(https://www.gettyimages.com/photos/albert-memmi; 28.7.2026) Tunuslu / Fransalı Yahûdi ictimâiyâtçı ve edebî muharriri Albert Memmi (Tunus, 15.12.1920 – Pâris, 22.5.2020)... *** Kültür ik̆tibâsı (acculturation)
2
İstanbul Tiyatro Festivali 30 yaşında... Bir festival için yalnızca bir sayı değil bu; İstanbul'un kültür-sanat hafızasına düşülmüş kocaman bir not. İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) tarafından 22 Ekim-3 Aralık tarihleri arasında, Mehmet Birkiye küratörlüğünde düzenlenecek festivalde Türkiye'den ve yurtdışından 17 tiyatro, performans ve dans yapımı izleyiciyle buluşacak.
62
Köşe yazısı saat 11'de sitemizde olacak. Reklamsız Sözcü üyelerimiz ve ücretli X üyelerimiz yazıya erken erişim sağlayabilir.
62
Sanatçı ve akademisyen Hüsamettin Koçan'ın Anadolu'nun en ücra köşelerinden birinde, doğduğu ve çocukluğunun geçtiği Bayburt'un Bayraktar köyünde kurduğu Baksı Müzesi yoğun programıyla büyük kentlerdeki müzelerden geri kalmıyor.Yıl boyu açılan sergileri, söyleşi ve panelleri, yöre insanıyla etkileşim içindeki etkinlikleriyle bozkırda bir kültür vahası olarak parlıyor.
56
İyi akşamlar sayın ve sevgili öğretmenim, Nasılsınız Anımsarsanız, uzunca bir süre önce yazışmıştık. Bugünkü Cumhuriyet'te (4 Eylül 2026 Cuma) "Okuma Kültürü" başlıklı yazınızı okuyunca bende uyanan çağrışımlar eşliğinde size yeniden yazma gereksinimi duydum. Her yazınızdan ayrı bir bilgi ve haz aldığımı
55
Haldun taner'in edebiyatımızdaki yeri birçok türü içerir. Mizah onda gerçekliğin arkadaşıdır. Gazete yazılarından oyunlarına, öykülerine kadar konusu ve tipleri hemen her yerde rastladığımız insanlardır. Görünenin arkasındaki gerçekçilik belirir. Dikkatli bir okur, bu ayrıntıyı fark eder.Ayşegül Yüksel'in Haldun Taner Tiyatrosu bu ögelerin toplamını içermektedir.
55
Eğitimde PISA fırtınası esiyor. Peki, PISA nedir, ne değildir"Eğitimde çağ atladık" diyenler gibi eğitimin sorunlar içinde boğulduğunu iddia edenler de var. İsterseniz önce gelin "PISA nedir, ne değildir" sorusuna cevap arayalım, sonra da pedagojik çerçevenin dışına çıkmadan yapılan kurumsal değerlendirmelere bir göz atalım.Uluslararası
55
Türkiye PISA'da büyük başarı yakaladı ve rekor yükselişe imza attı. PISA 2025'teki başarının nedenlerini Bratislava'da sıcağı sıcağına anlatan Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, ortaya konan başarı tablosuna yönelik kuşkulu ve eleştirel yaklaşımları da yanıtladı...OKULLARI OECD SEÇİYOR"Örneklem tespitini sadece OECD ile yani PISA
54
18 Eylül Jimi Hendrix'in ölüm yıl dönümü. 1970'te 27 yaşında vefat eden, toplam dört yıl sürebilen müzik kariyeriyle tarihin en yetenekli ve etkili gitaristlerinden biri olmayı başaran, 20'nci yüzyıl müziğinde çok önemli bir devrimi, çağdaşı olan büyük gitaristlerden önce gerçekleştiren ve neredeyse hepsini kendine hayran bırakan Jimi Hendrix'i iki satırda da olsa hatırlayalım.
54
Millet olmak tasada kıvançta bir olmakla tarif edilir. Son zamanlarda en çok sorduğum soru bu sade tariften gelir. Aynı şeylere sevinen, aynı şeylere üzülen yekpâre, muazzam bir topluluğa millet denirse biz öyle miyiz Bu sorunun cevabı millî meselelerde, özellikle dışarıya karşı tutum alışlarda yüksek seviyede görülür. En kolay anlaşıldığı millî maçlarda gösterilen davranışlardır.
59
Son yıllarda dünyanın karşı karşıya kaldığı krizlere birlikte bakıldığında dikkat çekici bir değişim görülüyor. İnsanlık tarihinde savaşlar, ekonomik krizler, salgınlar, doğal afetler veya toplumsal sorunlar elbette yeni değil. Ancak günümüz krizlerini geçmiştekilerden ayıran önemli bazı özellikler var. Birincisi, sorunlar giderek daha fazla alanı aynı anda ilgilendiriyor ve bu nedenle daha
59
Şebnem Ferah ile 21 yıl boyunca aynı sahneyi paylaşan gitarist Metin Türkcan'ın "Sahnede kaydımı kullanıyorlar, etik mi" sorusu geçen haftaya damgasını vurdu. Müzisyenlerin telif haklarının uzaya kadar devredildiği ortaya çıktı.Metin Türkcan, geçtiğimiz hafta Şebnem Ferah'ı etiketleyerek bir soru yöneltti: "2017'de yollarımı ayırdığım grup, sanatçı veya oluşumun
58
İzmir'deki Nâzım Hikmet sergisinden sonra rüzgâr beni Bodrum-Gümüşlük'e attı. Yaşam kimi zaman, size "İyi ki yaşıyorum, iyi ki yaşıyorum" dedirten anlardan ibaret olabiliyor. O anı ya da o anları yaşamanın mutluluğu, yeryüzündeki ve ülkemdeki tüm yanlışları, haksızlıkları, ayrımcılıkları, rezillikleri unutmanıza değil, onlara karşı direnmenize yol açabiliyor.
58
Grammy ödüllü ABD'li rap sanatçısı Macklemore, İngiliz müzisyen Ed Sheeran'ın ABD turnesi kapsamında stadyumu dolduran binlerce kişinin karşısına geçti ve amfiyi sarsan o iki kelimeyi haykırdı: "Özgür Filistin!"Filistin'e destek amacıyla çıkardığı "Hind's Hall" parçasını seslendirmeden hemen önce mikrofonu eline alan sanatçı, duruşunu
58
Köşe yazısı saat 11'de sitemizde olacak. Reklamsız Sözcü üyelerimiz ve ücretli X üyelerimiz yazıya erken erişim sağlayabilir.
58
Yazı yazarken teknik direktörlerin trajik sonlarını Fatih Tekke'nin yol ayrımı üzerinden ele almayı istemiştim ancak yazı çok uzun olunca yazıyı biraz daha sadeleştirme ihtiyacı hasıl oldu. Başta sorul olarak teknik direktörlerin kıyımını kanama üzerinden ele almak makul gelirken sonra meseleyi biraz daha demleyince başlığı yazının içine çekmek daha makul geldi. Bu girizgâhı yapma ihtiyacı
56
Her şey birbirine girmiş, kurguyla gerçek arasındaki ayrım giderek silikleşmiş durumda. Eğitim dünyasında da bu bulanıklıktan faydalanma fırsatçılığı gün be gün artıyor. Öğretmenlik, insanlık için ve daha özelinde bir toplum için en stratejik, en öncelikli meslektir. Ancak bugün bu meslek alanında "öğretmen olmayan öğretmenler" diye ifade edebileceğim ciddi bir kitle oluşuyor ve bu kitle giderek büyüyor.
55
Zaman zaman çeşitli mecralarda FETÖ bağlantılı itiraflar önümüze düşmekte. Yakın zamandaki itiraflardan birisinde, askerî okullara yıllarca nasıl soru çalarak öğrenci yerleştirildiğinden bahsediliyordu. Bu tür itirafların çoğunda samimi bir pişmanlık görmediğimi belirtmem gerek.FETÖ'nün yaptığı hilenin aslında çok daha farklı ve komplike bir yüzü var. Bu soru çalarak,
72
Cemil Meriç Türkiye'mizin mümtaz mütefekkirlerinden, müstesna münevverlerinden, kıymetli mütercimlerinden ve seçkin müelliflerindendir. Ülkemizin yol açıcı, yön gösterici, ikazlarıyla topluma istikamet çizen fikir, sanat, edebiyat üstatlarımızdandır. Sadece bir neslin değil nesillerin üzerinde büyük emeği, hakkı, katkısı vardır. Onu her zaman rahmet ve şükranla anmak; aziz hatırasını geleceğe
68
Hissediş düşüncenin gözüdür. Duygular köreldiğinde fikirler yolunu şaşırır. Akıl karanlıkta kendine yol bulmaya çalışırken hissedişin o keskin ışığına ihtiyaç duyar. İşte bu yüzden hissediş derinliği kaybolduğunda fikrin ferasetle kurduğu ilişki de devre dışı kalır. Akıl için bir koltuk değneği değildir yürek, tam da onun bıraktığı yeri dolduran, onun bittiği yerde devreye giren, onun çaresizliğine
64
3 Kasım 1948 günü Cumhuriyet Gazetesi'nin ikinci sayfasında emekli süvari subayı Behçet Bağatır'ın bir mektubu yayınlanır ve şöyle bir çağrıda bulunur: "...birkaç senedir ağır bir hastalıktan dolayı evinde yatıyor. Bu kahraman komutana - eşi de vefat ettiğinden dolayı – ordudan verilmiş bir er hizmet ediyor. Hafıza ve zekâsı idrak ve mütalaa hassaları tam yerinde olan bu fedakâr
64
Servetin kaynağının belirlenmesi yanında, belki daha önemli bir nitelik gösteren, onun gerçekleştiği alanların önemli bir işleve sahip olduğunu göz önünde tutmak gerekmektedir. Her şeyden önce servet olgusu ya da olayı mahiyeti ve niteliği gereği iktisadi ya da ekonomik olarak adlandırılan alana aittir. Ancak servetin, bir ölçü ve değer olarak konu edilmesi, anlam kazanması, tanımlanması,
63
Chevrolet Bel Air kadar Chevrolet Impala da yaygındı. Chevrolet Impala'nın Aspen yeşili, dağlık yeşili, buz mavisi, liman mavisi, taç safiri, gotik altın ve Inca gümüşü '59'lardaydı. Ama '60 model yıllılarında daha fazla renk seçeneği vardı.Geçen haftaki zamanda yolculuğumda en son Kızıltoprak mahallindeki Depo
60
Bugün 9 Eylül 2026; İzmir Marşı'ndaki ifadelerle İzmir'in dağlarında çiçeklerin açtığı, bozulmuş düşmanların yel gibi kaçtığı gün; bugün güzel İzmir'imizin kurtuluşunun 104. yıl dönümü... 15 Mayıs 1919'da İzmir'in işgali kararı, İngiltere'nin aldığı, Fransa ve ABD'nin de kabul ettiği bir karardı. Ayrıca İzmir'in işgali sadece İzmir'le
60
Dün müzik dünyasında hangi değerlerin öne çıkarılması gerektiğini anlatan Spotify, bugün aynı dinleyiciye konser bileti satmanın hesabını yapıyor. Editoryal güç, dinleme verisi ve şimdi bilet... Bir müzik platformu için biraz fazla güç değil mi Spotify son dönemde müzikten çok başka meselelerle gündeme geliyor. Kısa süre önce editoryal tarafta LGBT görünürlüğü ve destek mesajları üzerinden
41
Michel de Montaigne'nin Denemeler'ini kitaplığımda arayıp buldum. Nihayet, İsmail Yerguz'un çevirisiyle eksiksizce okuma imkanına kavuşmuştuk onu. Nicedir dostluk üzerine düşünüyorumdum. Araba kullanırken, vapurda yolculuk ederken, mevsim geçişlerindeki ince detayları düşünürken. Fakat en çok da etrafımızı çeviren insan ilişkilerine dikkat kesilirken daha bir meşgul oluyordum.
69
Bilkent Üniversitesi Müzik ve Sahne Sanatları Fakültesi Tiyatro Bölümü, genç tiyatro yazarlarını desteklemek için nicedir sahne olanaklarını ve yetiştirdiği oyuncuları yeni üretilmiş oyunların yapımları için seferber ediyor. Bölüm başkanı Jason Hale'in yönetimini üstlendiği Bilkent Uluslararası Laboratuvar Tiyatrosu (Bilkent International Laboratory Theatre/BILT) yeni oyunu "İki" ile 21 Ağustos'ta seyirci karşısına çıktı.
65
Kamu ihaleleriyle büyüyen yandaş beş büyük holding, ihale zengini fakat vergi fakiri. Sözcü TV'de konuşan Özgür Özel: "Hiç vergi vermeyenler var. Bu beşli çete denen 43 şirketin 38'i geçen sene sıfır lira vergi vermiş." (9/05/2025)Halk, ekmeğe bile vergi öderken, bu şirketlerden, devlete tek kuruş vergi damlamamış! Bir kısmı zarar beyan etmiş; bazısı da vergiden "muaf" tutulmuş.
64
Bazı kitaplar vardır, devrinde olduğu gibi asırlar sonra da etkisini sürdürür ve milletler için değerini muhafaza eder. Bu tür kitaplar tarihin onlara bahşettiği şansın yanında büyük bir çalışma, ilim ve mücadele sonucunda ortaya çıkmış, takdim edildikleri kişilerce hürmete layık görülmüş, ismi memleket aşırı coğrafyalarda da tanınır bilinir olmuştur. Öyle ki, aradan yıllar geçmesine rağmen
63
Birden bire...Bir tesâdüf, plansız bir karşılaşma ile başlayan serüven. Rastlaşmak böyledir. Kalbi derinden etkiler, izi kalır böyle rastlaşmaların. Tesadüf olsa da her şeyin kader çizgisinde olduğunu unutmamak... Öyledir de her şey kaderde sabittir. Bir diğer kelime ise eski. Eskiden her şey daha güzeldi, denir. Hep böyle söylenir. Eski özlenir, nostaljik
72
Bediüzzaman Said Nursî Hazretleri 31 Mart Vak'ası'nın ardından İttihad-ı Muhammedî Cemiyeti üyeliği ve isyana destek verme suçlamalarıyla 1909 yılında Divan-ı Harb-i Örfî, yani zamanın sıkıyönetim mahkemesinde idam talebiyle yargılanmıştır.Beraatle neticelenen bu yargılama günümüz hâdiselerine yüz yıl öncesinden ışık tutmaya devam etmektedir. Bediüzzaman, emsalsiz
69
Samoslu Pisagor'un icat ettiği o meşhur adalet kupası/bardağı, fizik kurallarının yaramaz bir cilvesi olmaktan ziyade, insanlığın bitmek bilmeyen ihtiraslarına karşı yontulmuş sessiz bir ihtar niteliğindedir. Bardağın ortasındaki o ince ve kesin sınır çizgisi ne eksik ne de fazlayı, tam kararında olanı
67
Akşamın sonunda kızlar birbirlerine sarılırken ekrana bakıp uzun süre gülümsedim. Bazen insanın memleketiyle ilgili iyi bir şeye ihtiyacı oluyor. Fazla söze, büyük cümlelere gerek kalmadan sevineceği bir şeye... Filenin Sultanları bunu yine yaptı. İtalya karşısında maç boyunca gidip geldik. Bir sayı geliyor umutlanıyorsunuz, ardından
66
Yaz boyu seyrek seyreden İstanbul trafiği geçtiğimiz hafta yeniden yoğunlaşmaya başladı. Yazlıkçılar yazlık, deniz, kum ile vedalaşmaya; köylüler bağlarını, bostanlarını bozup araçlarının bagajlarına kışlık erzaklarını doldurup köylerinden ayrılmaya başladı. Her ayrılma ve veda büyük şehirlere yol almak demek. Bundan en çok payını alan da İstanbul.İstanbul reklam
64
İyi bilim kurgu okumayı seviyorum, hele de zamanın ruhunu yakalayan romanları özellikle radarımda tutuyorum.Sierra Greer'in "Annie Bot"u, yapay zekâ çağının en çarpıcı romanlarından biri.Kusursuz bir sevgili olmak üzere tasarlanan Annie'nin zamanla arzu etmeyi, sorgulamayı, kıskanmayı, utanmayı ve en önemlisi "hayır" demeyi öğrenmesi üzerinden aşk, sahiplik, kadınlık, özgür irade ve iktidar üzerine son derece rahatsız edici sorular soruyor.
62
Scott Bessent ile Kevin Warsh'ın faizler hakkındaki görüşleri ilk bakışta birbirine zıt görünüyor. Oysa bu farklılık, aynı teknolojik dönüşümün farklı zaman dilimlerine bakmalarından kaynaklanıyor olabilir. YZ yatırımları bugün sermaye talebini üretkenlikten daha hızlı artırırken reel faizleri yukarı itebilir; fakat yeni altyapının kurulması ve teknolojinin ekonomiye yayılmasıyla üretkenlik
50
Bazı sözler insanın içini aşan bir yerden gelir.Bir sır gibi iner gönle."Derman arardım derdime, derdim bana derman imiş."Bu ses Niyâzî-i Mısrî'nindir.17. yüzyıl Malatya'sında başlayan bir yolculuk... Medresenin disiplinli bilgisiyle yoğrulmuş, fakat öğrendiklerinin ardında daha derin bir hakikatin peşine düşmüş bir gönül.
80
Yıllar evvel, göreve başlayan bir bakanın hanımına, bir grup akademisyen hanım, "hayırlı olsun" ziyâretine gitmiş. ("Akademisyenler, böyle saçma bir şeyi niye yapıyorlar" sorusu dilimin ucuna geldi ama anlatıcı bozulmasın diye sormadım.) Hoşbeşten sonra içlerinden birisi, gaflete düşüp yüksek tahsili olmayan bakan eşine, uzmanlık alanını sormuş. Bakan eşi, başlamış saymaya:
76
Sosyal medyanın olmadığı zamanlarda televizyonlar vardı; televizyondan önce de radyo... Biz bu dönemin, yani 80'ler kuşağının çocuklarıyız. Bu kuşak için televizyon muhteşem bir şeydi. Ancak bizim evimizde televizyon yoktu, bir yakınımızın evinde vardı. O zamanlar televizyona "resimli radyo" denilirdi. Yakınımızın evine gider, televizyon izlerdik. Cihaz ahşap bir dolabın içindeydi
75
Ruhumun derinliklerine hapsedilmiş gözyaşları gibi yaşananlar.Hasretin, özlemin, firâkın yakıcılığında sıkıştırılmış mengenedeyim. Ayrılık hep böyle yakıcı mıydı Vuslat, hep böyle uzakta mı Rüzgâr, hep bir yerlerden gül kokusu taşıdıkça, buhurdan gibi tütecek mi gönlüm Derin derin uzaklara daldıkça istemsiz dökülecek mi kalemimden cümleler Ya içimdeki burukluk Ona söz geçecek mi
75
© 2025
