail Kıllıoğlu

Niyazi kafa karış oyununu Sasu'nun korner atışları gibi oynardı......

Beş kişinin iki buçuk lira diktiğini ve başı vurduğunuzu bir tahayyül etsenize, on iki buçuk lirayı iki dakikada cebe atıyordunuz. Bu da, sinema biletleri yüz yirmi beş kuruş olsa bile, on film parasını bir elde kaldırdığınız anlamına geliyordu. Ama, ben başarılı bir misket oyuncusu değildim, mahalleye Niyazi isminde bizden iki üç yaş büyük biri gelir, Serdar'ın, Cüneyt'in, Ertan'ın, Mete'nin ve benim paraları toplar giderdi.

Taner Ay

Kapı gıcırtısının bile telifi var!

Yapay zekâ önce şarkılara, sonra seslere girdi. Şimdi sıra kapı gıcırtısına, ayak sesine, yağmura, motor sesine geldi. Ses tasarımcıları ve dünyanın önemli efekt kütüphaneleri birleşti: "Bizim ürettiğimiz sesleri izinsiz kullanamazsınız." Bir film izliyorsunuz. Kapı açılıyor: "Gıııııc..." Adam koridorda yürüyor: Tak, tak, tak... Dışarıda yağmur yağıyor,

Hakan Uç

Geldiğimiz nokta

Herkesin sadece kendi mahallesinde yaşamaya, kimseyle teşrik-i mesai etmemeye alıştırıldığı günümüzde, bizi bekleyen en büyük tehlike nedirNe kadar güvenlidir bu aslında. Bildiğin insanlar, bildiğin çevre, hep aşina olduğun esnaf, ezberlediğin kaldırım taşları... Dışarıdan giren hiçbir tehlike yok. Vergisini veren ve bağlılığını ilan eden kapitülasyon ülkesi gibi, kafan rahat. Tehlike düşünecek

Havva Küçük Konur

Asrın Necaseti

Serengeti sakinlerinden olan kedi cinsinin mümtaz şahsiyetleri aslan, leopar, çita ve benzeri tırmalayıcılar, onca savanlar, çayırlar, geniş düzlükler içinde kendilerine yaşayabilecek alan seçmek zorundadır. Belirledikleri alana aile efradını, çoluğu çocuğu yerleştirip rahat bir nefes almak isterler. Gel gör ki pek huzur buldukları, felah ve de refaha erdikleri, geçinip gittikleri söylenemez.

İshak Koç

Eğitimde küresel rüzgârlar nereye esiyor

Yurt dışı eğitimi denince akla gelen eski alışkanlıklar birer birer değişiyor. Süreç artık yalnızca üniversite tercihlerinden ibaret değil, lise sıralarında atılan adımlardan, İngiltere'deki lisans reformlarına, ABD'deki sporcu burslarından uzman bir eğitim danışmanıyla çalışmanın kritik önemine kadar uzanan stratejik bir yol haritası gerektiriyor.Bu haftaki yazımda küresel eğitimin

Ebru Doğdu