ŞAİR Cemal Süreya'nın Nursel Duruel tarafından hazırlanan 'Güvercin Curnatası' -Konuşmalar, Soruşturma Yanıtları kitabı yeni baskısıyla yayımlandı.

Önsöz - Nursel Duruel

Cemal Süreya ile farklı zamanlarda, farklı yayın organlarında (dergi, gazete, radyo, TV) yapılan konuşmaları ve onun çeşitli soruşturmalara verdiği yanıtları bir araya getiren bu kitap için ne söylenebilir Bu tür derlemelere neden gereksinim duyulduğunu, duyulması gerektiğini, yararlarını Cemal Süreya çok önceden yazmış. Deneme kitabı Günübirlik'te yer alan "Sanatçılarla Konuşmalar" başlıklı yazısında şöyle diyor:

"(...) Bence, sanatçılarla, yazarlarla yapılmış konuşmaları, hatta soruşturmaları, dergi ve gazete sayfalarında bırakmamalı. Bunların hepsini toplamalı. Hatta yalnız bu işi yapan yayınevleri olmalı. Niçin önem veriyorum buna

Şundan: Sanatçıyla yapılmış bir konuşma, ileriye doğru, onun üstüne yapılmış on eleştiriden daha aydınlatıcıdır. Eleştirilere de ayrıca katkısı olmaktadır.

İkinci olarak, sanatçının görüşlerini, kendini açımlayıcı, çağdaşlarını değerlendirici sözlerini öğrenmek yalnız kitaplıklara dadanan araştırıcıların değil, düz okurun da hakkıdır. Ben sözgelimi, Ataç'ın Nâzım Hikmet üstüne düşüncelerini asıl eski dergi sayfalarında kalmış bir iki konuşmada görmüşümdür. (..) Bu konuşmalarda, yayımlandıkları sırada dikkati çekmeyen, aslında belki konuşmacının da o kadar önemsemediği öyle yönleri, öyle ayrıntıları oluyor ki anlamını on beş yirmi yıl sonra buluyor.

(..) Konuşmaların çekici bir yanı daha var: Bunlar ayrı bir tatla okunuyor. Okur, yazara daha kolay bir yerden yaklaşma olanağı buluyor, sorunları daha iyi yakalıyor. Homeros'la bir konuşma yapılmış olsaydı, kim bilir ne kadar önemli olurdu bir gün Homeros konuşmuş olsaydı, belki de onun üstüne yazılanlar günümüzde başka bir nitelik kazanırdı.

Bir edebiyat, ancak kurumlarını kurduğu ve benimsettiği zaman gelişkin bir aşamaya giriyor. Ya da gelişkin bir aşamaya erişmiş bir edebiyat kesinkes bütün kurumlarını kurmuş, benimsetmiş edebiyattır. Yapıtların yanı sıra, dergileriyle, eleştirisiyle, anısıyla, röportajıyla, soruşturmasıyla, konuşmalarıyla, denemesiyle, özeleştirisiyle, biyografisi ve otobiyografisiyle bir edebiyat... Bugün bizim edebiyatımız bunu kurma aşamasındadır. Bu yüzden de dergi, gazete, sayfalarında kalmış konuşmaların değerlendirilmesi gereklidir.

Feyza Perinçek'le birlikte yazdığımız Cemal Süreya / 'Şairin Hayatı Şiire Dahil' (Kaynak Yayınları, 1995) başlıklı biyografik araştırma üzerine çalışırken temel dayanaklarımızdan biri de Cemal Süreya'nın ayrı bir dosyada topladığımız konuşmaları, soruşturma ve anketlere verdiği yanıtlardı. Kitabın sistematiği gereği, alıntı yaparken, zaman zaman bağlamlarından koparmak, ilişkin oldukları alanlara göre bölmek zorunda kaldığımız konuşmaları bütünlüklerini koruyarak yayımlamak mutlaka ödenmesi gereken bir borçtu. Cemal Süreya'ya, onunla konuşma yapan şairlere, yazarlara, gazetecilere ve elbette hepsinin amacı olan okurlara ödenmesi gereken bir borç...