Kültür-Sanat yazarları : koseyazarioku.com

Finlandiya mı efsane biz mi

PISA, Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı PISA (Programme for International Student Assessment), OECD'nin üç yıl arayla düzenlettiği bir araştırma. On beş yaş grubu öğrencilerin kazandıkları bilgi ve becerileri değerlendiriyor. PISA projesi, zorunlu eğitimin sonunda örgün eğitime devam eden 15 yaş grubu öğrencilerinin ne dereceye kadar öğrendikleri değil, sâhip oldukları bu bilgi

16-09-2026 Okunma: 44

Kerime Yıldız

Kakao yağı ve deve dikenleri kokan bir yaz mevsiminde

'70 ile '75 arasında Suâdiye çayır çimendi, Bostancı-Suâdiye arasında tren hattının kenarlarındaysa boydan boya dikenli böğürtlen çalılıklarıyla mor çiçekli deve dikenleri uzanırdı. Sıcaklarda deve dikenlerinden yükselen büyüleyici koku bugün bile burnumu sızlatıyor. Suâdiye'de '75'ten sonra deve dikeni kalmadı, onlarla birlikte nar bülbülleri, sakalar ve floryalar kayboldular.

16-09-2026 Okunma: 38

Taner Ay

Sonbahar ve sanat dünyamız

İki hafta önce gazetemizin duayen yazarı sevgili Şükran Soner'i yitirmiştik. Bir süredir tedavi gören kız kardeşi Türkan Berişe'nin de aynı günlerde vefat etmesi acı bir rastlantı. Geride kalanlara ve Cumhuriyet ailemize sabırlar dilerim. Sonbahar gelince sanat dünyamız canlanmaya başlar. Müzik kurumlarımız

16-09-2026 Okunma: 38

Evin İlyasoğlu

Muhteşem Mabet

Garip zamanlardan geçiyoruz. İnsanlar bazen sahip olduğu nimetin farkına varamayabiliyor. Türkiye'miz bugün dünyanın en itibarlı devletlerinin önüne geçerken kimileri ise basiretsiz şekilde küçük hesapların peşinden koşabiliyor. Mesela anlı şanlı bir politikacı, söz şehvetine kapılıyor; davetli olduğu hayırlı törende faydalı sözler söyleyeceğine toplumu rahatsız ve huzursuz eden laflar edebiliyor.

16-09-2026 Okunma: 38

Mehmet Nuri Yardım

1921 Anayasası Görüşmeleri ve 'Mahalli Muhtariyet'

1921 Anayasası taslak metnindeki "tam muhtariyet" ifadesinin "siyasi özerklik" veya "etnik özerklik" olarak yorumlanabileceği düşünülerek 14 Aralık 1920 tarihli meclis oturumunda, taslak metindeki "tam" sözcüğü anayasadan çıkarılmıştı. Öteden beri Türkiye Cumhuriyeti'nin üniter yapısına

16-09-2026 Okunma: 37

Sinan Meydan

Modern dönemde insan kalmak

Yazık ki günümüzün en önemli sorunlarından biri insan kalmanın üstesinden gelip gelemeyeğimizdir. Öyle ya, insan doğuyoruz ama insan kalmak için bir ömür mücadele etmek gerekiyor. Hele bir de sistem en tepeden en aşağıya kadar insanı insanlıktan çıkarma üzerine kurgulanmışsa bu çaba çok daha zor bir çabayı gerektiriyor. İçinden geçtiğimiz çağ, bu yönüyle belki de önceki süreçlere taş çıkartacak

16-09-2026 Okunma: 37

Prof. Dr. İsmet Emre

Irkçılığın gölgesinde Almanya ve Avrupa

Almanya'da ırkçı AfD'nin yükselişinin bazı çevrelerde şaşkınlık yarattığı görülüyor. Aslında burada çok da fazla şaşıracak bir durum yok, çünkü insanlık tarihi boyunca toplumların davranışlarını belirleyen belirli hatlarda sıkıntılar ortaya çıktığında insanlar çok rahat bir şekilde biz-siz ayrımına gidebilmektedir.Bu durumu yalnızca bireysel bir önyargı meselesi

16-09-2026 Okunma: 36

Şenol Kaluç

Mustafa Kemâl'in uydurma şecereleri ve hakîkî mensûbiyeti (391)

Sabiha Sertel, hizmetçi Türk kadınının beline bir tekme indirerek merdivenden aşağı yuvarlıyor! Maskeli olmayı bir mârifet sayan, asırlarca inanılmaz bir kamufl̃aj san'at̃i olarak geliştirdikleri Münâfıklığı hiç sıkılmadan "Millî Sır" îlân eden, yaldızlı propagandayle kendilerini mazl̃ûm halkın kurtarıcısı olarak takdîm eden bu

16-09-2026 Okunma: 36

Yesevizade Alparslan Yasa

Eğitimde Nasreddin Hoca Modeli-PISA

Nasreddin Hoca'nın çok sevdiği eşeği bir gün kaybolur. Hoca, eşeğini aramak için kırlara düşer ve bir yandan da neşeyle türkü söyleyerek dolaşmaya başlar.Onu bu hâlde gören bir tanıdığı şaşkınlıkla sorar:-Hoca, böyle türkü çağıra çağıra nereye gidiyorsun Eşeğini kaybetmişsin, haberin yok muHoca sakince cevap verir:

16-09-2026 Okunma: 21

Abbas Güçlü

Servetin kaynağı-IX

Olgu olarak siyaset insan eyleminin yansıtıldığı ve gerçekleştiği bir alan olması itibarıyla diğer insani eylemlerin bağlı olduğu ilke, kural ve değer ile anlam kazanır. Nasıl bir insan eylemi olarak, mesela iktisadi faaliyet gerçekleşmeye başladığında birtakım ilke, kural ve değer ile bağlıysa, siyaset de, kendi mahiyeti gereği böyle anlaşılmak ve uygulanmak durumundadır. Bağlayıcı ilke,

16-09-2026 Okunma: 20

İsmail Kıllıoğlu

Tek şarkıya yedi ayrı hesap

Restoran ve eğlence işletmeleri; aynı müzik için farklı meslek birlikleriyle ayrı ayrı sözleşme yapmak zorunda kalmalarına itiraz ediyor. Sanatçının hakkını korumak için kurulan sistem, karmaşıklığı yüzünden hem işletmeciyi lisans almaktan uzaklaştırıyor hem de telifin gerçek sahibine ulaşıp ulaşmadığını tartışmalı hâle getiriyor. HEPSİNİN HAKKI AYRI

16-09-2026 Okunma: 19

Hakan Uç

TARIK AKAN'A

Onu bir şeye benzet deselerDerdim ki farksızdı yanardağdanDışardan sakin, dingin, suskunİçi ateşle dolup taşan Yurduna duyduğu sevgiydi o ateşocuklara, aşka, özgürlüğeVe devleşen bir yangın aleviTel örgüler önünde Kardeşim, yoldaşım, arkadaşımAnın hep capcanlı kalacak seninEn önde olacaksınız Deniz'le birlikte

16-09-2026 Okunma: 18

Ataol Behramoğlu

Narsist anne ve babaların en belirgin 5 özelliği

Narsist babaların en belirgin 5 özelliğine bakalım... Bir çocuğun hayatındaki ilk otorite figürlerinden biri babasıdır. Onun bakışı bazen dünyaya açılan ilk pencere, onayı ise yıllarca peşinden koşulan görünmez bir madalya olur.Ama bazı babalar çocuklarını oldukları kişi olarak değil, kendilerinin bir uzantısı olarak görür. Burada "narsist" derken bir kişiye uzaktan klinik tanı koymaktan değil; sürekli tekrarlanan narsistik davranış örüntülerinden söz ediyorum.

15-09-2026 Okunma: 52

Ebru Doğdu

Tilbe Saran...

İKSV İstanbul Tiyatro Festivali 30. yılını kutluyor. Bu bağlamda, geçtiğimiz günlerde yapılan basın toplantısında bu yılın Onur Ödülü sevgili Tilbe Saran'a sunuldu. Onun yıllara dayanan başarılarını, yüzündeki ve sesindeki anlamlı güzelliğin nasıl da sanatına yansıdığını düşündüm töreni izlerken. Tiyatroya gönül verdiği ve ilk kez Kenter Tiyatrosu'nda profesyonel

15-09-2026 Okunma: 46

Dikmen Gürün

Peştamalın ederi, insanın değeri

Bir şeyin ederini bilmekle değerini bilmek arasında görünüşte küçük, fakat toplumsal hayat bakımından oldukça büyük bir fark vardır. Eder, bir şeyin belirli bir değişim düzeni içerisindeki karşılığıdır; değer ise o şeyin bizim için, içinde bulunduğumuz kültürel ve toplumsal dünya bakımından taşıdığı anlamla ilgilidir. Ederin hesabı yapılabilir, karşılaştırılabilir, sıralanabilir, hatta bir

15-09-2026 Okunma: 42

Mehmet Biten

Andre Gide'in Günlüklerini okurken...*

Andre Gide'in 'Günlük'leri nihayet Orçun Türkay çevirisiyle tamamlandı. İlk cilt 1887-1925 arasındaki notlardan oluşuyordu. İkinci cilt ise 1926- 1950 yıllarına yayılıyor. İlk elde düşünüyor insan hangi zaman dilimi daha ilginç ve çalkantılı diye. 1887'den 1925'e akan vakitte sanki sadece dünya değil evren fikri de değişiyor. Ne var ki 2. Dünya Savaşı ve sonrası da az baş

15-09-2026 Okunma: 40

Ömer Erdem

Pusudaki Kurtlar Vadisi

Bir dönem Türk televizyonlarında fırtınalar estiren Kurtlar Vadisi, sadece izlenme rekorları kıran bir yapım olmakla kalmadı; toplumsal ve siyasal hafızamıza attığı çentiklerle derin bir tartışmanın da fitilini ateşledi. Bencileyin hiç izlememiş birinin bile sokaktaki yansımasından kaçamadığı dizinin tekrar bölümleri bugün hala yayında...Kurtlar Vadisi'ni bunca popüler yapan neydi, bakalım:

15-09-2026 Okunma: 40

Bedir Acar

Yaparsaaa...

"Hakikî vukuâtı kaydeden tarih, hakikate en doğru şahittir." (Bediüzzaman)Üstadın "hakikî" kaydı, bir ikazdır: "Dikkat, hayalî vukuâtı kaydedenlere kanmayın!" Resmî tarih anlayışı geldi aklıma. M. Kemal'in çocukken tarlada kargaları kovaladığı gibi çok ehemmiyetli(!) vukuât, 10 Kasımlarda bilhassa anlatılırdı. Böyle

15-09-2026 Okunma: 37

Nahit Topaloğlu

Asrın bisikleti

Faşistlik, şimdilerde kokarca ismini verdikleri başta fındık olmak üzere bütün tarımsal üretimi tehdit eden böcek gibidir. Kuluçkaya yatar ve uzun süre kendini belli etmez. Yok gibidir. Kime sorsan inkâr etmek suretiyle üstesinden gelebileceğini zanneder. Kış mevsiminde kuytuya çekilir, ilkbaharda sezona hazırlık yapar, yazları işini görür ve sonbaharda verdiği hasarın tespitini yapanları

15-09-2026 Okunma: 36

İshak Koç

Birleşip Dirilecek Olan İslam Değil, Müslümanlardır!

"İslam birliği" denildiğinde çoğu zaman iyi niyetli fakat kavramsal olarak problemli bir ifade kullanılır. Çünkü İslam'ın birliğe ihtiyacı yoktur. İslam zaten birdir. Tevhid birdir, vahiy birdir, Kur'an birdir, Allah birdir. İslam'ın hakikati parçalanmış değildir ki yeniden birleştirilsin. Dağınık olan İslam değil, Müslümanlardır. Eksik olan İslam değil, Müslümanların İslam karşısındaki duruşudur.

14-09-2026 Okunma: 57

Fatih Yüksektepe

Okullar açılırken müdürlerin hâli

Eylül ayında bir heyecan başlar. Ülkemizde milyonlarca öğrenci okul sıralarını doldurur. Okula yeni başlayanların heyecanı, ara sınıftaki öğrencilerin heyecanı, ailelerin okul için ayırdıkları bütçeler, gezilen kırtasiyeler, alınacak kitap listeleri, çantalar, formalar... Tüm bunların piyasaya yansıması, hepsi bir başka fotoğraf sunar bize. Bir de öğrencilerini

14-09-2026 Okunma: 56

Ali Bal

Tanpınar'dan Bergson ve Schumpeter'e imtidat kavramı: Değişerek...

İçinde yaşadığımız çağ, bireysel hayattan mesleklere, siyasetten ekonomiye ve ahlaki değerlere kadar uzanan geniş bir alanda büyük bir belirsizlik ve dönüşüm yaratıyor. Böyle dönemlerde toplumlar iki zıt hataya düşebiliyor: Geçmişe kapanarak değişimi reddetmek veya yenilik adına geçmişle bütün bağlarını koparmak. Oysa sağlıklı toplumsal gelişme, ne mutlak süreklilikte ne de mutlak değişimdedir.

14-09-2026 Okunma: 54

Prof. Dr. D. Murat Demiröz

Türkiye'nin PISA'sı

PISA (Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı), Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) tarafından üç yılda bir düzenlenen, 15 yaşındaki öğrencilerin "Matematik Okuryazarlığı", "Fen Bilimleri Okuryazarlığı" ve "Okuma Becerileri"ni gerçek hayat senaryolarında ne kadar kullanabildiğini ölçen uluslararası bir sınav. PISA'nın amacı

14-09-2026 Okunma: 51

Ali Barskanmay

Boz, yap, bir daha yap

Bu hafta sözü güzel ülkemin güzel şehri Trabzon'dan açacağım. Ama anlatacağım mesele yalnız Trabzon'un meselesi değil. Bu şehir, yıllardır ülkenin pek çok yerinde karşılaştığımız bir yönetme anlayışının iyi bir örneği: Önce yap, sonra yanlış olduğunu anla, ardından başka bir proje adı altında yeniden yap. Her defasında para harca, her defasında kurdele kes, her defasında

14-09-2026 Okunma: 46

Güven Baykan

Dijital Çağda Hakikatin Algoritması Var mıdır

Dijital dünyada her gün milyarlarca içerik üretiliyor, paylaşılıyor ve tüketiliyor. Fakat bu içeriklerin hangisinin doğru, hangisinin yanlış olduğunu belirleyecek ortak ve güvenilir bir referans mekanizması maalesef yok. Bu bağlamda The Social Dilemma belgeselinde Weapons of Math Destruction kitabının yazarı Cathy O'Neil'in kurduğu kısa bir cümle, aslında dijital çağın en temel sorunlarından

14-09-2026 Okunma: 45

Prof. Dr. Mahmut Özer

Şükran Soner'in ardından...

1 Eylül'de sevgili Şükran Soner'i yitirdik. Hem Cumhuriyet gazetesi hem Türkiye işçi sınıfı, emek mücadelesi, hem de 68 kuşağı için büyük bir kayıp bu. BİR RUH HALİ Bence 68 her şeyden önce bir "ruh hali"ydi. "68'liler" diye adlandırılan kuşağın birtakım ortak özellikleri vardı: Gerçek

14-09-2026 Okunma: 45

Ayşe Emel Mesci

Trump kaybederse, kim kaybeder

Köşe yazısı saat 11'de sitemizde olacak. Reklamsız Sözcü üyelerimiz ve ücretli X üyelerimiz yazıya erken erişim sağlayabilir.

14-09-2026 Okunma: 44

Naim Babüroğlu

Seni seviyorum Beyoğlu!

Geçen hafta içinden Beyoğlu geçen bir tarihi geziye katıldım.Beyoğlu'nda kendimi bir turist gibi hissettim.Beyoğlu, tarihi sokakları, kültürel zenginliği ve atmosferiyle İstanbul'un kalbidir. Gezide tarihi pasajları anlatan bir rehberin olması önemliydi.3 kuşak Beyoğlulu, profesyonel tur rehberi, eğitimci, yazar Mois Gabay

14-09-2026 Okunma: 33

Sayım Çınar

İki Türk sanatçıdan uluslararası temsil

Türk sanatının uluslararası alanda görünür olması her zaman gurur verici. Hele bunu kendi kültürel hafızasından beslenerek yapan sanatçılar söz konusuysa... Bu kez iki farklı disiplinden iki değerli isim, Türkiye'yi dünyanın iki önemli sanat merkezinde temsil ediyor. İlki, Türk tekstil sanatının özgün isimlerinden dokuma sanatçısı Fırat Neziroğlu.

14-09-2026 Okunma: 30

İlker Gezici

Saklı bahçe

HTTP/2 200 date: Sun, 13 Sep 2026 01:57:06 GMT content-type: text/html; charset=utf-8 server: cloudflare cache-control: max-age=30 expires: Sun, 13 Sep 2026 01:57:19 GMT x-lb-cache: HIT x-platform: desktop x-cf-platform: desktop content-encoding: gzip nel: {"report_to":"cf-nel","success_fraction":0.0,"max_age":604800} vary: accept-encoding age: 16 last-modified:

13-09-2026 Okunma: 70

Coşkun Çokyiğit

Bir Kur'an Dervişi: Kemal Kelleci

Kemal Kelleci Hocamızın vefat haberini aldım. Allah rahmet eylesin. Ardından bir yazıyla helalleşmek istedim. Kemal Kelleci'nin hayat hikâyesini kaleme alan bir kaynakta kendisi için "halk aydını" ifadesi kullanılıyordu. Bu tabir çok hoşuma gitti doğrusu. Biz "Kur'an Dervişi" diyoruz, onlar "halk aydını" diyor. Kavramlar bile bakış açılarımızı

13-09-2026 Okunma: 68

Eyyüp Azlal

İstanbul'un anıt çınarları: 1000 yıllık tanıklar

İstanbul'un asırlık anıt çınarları sadece birer ağaç değil; fetihten isyanlara, sevinçlerden acılara kadar imparatorluğun tüm sırlarını saklayan canlı birer tarih. Eyüp Sultan'dan Topkapı'ya, Sümbül Efendi'den Belgrad Ormanları'na uzanan bu köklü miras, ecdadın şehre bıraktığı en sessiz ama en sadık tanıkları olarak keşfedilmeyi bekliyor.

13-09-2026 Okunma: 67

Fahri Sarrafoğlu

Utanç duygusu

Bu yazının başlığı "Bizim iki 12 Eylül'ümüz" de olabilirdi. "Utanç duygusu, vicdan ve iki 12 Eylül" de olabilirdi. Daha nice olasılıklar içinden biri olabilirdi. Ama şu son günlerde yaşadığımız gerçeklikler arasında en ağır basanı "utanç duygusu" olduğundan, bu yukarıdaki başlığı yeğledim. (Bakınız: Üsküdar, Foça ve nice il ve ilçede yaşananlar.)

13-09-2026 Okunma: 67

Zeynep Oral

Eski libas gibi âşıkın gönlü

Daraldığında insanın içi, ne yana dönse bir taş duvara çarpar. Söz yetmez, susmak ağır gelir. O anlarda bir ses dokunur kalbe:"Eski libas gibi âşıkın gönlü / Söküldükten sonra dikilmez imiş."Erciyes'ten yükselip yüreğimize inen bu ses Seyranî'nindir.Bu toprakların duyduğu en garip seslerden biri.Garipliği,

13-09-2026 Okunma: 64

Bekir Fuat

Voleybolcu kızlarımız

HTTP/2 200 date: Sun, 13 Sep 2026 01:57:05 GMT content-type: text/html; charset=utf-8 server: cloudflare cache-control: max-age=30 expires: Sun, 13 Sep 2026 01:57:19 GMT x-lb-cache: HIT x-platform: desktop x-cf-platform: desktop content-encoding: gzip nel: {"report_to":"cf-nel","success_fraction":0.0,"max_age":604800} vary: accept-encoding age: 16 last-modified:

13-09-2026 Okunma: 59

Ahmet B. Ercilasun

Türkiye'de radyo ve televizyonculuk

Bugünkü kuşağın ihtiyaç duyduğu alanlardan biri de 'Türk Musikisi'nin tarihidir.İşte Süleyman Erguner'in kitabı bu konuyu işliyor.Türkiye Radyo-Televizyon Yayıncılığı. İTÜ Radyosu ve İTÜ Televizyonu"Türk Musikisi"Özgeçmiş: Neyzen, Prof. Dr. Süleyman Erguner.

13-09-2026 Okunma: 44

Doğan Hızlan

Mohaç Seferi'nde Kanuni'ye gönderilen aşk mektupları

Hürrem Sultan, Kanunî'den mektup alınca sevincini yazdığı mektuplarda mısralara döküyordu. 1526 Mohaç seferi sırasında şu mektubu göndermişti: "Canımın Parçası Sultanım, Latif sabah rüzgârı gibi merhamet artırdığı için namlı; Gönül alıcı şeker dudakları kavuşturduğu için selâm... Kanunî'nin büyük aşkı Hürrem Sultan, padişah sefere gittiğinde de devamlı yazdığı mektuplarla kendisini

13-09-2026 Okunma: 43

Erhan Afyoncu

Vittorio Zagaia ile Pera'yı konuştuk: Bir 'Levanten'in seyir...

Dedesi Siro Adası'ndan İstanbul'a geliyor; İtalyan bir baba ile Gökçeadalı Rum bir annenin çocuğu olarak Tophane'de büyüyor. Hikâyesi 'külhanbey'lerin racon kestiği sokaklardan Haydarpaşa Limanı'na, oradan uluslararası iş dünyasına uzanıyor. DEİK Türkiye-İtalya İş Konseyi Başkan Yardımcısı Vittorio Zagaia ile hem eski İstanbul'u hem de 600 yıllık Türkiye-İtalya ilişkilerini konuştuk.

13-09-2026 Okunma: 43

Zeynep Bilgehan

Mizah, hayatla başa çıkmanın bir yolu

Kenneth Branagh, "Mayday" filminde Ryan Reynolds ile bir araya geldi. Reynolds yapımda gizli görev sırasında Rus topraklarında mahsur kalan Amerikan Donanması pilotu Troy Kelly'yi canlandırıyor. Karşısına Branagh'ın hayat verdiği eski KGB ajanı Nikolai çıkıyor. İlk başta birbirlerine güvenmeleri imkânsız görünen bu iki adam, beklenmedik bir yol arkadaşlığına sürükleniyor... Kenneth

13-09-2026 Okunma: 41

Barbaros Tapan

Şu ara dinlemeniz gereken dört albüm

Son haftalarda yayınlanan albümler arasında dikkate değer olanlar hakkında kısa bilgiler. Dinleyecek yeni bir şey arayanlar yaklaşsın"So Much For Goodbyes" - Billy Strings (Reprise Records) Üç Grammy ödüllü 33 yaşındaki Billy Strings (William Lee Apostle), kuşağının en yetenekli bluegrass müzisyenlerinden biri. Michigan'da doğmuş,

13-09-2026 Okunma: 41