Kültür-Sanat

Süreçlerin sürecinde açılan matruşka

Yine söylüyorum, PKK'nın feshini konuşurken güç kazandığı bir dönemden geçiyoruz. Türkiye, yine söylenenlerin tersinin yaşandığı bir sürecin içinde. Terör bitecek derken bu nasıl olur derseniz cevabı gayet açık: Zaaf gösterildiği algısı terör örgütlerine yarar. PKK sırt sıvazlamalarla semirdikçe semirdi. Dem Raporuna bakın anlarsınız. Terörü bitirecek bir kafadan eser yoktur. Türk devletine meydan okuyan zehir zakkum bir metindir.

A. Yağmur Tunalı

Atatürk'ün son yılbaşı gecesi

1 Kasım 1937... Meclis'in beşinci dönem, üçüncü çalışma yılının açılışıydı. Atatürk, uzun bir konuşma yaptı. ★★★ Birçok konuya değindi, hükümete tavsiyelerde bulundu. "Memlekette topraksız çiftçi bırakılmamalıdır... Büyük davamız, en medeni ve en zengin millet olarak varlığımızı sürdürmektir...

Naim Babüroğlu

Mustafa Kemâl'in uydurma şecereleri ve hakîkî mensûbiyeti (211)

Dr. Hasan İnsel: "Babam editör Avni İnsel ve yakın dostu yazar Orhan Veli Kanık, İnsel Kitabevi'nin önünde sohbet ederken. Yer istanbul, Ankara caddesi No:109, yıl sanırım 1949." (https://www.instagram.com/p/ChY5C9po7RF/9; 12.10.2025) *** Fahrettin Altay'ın Hâtırât'ında Mustafa Kemâl'in "eğlence hayâtı"

Yesevizade Alparslan Yasa

Habib-i Neccar Camii

Habib-i Neccar Camii HÜSEYİN ÖZTÜRK Gönül coğrafyamız dediğimiz ama 400 yılı aşkın vatan coğrafyamız olan, şimdi ise 780 bin metrekareye gerilediğimiz vatan coğrafyalarımızdaki fetihlerin hepsinin tapusu, Kelime-i Tevhide olan amentümüzdür. Bugün ülkemizin hangi şehrine, kasabasına,

Hüseyin Öztürk

Müslüman yılbaşı kutlar mı

Müslüman yılbaşı kutlar mı MUSTAFA ARMAĞAN Sevgili Çağlar Cilara ile Ensonhaber youtube sayfası için yılbaşı üzerine bir saate yakın bir video yayını gerçekleştirdik. Mutlaka bulup seyredin. Çağlar kardeşim sordu, ben cevapladım. Mesela dedi ki: Müslüman yılbaşı kutlamalı mı Gayet tabii 'Hayır, kutlamamalı' dedim.

Mustafa Armağan

Balat'ta kültürel miras alarm veriyor (814 tescilli yapının 786'sı...

İstanbul'un tarihi semtlerinden Balat'ta yüzlerce tescilli sivil mimari yapı bulunmasına rağmen, bu yapıların büyük bölümü hâlâ belgelenmiş değil. Rölövesi bulunmayan yapıların afetler karşısında ciddi risk taşıdığına dikkat çekiliyor. Balat, Bizans döneminden Osmanlı'ya, Cumhuriyet'ten günümüze uzanan çok katmanlı yapısıyla İstanbul'un

Fahri Sarrafoğlu

Nurettin Topçu ve ideal nesil yetiştirme gayreti

Nurettin Topçu ve ideal nesil yetiştirme gayreti ALİ ERKAN KAVAKLI Defalarca okudum, her okuduğumda etkilendim. Nurettin Topçu'nun İstanbul Erkek Lisesi'nde öğretmenlik yaptığı dönemde imam hatip okulu açılır. Hoca bu okula ayrı bir önem verir, aslî görevinin yanı sıra 1956-1957 ders yılından itibaren imam hatipte psikoloji, sosyoloji, din psikolojisi ve felsefe okutur.

Ali Erkan Kavaklı

2025'in absürt tarihi

19 Ekim günü maskeli hırsızlar Louvre Müzesi'ne girdi ve kraliyet mücevherlerini çalıp scooter ile kaçtılar. Hatta kaçarken bir tacı düşürdüler.Çinli yapay zeka uygulaması DeepSeek modelinin başarısı sonrası Batılı rakibi Nvidia hisseleri bir günde 580 milyar dolardan fazla değer kaybetti. Bu, borsa tarihindeki en büyük günlük kayıplardan biri oldu.Temmuz

Gökhan Özcan

Zıtlar çağı

YAŞADIĞIMIZ çağda iyimserlik ile kötümserlik, Habil ile Kabil'i hatırlatıyor. Savaşlar, yıkımlar, aldatmalar, insanların tükenmeyen hırsları.Aziz Mahmut Hüdayi'nin yazdığını belki odamızın duvarına asmalıyız:"Günler gelip geçmektedirKuşlar gibi uçmaktadır

Doğan Hızlan

2025 öldü, yaşasın 2026!

Filmlerde görürüz ya: "Kral öldü! Yaşasın kral", "Padişah öldü yaşasın padişahımız!". Şöyle bir haykırsam diye özenmişimdir ama bir türlü nasip olmadı. Bizde krallık yok, sultanlık yok, padişahlık yok; o nedenle bağırmadan idare ediyoruz. İyi ki bu yazım 1 Ocak gününe rastladı da "2025 öldü, yaşasın 2026" diye haykırıyorum! Kötü,

Zeynep Oral

Şamarı yediğimiz yıllar

Zaman, bölünmez bir hakikat. Biz onu anlayabilelim diye günlere, aylara, yıllara ayırıyoruz. Ardımızda kalan eşiğe 2025 dedik; bu sabah bastığımız taşın adına 1 Ocak 2026... Ama adını ne koyarsak koyalım, olan biten değişmiyor: Ömür sermayesinden bir yaprak daha düştü. Sessizce. İzin almadan.Dün gece boyunca kimileri sokaklardaydı; ışıklar, müzikler, dilekler... Kimileri

Bedir Acar

Herkes kendi miladına göre yaşar

Bugün Avrupa-Amerika takviminin birinci günüdür. Zamanın devirlere, yıllara, aylara, haftalara ve günlere ayrılma yöntemi olarak bu takvimin uygulanması çok uzun bir süreçte gerçekleşmiştir. Zira bu uygulama daha başlangıcında kendi aritmetiğini ve tarihiliğini aşıp, medeniyetler çatışmasına tabi ideolojik bir keskinleştirme aracı olarak öne çıkarılmıştır. Bu manada "Takvim reformu zaman

Ömer Lekesiz

Robin Hood mu yoksa dijital korsan mı

Dijital müzik dünyasında sular durulmuyor. Sabah kahvenizi yudumlayıp favori listenizi açtığınızda her şey yolunda gibi görünebilir ama arka planda işler epey karışık. Kendilerini "kâr amacı gütmeyen" bir proje olarak tanımlayan hacker grubu Anna's Archive, müzik endüstrisinin devine, Spotify'a öyle bir çelme taktı ki, yankısı uzun süre dinmeyecek gibi.Olayın boyutları gerçekten

Sinem Vural

Üç ayaklı kedi çabuk yoruldu

İSTANBUL Kültür Sanat Vakfı tarafından düzenlenen 18. İstanbul Bienali'nin ilk ayağı 20 Eylül-23 Kasım tarihleri arasında düzenlenmiş, 8 farklı mekândaki sergileri 600 binin üzerinde ziyaretçi takip etmişti.Normalde iki yılda bir düzenlenen etkinlik küratör Christine Tohme tarafından üç yıla yayılmış ve başlığı da 'Üç Ayaklı Kedi'

İhsan Yılmaz

Emojileri Helvadan Say

"Şair, çağının garibidir" diyor Mehmet Çelik bu kitaba yazdığı önsözün daha ilk cümlesinde. Garip, ama yoksun veya yoksul değil. Garip, ama kenara çekilmiş, ortadaki adamlar gibi hissiz, nefessiz, kendini akışa büsbütün kaptırmış değil. Bilakis bir tepeye çıkmış, aşağıda ne olup bittiğini, olup bitenin insandan neyi alıp götürdüğünü görmek için ruhunun kapılarını sonuna kadar aralamış,

Prof. Dr. İsmet Emre

Mukaddime

İbn Haldun'un meşhur eseri Mukaddime'yi ilk olarak ne zaman ve kimden duydum Zihnimi yokladığımda merhum Cemil Meriç'i hatırladım. Mütefekkirimiz, İslam dünyasının bu parlak ismine, üstün medeniyet teorisyenine, modern tarih ilmi, felsefesi ve sosyolojisinin kurucusu İbn Haldun'dan kitaplarında sık sık bahsediyor, okunmasını okuyucularına hararetle tavsiye ediyordu.

Mehmet Nuri Yardım

Diyanet Ansiklopedisi Müslümanıyım

Diyanet Ansiklopedisi Müslümanıyım İDRİS GÜNAYDIN Diyanet Ansiklopedisi yaklaşık 500 yıllık hayatımızdaki en büyük kültürel devrimdir. Sade Türkiye'de değil, tüm İslam Dünyasında böyledir. Neredeyse her madde bir akademisyene yazdırılmıştır. Bazen iki üç madde de olabilir bu. Bundan önce herhangi bir konuda bilgi verirken bir kitaptan elde ettiğimiz bilgiler ağırlıktaydı.

İdris Günaydın

Takvimlerdeki bir yıl daha eskirken!..

Bu gece takvim sayfalarından miladi olarak bir sayı daha düşecek. Eski yıl giderken yeni yılın gelmesinin anlamı ne derseniz açıkçası rakamların değişmesinden öte pek bir anlamı yok. Bir de sanırım bizi devlete bağlayan-bağlamayan hemen her şeyin zamlanması dışında…Çocukluğumda büyümeye bir adım daha atmak anlamına gelen bu rakamsal değişim şimdilerde ise hayatın son demlerine

Şenol Kaluç

"Altı Düğmeli Turuncu Hırka" üzerine

Fatma Çağdaş Börekçi, çocuk edebiyatında önemli bir isimdir. Bir hayli kitabı vardır ve bu kitapların birçoğu defalarca basılmıştır… Onunla 2018 yılında, Hayal Bilgisi dergisinin Erciş'te düzenlediği bir programda tanışmıştım. O yıl bendeniz, Ercişli Emrah Şiir Yarışması Ödülü'nü; Fatma Çağdaş Börekçi ise Temmuz Elması kitabıyla Hayal Bilgisi 2018 Öykü Ödülü'nü almıştı.

Halit Yıldırım

Atatürk Ankara'dan sesleniyor

"Her Halde Âlemde Hak Vardır ve Hak Kuvvetin Üstündedir" 27 Aralık 2025 Cumartesi günü Atatürk'ün Ankara'ya gelişinin 106. yıl dönümünde Atatürk'ün kurduğu üniter, laik Cumhuriyete sahip çıkmak için Anıtkabir'de toplandık. 27 Aralık 1919'da Ankara'ya gelen Atatürk, 28 Aralık

Sinan Meydan

Yalçın Tura'ya büyük ödül

Yalçın Tura'ya (d.1934) 2025 yılı Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülleri kapsamında "müzik özel ödülü" verildi. Yalçın Bey besteciliği ve araştırmacılığıyla Türk müziğinin derinlerine inmiş; Türk müziği konservatuvarındaki öğretmenliği sırasında Cihat Aşkın, Hakan Şensoy, vb. gibi öğrenciler yetiştirmiştir. Ayrıca

Evin İlyasoğlu

Eski yılın muhasebesi yeni yılın ilk günleri

Zor hem de çok zor bir yılı geride bırakıyor, umutlarla dolu bir yıla giriyoruz. Ne hayal edersek o gerçekleşirmiş. Bu yüzden eminiz ki yeni yıl dilekleriniz sevgi, saygı, sağlık, huzur, refah, hak, hukuk, adalet, demokrasi ve çok daha güzel yaşam koşulları çerçevesinde gerçekleşecektir. Dileriz gönlünüzce bir yıl olur…Yeni yılın ilk günleri hep zor geçer. Çok şeyin bir

Abbas Güçlü

"Yürümek karda zordur, gelirsen bak aşk budur"

Sabah erken kalkıp parktaki kedileri beslemeye çıktım, sonra çarşıya inip gazetelerimi alıp hemen eve döndüm. Öyle sağa sola takılacak bir hava yoktu, yağmurlu ve kasvetliydi, bu yüzden içimden kanepeye uzanıp, kucağıma da tüy yumağı Zeytin'i alarak, esâslı bir macera romanı okumak geçiyordu. Ancak, kapıyı açtığımda Candan Erçetin'in sesini duydum, onun "Karlar Düşer" şarkısı

Taner Ay

2025'in rap zirvesi: Blok3 - HAKAN UÇ let baseAssetSrv = { uri:...

2025 yılı, Türk rap müziğinde rekabetin en sert yaşandığı dönemlerden biri olarak kayıtlara geçerken, yılı zirvede tamamlayan isim BLOK3 oldu. Yerel sahneden çıkan ama kısa sürede global dinleyiciyle buluşmayı başaran rapçi, yalnızca hit şarkılarla değil, sürdürülebilir bir müzik dili ve istikrarlı yükselişiyle öne çıktı. Dijital platformların verileri BLOK3'ün yükselişini net biçimde

Hakan Uç

Ah O Şarkı...

Bir şarkıyla geldi akşam Bin sitemle indi bağrımıza gam Mihman oldu semtimize o şarkı Âşıkları dâra çekti o şarkı Geçtik sabânın tesiriyle kendimizden Düştük gülşende aşka Bade-î nûş ettik Olduk biz de yananlardan Ve birden kapladı içimizi

İsmail Bingöl

Kişi Kendine Benzeyenlerle Yol Alır

Kelimenin şemaili, kalbi, yolculuğu nasıl şekillendirip dönüştürdüğünü fark ettiğimden bu yana güzel, ince, asil, zarif, güler yüzlü kelimelerle yol almaya çalışıyorum. Çağın kötülüklerle kemirilmesine inat, ısrarla tutunduğum bir keşif alanı burası. Çevreme de kelimelerin sadece biçimlendiren değil, öğreten bir içeriğe sahip olduğunu anlatıyorum. Güzeli fark edip seçmek, güzel olanla şekillenmek,

Nuray Alper

Gençler kimi örnek alsın

"Do not meet your hero"-"Kahramanın ile tanışma." Kulağa ilk başta ukalaca gelen bu deyim, aslında çağımızın en dürüst uyarılarından biri. Kahramanlarınla tanışırsan hayal kırıklığına uğrarsın çünkü onları kahraman yapan şey çoğu zaman senin onlara uzaktan bakmandır.Yaklaştıkça parıltı dökülür, vitrin çatlar, arka odadaki karanlık görünür. Bugün bu deyim sadece bireysel

Ebru Doğdu

Annemin yılbaşı yemekleri

Annem yılbaşı yemeklerini severdi. Aynı kentte yaşadığımız yıllarda yılbaşı gecesini birlikte geçirdik hep. 80 yaşını aştıktan sonra, bana kendi evimde yılbaşı yemekleri yaptırır, sonra da hepsini kendi evine taşıtır, benim ve kardeşimin ailesini çevresinde toplardı. Annem yemek yapmayı hiç sevmezdi. Biz çocukken zaman zaman yemekçilerden sefertaslarıyla gelen yiyeceklerle

Ayşegül Yüksel

"20 Yumurta, 10 Ekmek, 1 Okka Peynir"

Geçtiğimiz hafta sonu Etimesgut Belediyesi ve Cumhuriyet Kitapları'nın iş birliğiyle düzenlenen etkinlikteydik. Birbirinden değerli isimler edebiyat ve sanat üzerine konuşmalar yaptı. Etkinliğin öznesi elbette Ankara'ydı. Ayrıca Rus ressam Yevgeni Lansere'nin "1922 Ankara Yazı" adlı kitabında yer alan çizimlerinden oluşan anlamlı bir sergi de Ankaralıların beğenisine sunuldu.

Tolga Aydoğan

Ansiklopedik Osmanlı İmparatorluğu Sözlüğü*

Uzun sürmüş imparatorluklar üzerine yapılan çalışmalar hem süreklilik hem de bağlam zenginliği taşırlar. Mutfak kültüründen nüfus yapısına, ekonomi anlayışından din algısına, askerlikten biyografiye, sanattan ilmi çalışmalara değin bir yığın bağlamlı çıkar devamlı karşımıza. Böylesi imparatorluklar üzerine çalışmak için ayrıca malzemeye, yani arşive gerek vardır. Bu bakımdan Osmanlı tarihi

Ömer Erdem

Silivri'nin bekleme odasında 4 saat

Salı akşamı Adana Büyükşehir Belediyesi'nin tutuklu başkanı Zeydan Karalar'ın eşi Nuray Karalar konuğum olacak. Nuray Hanım, ilk kez ekrana çıkacak ve bu süreçte yaşadıklarını, insani bir yerden anlatacak. Hukuki meseleleri hukukçularla konuşuyoruz. İnsani tarafını, tutukluların eşleriyle. Dilek İmamoğlu'yla, Neptün ve Defne Soyer ile, şimdi de Nuray Karalar ile...

İpek Özbey-Korkusuz

Nurettin Topçu'nun gözünden Mehmet Âkif

Nurettin Topçu'nun gözünden Mehmet Âkif AHMET TALİB ÇELEN İstiklâl şâirimiz Mehmed Âkif Ersoy'un 89. vefat yıldönümündeyiz. Allah rahmet eylesin. Onu Nurettin Topçu merhûmun anlatımıyla hatırlatmak ve göstermek isterim. Önce vehâmeti tasvir: (…) Daha dün câmi avlusundaki

Ahmet Tâlib Çelen

Gülhane Şiir Akşamları

Gülhane Parkı, İstanbul'un kalbinde asırlardır soluk alan, tarih ile tabiatın, hatıra ile hayalin iç içe geçtiği nadide mekânlardan biridir. Saray bahçesi olarak başlayan serüveni, bugün halkın nefes aldığı, buluştuğu, gönlünü dinlendirdiği bir mekâna dönüşmüştür. Gülhane; ağaçları, geçmişin sesi, medeniyetin izi ve şiirin fısıltısı ile yaşıyor. İnsan burada, zamanın

Ali Bal

Japonya nasıl başardı Modernleşirken kapitalistleşebilmek

Ne oldu da Rusya ve Türkiye'nin aksine Japonya modernleşirken kapitalistleşebildi Zihniyet, kurumlar, coğrafya, şehirler ve deniz ticareti ile zamanlama çerçevesinde anlattım.Öncelikle bütün okuyucularımın Yeni Yılını kutlarım. Allah'tan Yeni Yıl'da hepimize sağlık, huzur ve bol kazanç vermesini niyaz ederim.1.GİRİŞ

Prof. Dr. D. Murat Demiröz

Sanat uzun, ömür kısa

Cumhuriyet'te 8 Aralık'ta çıkan "Uzun Bir Macera: Faust" başlıklı son yazımda şöyle demiştim: "Alman ve dünya edebiyatının doruklarından Goethe'nin altmış yıl boyunca üzerinde çalıştığı ve 'Faust II' diye bilinen ikinci kısmı ancak yazarın ölümünden sonra yayımlanabilen bu dev eserini sonunda, hem de tiyatro yaşamımın altmışıncı yılında Ankara Devlet Tiyatrosu'nda

Ayşe Emel Mesci

Büyük İsrail Devleti veya İmparatorluğu hazırlıklarına dikkat!

Gazze, insanlık tarihinde bir milat olarak işlev görecek, demiştim. Artık bir "Gazze'den öncesi," bir de "Gazze'den sonrası" var. Şu an tarihin yapıldığı bir zaman diliminin tam ortasından geçiyoruz bütün insanlık olarak.GAZZE: EN BÜYÜK ŞİFRE ÇÖZÜCÜ VE PUTKIRICIGazze, insanlığın hem ne durumda olduğunu hem

Yusuf Kaplan

Fransa'dan Konya'ya uzanan yolculuk

.◊ 2025'in son günlerinde Fransa'nın Audincourt kentinde yeni sevinçler yaşadım. Sanat ve Yaratıcılık Akademisi'nin küratörü Sedat Özer ve Audincourt Belediye Başkanı Martial Bourquin'le tanışma fırsatı buldum. Buradaki sanat galerileri hem Türk hem de Fransız sanat çevrelerinde takip ediliyor. Bunu görünce etkilendim.◊ "Ölü Yaprak Vuruşu"

Sayım Çınar

Yeni Bir Dil İmkânı, Üniversiteler ve Sivil Alan

Her medeniyet, hayata ve insana dair kendine özgü bir bakış üretir. Bu bakış, yalnızca soyut ilkelerden ya da inançlardan ibaret değildir; değerler dünyasından beslenen, gündelik hayatla temas eden, kurumlara, mekânlara ve ilişkilere sinen bütüncül bir anlam evrenidir. Eğitim anlayışından hukuk tasavvuruna, şehirlerin mimarisinden insan ilişkilerinin biçimine kadar uzanan bu evren, ancak kendisini

Prof. Dr. Mahmut Özer

Vahdet-i vücûd meselesi (8)

Vahdet-i vücûd hakkında son bir meseleye değinip bu yazı dizisini sonlandıracağım. Özellikle vücûdun Hak'tan ibaret olup tüm mevcutların Hakk'ın nispetleri olduğu ilkesinin kısa veya uzun bir anlatısını ilk kez dinleyen herkesin zihninde "Öyleyse iyi ve kötü birbirine karışır", "O zaman şerî yüküm-lülükler ne olacak" gibi itirazlar oluşur. Hatta bütün dönemlerin

Ömer Türker

Devletin unuttukları

"Uzun ince bir yoldayım, gidiyorum gündüz gece…"Aşık Veysel'in bu dizeleri yalnızca bireysel bir yolculuğu değil, hepimizin ortak kaderini anlatır. Bu yol uzundur, incedir. Sonunda herkes için aynı menzile çıkar ama bu yolda herkesin ayak izi görünmez.Bazıları sessizce geçip gider, fark edilmeden, hatırlanmadan.

Bekir Fuat