Kültür-Sanat

Sofradan eksilen hayat

Her kriz, bu ülkede önce sofraya uğruyor. Ekmekten bir dilim, peynirden bir parça, çocuğun beslenme çantasından bir meyve eksiliyor. Ardından sıra hayata geliyor. İnsanlar sadece daha az tüketmeye başlamıyor; daha az yaşamaya da mahkûm ediliyor. Bir tiyatro bileti erteleniyor, alınamayan bir kitap unutuluyor, doktora gitmek bekletiliyor, çocukların hayalleri "şimdilik olmaz" cümlesine teslim ediliyor.

Mehmet Biten

Hattat Hafız Yusuf Tavaslı

Köylerde ve kasabalarda ölen insanların cenazeleri ortada kalır, ne yıkayacak ne de defnedecek imam yoktur. • Mesela Yusuf Hoca 4-5 yaşında (1940) "Tanrı Uludur" diye ezanı ilk duyduğunda şaşırdığını söyler. Ezanların aslı gibi okunması, milletin Kur'an öğrenmesi, dinini öğrenmesi için kendisine söz verir. Yıl 1950'yi

Hüseyin Öztürk

Yaz tatili vaktin katili olmadan da geçebilir...

Okullar tatil oldu. Gençlerin ve çocukların tatilde nasıl meşgul edileceği gün geçtikçe aşılamaz bir soruna dönüşüyor. Yaz okulları, okullar tatil olmadan kayıtlarını çoktan açtı. Dört duvar arasından başka bir dört duvar arasına çocukları ve gençleri emanet etmek ne kadar doğruDoğru olmadığının ebeveynler de farkında. Alternatiflerin olmadığı bir dünyada, el mahkûm, çalışan anneler çocuklarını yaz okullarına yazdırıyor.

Fatma Barbarosoğlu

Kelime mezarlığı (1)

Mezar sözünün, Arapça "ziyaret etmek"ten geldiğini biliyor muydunuz"Ziyaret edilen yer" manasındaki mezar, dilimizde "Bir kimsenin öldükten sonra gömüldüğü yer, kabir" anlamında kullanılır. Dünya nasıl kalıcı bir mekân değilse, mezar da öyledir. Önce sayılı nefeslerini tüketenler kendi mezarlarını ziyaret eder, sonra da geride kalan yakınları onların mezarlarını...

Nahit Topaloğlu

Hüsnühatta harf, nazar, nur ve görme terbiyesi

İbn Arabî'nin verdiği dikkat çekici örneklerden biri de bazı ayetlerin insanlar üzerinde özel tesirler meydana getirmesidir. Ona göre kimi insanlar belirli ayetleri okuduklarında kendilerinde meydana gelen ruhsal değişimleri fark ederler. Daha sonra aynı ayeti tekrar okuduklarında aynı etkinin yeniden ortaya çıktığını görürler. Bu gözlem, İslam dünyasında yazının neden yalnızca okunmak için değil, seyredilmek için de üretildiğini açıklamaktadır.

Ömer Lekesiz

Evlilik kararı almadan önce

Her insan çok özel ve değerlidir. Başkalarının etkisi altında kalarak kendisini değersiz gören olduğu gibi kendini beğenen, başkalarından üstün gören kişilik tipleri de vardır. Öncelikle insan kendisini tanımalıdır. Olumlu, olumsuz yönlerini tarafsızca tespit etmelidir.Evlilik kararı almadan önce evliliğin sorumluluğunu taşıyabileceğine kanaat getirmeli, kendisini evliliğe

Yetenekli Kalemler

Sofranın birliği insanın dirliği ya da süslü patates salatası*

Sofranın ne zengin ve geçişken bir olgu olduğunu anlamak için en eski metinlerden bugüne değin kapladığı yere bakmak yeterlidir. Sanki insan onunla başlamış dünya ile irtibatı tam karşılığını böylece bulmuştur. 'Gök Sofrası'ndan tutun Dede Korkut'a, Yunus Emre'den Mai ve Siyah'ın açılış sahnesine değin sofra katman katman önümüze yayılır. Sofradan maksat sermektir. İnsanın

Ömer Erdem

Asrın trampeti

Trampet, bir davul çeşididir. Alt kısmında kort bulunan; bando, orkestra ve modern bateri setlerinin vazgeçilmez bir parçası olan vurmalı bir çalgıdır. Hani uzaktan sesinin hoş geldiği söylenen türden... Enstrümandır yani. Birileri kullanmadan ses çıkarmaz. Onun için mütemadiyen kafasına kafasına vurmak gerekir. Özellikle yerli ve milli maçlarda çaresizce yırtınan taraftarların ritim tutması,

İshak Koç

Ağzı olan konuşurken...

Sporla yatıp kalktığımız bir dönem yaşıyoruz. Dünya Futbol Kupası ve Voleybol Uluslar Ligi nedeniyle ulusal futbol ve voleybol takımlarımız bayrağımızı dünya düzeyine taşıyorlar. Doğrudur; sporda, sanatta, bilimde, siyasette kazanılan başarılar bir ülkenin kimliğini yüksek bir düzeye çıkarmada aracıdır. Ne ki bir ulusun saygın kimliğinin en temel ve vazgeçilmez belirleyicisi, bayrağı yanında,

Ayşegül Yüksel

Bir çocuğun kalbine dokunmanın en güzel yolu hayvan sevgisi

Çocuk yetiştirirken hepimizin ortak bir hayali var. Başarılı olsunlar, iyi okullarda okusunlar, yabancı dil öğrensinler, kendilerine güvenen bireyler olarak hayata atılsınlar...Bunun için büyük fedakârlıklar yapıyor, en iyi eğitimleri almalarını sağlamaya çalışıyoruz. Ancak bazen tüm bu çabanın içinde çok önemli bir değeri gözden kaçırabiliyoruz: Merhameti. Oysa iyi bir insan olmanın yolu

Ebru Doğdu

Kitap değil ilaç! Kimse sana selam bile vermezdi!

Bir kitap düşünün ki insanın sadece zihnine değil, kalbine de hitap etsin.Bir kitap düşünün ki kısa fakat insanın ruhunu silkeleyen; hayatın karmaşası içinde asıl yönümüzü hatırlatan bir pusula olsun. İnsanla Rabbi arasında şaşırtıcı derecede güçlü ve sıcak bağlar kursun. Umutsuzluğa düşenlere umut kapılarını açsın.Bir kitap düşünün ki kendimizi yalnız hissettiğimizde, bize şah damarımızdan daha yakın olanın dostluğunu müjdelesin.

Bedir Acar

Bizim Hasan'ın kargaları

Şehir, insanın ömründen en çok kendi sesini çalar. Bir de güzel dostluğu ve dost sesleri. Şehrin gürültüsü yalnız kulaklara değil, ruha da çöker. Kalabalığın içinde herkes birbirine yakın görünür oysa gönüller arasındaki mesafe çoğu zaman dağlardan daha uzundur. Makamlar, ünvanlar, hesaplar, hırslar, kavgalar, bitmek bilmeyen rekabetler... İnsan, bir süre sonra kendisini

Ali Bal

Küreselleşme, hegemonya krizi ve popülist rızanın yükselişi

Küreselleşme, bir yandan gelişmiş ülkelerde sanayi işçilerinin iş güvencesini aşındırırken; diğer yandan dışa kapalı ekonomilerde korumalı iç pazar rantlarına alışmış sermaye çevrelerinin ayrıcalıklarını tehdit etti. Böylece küreselleşme karşıtı tepki, yalnızca aşağıdan gelen bir halk tepkisi değil, kimi zaman yukarıdan gelen bir rant koruma refleksiyle de birleşti. Bu da bugün gelişmiş ülkelerde

Prof. Dr. D. Murat Demiröz

Hâli derinleştirmek

Üslûp ey! Üslûp kişinin dokusu, duyguya ve düşünceye dokunuşu, tabiatı, rayihası, kendini ortaya koyuş tarzı. Bu yüzden "kötü söz sahibine aittir" denmiş ve bu yüzden iyi ve yumuşak olan her şey kalbin aynasına hasredilmiş. Peki sessizlik O da dâhil üslûba. Çünkü sessizlik kelâma dâhil; duruşa ve insana. "Üslûb-û beyan aynıyla

Nuray Alper

İslam Dünyasında Astronominin Felsefe İle İlişkisinin Yörüngesi

İslam düşünce dünyasında astronomi özel bir yere sahiptir. Özellikle Merağa ve Semerkant Matematik-Astronomi Okulları İslam düşüncesinin gelişiminde çok kritik rol oynamışlardır. Bu süreçte bir taraftan astronomi ile metafizik arasındaki ilişkiyi tanımlamada önemli kırılmalar yaşanırken diğer taraftan astronominin söz konusu dönemlerde İslam ilim dünyasında artık göz ardı edilemeyecek kadar

Prof. Dr. Mahmut Özer

Yeni nesle dînin ciddî bir mesele olduğunu anlatmalıyız

Dinle, dînî değerlerle alay etmek sâdece bugünün hastalığı değil. Kur'ân-ı Kerîm'de birçok âyette Allah'ın dîniyle alay edenlerden ve onların âkıbetlerinden bahsedilir. Birkaç örnek: "Ey iman edenler! Sizden önce kendilerine kitap verilenlerden dininizi alaya alıp oyuncak edinenleri ve kâfirleri dost edinmeyin." (Mâide, 57) "Siz ezan okuyup namaza

Ahmet Tâlib Çelen

Sayın Tayyip Erdoğan!

Zonguldak'ta hafızlar Mustafa Kamal'ın heykelinin yanına gidiyor. Sorun bakalım o müftünün kulağı çekilmiş mi Bunlar bizim sinemize yük olarak biniyor. 5816 sayılı anti demokratik ve insani olmayan kanun orada efeler gibi duruyor; ses yok. Mukaddeslere her gün saldırı ve alay oluyor; sadece hakimin huzuruna gidiyor; buna verilecek ciddi bir ceza yok. Eeeh! Daha ne kaldı

İdris Günaydın

Mustafa Kemâl'in uydurma şecereleri ve hakîkî mensûbiyeti (336)

İpek Menderes, Emel (Aras) Zorlu'nun 5 Temmuz 1965'teki vefâtına kadar onun yakın dostu olarak kalıyor "Bu büyük dostluk, Emel Zorlu'nun vefat ettiği 5 Temmuz 1965 tarihine kadar sürer. Emel Hanım, öldüğünde henüz elli bir yaşındadır. Güzide Zorlu ise "İsmet İnönü ölmeden ölmeyeceğim" diyerek, iki kanser atlatır. Gerçekten de İnönü'den sonra, 1978 yılında, doksanlı yaşlarını sürerken vefat eder.

Yesevizade Alparslan Yasa

Nobel Ödüllü Han Kang'dan yeni kitap

2024 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Han Kang'ın yeni kitabı "Işık ve İp", April Yayıncılık etiketiyle okurlarla buluştu. Koreceden Göksel Türközü'nün çevirdiği kitap, Han Kang'ın Nobel konuşmasıyla açılıyor.Kısa ve yoğun metin; denemeler, şiirler, günlükler ve fotoğraflar aracılığıyla yazarın edebiyat evrenine en kişisel kapılardan birini aralıyor.

Sayım Çınar

"Altı Ok"u yakanızda taşımayın

Bu içeriği reklamsız Sözcü üyelerimiz ve ücretli X üyelerimiz okuyabilir. Üye olup büyük SÖZCÜ ailesine katılın.

Naim Babüroğlu

Üç Taş, Dört Bölüm

Bazen memleketin gündemi insanın önüne bir masaya bırakılmış üç taş gibi düşüyor. Birine dokunuyorsunuz, içinden mizah çıkıyor; ötekine dokunuyorsunuz, eski bir film karesi gibi hüzün beliriyor; üçüncüsüne gelince siyaset bütün ağırlığıyla masaya oturuyor. Sonra bakıyorsunuz, o üç taş kendi içinde dört ayrı bölüme ayrılmış: Gülmek, kaybetmek, temsil ahlakı ve bitmeyen koltuk hesapları...

Güven Baykan

Edinilmiş kaygılar çağı

Günümüzün düşünürleri çağımızın bir 'Kaygılar Çağı' olduğunu söylüyor, zamanımızı böyle isimlendiriyor. Psikiyatri klinikleri, psikolojik destek üniteleri kaygı bozukluğundan muzdarip hastalarla dolup taşıyor. Bir önceki çağı adı konmamış bir sahip olma çağı olarak yaşadık, parlak ilerleme ideallerinin altında yatan asıl örtülü maksat, asıl itici güç insanların sahip olma ihtiraslarıydı.

Gökhan Özcan

İslam dönemi felsefesi (8)

Önceki yazılarda İslam dönemi felsefesinin üç temel özelliği bulunduğunu belirtmiş ve bunlardan ilk ikisini kısaca özetlemiştim. Bu felsefenin üçüncü temel özelliği aslında birinci ve ikinci özelliğin bir uzantısıdır ve esas itibariyle bu ilkelerin nasıl tatbik edileceği sorusunun cevabında tebellür eder. Bu soruya verilecek cevabın hem ana nedenleri tespit etmesi hem de bunlar arasında ilişkiyi

Ömer Türker

Taşın ve ruhun hafızası: Bir Bosna Günlüğü

Ayvaz Dede Şenlikleri için bir grup MTO talebesiyle (MTO'ya en çok emek veren ve en parlak kardeşlerimizle) Bosna'dayız. Aşk-ı Turkuaz'ın sahibi Beytullah Yıldız kardeşimin özverili gayretleri, Önder Piyade ağabey ile Enver Kaya ağabey ve eşi Türkan Hanım'ın katkılarıyla bu seyahate çıktık. Başçarşı'yı mesken tuttuk. Türkiye'de, İstanbul'da bile olmayan Osmanlı ruhunun her bakımdan en mükemmel örneğinin her karışıma sirayet ettiği Başçarşı.

Yusuf Kaplan

Cihad-ı mukaddes komedyası

* Cihan Harbi'nde büyük ümitler bağlanan "cihad-ı ekber" projesi fayda getirmek şöyle dursun, büyük zararlara yol açtı. Acaba nedenMemleketi Almanya'nın peşinden umumi harbe sürükledikten sonra, iktidardakilerin aklına parlak bir fikir geldi: Bütün salahiyetlerini kırparak bir noter gibi saraya hapsettikleri padişahın halifelik sıfatından istifade etmek!..

Prof. Dr. Ekrem Buğra Ekinci

9 kez Gazi Kupası kazanan efsane Jokey Mümin Çılgın: Hayatım...

Cumhuriyet kurulduğundan beri kesintisiz devam eden, Türkiye'nin en önemli spor faaliyetlerinden Gazi Koşusu 100 yaşında... Bugün Veliefendi Hipodromu'nda yapılacak yarış öncesi Gazi Koşusu kupasını dokuz kez kaldırarak 'En çok Gazi Koşusu kazanan jokey' unvanını hâlâ elinde bulunduran, atçılık dünyasının efsane isimlerinden, 'Hoca' lakaplı Mümin Çılgın ile buluştuk. Hem kendi

Zeynep Bilgehan

İsmi lazım değil, Yezid

Hicrî takvimin ilk ayındayız. Benim yaşımdakiler, evlerimizin duvarından eksik olmayan duvar takvimlerini bilirler. Muharremin onuncu gününde arka sayfada bahsedilen hadiseler şöyleydi:Hz. Adem'in tövbesinin kabulü, Nuh'ungemisinin tufandan kurtuluşu, Hz. Musa ve İsrailoğulları'nın Firavun'un zulmünden kurtuluşu, Hz. Yunus'un balığın karnından kurtuluşu...

Kerime Yıldız

Müzik sadece müzik değildir

Azerbaycan'dan Haydar, Moskova'dan Lena, Ukrayna'dan Maria, Tahran'dan Mehran, Gebze'den İnci, Kayseri'den Kübra, Başakşehir'den Tuğba, Ankara'dan Gülsemin ve adını bilmediğimiz binlerce kişi. Ortak noktaları ise müzik. Farklı coğrafyalardaki farklı kültürleri, farklı inançları, farklı dünya görüşlerini ve bambaşka yaşamları aynı yerde toplayabilen tek şey müzik...

Tolga Aydoğan

Sultan Alparslan'ın son nefesinde verdiği ders

Daha ne Muhammed'ler silindi tarihten, tahmin edin. Bu arada Sultan Muhammed Alparslan'ın kitaplarımızdaki sakalsız ama bıyıklı resimlerine gülmeden bakmak mümkün müdür Sultan Alparslan'ın her gün sinekkaydı tıraş olduğunu mu zannediyor bu ressamlar. (O da bir şey mi, Yunus Emre gibi bir dervişi bile her sabah permatikle tıraş olmuş gibi gösteren resimler gezmez mi kitaplarımızda)

Mustafa Armağan

İlim, sanat ve kültürde zirveye doğru

Yaz aylarında olmamıza rağmen ilim, sanat ve kültürde çok güzel faaliyetler, toplantılar görülüyor. Bu olumlu gelişme sevindiriyor. Geçmişte Mayıs ayı geldi mi neredeyse bütün kültür sanat faaliyetleri sona ererdi. Birçok vakıf, dernek ve ilgili kurumlar artık yeni sezonu yani Eylül-Ekim aylarını beklerdi. Hatta bazı vakıfları

Mehmet Nuri Yardım

Ahlak çürümesi ve köklerimize dönme zarureti

CHP yolsuzluk, hırsızlık, adam kayırma, rüşvet, fuhuş, metres skandalları ile çalkalanıyor. Eski genel başkanlarını "hain" ilan ettiler. Birbirlerinin gözünü oyuyorlar. Batı taklitçisi sol; yıllarca kendini aydın, ilerici, devrimci, çağdaş, modern olaraklanse etti. En aydın, en çağdaş, en modern onlardı. Büyük belediyelerde iktidara

Ali Erkan Kavaklı

Dil devriminden dil evrimine

Cumhuriyet'in ilk yıllarında, dilimizin kendi köklerine dönmesi amacıyla atılan adımlar, zamanla bin yıllık bir birikimin tasfiyesine dönüşen keskin bir müdahaleye sahne oldu. Yüzyıllardır bu topraklarda yaşayan, kavramsal derinliği haiz canlı kelimeler adeta bir kültür işgaline uğrayarak lügatlerimizden koparıldı; yerlerine ise aceleyle, masa başında icat edilmiş, hafızasız ve köksüz

Eyyüp Azlal

LGBT'ye destek sanatçılara köstek

Ahlaksız içerikleriyle uzun süredir büyük skandallara imza atan müzik platformu Spotify'dan akılalmaz bir hamle daha geldi. Gençleri olumsuz etkileyen içeriklere yer veren, şiddet, küfür ve yasaklı madde kullanımını özendiren şarkıları ve sanatçıları ön plana çıkardığı için büyük eleştiri alan platform, şimdi de aleni bir şekilde LGBT propagandası yapmaya başladı.

Hakan Uç

Silivri'de kucaklaşmak

Birçok yazar ve yayıncıyla birlikte İstanbul Büyükşehir Belediyesi davasını izlemek için Silivri'deydik. Günlerden perşembeydi. Adnan Özyalçıner'den Sinan Meydan'a, Yalvaç Ural'dan Sunay Akın'a yazarlardan ve yayıncılardan oluşan 25 kişilik bir destek grubuyduk. Başı çeken Türkiye Yayıncılar Birliği Başkanı

Zeynep Oral

Ortaokul mezunu babam.

1940'lı yıllarda askerliğini yapmış, Cumhuriyet'in tam ortasında yaşamış bir adamdı. Cumhuriyetimiz kadar garip miydi bilmiyorum, ama babam garipti. Bu ülkenin garipliğini ve asaletini üzerinde taşırdı.Garipleri, delileri, çocukları, yolcuları çok severdi. Onlarla kurduğu dostluğu dünya nimetlerine değişmezdi. Toprağına aşkla bağlıydı, Allah'a bağlı olduğu kadar

Bekir Fuat

Evin İlyasoğlu'nun yeni çalışması

MÜZİK dünyamıza önemli kitaplar armağan eden Evin İlyasoğlu'nun kitabını tanıtacağım.İki Alem Arasında: Ali Darmar -Evin İlyasoğluTürk bestecileri tanıtan çalışmaların önemini belirtmeliyim.Sıralama şöyle:KISIM I – Çocukluktan İlk Gençliğe

Doğan Hızlan

Bookstagram çağı

Doksanların sonuna geldiğimizde herkes birbirine soruyordu: "Milenyumdan ne bekliyorsun" Bir yüzyıl geride kalmış, yenisinin heyecanı sarmıştı herkesi. Geldi. 2000'li tarihler atmakta epey zorlandık önce, sonra alıştık rakamlarına. Beraberinde birçok yenilik getirdi. En önemlilerinden biri de kitap eki çeşitliliğinin artmasıydı. Hâlihazırda bir Cumhuriyet Kitap vardı. 2001'de

Filiz Aygündüz

Türkmen, yaylasına yürümez Bozulmuş aşiret il bozuk bozuk

HTTP/2 200 date: Sun, 28 Jun 2026 01:51:06 GMT content-type: text/html; charset=utf-8 server: cloudflare cache-control: max-age=30 expires: Sun, 28 Jun 2026 01:51:25 GMT x-lb-cache: HIT x-platform: desktop x-cf-platform: desktop content-encoding: gzip nel: {"report_to":"cf-nel","success_fraction":0.0,"max_age":604800} vary: accept-encoding age: 10 last-modified:

Coşkun Çokyiğit

Dertli dağlar

HTTP/2 200 date: Sun, 28 Jun 2026 01:51:06 GMT content-type: text/html; charset=utf-8 server: cloudflare cache-control: max-age=30 expires: Sun, 28 Jun 2026 01:51:25 GMT x-lb-cache: HIT x-platform: desktop x-cf-platform: desktop content-encoding: gzip nel: {"report_to":"cf-nel","success_fraction":0.0,"max_age":604800} vary: accept-encoding age: 10 last-modified:

Ahmet B. Ercilasun

Herkes haklı ise haksız olan kim

Hemen her konuda yanlış yapan hep başkaları, en doğru olan da kendi doğrularımız anlayışı hâkim. Empati, tolerans, hoşgörü kültürümüz adeta yok oldu.Şikâyetçi olduğumuz ne varsa önce kendimiz yapıyoruz. Kabahatli olan da asla bizden biri değil!Günlük hatta anlık yaşıyoruz. Yarın ve yarından sonraki günler hiç umurumuzda değil.Oysa en zoru bu.

Abbas Güçlü