• Efendim; "Tarihi eser çeşitliliği bakımından en çok Osmanlı yapısına sahip şehrimiz hangisi" diye sorulsa, belki Edirne son sırada sayılabilir. Aksine Edirne; mezarlıkları, şehitlikleri, tabyaları, camileri, tekkeleri, zaviyeleri, köprüleri, medreseleri ve külliyeleri ile zengin şehirlerimizdendir.
29
Hâl; durum, vaziyet, tavır ve kişinin içinde bulunduğu ruhsal ya da fiziksel konum olarak anlamlandırılır. Hâl, yalnızca görünen bir durum değil, insanın iç âlemini, karakterini, ahlakını ve yaşama biçimini de kapsayan daha derin bir kavramdır. Gidişât ise bir işin, olayın veya durumun ilerleyiş biçimi, seyri, sonucu belirleyen yön olarak tanımlanır. Gidişât, başlangıçtaki
28
İmam Gazzâlî'nin (r.h.)Mişkâtü'l-Envâr'da (Varlık – Bilgi – Hakikat, trc.: Mahmut Kaya, Klasik, İstanbul 2016) kurduğu nur anlayışı, yalnızca ışığın mahiyetini açıklamakla kalmaz; İslâm tasavvurunda varlık, idrak, kozmoloji ve sanat arasındaki derin ilişkiyi de görünür kılar. İmam Gazzâlî için nur, önce görünen ve gösteren şeydir fakat hakikati bundan ibaret
28
Şehrin şöhretli AVM'lerinden birinin en üst katındayım. Hemen her şeyin görünür olduğu bu noktada duruyor ve önce en aşağıdaki curcunaya bakıyorum. Sanki yukarılara, yanlara akmak için kuvvetli bir gerilim birikiyor. Sonra yavaş yavaş bir elekten eler gibi akışı zihnimde sallıyor ve yukarıya doğru göz gezdiriyorum. Bir belgesel çekseydim tereddütsüz bu noktaya kamera yerleştirir en geniş
27
Hıdırellez, Türk Dünyasında kutlanan ilk yaz bayramlarından biridir. Kaynağı çok eskilere dayanır. Bu bayrama Anadolu'da ve Anadolu dışında Türk halkı büyük ilgi gösterir. Hıdırellez, halk arasındaki yaygın inanışlara göre dünyada zorda, sıkıntıda olanlara yardım ettiğine inanılan Hızır ile İlyas'ın bir araya geldiği günün anısına kutlanmakta olup Hızır-İlyas birleşik sözcüğünün halk ağzında aldığı bir biçimi yansıtmaktadır.
26
Vakti layıkıyla idrak etmek üzere uzak geçmiş ve yakın geçmişi birbiriyle bütünleyerek bugünden yarına en az hasarla ilerleyebiliriz. Yakın geçmiş için zamanı pandemi öncesi ve pandemi sonrası olarak ayırıyorum."Depresyona girmek istedim vakitsizlikten bir türlü giremedim" etiketi ile iki video yayınlandı pandemi günlerinde. Videolardan biri bir komedi oyuncusuna
26
İnsanın yeryüzündeki serüveni, özünde sessizliğe karşı bir başkaldırı, unutuluşun soğuk nefesine karşı verilen ontolojik bir dirençtir. Mağara duvarlarına nakşedilen ilk bizon tasvirinden, dijital dünyanın uçsuz bucaksız veri yığınlarına kadar her eylem, en temelde tek bir dürtüye işaret eder: İz bırakma içgüdüsü... Bu içgüdü, felsefi bir düzlemde sadece bir
25
Şair, yazar, çevirmen, hocaların hocası Cevat apan 90'lı yaşlarını sürdürürken sürekli olarak üretiyor. Elimden düşmeyen üç yeni yapıtı var. Biri 2024'te yayımlanmış şiir kitabı "Geceleyin Bir Tren" (Sözcükler Dergisi Yay.), ikincisi 2025'in ürünü "Sürgünler ve Ayrılıklar" başlıklı şiirler (Yapı Kredi Yay.), üçüncüsü de yazılarını ve konuşmalarını içeren "Öğrenme
24
Modern toplum, üretimden çok tüketim üzerinden okunmayı hak eden bir aşamaya ulaşmış durumda. Artık mesele yalnızca ne tükettiğimiz değil; nerede, nasıl ve hangi deneyimsel çerçeve içinde tükettiğimizdir. Bu dönüşüm, klasik kapitalizm analizlerinin ötesine geçen yeni bir kuramsal dikkat gerektiriyor. Tam da bu noktada George Ritzer'ın "yeni tüketim araçları" ve "tüketim
5
Gerçeğe yönelik sadece izleyici konumunu sürdüren, bunda inadına ısrar eden doğal olarak nedenlerden hızla uzaklaşır. Kurgusal görüntüde bu tavır, izleyici nezdinde eserin akıcılığını sağlarken, gerçek bir olayda anlaşılması gerekeni perdeler. Standart sebep-sonuç ilişkisini takip etmek gibi değildir; kişi bir yazıyı neden okuduğunu, bir filmi neden izlediğini, bir eylemi neden yaptığını vs. unutursa iştigal ettiği uğraş anlamsızlaşır.
4
Hatırlıyorum da 90'larda müthiş bir "aile planlaması" propagandası vardı. Hastane duvarlarına iliştirilen afişlerde, ekranlarda ve gazetelerde "Bakabileceğin kadar çocuk yap." denilerek çekirdek aile özendiriliyordu.Hafızam beni yanıltmıyorsa dönemin bazı gazeteleri kupon karşılığında prezervatif paketleri dağıtıyor, Şener Şen, Ayşen Gruda, Erdal
0
Bu konuşmanın neresinden dinlersen dinle; bizi tarif ediyor. Bizi anlatıyor, bu ümmeti anlatıyor. Bu zamanda bu, denize atılan taşların suları sekmesi ile oluşan dalgalar anlaşılmayacak belki, ama gün gelecek bu dalgalar kıyıları dövecek, küfrün azgın azgınlığını silkeleyecek. Bugün için diyoruz ki, yıllar öncesinde bir şiirin sona eriş cümlesi gibi: "bahar içeri dolmada şimdi
43
11 Temmuz, yıl 2025... PKK terör örgütünün sözde "silah bırakma" töreni yapıldı. 30 PKK'lı terörist silahlarını yaktı. Görkemli bir tören... 1978'de kurulan PKK, 47 yıl sonra, silah bırakıyor ve kendini dağıtıyordu.
42
Başta bütün dünyanın saydığı Başkumandan; Mesele budur. Çocuklarımız yüz yıldır böyle bir zihniyetin elinde yetişmektedir. Milletimiz çok partili hayâta geçtikten sonra CHP zihniyetine hiçbir zaman iktidar vermemiştir ama eğitimde iktidar hep CHP zihniyetinde kalmıştır. Sözde CHP muhâlifi birçok parti iktidâra gelmiş ama eğitimdeki CHP ve kemalist iktidârı yok edememişlerdir.
41
Yahya Kemal, Tanbûrî Cemil Bey'de yalnızca büyük bir saz sanatkârını değil, İstanbul medeniyetinin sese dönüşmüş özünü bulur. "Tanbûrî Cemil'in Rûhuna Gazel"de bu ses klasik medeniyetin metafizik meclisine yükselir; "Kar Mûsikîleri"nde ise Varşova karı altında şairi İstanbul'un hafızasına geri çağırır.GİRİŞ: BİR MEDENİYETİN SESİ OLUR MU
39
Duygular nasıl oluşur Hayatın normal akışı içinde bizzat yaşadığımız, işittiğimiz, şahit olduğumuz hadiselerin, küçük ayrıntıların, sözlerin, seslerin ve hayata dahil başka şeylerin üzerimizde bıraktığı etkilerle belli bir zaman içinde herhalde. Uzun bir zaman ya da çok kısa bir zaman, hatta an içinde... Onları hazır almayız, yaşayarak içlerine gireriz. Sadece yaşamayız, onlardan öğreniriz
38
"Bu ne acayip başlık" diyeceksiniz belki. Haklısınız, ilk bakışta tuhaf duruyor. Ama Ordu'da birkaç gün geçirince insanın önüne üç ayrı görüntü çıkıyor: Yaylaların üstüne düşen maden gölgesi, yağmur altında kitaba gelen insanlar ve şehrin dört bir yanından bakan "2 bin 600 kilometre asfalt döktük" afişleri... Öyleyse, önce yaylalardan başlayalım.
38
Bu Farmason Kemalist, aynı îzâhatında, Türkiye'nin Avrupa Konseyi'ne kabûl̃ edilerek böylece Avrupa'yle bütünleşme yolunda mühim bir merhale kat'edilmesinden büyük memnûniyet duyuyor, bununla iftihâr ediyordu: "Avrupa Konseyine katılmamız neticesi Anadolunun Avrupa siyasî ve iktisadî birlik hudutları içine girmesi, bizim için belli başlı bir hâdisedir"...
36
Bu ülke bir bağımsızlık savaşı verdi.Ne'yleİslâmî bir ruhla.Bu ruhu unutturmaya çalıştılar bu ülkede, sanki ülke sömürgeciler tarafından işgal edilmişçesine. Mustafa Kemal bile, "millî mücadele" değil, "millî mücahede" demiştir bağımsızlık mücadelesine. Hâkimiyet-i Milliye gazetesinde yazdığı yazılarda "millî
9
Geçen hafta Cağaloğlu'ndan Gümüşsuyu'na taşınan, Cinius Yayınları'na uğradım.Cinius Yayınları "destekli kişisel yayıncılık" sistemini, Türkiye'de başlatan yayınevlerinden.Zeynep Aytekin, bu yayınevinin oluşumunda önemli bir isim. Sayısız kitap yayımladılar.Satış garantisi olmayan ama edebî değeri yüksek
9
TÜRK arkeolojisinin hafızası Prof. Dr. Halet Çambel'in 2014 yılındaki vefatından önce Boğaziçi Üniversitesi'ne bağışladığı arşivinden olduğu iddia edilen bazı belgelerin geçen hafta müzayedeye çıkması tepki çekti.Phebus müzayedenin "Arkeolog Halet Çambel terekesinden çok sayıda mektuplu kartpostal ve evrak" denilerek satışa çıkarılan belgenin Boğaziçi'ne bağışlanan arşivin yağmalanıp satıldığı şekilde yorumlandı.
8
Daha önceki yazılarda belirtildiği üzere kelami tefekkür gerçekte Teftâzânî ve Cürcânî gibi büyük yorumların yetiştiği on dördüncü yüzyılın sonu çeyreği ila on beşinci yüzyılın ilk yarısına tekabül eden dönemde doğal sınırlarına ulaştı. Aslında bu durum, İslam'da düşünce tarihi açısından sadece kelam için aynı zamanda felsefe ve tasavvuf için de geçerlidir. Fakat burada "doğal sınırlar"
8
Büyük dil modelleri (LLM) ve üretken yapay zekâ bilgi üretimini derinden etkilediği gibi süreçleri de dönüştürmektedir. Bu araçlar yokken bilgi üretimi sadece insana ait bir eylem iken bu araçlarla birlikte bu insana dairlik giderek zayıflamakta, insan-makine ilişkisinde bu ilişkinin doğasının etkilerinin ötesinde üretilen bilginin epistemik karşılığı da tartışmalarda giderek daha merkezi
7
Sosyal medyada haberlere bakıyordum. Elazığ'da bir bina yöneticisinin (bir site olduğu anlaşılıyor), bahçedeki otları biçmesi için anlaştığı şahıs; elektrikli tırpan yerine yüz baş koyunla gelerek hem yöneticiyi hem de bina sakinlerini şaşkına çevirmiş. Bu durum sadece şaşkınlık yaratmakla kalmamış, çoğu bina sakininin ve yöneticinin psikolojisi bozulmuş. Bir daha ancak profesyonel bir temizlik firmasıyla anlaşacaklarını belirtmişler.
51
İman dediğimiz hakikat, dile sığmaz.İman, düşüncenin ötesinde bir derinliktir. Kalbin meselesidir.İnsan, inandığını yalnızca aklıyla taşımaz. İnandığı hakikat, onun bakışına, ideallerine, korkularına ve cesaretine siner. Hayatını düzenleyen, bildikleri değil, inandığı o hakikattir.İnanç, insan tekinin sınırlarını aşar; bir milleti, bir coğrafyayı ve tarihi yoğurur.
46
Yüksekokulların kontenjanları sınırlı. Her üniversite bitiren alanında iş bulamıyor. Herkes beyaz yakalı olmak, masa başında çalışmak istiyor. Tarlada ekip biçmek; ahırda inek, koyun, keçi beslemek cazip değil. Yaşasın Özbek, Afgan, Suriyeli göçmenler. Gençler işsiz. Prof. Ömer Özyılmaz'ın ifadesiyle eğitimi kendi dünya görüşümüz
44
İktidarın gayesi basittir: "Parti gücü tamamen kendi adına ister. Biz başkalarının iyiliğiyle ilgilenmiyoruz; yalnızca güçle, saf güçle ilgileniyoruz." Gelecek, bir çizmenin insan yüzüne basmasından ibaret olacaktır. Düşünce polisi, Newspeak ve tarihî tahrifatla insan ruhu ezilir. Orwell'in dünyasında düşman bellidir: Big Brother (Abi) her yerde, işkence odaları açık, korku elle tutulur haldedir.
43
Bu sene Mohaç Zaferi'nin 500. yıldönümü. Osmanlı Devleti, 1526 Mohaç Meydan Savaşı'ndan sonra Macaristan topraklarının büyük kısmını ele geçirdi. Başkent Budin'i, genç bir kız gibi nazladı. Budin de Osmanlı'ya naz yaptı. Şehir, adaletin ve barışın diyarı oldu.Rivayete göre Osmanlı, Macar krallarının oturduğu saraya Kızıl Elma Sarayı adını verdi ve halkın
41
Dünya emperyalizminin "iki kralı" alkışlar arasında Gazze'yi görmezden gelirken, insani yardım filosu uluslararası sularda hedef oldu. Asırlık işgalci zihniyet, 29 Nisan akşamı Akdeniz'de bir kez daha sahneye çıktı. Kısa bir süre önce ABD Senatosu'nda bir komedi yaşandı.
39
"Bugün Aziz'e, "Bir adamın başına gelebilecek en büyük felaket nedir" diye sorsalar; "Dostlarını büyükşehirde bırakıp sakin, bungun, Arabistan çöllerini andıran kasvetli bir ilçede hayata dokunabilmek, biraz da kendini tanıyabilmek gayesiyle nişanlandığı esnada dünyaya geldiği ilk günden beri aradığı kadınla karşılaşmasıdır," der. Çünkü yüzük o kadının parmağında değildir (s. 44)"
38
Pakistan kökenli İngiliz oyuncu ve rap'çi Riz Ahmed'le yeni dizi projesi "Bait"i konuştuk. Ahmed, röportajımızda genç Müslüman yeteneklerin kendi değerlerini bilmeleri gerektiğini de vurguladı, bayramlara olan sevgisini de samimi bir şekilde anlattı. Ünlü oyuncu ayrıca İstanbul'un dünyadaki en sevdiği şehirlerden biri olduğunu söyledi.* "Bait"
15
Tülay Özer de aramızdan ayrılmış.Onun ve Zerrin Özer'in söyledikleri şarkılar belleğimden hiç gitmediler.Fatih'teki evimizde onları art arda dinlerdik, Selim çok severdi. Sanatçı da Selim de nur içinde yatsınlar.Türkiye'nin bütün kentlerinde sanat etkinlikleri yapılacağını Kültür ve Turizm Bakanı
14
Kış turizminin gözde ili Kars, son yıllarda gastronomi tarafıyla da turist çekiyor. Bu gelişmede emeği olan bir isimle; Kars'ın ilk kadın girişimcilerinden, pek çok ödül sahibi, Kaz Evi işletmecisi Nuran Oğuz Özyılmaz ile beraberiz. 'Nuran Abla' olarak bilinen Özyılmaz bileziklerini satarak oluşturduğu ilk sermayesiyle iş hayatına adım atıyor; babaannesinin yöresel tariflerini yaptığı esnaf
14
Okuma, yazma, dinleme, konuşma deyip geçmeyin. Her biri birbirinden önemli.Okuyarak ya da dinleyerek küpü doldurur, ondan sonra konuşur ya da yazarsanız bir etkisi olur. Yoksa konuştuğunuzla kalırsınız.Çok iyi bir dinleyici, çok iyi bir okur ve çok güçlü bir kaleminiz de olsa bile yeri geldiğinde etkileyici bir konuşma yapamadığınızda derin hayal kırıklıkları yaşanabiliyor.
13
Türkçülüğün iki yönü vardır: Korumak ve yükseltmek. Korumak, Türk'ü ve Türk'ün değerlerini korumaktır. Bu konuyu başka bir yazımda ele alacağım. Bu yazının konusu, Türk'ü ve Türk'ün değerlerini yükseltmektir. Kısaca, Türkçülüğün hedefi üzerinde duracağım. Hedef, çok defa ülkü sözüyle de ifade edilir. Ülkü veya hedef deyincc hemen Turan akla geliyor. Türk
13
Türkler, varlıklarına dair anlamlı izler bulduğumuz erken tarih dönemlerinden itibaren yaşadıkları coğrafyanın dayattığı koşullar yüzünde birlikte yaşama formlarını geliştirmiş topluluk olarak bilinirler. evrelerindeki çeşitli toplulukla iş birliği yapmaktan çoğu zaman kaçınmamış oldukları da bilinen bir gerçektir. Diğer yandan farklı etnisiteler ve kültürlerle iç içe yaşayarak sürekli ilerleyerek
13
Roma İmparatorluğu yıkıldıktan sonra Avrupa'yı tek bir devlet çatısı altına toplamakla ilgili birçok proje yapıldı. 17. yüzyılın başlarında Fransa'da yapılan ilk projeye göre Türkler, bir yıl içinde ya Hıristiyan olacaklar ya da Asya'ya sürüleceklerdi. Türkler sürüldükten sonra, Rusya'nın da dışarıda bırakıldığı bir "Avrupa Hıristiyan Cumhuriyeti" kurulacaktı AB Komisyon
13
Bir elinde kruvasan, diğerinde kahve, Tiffany'nin vitrinine bakarak kahvaltı eden Audrey Hepburn karesini hatırlar mısınız Amerikan edebiyatının çığır açan yazarlarından Truman Capote'nin "Tiffany'de Kahvaltı" adlı romanından aynı adla uyarlanan filmin açılış sahnesidir bu. Hepburn'ün canlandırdığı Holly Golightly, ikonik siyah elbisesi, aynı renk eldivenleri, inci
12
Gerçek sarışınlar ülkemizde yüzde dörtmüş. Finlandiya'da yüzde seksen yedilerde. Fakat etrafa bakıyoruz, ne çok sarışın var... Japonya atom bombası atılıp işgal edilince, Japonlar estetisyenlere koşmuşlar Amerikalıya benzemek için. En çok nerelerini estetik yaptırmışlar onu romanımda söyledim, burada yakışık almaz şimdi...
12
İskoç rock ekibi Twilight Sad'in "It's The Long Goodbye" adlı yeni albümüne The Cure'dan Robert Smith gitarıyla konuk oluyorİskoç rock ekibi Twilight Sad'i 2000'lerde severek dinledik. Sonra nedense selamı sabahı kestik. Bir süre önce yeni albüm haberlerini duyunca yeniden dinlemek için kenara ayırmıştım
11
© 2025
