Kültür-Sanat

Peştamalın ederi, insanın değeri

Bir şeyin ederini bilmekle değerini bilmek arasında görünüşte küçük, fakat toplumsal hayat bakımından oldukça büyük bir fark vardır. Eder, bir şeyin belirli bir değişim düzeni içerisindeki karşılığıdır; değer ise o şeyin bizim için, içinde bulunduğumuz kültürel ve toplumsal dünya bakımından taşıdığı anlamla ilgilidir. Ederin hesabı yapılabilir, karşılaştırılabilir, sıralanabilir, hatta bir

Mehmet Biten

Narsist anne ve babaların en belirgin 5 özelliği

Narsist babaların en belirgin 5 özelliğine bakalım... Bir çocuğun hayatındaki ilk otorite figürlerinden biri babasıdır. Onun bakışı bazen dünyaya açılan ilk pencere, onayı ise yıllarca peşinden koşulan görünmez bir madalya olur.Ama bazı babalar çocuklarını oldukları kişi olarak değil, kendilerinin bir uzantısı olarak görür. Burada "narsist" derken bir kişiye uzaktan klinik tanı koymaktan değil; sürekli tekrarlanan narsistik davranış örüntülerinden söz ediyorum.

Ebru Doğdu

Tilbe Saran...

İKSV İstanbul Tiyatro Festivali 30. yılını kutluyor. Bu bağlamda, geçtiğimiz günlerde yapılan basın toplantısında bu yılın Onur Ödülü sevgili Tilbe Saran'a sunuldu. Onun yıllara dayanan başarılarını, yüzündeki ve sesindeki anlamlı güzelliğin nasıl da sanatına yansıdığını düşündüm töreni izlerken. Tiyatroya gönül verdiği ve ilk kez Kenter Tiyatrosu'nda profesyonel

Dikmen Gürün

Andre Gide'in Günlüklerini okurken...*

Andre Gide'in 'Günlük'leri nihayet Orçun Türkay çevirisiyle tamamlandı. İlk cilt 1887-1925 arasındaki notlardan oluşuyordu. İkinci cilt ise 1926- 1950 yıllarına yayılıyor. İlk elde düşünüyor insan hangi zaman dilimi daha ilginç ve çalkantılı diye. 1887'den 1925'e akan vakitte sanki sadece dünya değil evren fikri de değişiyor. Ne var ki 2. Dünya Savaşı ve sonrası da az baş

Ömer Erdem

Yaparsaaa...

"Hakikî vukuâtı kaydeden tarih, hakikate en doğru şahittir." (Bediüzzaman)Üstadın "hakikî" kaydı, bir ikazdır: "Dikkat, hayalî vukuâtı kaydedenlere kanmayın!" Resmî tarih anlayışı geldi aklıma. M. Kemal'in çocukken tarlada kargaları kovaladığı gibi çok ehemmiyetli(!) vukuât, 10 Kasımlarda bilhassa anlatılırdı. Böyle

Nahit Topaloğlu

Pusudaki Kurtlar Vadisi

Bir dönem Türk televizyonlarında fırtınalar estiren Kurtlar Vadisi, sadece izlenme rekorları kıran bir yapım olmakla kalmadı; toplumsal ve siyasal hafızamıza attığı çentiklerle derin bir tartışmanın da fitilini ateşledi. Bencileyin hiç izlememiş birinin bile sokaktaki yansımasından kaçamadığı dizinin tekrar bölümleri bugün hala yayında...Kurtlar Vadisi'ni bunca popüler yapan neydi, bakalım:

Bedir Acar

Mustafa Kemâl'in uydurma şecereleri ve hakîkî mensûbiyeti (390)

Türk gibi görünerek gözleri boyanmalıdır! Sabataîlerin bu Âmentü metninde ayrıca şu emir de vardır: "[18 Emrin] on altıncısı şudur ki Türklerin âdetlerine riâyete îtinâ edilsin; zîrâ bu sûretle onların gözleri kör edilecekdir! Ve Ramazan orucunu tutmak için sıkıntıya girmesinler! Kezâ onların şeytan için kesdikleri kurban

Yesevizade Alparslan Yasa

Asrın bisikleti

Faşistlik, şimdilerde kokarca ismini verdikleri başta fındık olmak üzere bütün tarımsal üretimi tehdit eden böcek gibidir. Kuluçkaya yatar ve uzun süre kendini belli etmez. Yok gibidir. Kime sorsan inkâr etmek suretiyle üstesinden gelebileceğini zanneder. Kış mevsiminde kuytuya çekilir, ilkbaharda sezona hazırlık yapar, yazları işini görür ve sonbaharda verdiği hasarın tespitini yapanları

İshak Koç

Birleşip Dirilecek Olan İslam Değil, Müslümanlardır!

"İslam birliği" denildiğinde çoğu zaman iyi niyetli fakat kavramsal olarak problemli bir ifade kullanılır. Çünkü İslam'ın birliğe ihtiyacı yoktur. İslam zaten birdir. Tevhid birdir, vahiy birdir, Kur'an birdir, Allah birdir. İslam'ın hakikati parçalanmış değildir ki yeniden birleştirilsin. Dağınık olan İslam değil, Müslümanlardır. Eksik olan İslam değil, Müslümanların İslam karşısındaki duruşudur.

Fatih Yüksektepe

Okullar açılırken müdürlerin hâli

Eylül ayında bir heyecan başlar. Ülkemizde milyonlarca öğrenci okul sıralarını doldurur. Okula yeni başlayanların heyecanı, ara sınıftaki öğrencilerin heyecanı, ailelerin okul için ayırdıkları bütçeler, gezilen kırtasiyeler, alınacak kitap listeleri, çantalar, formalar... Tüm bunların piyasaya yansıması, hepsi bir başka fotoğraf sunar bize. Bir de öğrencilerini

Ali Bal

Tanpınar'dan Bergson ve Schumpeter'e imtidat kavramı: Değişerek...

İçinde yaşadığımız çağ, bireysel hayattan mesleklere, siyasetten ekonomiye ve ahlaki değerlere kadar uzanan geniş bir alanda büyük bir belirsizlik ve dönüşüm yaratıyor. Böyle dönemlerde toplumlar iki zıt hataya düşebiliyor: Geçmişe kapanarak değişimi reddetmek veya yenilik adına geçmişle bütün bağlarını koparmak. Oysa sağlıklı toplumsal gelişme, ne mutlak süreklilikte ne de mutlak değişimdedir.

Prof. Dr. D. Murat Demiröz

Türkiye'nin PISA'sı

PISA (Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı), Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) tarafından üç yılda bir düzenlenen, 15 yaşındaki öğrencilerin "Matematik Okuryazarlığı", "Fen Bilimleri Okuryazarlığı" ve "Okuma Becerileri"ni gerçek hayat senaryolarında ne kadar kullanabildiğini ölçen uluslararası bir sınav. PISA'nın amacı

Ali Barskanmay

Boz, yap, bir daha yap

Bu hafta sözü güzel ülkemin güzel şehri Trabzon'dan açacağım. Ama anlatacağım mesele yalnız Trabzon'un meselesi değil. Bu şehir, yıllardır ülkenin pek çok yerinde karşılaştığımız bir yönetme anlayışının iyi bir örneği: Önce yap, sonra yanlış olduğunu anla, ardından başka bir proje adı altında yeniden yap. Her defasında para harca, her defasında kurdele kes, her defasında

Güven Baykan

Trump kaybederse, kim kaybeder

Köşe yazısı saat 11'de sitemizde olacak. Reklamsız Sözcü üyelerimiz ve ücretli X üyelerimiz yazıya erken erişim sağlayabilir.

Naim Babüroğlu

Dijital Çağda Hakikatin Algoritması Var mıdır

Dijital dünyada her gün milyarlarca içerik üretiliyor, paylaşılıyor ve tüketiliyor. Fakat bu içeriklerin hangisinin doğru, hangisinin yanlış olduğunu belirleyecek ortak ve güvenilir bir referans mekanizması maalesef yok. Bu bağlamda The Social Dilemma belgeselinde Weapons of Math Destruction kitabının yazarı Cathy O'Neil'in kurduğu kısa bir cümle, aslında dijital çağın en temel sorunlarından

Prof. Dr. Mahmut Özer

Şükran Soner'in ardından...

1 Eylül'de sevgili Şükran Soner'i yitirdik. Hem Cumhuriyet gazetesi hem Türkiye işçi sınıfı, emek mücadelesi, hem de 68 kuşağı için büyük bir kayıp bu. BİR RUH HALİ Bence 68 her şeyden önce bir "ruh hali"ydi. "68'liler" diye adlandırılan kuşağın birtakım ortak özellikleri vardı: Gerçek

Ayşe Emel Mesci

İki Türk sanatçıdan uluslararası temsil

Türk sanatının uluslararası alanda görünür olması her zaman gurur verici. Hele bunu kendi kültürel hafızasından beslenerek yapan sanatçılar söz konusuysa... Bu kez iki farklı disiplinden iki değerli isim, Türkiye'yi dünyanın iki önemli sanat merkezinde temsil ediyor. İlki, Türk tekstil sanatının özgün isimlerinden dokuma sanatçısı Fırat Neziroğlu.

İlker Gezici

Seni seviyorum Beyoğlu!

Geçen hafta içinden Beyoğlu geçen bir tarihi geziye katıldım.Beyoğlu'nda kendimi bir turist gibi hissettim.Beyoğlu, tarihi sokakları, kültürel zenginliği ve atmosferiyle İstanbul'un kalbidir. Gezide tarihi pasajları anlatan bir rehberin olması önemliydi.3 kuşak Beyoğlulu, profesyonel tur rehberi, eğitimci, yazar Mois Gabay

Sayım Çınar

İstanbul'un anıt çınarları: 1000 yıllık tanıklar

İstanbul'un asırlık anıt çınarları sadece birer ağaç değil; fetihten isyanlara, sevinçlerden acılara kadar imparatorluğun tüm sırlarını saklayan canlı birer tarih. Eyüp Sultan'dan Topkapı'ya, Sümbül Efendi'den Belgrad Ormanları'na uzanan bu köklü miras, ecdadın şehre bıraktığı en sessiz ama en sadık tanıkları olarak keşfedilmeyi bekliyor.

Fahri Sarrafoğlu

Bir Kur'an Dervişi: Kemal Kelleci

Kemal Kelleci Hocamızın vefat haberini aldım. Allah rahmet eylesin. Ardından bir yazıyla helalleşmek istedim. Kemal Kelleci'nin hayat hikâyesini kaleme alan bir kaynakta kendisi için "halk aydını" ifadesi kullanılıyordu. Bu tabir çok hoşuma gitti doğrusu. Biz "Kur'an Dervişi" diyoruz, onlar "halk aydını" diyor. Kavramlar bile bakış açılarımızı

Eyyüp Azlal

Saklı bahçe

HTTP/2 200 date: Sun, 13 Sep 2026 01:57:06 GMT content-type: text/html; charset=utf-8 server: cloudflare cache-control: max-age=30 expires: Sun, 13 Sep 2026 01:57:19 GMT x-lb-cache: HIT x-platform: desktop x-cf-platform: desktop content-encoding: gzip nel: {"report_to":"cf-nel","success_fraction":0.0,"max_age":604800} vary: accept-encoding age: 16 last-modified:

Coşkun Çokyiğit

Kültür sanat sezonu coşkulu başladı

Başta İstanbul olmak üzere Türkiye'nin bütün şehirlerinde kültür sanat faaliyetleri, hızlı ve coşkulu şekilde büyük bir heyecanla başladı. Ülkemizde kültür sanat faaliyetleri, sadece devlet eliyle gerçekleştirilmiyor. Osmanlı Devleti'nde olduğu gibi günümüzde de pek çok vakıf ve dernek, bilhassa kültür, sanat, ilim,

Mehmet Nuri Yardım

Utanç duygusu

Bu yazının başlığı "Bizim iki 12 Eylül'ümüz" de olabilirdi. "Utanç duygusu, vicdan ve iki 12 Eylül" de olabilirdi. Daha nice olasılıklar içinden biri olabilirdi. Ama şu son günlerde yaşadığımız gerçeklikler arasında en ağır basanı "utanç duygusu" olduğundan, bu yukarıdaki başlığı yeğledim. (Bakınız: Üsküdar, Foça ve nice il ve ilçede yaşananlar.)

Zeynep Oral

Eski libas gibi âşıkın gönlü

Daraldığında insanın içi, ne yana dönse bir taş duvara çarpar. Söz yetmez, susmak ağır gelir. O anlarda bir ses dokunur kalbe:"Eski libas gibi âşıkın gönlü / Söküldükten sonra dikilmez imiş."Erciyes'ten yükselip yüreğimize inen bu ses Seyranî'nindir.Bu toprakların duyduğu en garip seslerden biri.Garipliği,

Bekir Fuat

Voleybolcu kızlarımız

HTTP/2 200 date: Sun, 13 Sep 2026 01:57:05 GMT content-type: text/html; charset=utf-8 server: cloudflare cache-control: max-age=30 expires: Sun, 13 Sep 2026 01:57:19 GMT x-lb-cache: HIT x-platform: desktop x-cf-platform: desktop content-encoding: gzip nel: {"report_to":"cf-nel","success_fraction":0.0,"max_age":604800} vary: accept-encoding age: 16 last-modified:

Ahmet B. Ercilasun

Okullar açılırken...

Zor bir öğretim yılını geride bırakıp yaz tatiline girerken hiç bitmeyecek gibi sanıyorduk işte bitti. Yeni öğretim yılı yarın başlıyor. En zor görev yine velilerimize düşüyor. Çocuklarının geleceği için her türlü fedakarlığa katlanmakla kalmayıp daha iyisi için çırpınıp duracaklar...Sınav yarışı ise çoktan başladı. Dershaneler çoktan açıldı. En liselerin, en iyi öğrencileri

Abbas Güçlü

Vittorio Zagaia ile Pera'yı konuştuk: Bir 'Levanten'in seyir...

Dedesi Siro Adası'ndan İstanbul'a geliyor; İtalyan bir baba ile Gökçeadalı Rum bir annenin çocuğu olarak Tophane'de büyüyor. Hikâyesi 'külhanbey'lerin racon kestiği sokaklardan Haydarpaşa Limanı'na, oradan uluslararası iş dünyasına uzanıyor. DEİK Türkiye-İtalya İş Konseyi Başkan Yardımcısı Vittorio Zagaia ile hem eski İstanbul'u hem de 600 yıllık Türkiye-İtalya ilişkilerini konuştuk.

Zeynep Bilgehan

Türkiye'de radyo ve televizyonculuk

Bugünkü kuşağın ihtiyaç duyduğu alanlardan biri de 'Türk Musikisi'nin tarihidir.İşte Süleyman Erguner'in kitabı bu konuyu işliyor.Türkiye Radyo-Televizyon Yayıncılığı. İTÜ Radyosu ve İTÜ Televizyonu"Türk Musikisi"Özgeçmiş: Neyzen, Prof. Dr. Süleyman Erguner.

Doğan Hızlan

Mizah, hayatla başa çıkmanın bir yolu

Kenneth Branagh, "Mayday" filminde Ryan Reynolds ile bir araya geldi. Reynolds yapımda gizli görev sırasında Rus topraklarında mahsur kalan Amerikan Donanması pilotu Troy Kelly'yi canlandırıyor. Karşısına Branagh'ın hayat verdiği eski KGB ajanı Nikolai çıkıyor. İlk başta birbirlerine güvenmeleri imkânsız görünen bu iki adam, beklenmedik bir yol arkadaşlığına sürükleniyor... Kenneth

Barbaros Tapan

Mohaç Seferi'nde Kanuni'ye gönderilen aşk mektupları

Hürrem Sultan, Kanunî'den mektup alınca sevincini yazdığı mektuplarda mısralara döküyordu. 1526 Mohaç seferi sırasında şu mektubu göndermişti: "Canımın Parçası Sultanım, Latif sabah rüzgârı gibi merhamet artırdığı için namlı; Gönül alıcı şeker dudakları kavuşturduğu için selâm... Kanunî'nin büyük aşkı Hürrem Sultan, padişah sefere gittiğinde de devamlı yazdığı mektuplarla kendisini

Erhan Afyoncu

Mevlâna nasıl Yaşam Koçu oldu

Felsefemizin kurucu metinleri Batı dillerine aktarılırken çoğunlukla değiştirilmiştir. Edward FitzGerald'ın 1859 tarihli Hayyam-Rubaiyat baskısından, Farsça bilmeyen Coleman Barks'ın Mevlâna çevirilerine, İbn Arabî'nin Spinoza süzgecinden geçirilip panteizme indirgenmesinden İbn Haldun'un pozitivist sosyolojiye hapsedilmesine uzanan bir istismardır bu. Medeniyetimizin

Cem Sancar

Şu ara dinlemeniz gereken dört albüm

Son haftalarda yayınlanan albümler arasında dikkate değer olanlar hakkında kısa bilgiler. Dinleyecek yeni bir şey arayanlar yaklaşsın"So Much For Goodbyes" - Billy Strings (Reprise Records) Üç Grammy ödüllü 33 yaşındaki Billy Strings (William Lee Apostle), kuşağının en yetenekli bluegrass müzisyenlerinden biri. Michigan'da doğmuş,

Mehmet Tez

Meğer annem haklıymış

Kız kardeşlerimle birlikte çocukluktan çıkıp ev işleriyle ilgili sorumluluk almaya başladığımız dönemde annemin tartışılması söz konusu bile olmayan kurallarından biri de akşam yemeğinden sonra bulaşıkların acilen yıkanması, yatmadan evvel bütün evin derli toplu hâle getirilmesiydi. N'olur anne bir akşam da yıkanmasın şu bulaşıklar, sabah yıkarız; bir gece de dağınık yatalım, sabah toplarız...

Filiz Aygündüz

Bir varmış bir yokmuş...

Pertev Naili Boratav ve "Masal Babası" olarak anılan Eflatun Cem Güney'in bir zamanlar Konya'da kayıt altına aldığı o masal hafızası, aynı şehirde bu kez tuvallerin, enstalasyonların ve dijital sanatın diliyle yeniden hayat buluyor. Doğu'nun yüzyıllardır süren o büyülü sesi, bir kez daha kuşaktan kuşağa aktarılmaya hazırlanıyorHer

Hasan Mert Kaya

Karakteri görmek

18 Aralık 1941 gecesi. İskenderiye Limanı. İtalyan donanmasına ait, "maiale" adı verilen, her biri iki kişi taşıyan üç küçük torpido suyun altında ağır ağır ilerliyordu. Üç torpidodaki altı İtalyan kurbağa adamının görevi, İngiliz savaş gemilerine yaklaşmak ve gemilerin altına patlayıcı yerleştirmekti. Gece boyunca üç ekip de hedeflerine ulaştı, patlayıcıları yerleştirip

Mehmet Çelik

Gençlik: Dün ve bugün

Ordunun hekim ihtiyacını karşılamak için 14 Mart 1827'de İstanbul'da açılan Tıbhane-i Amire ve cerrah yetiştiren Cerrahhane, 1836'da Mekteb-i Tıbbiye adıyla birleştirildi. Sina Akşin'in "Akıl çağının gençleri" dediği Askeri Tıbbiyeliler, modern eğitim verilen okulda Fransız Devrimi'yle gelen özgürlük, adalet, eşitlik kavramlarını, yurdun ne demek olduğunu öğreniyor, geniş ufuklu olarak yetişiyordu.

Öner Yağcı

Ters köşenin ders köşesi şeyler

ALMAK MI VERMEK MİBirinden bir şey alırken ağırlaşıyor; verirken hafifliyorsunuz; size de öyle mi geliyor Yani almak mı rahatlatıyor; vermek mi * "PADİŞAHIMIZ BİLİR!" "Ben bilmem; padişahımız bilir." konformizminin zincirlerinden boşalmadan demokrasi, hürriyet dolmaz buralara.

Ali Hakkoymaz

Ali Haydar Haksal

Usta hikâyeci, romancı ve deneme yazarı Ali Haydar Haksal, 75 yaşında (28 Ağustos 2026 Cuma) dâr-ı bekaya irtihal etti. Vefat haberini ortak bir dost büyüğümüz telefonla bildirdiğinde çok üzüldüm, gözlerim doldu. Hastanedeyken telefonla görüşmüştük. Mesaj atmıştım, mesajlaşmıştık. Daha kaç gün oldu konuşalı mesajlaşalı büyüklerimiz tek tek gidiyor dedim kendi kendime. Hüzünlendim. Ali Haydar

Cafer Keklikçi

Bak güzellikle ver yoksa...

Başka yoldan almasını biliriz, deniyor. Kime Hem seçmene hem de muhalif belediye meclis üyelerine. Ha bir de dosyası olan belediye başkanlarına. Kırk katır mı, kırk satır mı misali. Siyasette son dönemin mottosu bu. Seçimlerin pek bir anlamı kalmadı artık. Dış dünyaya demokrasi varmış gibi göstermekten ve sözde meşruiyet

Miyase İlknur

İlkesiz siyasette hacıyatmazlar

Son dönemde siyaset erbaplarının o parti senin bu parti benim dolaşmalarına tanıklık ediyoruz. Dahası ideolojik açıdan birbirine hiç uyumlu olmayan bu yapılara geçenler altın gününe gidenler gibi musmutlu fotoğraf veriyor. Cevat Fehmi Başkut'un yıllar önce yazdığı Hacıyatmaz ise bu aktörlere tanıklık ediyor. Gerçekten de Hacıyatmaz belirli bir dönemin siyasal

Eren Aysan