Köylerde ve kasabalarda ölen insanların cenazeleri ortada kalır, ne yıkayacak ne de defnedecek imam yoktur. • Mesela Yusuf Hoca 4-5 yaşında (1940) "Tanrı Uludur" diye ezanı ilk duyduğunda şaşırdığını söyler. Ezanların aslı gibi okunması, milletin Kur'an öğrenmesi, dinini öğrenmesi için kendisine söz verir. Yıl 1950'yi
29
Okullar tatil oldu. Gençlerin ve çocukların tatilde nasıl meşgul edileceği gün geçtikçe aşılamaz bir soruna dönüşüyor. Yaz okulları, okullar tatil olmadan kayıtlarını çoktan açtı. Dört duvar arasından başka bir dört duvar arasına çocukları ve gençleri emanet etmek ne kadar doğruDoğru olmadığının ebeveynler de farkında. Alternatiflerin olmadığı bir dünyada, el mahkûm, çalışan anneler çocuklarını yaz okullarına yazdırıyor.
28
Mezar sözünün, Arapça "ziyaret etmek"ten geldiğini biliyor muydunuz"Ziyaret edilen yer" manasındaki mezar, dilimizde "Bir kimsenin öldükten sonra gömüldüğü yer, kabir" anlamında kullanılır. Dünya nasıl kalıcı bir mekân değilse, mezar da öyledir. Önce sayılı nefeslerini tüketenler kendi mezarlarını ziyaret eder, sonra da geride kalan yakınları onların mezarlarını...
28
İbn Arabî'nin verdiği dikkat çekici örneklerden biri de bazı ayetlerin insanlar üzerinde özel tesirler meydana getirmesidir. Ona göre kimi insanlar belirli ayetleri okuduklarında kendilerinde meydana gelen ruhsal değişimleri fark ederler. Daha sonra aynı ayeti tekrar okuduklarında aynı etkinin yeniden ortaya çıktığını görürler. Bu gözlem, İslam dünyasında yazının neden yalnızca okunmak için değil, seyredilmek için de üretildiğini açıklamaktadır.
28
Her insan çok özel ve değerlidir. Başkalarının etkisi altında kalarak kendisini değersiz gören olduğu gibi kendini beğenen, başkalarından üstün gören kişilik tipleri de vardır. Öncelikle insan kendisini tanımalıdır. Olumlu, olumsuz yönlerini tarafsızca tespit etmelidir.Evlilik kararı almadan önce evliliğin sorumluluğunu taşıyabileceğine kanaat getirmeli, kendisini evliliğe
23
Sofranın ne zengin ve geçişken bir olgu olduğunu anlamak için en eski metinlerden bugüne değin kapladığı yere bakmak yeterlidir. Sanki insan onunla başlamış dünya ile irtibatı tam karşılığını böylece bulmuştur. 'Gök Sofrası'ndan tutun Dede Korkut'a, Yunus Emre'den Mai ve Siyah'ın açılış sahnesine değin sofra katman katman önümüze yayılır. Sofradan maksat sermektir. İnsanın
15
Her kriz, bu ülkede önce sofraya uğruyor. Ekmekten bir dilim, peynirden bir parça, çocuğun beslenme çantasından bir meyve eksiliyor. Ardından sıra hayata geliyor. İnsanlar sadece daha az tüketmeye başlamıyor; daha az yaşamaya da mahkûm ediliyor. Bir tiyatro bileti erteleniyor, alınamayan bir kitap unutuluyor, doktora gitmek bekletiliyor, çocukların hayalleri "şimdilik olmaz" cümlesine teslim ediliyor.
15
Trampet, bir davul çeşididir. Alt kısmında kort bulunan; bando, orkestra ve modern bateri setlerinin vazgeçilmez bir parçası olan vurmalı bir çalgıdır. Hani uzaktan sesinin hoş geldiği söylenen türden... Enstrümandır yani. Birileri kullanmadan ses çıkarmaz. Onun için mütemadiyen kafasına kafasına vurmak gerekir. Özellikle yerli ve milli maçlarda çaresizce yırtınan taraftarların ritim tutması,
15
Şehir, insanın ömründen en çok kendi sesini çalar. Bir de güzel dostluğu ve dost sesleri. Şehrin gürültüsü yalnız kulaklara değil, ruha da çöker. Kalabalığın içinde herkes birbirine yakın görünür oysa gönüller arasındaki mesafe çoğu zaman dağlardan daha uzundur. Makamlar, ünvanlar, hesaplar, hırslar, kavgalar, bitmek bilmeyen rekabetler... İnsan, bir süre sonra kendisini
68
Küreselleşme, bir yandan gelişmiş ülkelerde sanayi işçilerinin iş güvencesini aşındırırken; diğer yandan dışa kapalı ekonomilerde korumalı iç pazar rantlarına alışmış sermaye çevrelerinin ayrıcalıklarını tehdit etti. Böylece küreselleşme karşıtı tepki, yalnızca aşağıdan gelen bir halk tepkisi değil, kimi zaman yukarıdan gelen bir rant koruma refleksiyle de birleşti. Bu da bugün gelişmiş ülkelerde
62
Üslûp ey! Üslûp kişinin dokusu, duyguya ve düşünceye dokunuşu, tabiatı, rayihası, kendini ortaya koyuş tarzı. Bu yüzden "kötü söz sahibine aittir" denmiş ve bu yüzden iyi ve yumuşak olan her şey kalbin aynasına hasredilmiş. Peki sessizlik O da dâhil üslûba. Çünkü sessizlik kelâma dâhil; duruşa ve insana. "Üslûb-û beyan aynıyla
60
İslam düşünce dünyasında astronomi özel bir yere sahiptir. Özellikle Merağa ve Semerkant Matematik-Astronomi Okulları İslam düşüncesinin gelişiminde çok kritik rol oynamışlardır. Bu süreçte bir taraftan astronomi ile metafizik arasındaki ilişkiyi tanımlamada önemli kırılmalar yaşanırken diğer taraftan astronominin söz konusu dönemlerde İslam ilim dünyasında artık göz ardı edilemeyecek kadar
58
Dinle, dînî değerlerle alay etmek sâdece bugünün hastalığı değil. Kur'ân-ı Kerîm'de birçok âyette Allah'ın dîniyle alay edenlerden ve onların âkıbetlerinden bahsedilir. Birkaç örnek: "Ey iman edenler! Sizden önce kendilerine kitap verilenlerden dininizi alaya alıp oyuncak edinenleri ve kâfirleri dost edinmeyin." (Mâide, 57) "Siz ezan okuyup namaza
56
Zonguldak'ta hafızlar Mustafa Kamal'ın heykelinin yanına gidiyor. Sorun bakalım o müftünün kulağı çekilmiş mi Bunlar bizim sinemize yük olarak biniyor. 5816 sayılı anti demokratik ve insani olmayan kanun orada efeler gibi duruyor; ses yok. Mukaddeslere her gün saldırı ve alay oluyor; sadece hakimin huzuruna gidiyor; buna verilecek ciddi bir ceza yok. Eeeh! Daha ne kaldı
55
İpek Menderes, Emel (Aras) Zorlu'nun 5 Temmuz 1965'teki vefâtına kadar onun yakın dostu olarak kalıyor "Bu büyük dostluk, Emel Zorlu'nun vefat ettiği 5 Temmuz 1965 tarihine kadar sürer. Emel Hanım, öldüğünde henüz elli bir yaşındadır. Güzide Zorlu ise "İsmet İnönü ölmeden ölmeyeceğim" diyerek, iki kanser atlatır. Gerçekten de İnönü'den sonra, 1978 yılında, doksanlı yaşlarını sürerken vefat eder.
54
2024 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Han Kang'ın yeni kitabı "Işık ve İp", April Yayıncılık etiketiyle okurlarla buluştu. Koreceden Göksel Türközü'nün çevirdiği kitap, Han Kang'ın Nobel konuşmasıyla açılıyor.Kısa ve yoğun metin; denemeler, şiirler, günlükler ve fotoğraflar aracılığıyla yazarın edebiyat evrenine en kişisel kapılardan birini aralıyor.
44
Bu içeriği reklamsız Sözcü üyelerimiz ve ücretli X üyelerimiz okuyabilir. Üye olup büyük SÖZCÜ ailesine katılın.
39
Günümüzün düşünürleri çağımızın bir 'Kaygılar Çağı' olduğunu söylüyor, zamanımızı böyle isimlendiriyor. Psikiyatri klinikleri, psikolojik destek üniteleri kaygı bozukluğundan muzdarip hastalarla dolup taşıyor. Bir önceki çağı adı konmamış bir sahip olma çağı olarak yaşadık, parlak ilerleme ideallerinin altında yatan asıl örtülü maksat, asıl itici güç insanların sahip olma ihtiraslarıydı.
37
Bazen memleketin gündemi insanın önüne bir masaya bırakılmış üç taş gibi düşüyor. Birine dokunuyorsunuz, içinden mizah çıkıyor; ötekine dokunuyorsunuz, eski bir film karesi gibi hüzün beliriyor; üçüncüsüne gelince siyaset bütün ağırlığıyla masaya oturuyor. Sonra bakıyorsunuz, o üç taş kendi içinde dört ayrı bölüme ayrılmış: Gülmek, kaybetmek, temsil ahlakı ve bitmeyen koltuk hesapları...
36
Ayvaz Dede Şenlikleri için bir grup MTO talebesiyle (MTO'ya en çok emek veren ve en parlak kardeşlerimizle) Bosna'dayız. Aşk-ı Turkuaz'ın sahibi Beytullah Yıldız kardeşimin özverili gayretleri, Önder Piyade ağabey ile Enver Kaya ağabey ve eşi Türkan Hanım'ın katkılarıyla bu seyahate çıktık. Başçarşı'yı mesken tuttuk. Türkiye'de, İstanbul'da bile olmayan Osmanlı ruhunun her bakımdan en mükemmel örneğinin her karışıma sirayet ettiği Başçarşı.
36
* Cihan Harbi'nde büyük ümitler bağlanan "cihad-ı ekber" projesi fayda getirmek şöyle dursun, büyük zararlara yol açtı. Acaba nedenMemleketi Almanya'nın peşinden umumi harbe sürükledikten sonra, iktidardakilerin aklına parlak bir fikir geldi: Bütün salahiyetlerini kırparak bir noter gibi saraya hapsettikleri padişahın halifelik sıfatından istifade etmek!..
36
Önceki yazılarda İslam dönemi felsefesinin üç temel özelliği bulunduğunu belirtmiş ve bunlardan ilk ikisini kısaca özetlemiştim. Bu felsefenin üçüncü temel özelliği aslında birinci ve ikinci özelliğin bir uzantısıdır ve esas itibariyle bu ilkelerin nasıl tatbik edileceği sorusunun cevabında tebellür eder. Bu soruya verilecek cevabın hem ana nedenleri tespit etmesi hem de bunlar arasında ilişkiyi
36
Cumhuriyet kurulduğundan beri kesintisiz devam eden, Türkiye'nin en önemli spor faaliyetlerinden Gazi Koşusu 100 yaşında... Bugün Veliefendi Hipodromu'nda yapılacak yarış öncesi Gazi Koşusu kupasını dokuz kez kaldırarak 'En çok Gazi Koşusu kazanan jokey' unvanını hâlâ elinde bulunduran, atçılık dünyasının efsane isimlerinden, 'Hoca' lakaplı Mümin Çılgın ile buluştuk. Hem kendi
70
Hicrî takvimin ilk ayındayız. Benim yaşımdakiler, evlerimizin duvarından eksik olmayan duvar takvimlerini bilirler. Muharremin onuncu gününde arka sayfada bahsedilen hadiseler şöyleydi:Hz. Adem'in tövbesinin kabulü, Nuh'ungemisinin tufandan kurtuluşu, Hz. Musa ve İsrailoğulları'nın Firavun'un zulmünden kurtuluşu, Hz. Yunus'un balığın karnından kurtuluşu...
66
Azerbaycan'dan Haydar, Moskova'dan Lena, Ukrayna'dan Maria, Tahran'dan Mehran, Gebze'den İnci, Kayseri'den Kübra, Başakşehir'den Tuğba, Ankara'dan Gülsemin ve adını bilmediğimiz binlerce kişi. Ortak noktaları ise müzik. Farklı coğrafyalardaki farklı kültürleri, farklı inançları, farklı dünya görüşlerini ve bambaşka yaşamları aynı yerde toplayabilen tek şey müzik...
63
Yaz aylarında olmamıza rağmen ilim, sanat ve kültürde çok güzel faaliyetler, toplantılar görülüyor. Bu olumlu gelişme sevindiriyor. Geçmişte Mayıs ayı geldi mi neredeyse bütün kültür sanat faaliyetleri sona ererdi. Birçok vakıf, dernek ve ilgili kurumlar artık yeni sezonu yani Eylül-Ekim aylarını beklerdi. Hatta bazı vakıfları
59
Daha ne Muhammed'ler silindi tarihten, tahmin edin. Bu arada Sultan Muhammed Alparslan'ın kitaplarımızdaki sakalsız ama bıyıklı resimlerine gülmeden bakmak mümkün müdür Sultan Alparslan'ın her gün sinekkaydı tıraş olduğunu mu zannediyor bu ressamlar. (O da bir şey mi, Yunus Emre gibi bir dervişi bile her sabah permatikle tıraş olmuş gibi gösteren resimler gezmez mi kitaplarımızda)
59
Cumhuriyet'in ilk yıllarında, dilimizin kendi köklerine dönmesi amacıyla atılan adımlar, zamanla bin yıllık bir birikimin tasfiyesine dönüşen keskin bir müdahaleye sahne oldu. Yüzyıllardır bu topraklarda yaşayan, kavramsal derinliği haiz canlı kelimeler adeta bir kültür işgaline uğrayarak lügatlerimizden koparıldı; yerlerine ise aceleyle, masa başında icat edilmiş, hafızasız ve köksüz
58
CHP yolsuzluk, hırsızlık, adam kayırma, rüşvet, fuhuş, metres skandalları ile çalkalanıyor. Eski genel başkanlarını "hain" ilan ettiler. Birbirlerinin gözünü oyuyorlar. Batı taklitçisi sol; yıllarca kendini aydın, ilerici, devrimci, çağdaş, modern olaraklanse etti. En aydın, en çağdaş, en modern onlardı. Büyük belediyelerde iktidara
58
Ahlaksız içerikleriyle uzun süredir büyük skandallara imza atan müzik platformu Spotify'dan akılalmaz bir hamle daha geldi. Gençleri olumsuz etkileyen içeriklere yer veren, şiddet, küfür ve yasaklı madde kullanımını özendiren şarkıları ve sanatçıları ön plana çıkardığı için büyük eleştiri alan platform, şimdi de aleni bir şekilde LGBT propagandası yapmaya başladı.
46
Birçok yazar ve yayıncıyla birlikte İstanbul Büyükşehir Belediyesi davasını izlemek için Silivri'deydik. Günlerden perşembeydi. Adnan Özyalçıner'den Sinan Meydan'a, Yalvaç Ural'dan Sunay Akın'a yazarlardan ve yayıncılardan oluşan 25 kişilik bir destek grubuyduk. Başı çeken Türkiye Yayıncılar Birliği Başkanı
46
1940'lı yıllarda askerliğini yapmış, Cumhuriyet'in tam ortasında yaşamış bir adamdı. Cumhuriyetimiz kadar garip miydi bilmiyorum, ama babam garipti. Bu ülkenin garipliğini ve asaletini üzerinde taşırdı.Garipleri, delileri, çocukları, yolcuları çok severdi. Onlarla kurduğu dostluğu dünya nimetlerine değişmezdi. Toprağına aşkla bağlıydı, Allah'a bağlı olduğu kadar
43
MÜZİK dünyamıza önemli kitaplar armağan eden Evin İlyasoğlu'nun kitabını tanıtacağım.İki Alem Arasında: Ali Darmar -Evin İlyasoğluTürk bestecileri tanıtan çalışmaların önemini belirtmeliyim.Sıralama şöyle:KISIM I – Çocukluktan İlk Gençliğe
41
Doksanların sonuna geldiğimizde herkes birbirine soruyordu: "Milenyumdan ne bekliyorsun" Bir yüzyıl geride kalmış, yenisinin heyecanı sarmıştı herkesi. Geldi. 2000'li tarihler atmakta epey zorlandık önce, sonra alıştık rakamlarına. Beraberinde birçok yenilik getirdi. En önemlilerinden biri de kitap eki çeşitliliğinin artmasıydı. Hâlihazırda bir Cumhuriyet Kitap vardı. 2001'de
40
HTTP/2 200 date: Sun, 28 Jun 2026 01:51:06 GMT content-type: text/html; charset=utf-8 server: cloudflare cache-control: max-age=30 expires: Sun, 28 Jun 2026 01:51:25 GMT x-lb-cache: HIT x-platform: desktop x-cf-platform: desktop content-encoding: gzip nel: {"report_to":"cf-nel","success_fraction":0.0,"max_age":604800} vary: accept-encoding age: 10 last-modified:
40
HTTP/2 200 date: Sun, 28 Jun 2026 01:51:06 GMT content-type: text/html; charset=utf-8 server: cloudflare cache-control: max-age=30 expires: Sun, 28 Jun 2026 01:51:25 GMT x-lb-cache: HIT x-platform: desktop x-cf-platform: desktop content-encoding: gzip nel: {"report_to":"cf-nel","success_fraction":0.0,"max_age":604800} vary: accept-encoding age: 10 last-modified:
39
Geçen hafta, "Entel" tipolojisinin ortaya çıkması, münevverler anlamında has Entelektüellerin de arada kaynamasına neden oldu dedik. Yeşilçam filmlerinde de bu net olarak görülür. Bu filmlerde okur-yazar insanlar komik, tuhaf tiplerdir. O yüzden çoğunluk Yeşilçam filmleri, "Türk sinemasının masumiyet dönemi" gibisinden romantik laflarla geçiştirilemeyecek kadar çürük bir manipülasyondur bizce...
37
Günlük hayatta en doğru zamanı artık cep telefonları gösteriyor. Buna rağmen insanlar neden hâlâ mekanik kol saatlerine servet ödüyor Bu sorunun teknik bir cevabı yok, kültürel ve antropolojik bir cevabı var.Antropolog Alfred Gell, The Anthropology of Time adlı çalışmasında zamanın yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda kültürel bir olgu olduğunu gösterir.
37
Hemen her konuda yanlış yapan hep başkaları, en doğru olan da kendi doğrularımız anlayışı hâkim. Empati, tolerans, hoşgörü kültürümüz adeta yok oldu.Şikâyetçi olduğumuz ne varsa önce kendimiz yapıyoruz. Kabahatli olan da asla bizden biri değil!Günlük hatta anlık yaşıyoruz. Yarın ve yarından sonraki günler hiç umurumuzda değil.Oysa en zoru bu.
37
Dünyadan umudu kesen Muse'un 30 yıldır devam eden uzay yolculuğu yeni albüm "The Wow! Signal" ile devam ediyor. Uzaylılarla karşılaşmak üzereyizUzay konulu bilim kurgu filmlerinin tarihine baktığımızda birkaç aşama görürüz. H. G. Wells'in 1898 tarihli "Dünyalar Savaşı" adlı eserinde kötü niyetli
37
© 2025
