"Osmanlılar 314 yıl Cezayir'de hüküm sürdü. Fransızlar ise 132 yıl kaldı. Bak Fransızca ana dilin olmuş ama hiç Türkçe bilmiyorsun. Eğer Osmanlı sömürgeci bir devlet olsaydı, şu anda şakır şakır Türkçe konuşur olurdun" deyince sustu. Geçelim. Kitapta Azmi Özcan hocanın tanımıyla; "sömürgecilik, insanlık tarihi boyunca karşılaştığı en karanlık, en meşum tehdit ve tehlikedir".
56
Belki yeri değil ama... Son zamanlardaki İslâmî yardım derneklerinin fazlalığı çok dikkat çekmiyor mu Buna bir yönüyle sevinelim ama bir şey çoğaldığı zaman araya sahteleri de sızmaya başlar. Bu derneklerin en büyük ilgisi de "kurban"a. İşin içinde "para" varsa oraya müthiş bir ilgi de oluyor. Sosyal medya bunların duyurularından geçilmiyor. Hangisi sağlam, hangisi çürük
55
Tiyatro oyunlarının süreleri epey zamandır tartışılan, iletişim araçlarındaki inanılmaz dönüşümle birlikte iyice gündemi işgal eden bir konu: "Oyun keşke bu kadar uzun olmasaydı", "Tek perdelik oyun idealdir" ya da "Hızlanan çağımızda seyircinin ilgisi ancak belirli bir süre canlı kalıyor, sonra siliniyor" gibi cümlelerle çok sık karşılaşılıyor.
55
oğu zaman güncel siyasetten uzak durmaya çalışıyorum. İnsan bazen ülkesine yalnızca kavganın, gürültünün, bitmeyen tartışmaların içinden değil; kültürden, sanattan, edebiyattan, sokaktaki insanın gündelik telaşından bakmak istiyor. Bir serginin ışığında, bir kitabın sayfasında, bir müzede soluklanmak istiyor. Ama öyle bir ülkede yaşıyoruz ki söz dönüp dolaşıp yine siyasete geliyor.
54
Baharla insanın iç dünyası da uyanıyor. Gök, yerle daha sıkı irtibata geçiyor. Yağmur geliyor, can buluyor börtü böcek. Şiir tam da bu mevsimde içimize esenlik veriyor, şiirle değişiyor sesler, şiirle geliyor kuşlar. Laleler renk renk açıyor, insan ruhu yeniden nefes alıyor. Hele ak zambakların beyazlığı... Sessiz, zarif ve derin bir huzur taşıyor içimize.
54
Köşe yazısı saat 11'de sitemizde olacak. Reklamsız Sözcü üyelerimiz ve ücretli X üyelerimiz yazıya erken erişim sağlayabilir.
54
Tarih, insanın yeryüzündeki serüvenini yalnızca zaferler ve mağlubiyetler üzerinden okumaya meyillidir; oysa hakikat, bu sığ denklemin çok daha ötesinde, insanın kendi içine ve evrenin sonsuzluğuna doğru yaptığı yürüyüşte gizlidir. Modern çağ, varoluşu yalnızca nefes almak, biriktirmek ve hayatta kalmak üzerine kurgularken; İslam'ın insana sunduğu mefkûre, yaşamın ve
52
Muhalefetin iç kavgaya girdiği bir ortamda iktidar baskın seçime gitmek isteyebilir. Ancak mevcut iktisadi şartlarda sandık beklenen sonucu da üretmeyebilir. O yüzden, bence Haziran ayı sonunda açıklanacak ücret zamları ve takiben olası daha ılımlı bir para politikası ve kredi teşvikleri paketini görmeden erken / baskın seçim olasılığını dillendirmek için daha erken.
49
Yanlış başlangıçların doğru sonuçları olmaz.Yanlış soruların doğru cevapları olmayacağı gibi.Soru sormasını bilemeyen toplumlar, sorunlarını çözmesini de bilemezler.Entelijan-siyası olmayan, yani ülkenin ruhunu inşa edip hayata ve harekete geçirecek bir öncü kuşağı olmayan toplumlar soru sormasını bilemezler.Yanlış
27
Geçen hafta Antalya'da 19 Mayıs ruhuna uygun bir söyleşi yaptık İpek Çalışlar'la.Nerede mi Lara-Kundu'da yer alan Miracle Resort Hotel'in ev sahipliğinde düzenlenen organizasyonda.İpek Hanım'ın gazetecilik geçmişinin yazarlığına etkilerini, Mustafa Kemal'i, Latife Hanım'ı, yine yazarın arşiv çalışması ve araştırma sürecinde yaşadıklarını konuştuk.
27
Bazen başkalarının bizi hiç anlamadığını düşünüp üzülüyoruz. Bundan kastımız bizi bizim içimizden geçirdiğimiz gibi anlamadıkları aslında. Bu duruma içerlerken, aslında imkânsız bir şeyi istediğimizi pek düşünemiyoruz. Herhangi bir insanın bir başka insanı, özellikle de içinden geçirdikleriyle birlikte anlaması mümkün müdür Kalabalıkların içinde de olsa, insan içinden büyük ölçüde kendi kendine
27
Önümüzdeki çarşamba günü Kurban Bayramının birinci günü. Şimdiden bayramınız mübarek olsun, Allah kesilen kurbanları kendisine yakınlığa vesile kılsın. Geçen yazıda İslam'da felsefenin konumunu anlamak için Şerî bilimlerin kuruluş sürecini doğru anlamak gerektiğine işaret etmiş ve üç bilimin kuruluşunu örnek vereceğimi söylemiştim. Kuruluşundan kastım bunların tarihini anlatmak değil,
26
Tarihin sayfaları, sınır tanımayan zulümlerin şahidi ve kurbanıdır. Her asırda —bazen de her on yılda bir— yeryüzünü gözyaşı ve kanla ıslatan bu kısırdöngü, insanın içindeki karanlığın ne denli derinleşebileceğini yeniden gözler önüne seriyor. Sahneler, aktörler ve coğrafyalar değişse de acının rengi ve mağdurun feryadı hep aynı kalıyor. İnsanlık
78
Zeyyat Mandalinci, "Eğer Kıbrıs meselesi Yunanlıların lehine hallolsun, Kıbrıs'tan sonra başka bir mesele karşımıza gelecektir." diyor... Nitekim, Jenosidci Papaz Makaryos da, hedeflerinde, Kıbrıs'tan sonra İstanbul'un bulunduğunu beyân etmişti... Onun bu sözünü, Kıbrıs hakkında, 8 Aralık 1954'te, Ankara'da Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nde tertîb edilen
71
Ölümün Şaşmaz Güzergâhı "Hayatın telâşı içinde unuttuğumuz en kesin hakikat: Ölüm. Ardı ardına gelen vedalarla bir kez daha anlıyoruz ki dünya sadece bir bekleme salonu... Sevdiklerimizi sonsuzluk kervanına uğurlarken geride kalan hüzün, sabır ve teslimiyet hikâyeleriyle yüzleşmek, insana kendi fâniliğini ve asıl menzilini hatırlatıyor."
71
Geçmişten gelen, geleceğe uzanan Bilal Erdoğan'ın bu girişimi aslında bir "nostalji"den çok öte, bilinçli bir kültürel restorasyon hareketidir. Kendisi, 2010'ların başından itibaren geleneksel sporların ihya edilmesi için başlatılan
70
Dünyada hiç görmediğimiz, hiç tanımadığımız insanlar hakkında bir kanaat taşırız.Hiç İngiliz görmemiş olabiliriz ama herkesin zihninde bir "İngiliz imgesi" vardır. Bu imgeyi besleyen hafıza, günlük tecrübemiz değil, tarihtir.Tarihin ayrıntıları bilinmese de onun ruhu sezilir.Biz "İngiliz" derken sokakta gördüğümüz bir turisti değil, tarih içinde oluşmuş bir siyasî aklı kastederiz.
69
Kasım günleri bitti. Hızır günlerinin ikinci haftasını devirdik. Dışarıda gülün üşümediği vakitlerdeyiz. Tevfik Fikret, mayıs ayını, "sâf u dilber şûh u sevdâkâr bir köylü kızdır" diye târif ediyor. O hâlde bu köylü kızının en saf hâli, kırda bayırda, hattâ yaylada görülür.Geçen hafta yağmurdan fırsat bulduğumuz bir gün İznik'in Hacıosman Yaylası'na doğru
69
3. Hilye-i Hâkânî (Mehmed Hâkânî) 4. Telemak Tercümesi (Fenelon) 5. Husrevname (Xenophon) 6. Mukaddime (İbn Haldun) 7. Hümayunnâme (Beydeba) 8. Gülistân (Sâdi) 9. Mesnevi-i Şerif Tercümesi (Süleyman Nahifî) 10. Durûb-i Emsâl-i Osmâniyye (Şinasi) 11. Fezleke-i Tarih-i Osmânî (Ahmed Vefik Paşa) 12. Ahlâk-ı Alâî (Kınalızade Ali)
68
Kutadgu Bilig'te "bilig" kavramı, kuru bilgi yığınını ifade etmez. Kuru bilgi ile malumatfuruş insan yetişir. Yusuf Has Hacip bunun yerine akıl, hikmet ve ahlâkla bütünleşmiş bilgiyle mücehhez insan yetiştirmeyi hedefler. Kutadgu Bilig'e göre bilgi, insanı yükselten en mühim değerdir. Bilgi, erdemden uzaklaştığında insanı hakikate götürmek yerine kibir ve yanlışlığa sürükler.
68
Sevgili okurlar, Chicago'dayım. Northwestern Üniversitesi'nde Keyman Modern Türkiye Araştırmaları bölümünde düzenlenen "James Baldwin'in İstanbul'unda Özgür Olmak ya da Olmamak" başlıklı konferansında ana konuşmacıyım. evrem ABD'nin her yerinden, Avrupa'dan ve Türkiye'den gelme profesör, bilim insanı, akademisyen dolu.
42
Dünya zaten güzel. Belki bütün mesele, insanın o güzelliği görebilecek bir dikkat ve merhamet terbiyesine sahip olup olmamasıdır. Çünkü insan, çoğu zaman baktığı şeyi değil; zihninde taşıdığı karanlığı yahut aydınlığı görür. İç dünyası daralmış bir insan için gökyüzü bile basık bir tavandır. Fakat ruhu genişleyen biri için en sıradan gün, içinde küçük mucizeler taşıyan bir yolculuğa dönüşebilir.
40
Destek Yayınlarından çıkmış olan eserin tam adı şöyle: Kader Sokak: Türkeş Ailesi – Kızının Kaleminden Alparslan Türkeş ve Ailesinin Sıra Dışı Hikâyesi. Ailenin hikâyesi sıra dışı olduğu gibi bu eser de sıra dışı. Türkeş ailesinin bir ferdinin, Selcen Hanımın gözünden yakın tarihimizin bir fotoğrafı.
40
Batı Almanya'da bir madenci şehrinde, 'belalı' bir mahallede doğuyor. Lise yıllarında hip-hop ve grafiti kültürüyle tanışıyor. İlk sergisini evinde, 'underground' usulü açıyor. Üç günlük tatil için geldiği İstanbul evi oluyor. 25 yıldır Türkiye'de sanat alanındaki gelişmelere hem tanıklık ediyor hem katkı sağlıyor. Onun için 'evimizin küratörü' desek yeridir! Akademisyen,
39
Yazımın adını "Yolculuk Notları 2" koyacaktım ama daha sonra Türkçülüğün öncüsü atamız Kaşgarlı Mahmud Bey'in lügatinde, yukarıdaki manidar söze rastlayınca onu başlık yaptım ve hikâyeme kaldığım yerden devam etmeye karar verdim. Gecelediğim Erciyes Üniversitesi Kızılay Misafirhanesi, üniversitenin yemyeşil bahçesi içinde neredeyse beş yıldızlı otel
39
TANINMIŞ bestecilerin, icracıların yaşamlarını incelediğimizde iki gerçeğe varırız. Çoğunluğu bir müzisyen ailede yetişmiştir ve kimisi de müzik eğitimine daha küçük yaşlarda başlamışlardır.Mozart'ın dört yaşındayken yeteneğinin ortaya çıktığını biliyoruz, bu babasının sayesinde olmuştur.Aileden çocuklara geçen mesleklerde ağırlık oyunculukta, tiyatro dünyasında, bir de müziktedir.
39
Şah Abbas, 17. yüzyılda ülkesini dünya ticaretinin merkezlerinden biri hâline getirmeye ve Osmanlı'yı ekonomik açıdan çökertmeye uğraştı. Osmanlı'ya ipek ihracatını yasakladı. İspanya'yı, Osmanlı'nın Kızıldeniz ticaretini engellemeye teşvik etti İpeği doğrudan Avrupa'ya ihraç etmenin yollarını arayan Şah Abbas, Osmanlı'yı çok önemli bir gelir kaynağından
38
Davul sesine inekler/Koşturup gelecekler/Davula gerilmeye/Postlarını vereceklerBu dizeler Bertold Brecht'in Can Yücel çevirisi ile dilimize kazandırılmış hali. Şvayk Hitler'e Karşı oyunundan. Horst Wessel Marşı yeni bir güfteyle başlığını taşıyor.Sanmayın selamsız başlayacağım. İyi akşamlar sevgili seyirciler. Seyredenler ve her şeye seyirci kalanlar! Merhaba. Merhaba.
36
"Top Gun: Maverick", "Anyone But You" ve "Twisters" gibi yapımlarla tanıdığımız, son dönemin yükselen yıldızlarından Glen Powell, bu kez karşımızda sadece başrol oyuncusu olarak değil, yazar ve yapımcı kimliğiyle de çıkıyor. Powell, Hulu dizisi "Chad Powers"ta büyük bir hata sonrası kariyeri dağılan ve yıllar sonra kılık değiştirerek sahalara dönen bir Amerikan
35
Kemal Tahir, tam da bu "Avrupa'dan kopup gelen ve Türkiye'de şizofrenik yarılmaya uğrayan" sağ-sol tartışmasının en sıra dışı, en sarsıcı ve her iki mahallenin de yapay sınırlarını altüst eden bir figürüdür... Hayatının bir bölümü hapishanelerde geçer. Kendisi Marksist dünya görüşünden gelen, Nazım Hikmet ile hapis yatmış bir sosyalisttir. Ancak
35
Tasarımcı Gerald Genta, 1984'te Montres et Bijoux fuarında kendi adını taşıyan markasıyla Mickey Mouse ve Pembe Panter karakterli lüks saat tasarımlarını sergilediğinde ortalık karıştı. Dönemin İsviçre saat endüstrisinin babaları dehşete kapıldı ve bu popüler kültür yorumunu lüks zarafete yapılmış bir hakaret olarak gördü. Diğer markaların bembeyaz yüzleriyle yaptıkları şikâyetler üzerine
35
Eski ve yeni kuşak country müzisyenleri giderek daha fazla dikkat çekiyor. Popüler sanatçılar yeni albümlerinde country ve Americana etkisindeSon dönem Americana albümleri üst üste geldi, ya da benim karşıma daha fazla çıkar oldular. Ringo Starr, The Beatles'ın davulcusu geçenlerde yeni bir albümü yayınladı. Adı "Long Long Road".
34
Otuz üç yaşında bir yazar, son on bir yıldır yirmiden fazla dile çevrilen kitaplarıyla edebiyat dünyasını sarsmaya devam ediyor. Fransız yazar Edouard Louis'den söz ediyorum. Fransa'nın kuzeyindeki Amiens şehrinde, işçi sınıfına mensup bir ailede doğdu. Ailesinde üniversiteye giden ilk kişiydi. Ecole Normale Superieure'e girdi. Homofobiyi, ırkçılığı, egemenlerin zorbalığını, işçi
34
Bilgi Üniversitesi'nin faaliyetine son verilmesi kararı, günlerdir tartışılıyor. Tıpkı Köy Enstitüleri gibi eğitime farklı bir bakış açısı getirmiş, çağın ruhunu yakalamaya çalışmış ve öğrencilerin ilgisini çekmişti. Başlangıçtaki ruhunu koruyamadı, sancılı dönemler yaşadı. Önce kurucular kendi aralarında anlaşamadı, sonra Anayasa'ya aykırı bir biçimde uluslararası bir fona devredildi,
34
Edebiyat dünyasında bir yazarın bir başka yazarın eserleri üzerinde kafa yorması ve bunu kitaplaştırması, vefa adına çok kıymetlidir. Şair ve yazar Özcan Ünlü'nün, Şakir Kurtulmuş şiirleri üzerine kaleme aldığı "Yolların ve Suların Şairi Şakir Kurtulmuş'un Şiir Dünyası" isimli çalışması, bu türden bir eser olarak Çıra Yayınları arasından Nisan 2026 tarihinde çıktı. Kitabın
71
"Baharın gülleri açtı." ve yeni bir uyanışın, yeni bir dirilişin gergefinde şekillenen ağaçlar yeşillenmeye, toprak ısınmaya, sokaklar insan sesleriyle dolmaya başladı. Bahar; getirdiği güzelliklerle, gönüllerde iz, yüzlerde gülümseme bırakmaya devam ediyor. Her mevsimin kendine özgü bir hâli var ama, "Bir bahar akşamı" sevinçli bir telaş içinde olan sevgiliye rastlamanın tadı daha başka herhalde...
70
Delilik iki türlüdür; biri gerçekten tüm akli melekelerini kaybetmiş olan, diğeri ise meczub dediğimiz cezbeye gelmiş kişidir. Meczub, tecrübe ettiği farkındalıkla aslında bir yara almıştır. Bu yara onu belki mutsuz eder ama teyakkuzda olduğu için daha hassaslaşmıştır. Bugün insanlar birbiriyle konuşuyor belki ama aslında kimse kimseyi dinlemiyor. Bir yere varmaya odaklanmış
68
Kânûni bu fırsatı kaçırmaz. Devlet Giray'ın dedesi Mengli Giray Hân nasıl babası Yavuz'u yanına asker vererek İstanbul'daki taht mücâdelesini kazanması için Pâyitahta gönderdiyse, o da Devlet Giray'ın yanına asker vererek Kırım'a göndermeliydi. Öyle de yaptı. Önce eline Kırım Hân'ı atandığına dâir fermân-ı hümâyûn'u verdi, sonra da yanına yeterince asker
68
-Sekinci Rica dersinin meyvesi...-*ocukluğum! Ey, gidip gelemediğim! Ey körpe günlerim! Ne bitmez heveslerin vardı! Masum, lekesiz, sade... ocukça şeylerdi işte! Beni hüzne bırakıp... Saklambaç oynar gibi...
67
Şiirimiz adına sadece Tanzimat ile başlayan yeni dönemde değil daha eskide de bir dizi zihniyet ve estetik ayrışımlarına sahibiz. Şeyh Galib'in Hüsn ü Aşk'ına bakarak bile kimin nerede kimden ayrıldığını, kendi yolunu nasıl tuttuğunu görebiliriz. Nabi'nin başını çektiği 'dünya fani ahiret baki' mottosu da kendince hikemi bir yol geliştirmiş ve estetik olduğu kadar düşünsel
66
© 2025
