Ege'de çember daralırken
Köşe yazısı saat 11'de sitemizde olacak. Reklamsız Sözcü üyelerimiz ve ücretli X üyelerimiz yazıya erken erişim sağlayabilir.
44
Köşe yazısı saat 11'de sitemizde olacak. Reklamsız Sözcü üyelerimiz ve ücretli X üyelerimiz yazıya erken erişim sağlayabilir.
44
HTTP/2 200 date: Thu, 17 Sep 2026 01:57:05 GMT content-type: text/html; charset=utf-8 server: cloudflare cache-control: max-age=30 expires: Thu, 17 Sep 2026 01:57:15 GMT x-lb-cache: HIT x-platform: desktop x-cf-platform: desktop content-encoding: gzip nel: {"report_to":"cf-nel","success_fraction":0.0,"max_age":604800} vary: accept-encoding age: 20 last-modified:
39
Yaz bitti. Okullar açıldı. Yazlıklar kapandı. Gezginler eve döndü. Hayvanlar sahipsiz kaldı. Sayısız STK'nin X hesabına erişim engeli geldi. LGBT+ bireylere karşı operasyonlar, hak aramalarının engellenmesi derken "cadı avı" da hızlandı. Bu ortamda okurlardan "Yetti gayri, artık güzel bir şeyler yaz!" çığlıkları da yükselir oldu. Tamam, söz dinliyorum.
39
Rum tarihçi ve emekli akademisyen Jerry Kossifos, tarihin utanç sayfalarına kazınacak şu korkunç gerçeği bizzat itiraf ediyor:"1974 öncesi Kıbrıs'ta Türklere çok kötülük yaptık. Olayları biz başlattık. Beni bir köye götürdüler; orada, gözlerimin önünde Türkleri diri diri toprağa gömdüler..."Bu sadece bir itiraf değil; tarihin kanlı hakikatidir.
39
HTTP/2 200 date: Thu, 17 Sep 2026 01:57:06 GMT content-type: text/html; charset=utf-8 server: cloudflare cache-control: max-age=30 expires: Thu, 17 Sep 2026 01:57:36 GMT x-lb-cache: HIT x-platform: desktop x-cf-platform: desktop content-encoding: gzip nel: {"report_to":"cf-nel","success_fraction":0.0,"max_age":604800} vary: accept-encoding last-modified: Thu,
37
İhanet, insanlığın en kadim karanlıklarından biridir ve faşizm gibi yapıların en sadık ortaklarından. oğu zaman politik çürümenin ve toplumsal çözülmenin de işaretidir. Onur, en başta kişinin kendine duyduğu saygı ve kendi değerini içeriden ölçmesidir; güven ise hem kişilerarası bağ hem kurumsal meşruiyet hem de geleceğe dair bir açıklık beklentisidir. Bu iki kavram, farklı
35
Vekâlet savaşçıları sadece ateşli silahları kullananlar değil. Onlardan daha yakıcı-yıkıcı tetikçiler var. Adları başkan, bakan, şu veya bu yüksek bürokrat. Milliyetlerinden bağımsız da beraber düşüneceklerimiz de var.Önce bildiğimiz silahlı tetikçilere bakalım: Cepheye sürülenler, vurduya kırdıya alışmış, İşid gibi, PKK ve türevleri gibi kansız yaşayamayan insan ve gruplar.
34
26 Eylül, Mustafa Kemal'in başlattığı Dil Devrimini yürütecek TDK'nin ilk Türk Dili Kurultayının 94. yıldönümü... Bu kurultayda Dil Bayramı olması kabul edilmişti. Yıllardır buruk bir coşkuyla kutluyoruz. Sözde milliyetçilerin 1950'lerden 2000'lere, Harf Dil Devrimlerinin kazanımlarını kullana kullana bu devrimleri yadsıması...
32
Dışarıdan bakınca tablo harika: Müzik özgürleşti, majör şirketlerin hegemonyası kırıldı, bağımsızlar kazandı. Peki, gerçekten öyle mi Resmin arkasındaki küresel sektörel tabloya bakınca durum pek de sanıldığı gibi değil.STVDIO ve Secretly Distribution'ın ortaklaşa yayımladığı "Independent Music 2026" (Bağımsız Müzikte 2026) raporu bağımsız müzik sahnesi hakkında yeni bilgileri
18
Gelen kitaplar dışında kitapçıları da dolaştığımda bazı türlerin eksikliğini fark ediyorum.Bunların başında dikkatimi çekenler: Eleştiri, karikatür, müzik.Yayınevleri elbet ticareti düşünecekler ama ben, bunları Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın basmasını öneriyorum. Zaten şimdi yayına başladılar, epey kitap çıkardılar; onların listesini yazacağım.Yayınevlerinin
16
Batılılaşma ile başlayan ve ülkelerin geçmiş birikimleriyle bağlarını kopartacak şekilde kendi düşünce sistematiğini dayatan modernizm ve onun ekürisi olan oryantalizm nedeniyle ülkemizde Osmanlı ve İslam düşünce mirası ile bağ ciddi ölçüde zayıflamış ve düşünsel süreklilik kesintiye uğramıştır. Yeni eksende artık geçmiş gelenek değil, Batı düşüncesi ikame edilmiş, bunun dışındaki çaba ve arayışlar ise güçlü çevrimlere sahip olamadıkları için oldukça zayıf kalmıştır.
15
PISA, Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı PISA (Programme for International Student Assessment), OECD'nin üç yıl arayla düzenlettiği bir araştırma. On beş yaş grubu öğrencilerin kazandıkları bilgi ve becerileri değerlendiriyor. PISA projesi, zorunlu eğitimin sonunda örgün eğitime devam eden 15 yaş grubu öğrencilerinin ne dereceye kadar öğrendikleri değil, sâhip oldukları bu bilgi
49
İki hafta önce gazetemizin duayen yazarı sevgili Şükran Soner'i yitirmiştik. Bir süredir tedavi gören kız kardeşi Türkan Berişe'nin de aynı günlerde vefat etmesi acı bir rastlantı. Geride kalanlara ve Cumhuriyet ailemize sabırlar dilerim. Sonbahar gelince sanat dünyamız canlanmaya başlar. Müzik kurumlarımız
42
Sabiha Sertel, hizmetçi Türk kadınının beline bir tekme indirerek merdivenden aşağı yuvarlıyor! Maskeli olmayı bir mârifet sayan, asırlarca inanılmaz bir kamufl̃aj san'at̃i olarak geliştirdikleri Münâfıklığı hiç sıkılmadan "Millî Sır" îlân eden, yaldızlı propagandayle kendilerini mazl̃ûm halkın kurtarıcısı olarak takdîm eden bu
42
'70 ile '75 arasında Suâdiye çayır çimendi, Bostancı-Suâdiye arasında tren hattının kenarlarındaysa boydan boya dikenli böğürtlen çalılıklarıyla mor çiçekli deve dikenleri uzanırdı. Sıcaklarda deve dikenlerinden yükselen büyüleyici koku bugün bile burnumu sızlatıyor. Suâdiye'de '75'ten sonra deve dikeni kalmadı, onlarla birlikte nar bülbülleri, sakalar ve floryalar kayboldular.
41
Garip zamanlardan geçiyoruz. İnsanlar bazen sahip olduğu nimetin farkına varamayabiliyor. Türkiye'miz bugün dünyanın en itibarlı devletlerinin önüne geçerken kimileri ise basiretsiz şekilde küçük hesapların peşinden koşabiliyor. Mesela anlı şanlı bir politikacı, söz şehvetine kapılıyor; davetli olduğu hayırlı törende faydalı sözler söyleyeceğine toplumu rahatsız ve huzursuz eden laflar edebiliyor.
41
Almanya'da ırkçı AfD'nin yükselişinin bazı çevrelerde şaşkınlık yarattığı görülüyor. Aslında burada çok da fazla şaşıracak bir durum yok, çünkü insanlık tarihi boyunca toplumların davranışlarını belirleyen belirli hatlarda sıkıntılar ortaya çıktığında insanlar çok rahat bir şekilde biz-siz ayrımına gidebilmektedir.Bu durumu yalnızca bireysel bir önyargı meselesi
40
Yazık ki günümüzün en önemli sorunlarından biri insan kalmanın üstesinden gelip gelemeyeğimizdir. Öyle ya, insan doğuyoruz ama insan kalmak için bir ömür mücadele etmek gerekiyor. Hele bir de sistem en tepeden en aşağıya kadar insanı insanlıktan çıkarma üzerine kurgulanmışsa bu çaba çok daha zor bir çabayı gerektiriyor. İçinden geçtiğimiz çağ, bu yönüyle belki de önceki süreçlere taş çıkartacak
39
1921 Anayasası taslak metnindeki "tam muhtariyet" ifadesinin "siyasi özerklik" veya "etnik özerklik" olarak yorumlanabileceği düşünülerek 14 Aralık 1920 tarihli meclis oturumunda, taslak metindeki "tam" sözcüğü anayasadan çıkarılmıştı. Öteden beri Türkiye Cumhuriyeti'nin üniter yapısına
37
Nasreddin Hoca'nın çok sevdiği eşeği bir gün kaybolur. Hoca, eşeğini aramak için kırlara düşer ve bir yandan da neşeyle türkü söyleyerek dolaşmaya başlar.Onu bu hâlde gören bir tanıdığı şaşkınlıkla sorar:-Hoca, böyle türkü çağıra çağıra nereye gidiyorsun Eşeğini kaybetmişsin, haberin yok muHoca sakince cevap verir:
23
Onu bir şeye benzet deselerDerdim ki farksızdı yanardağdanDışardan sakin, dingin, suskunİçi ateşle dolup taşan Yurduna duyduğu sevgiydi o ateşocuklara, aşka, özgürlüğeVe devleşen bir yangın aleviTel örgüler önünde Kardeşim, yoldaşım, arkadaşımAnın hep capcanlı kalacak seninEn önde olacaksınız Deniz'le birlikte
21
Restoran ve eğlence işletmeleri; aynı müzik için farklı meslek birlikleriyle ayrı ayrı sözleşme yapmak zorunda kalmalarına itiraz ediyor. Sanatçının hakkını korumak için kurulan sistem, karmaşıklığı yüzünden hem işletmeciyi lisans almaktan uzaklaştırıyor hem de telifin gerçek sahibine ulaşıp ulaşmadığını tartışmalı hâle getiriyor. HEPSİNİN HAKKI AYRI
21
Olgu olarak siyaset insan eyleminin yansıtıldığı ve gerçekleştiği bir alan olması itibarıyla diğer insani eylemlerin bağlı olduğu ilke, kural ve değer ile anlam kazanır. Nasıl bir insan eylemi olarak, mesela iktisadi faaliyet gerçekleşmeye başladığında birtakım ilke, kural ve değer ile bağlıysa, siyaset de, kendi mahiyeti gereği böyle anlaşılmak ve uygulanmak durumundadır. Bağlayıcı ilke,
20
Narsist babaların en belirgin 5 özelliğine bakalım... Bir çocuğun hayatındaki ilk otorite figürlerinden biri babasıdır. Onun bakışı bazen dünyaya açılan ilk pencere, onayı ise yıllarca peşinden koşulan görünmez bir madalya olur.Ama bazı babalar çocuklarını oldukları kişi olarak değil, kendilerinin bir uzantısı olarak görür. Burada "narsist" derken bir kişiye uzaktan klinik tanı koymaktan değil; sürekli tekrarlanan narsistik davranış örüntülerinden söz ediyorum.
58
Andre Gide'in 'Günlük'leri nihayet Orçun Türkay çevirisiyle tamamlandı. İlk cilt 1887-1925 arasındaki notlardan oluşuyordu. İkinci cilt ise 1926- 1950 yıllarına yayılıyor. İlk elde düşünüyor insan hangi zaman dilimi daha ilginç ve çalkantılı diye. 1887'den 1925'e akan vakitte sanki sadece dünya değil evren fikri de değişiyor. Ne var ki 2. Dünya Savaşı ve sonrası da az baş
48
İKSV İstanbul Tiyatro Festivali 30. yılını kutluyor. Bu bağlamda, geçtiğimiz günlerde yapılan basın toplantısında bu yılın Onur Ödülü sevgili Tilbe Saran'a sunuldu. Onun yıllara dayanan başarılarını, yüzündeki ve sesindeki anlamlı güzelliğin nasıl da sanatına yansıdığını düşündüm töreni izlerken. Tiyatroya gönül verdiği ve ilk kez Kenter Tiyatrosu'nda profesyonel
48
Bir şeyin ederini bilmekle değerini bilmek arasında görünüşte küçük, fakat toplumsal hayat bakımından oldukça büyük bir fark vardır. Eder, bir şeyin belirli bir değişim düzeni içerisindeki karşılığıdır; değer ise o şeyin bizim için, içinde bulunduğumuz kültürel ve toplumsal dünya bakımından taşıdığı anlamla ilgilidir. Ederin hesabı yapılabilir, karşılaştırılabilir, sıralanabilir, hatta bir
45
Faşistlik, şimdilerde kokarca ismini verdikleri başta fındık olmak üzere bütün tarımsal üretimi tehdit eden böcek gibidir. Kuluçkaya yatar ve uzun süre kendini belli etmez. Yok gibidir. Kime sorsan inkâr etmek suretiyle üstesinden gelebileceğini zanneder. Kış mevsiminde kuytuya çekilir, ilkbaharda sezona hazırlık yapar, yazları işini görür ve sonbaharda verdiği hasarın tespitini yapanları
45
"Hakikî vukuâtı kaydeden tarih, hakikate en doğru şahittir." (Bediüzzaman)Üstadın "hakikî" kaydı, bir ikazdır: "Dikkat, hayalî vukuâtı kaydedenlere kanmayın!" Resmî tarih anlayışı geldi aklıma. M. Kemal'in çocukken tarlada kargaları kovaladığı gibi çok ehemmiyetli(!) vukuât, 10 Kasımlarda bilhassa anlatılırdı. Böyle
40
"İslam birliği" denildiğinde çoğu zaman iyi niyetli fakat kavramsal olarak problemli bir ifade kullanılır. Çünkü İslam'ın birliğe ihtiyacı yoktur. İslam zaten birdir. Tevhid birdir, vahiy birdir, Kur'an birdir, Allah birdir. İslam'ın hakikati parçalanmış değildir ki yeniden birleştirilsin. Dağınık olan İslam değil, Müslümanlardır. Eksik olan İslam değil, Müslümanların İslam karşısındaki duruşudur.
60
Eylül ayında bir heyecan başlar. Ülkemizde milyonlarca öğrenci okul sıralarını doldurur. Okula yeni başlayanların heyecanı, ara sınıftaki öğrencilerin heyecanı, ailelerin okul için ayırdıkları bütçeler, gezilen kırtasiyeler, alınacak kitap listeleri, çantalar, formalar... Tüm bunların piyasaya yansıması, hepsi bir başka fotoğraf sunar bize. Bir de öğrencilerini
58
İçinde yaşadığımız çağ, bireysel hayattan mesleklere, siyasetten ekonomiye ve ahlaki değerlere kadar uzanan geniş bir alanda büyük bir belirsizlik ve dönüşüm yaratıyor. Böyle dönemlerde toplumlar iki zıt hataya düşebiliyor: Geçmişe kapanarak değişimi reddetmek veya yenilik adına geçmişle bütün bağlarını koparmak. Oysa sağlıklı toplumsal gelişme, ne mutlak süreklilikte ne de mutlak değişimdedir.
57
PISA (Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı), Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) tarafından üç yılda bir düzenlenen, 15 yaşındaki öğrencilerin "Matematik Okuryazarlığı", "Fen Bilimleri Okuryazarlığı" ve "Okuma Becerileri"ni gerçek hayat senaryolarında ne kadar kullanabildiğini ölçen uluslararası bir sınav. PISA'nın amacı
54
Bu hafta sözü güzel ülkemin güzel şehri Trabzon'dan açacağım. Ama anlatacağım mesele yalnız Trabzon'un meselesi değil. Bu şehir, yıllardır ülkenin pek çok yerinde karşılaştığımız bir yönetme anlayışının iyi bir örneği: Önce yap, sonra yanlış olduğunu anla, ardından başka bir proje adı altında yeniden yap. Her defasında para harca, her defasında kurdele kes, her defasında
49
1 Eylül'de sevgili Şükran Soner'i yitirdik. Hem Cumhuriyet gazetesi hem Türkiye işçi sınıfı, emek mücadelesi, hem de 68 kuşağı için büyük bir kayıp bu. BİR RUH HALİ Bence 68 her şeyden önce bir "ruh hali"ydi. "68'liler" diye adlandırılan kuşağın birtakım ortak özellikleri vardı: Gerçek
46
Geçen hafta içinden Beyoğlu geçen bir tarihi geziye katıldım.Beyoğlu'nda kendimi bir turist gibi hissettim.Beyoğlu, tarihi sokakları, kültürel zenginliği ve atmosferiyle İstanbul'un kalbidir. Gezide tarihi pasajları anlatan bir rehberin olması önemliydi.3 kuşak Beyoğlulu, profesyonel tur rehberi, eğitimci, yazar Mois Gabay
35
Türk sanatının uluslararası alanda görünür olması her zaman gurur verici. Hele bunu kendi kültürel hafızasından beslenerek yapan sanatçılar söz konusuysa... Bu kez iki farklı disiplinden iki değerli isim, Türkiye'yi dünyanın iki önemli sanat merkezinde temsil ediyor. İlki, Türk tekstil sanatının özgün isimlerinden dokuma sanatçısı Fırat Neziroğlu.
33
Kemal Kelleci Hocamızın vefat haberini aldım. Allah rahmet eylesin. Ardından bir yazıyla helalleşmek istedim. Kemal Kelleci'nin hayat hikâyesini kaleme alan bir kaynakta kendisi için "halk aydını" ifadesi kullanılıyordu. Bu tabir çok hoşuma gitti doğrusu. Biz "Kur'an Dervişi" diyoruz, onlar "halk aydını" diyor. Kavramlar bile bakış açılarımızı
70
İstanbul'un asırlık anıt çınarları sadece birer ağaç değil; fetihten isyanlara, sevinçlerden acılara kadar imparatorluğun tüm sırlarını saklayan canlı birer tarih. Eyüp Sultan'dan Topkapı'ya, Sümbül Efendi'den Belgrad Ormanları'na uzanan bu köklü miras, ecdadın şehre bıraktığı en sessiz ama en sadık tanıkları olarak keşfedilmeyi bekliyor.
69
Daraldığında insanın içi, ne yana dönse bir taş duvara çarpar. Söz yetmez, susmak ağır gelir. O anlarda bir ses dokunur kalbe:"Eski libas gibi âşıkın gönlü / Söküldükten sonra dikilmez imiş."Erciyes'ten yükselip yüreğimize inen bu ses Seyranî'nindir.Bu toprakların duyduğu en garip seslerden biri.Garipliği,
68
© 2025