Beş yıl önceye kadar Çankaya Belediyesi her Cumhuriyet Bayramı'nda her yere afişler asardı. Sonuncusu şuydu: "Kula kulluk etmeyişimizin 97. yılı kutlu olsun." "Ne söylüyor" diyenler için açayım: Cumhuriyet'ten önce dedelerimiz padişahın kölesiymiş. TRT yıllarında bu ezberlerle hemen her programımda karşılaştığım için iyi biliyorum. Kafalar hakikaten
40
Bir insan aile içinde yaşadığı sıkıntıyı anlatıyor; hemen "ikinci bir evlilik düşün" deniliyor. Bir taşınmazıyla ilgili mesele açılıyor "sat, paraya çevir ve harca" tavsiyesi geliyor. Tavsiye vermek kolaylaşıyor fakat onun neticesini yaşayacak olan yine karşıdaki insan oluyor.Her meselede yeni bir alternatif göstermek, çözüm üretmek değildir. Bazen çözüm;
38
Osmanlı İmparatorluğu'nun modernleşme tarihi çoğunlukla merkezî devletin güçlenmesi, askerî ve idarî kurumların yeniden yapılandırılması ve geleneksel güç odaklarının değişime karşı gösterdiği direnç üzerinden anlatılır. Bu anlatıda reformları gerçekleştirmeye çalışan devlet ile mevcut düzeni korumak isteyen toplumsal ve kurumsal aktörlerin, özellikle ulemanın modernleşme karşısındaki
38
Atatürk, yalnızca savaş meydanlarındaki dehası değil, Cumhuriyet öncesi ve sonrası gösterdiği devlet adamı kimliği ile de tarihe iz bırakmış ender liderlerden biridir. 22 Haziran 1919'da yayımlanan Amasya genelgesinin üçüncü Maddesinde; "Milletin bağımsızlığını, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." sözü, Mustafa Kemal'in 'Cumhuriyet'
37
Bugün, Türkiye Cumhuriyeti 103 yaşında! Kutlu olsun! Türkiye Cumhuriyeti sokaklarda, meydanlarda, dağlarda, tepelerde, ovalarda, nehirlerde kuruldu. Direnerek kuruldu. Direnerek var oldu. Bu ülkede cumhuriyet asla sokakta bulunmadı, ama sokaklarda, meydanlarda kuruldu. Onu saraydakiler değil, sokaktakiler, meydanlardakiler kurdu!
35
Köşe yazısı saat 11'de sitemizde olacak. Reklamsız Sözcü üyelerimiz ve ücretli X üyelerimiz yazıya erken erişim sağlayabilir.
33
29 Ekim 1923 akşamı Meclis'te hareketli bir ana tanıklık edilir. Anayasanın ilk maddesi olan "Türkiye Devleti'nin yönetim şekli cumhuriyettir" ifadesi 20.30'da kabul edilirken milletvekilleri de hep bir ağızdan "Yaşasın Cumhuriyet" diye haykırır. Aynı anlarda Ankara Kalesi'nde 101 pare top atışı ile Cumhuriyetin ilanı duyurulur. O günün tanığı tarihçi Enver
33
Bugün Cumhuriyet Bayramı... "Yıl, 1919/ Mayısın on dokuzu./ Uyanın Samsunlular!/ Uyumak ölüme eş,/ Diriltin ruhunuzu./ Ufukta bir gemi var!" O gemiyle " (...) umut yüklü, inan yüklü, hız yüklü;/ İçinde bu vatanın derdiyle yanan bağır,/ Kurulacak yarını düşünen baş geliyor"du... Yüzyıllarca sen "ümmetsin ümmi" kal; sen, "kul"sun denilen...
33
EDEBİYAT ve yayın dünyası entelektüel birikimi ile öne çıkan yaratıcı yazarlarından birini kaybetti dün.Can Yayınları Genel Yayın Yönetmeni, yazar, editör ve çevirmen Cem Akaş, 58 yaşında hayata veda etti.Akaş, 19 Ekim'de fotoğraf sanatçısı Esra Özdoğan ile oğlu olan 19 yaşındaki
16
Cumhuriyet'in 103. yılı dolayısıyla müzikten operaya, danstan panele uzanan özel etkinlikler düzenlenecek. Onlardan öne çıkanları hatırlatmak istedim. İstanbul Devlet Opera Balesi, Süreyya Operası'nda bu akşam "Atatürk ve Sanat" başlıklı programla Cumhuriyet'in kültür ve sanat yaşamının şekillenmesinde öncü olan Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü anarak Cumhuriyet'in
14
Türk dünyası olarak Adriyatik'ten Çin Seddi'ne uzanan geniş bir coğrafyada, binlerce yıldır biriktirdiğimiz hikayelerimiz var. Destanlarımız, türkülerimiz, sevinçlerimiz, acılarımız, göçlerimiz, zaferlerimiz ve ayrılıklarımız... Kimi zaman bir ezgide, kimi zaman bir halının ilmeklerinde, kimi zaman Aynı kökten besleniyor, zaman zaman farklı dillerin ve sınırların
13
Yayınlanmamış şarkıların röntgenini çekip dinleyicisini tahmin ettiğini iddia eden yapay zekâ uygulaması Rocketship, bağımsız müzisyene mucize mi vaat ediyor yoksa müziğin o öngörülemez ruhunu mu yok ediyorMüzik endüstrisi yıllardır aynı büyük soruyla yatıp kalkıyor: Bir şarkının geniş kitlelerde karşılık bulup bulmayacağını daha yayımlanmadan kestirmek mümkün müA&R'ların
12
İklimi müsait olmadığından mı nedir, ülkemizde sıkça rastlanmayan, olsa olsa tarihin ve talihin buradan kuş uçuşu geçerken tohumlarını tesadüfen bıraktığı nadir bir aydın tipi var. Bu aydın tipinin birincil özelliği kendine yetmesi, başkalarına çok da ihtiyaç duymadığı için daha baştan, en baştan kendini yalnızlığa mahkum etmesidir. Kendine yettiği ve başkalarından gölge etmemesi dışında hiçbir
50
Şair İsmet Özel'in şu mısraı ne kadar anlamlı ve güzeldir: "Ölüyoruz, demek ki yaşanılacak." Dünya dağdağasından kurtulup ahiret yurduna göç etmenin güzelliği, ancak bu kadar veciz anlatılabilir. Bu misafirhaneden ebedî âleme doğru yola çıkanlar kervanına, muhterem Özcan Ergiydiren de katıldı. 1960'lı yıllarda mütefekkir yazar Sâmiha Ayverdi'nin çevresinde halkalanan
45
"Adalet ve adaletsizlik üzerine düşünelim", diyor, iki bin beş yüz yıl önce yaşamış olan Aristoteles "Nikomakhos'a Etik" (çev. Saffet Babür, Hacettepe Üniversitesi Yayınları, Ankara 1988)'inde. Adaletin ve adaletsizliğin hangi eylemlerle ilgili olduklarını, adaletin nasıl bir "orta" olduğunu, "hakkın" da nelerin ortası olduğunu, adı geçen eserinin
44
Toplumlar bir arada yaşayabilmek için ortak bir anlam dünyası oluşturmak zorundadır. Bunu yaparken bu bağın gerçeklerle birebir örtüşmesi gerekmiyor. Pek çok mitos, gerçekliklerinden bağımsız olarak toplumları bir arada tutar ve birbirini hiç tanımayan insanları aynı hedefler etrafında bir araya getirir. Burada önemli olan ortak hedefin kucaklayıcılığıdır. Biz çoğu kez sanıyoruz ki ortak kimlik saf bir durum.
44
Nostaljiye hayır demem de, benim yazdıklarım kimilerinin iddia ettiği gibi bir geri dönme teşebbüsü değildir. Aksine kaybettiğimiz İstanbul medeniyetinin çocukluğuma ve gençliğime temas eden kısmını, gün gün, hafta hafta, ay ay ve yıl yıl kayda geçirip, yeniden inşâ etmektir. Ben bir kültürel hâfızanın peşindeyim. Mâzînin duygusal köklerim olduğundan hiç kuşkum yok ama kaybettiğim
44
Taylan'lar Selânik'de Yâkûbî alt cemâatinin bir mahallesine mensûblar Resmî tercümeihâl̃inde, babasının, Selânik Nüfûs Nezâreti Başk̃âtibi olduğu kaydedilmiştir. Binâenaleyh yukarıda naklettiğimiz vefât haberlerinde belirtildiği gibi, babası, "Nüfûs Nâzırı", yânî "Nüfûs Müdürü" değildi. Resmî tercümeihâlinde
43
Futbolun üç puanlık hesabından El Clasico'nun büyük rekabetine, Formula 1'in saniyelerle ölçülen strateji savaşına uzanan bir hafta... Öncelikle bu hafta Süper Lig'de derbi haftasıydı. Ve derbiler şampiyonluk yollunda önemli kilometre taşlarıdır. Süper Lig'de zirve yarışında bu sene daha çok rekabet var ve erkenden hata payı azalıyor. Kim daha az hata yaparsa ipi göğüsleyecek...
31
Yapay zekâ ve 10 yıl içerisinde yeni bir çığır açması beklenen "süper yapay zekâ" eski dünyayı, bilimi, teknolojiyi, yaşam koşullarını ve en çok da meslekleri çok farklı bir boyuta taşıyacak.Elbette bu değişim bir anda olmayacak ama görünen o ki birkaç nesil sonrası, 1900'lü yılları, hatta 2000'li yılların başını eski çağlar olarak nitelendirecek günler yaşanırsa hiç şaşırtıcı olmaz.
25
Eminem'in eski çalışanı, ünlü rapçinin yayımlanmamış kayıtlarını izinsiz kopyalayıp sattığı dosyada suçunu kabul etti. Kayıtlar, sanatçının haberi olmadan dijital platformlara yayıldı. Bir sanatçı stüdyoya girer, şarkısını kaydeder ve ertesi gün yayınlar mı Bazen evet. Bazen de o kayıt aylarca, hatta yıllarca bir diskte bekler. Üzerinde yeniden çalışılır, sözleri değiştirilir,
25
Geçen haftaki Polonya ile dostluk konserinin uzak bir geçmişi vardır. Önce onlarla 2009 yılında Boğaziçi Üniversitesi Albert Long Hall konserlerinde "Chopin 200 Yaşında" başlıklı bir dinleti sunmuştuk. Şimdi 2026 yılında, geçen hafta yine bir dostluk konserinde, AKM'de onlarla birlikteydik. Tıpkı uzak bir aile ferdini karşılar gibi mutlu olduk. Konseri Bayan Marzena Diakun
22
"Hükümet şekillerinin sayılmasına gerek yok. 'Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir' Kime sorarsanız sorunuz, bu cumhuriyettir. Doğan çocuğun adıdır. Ama bu ad bazılarına hoş gelmezmiş, varsın gelmesin..." (Abdurrahman Şeref Bey, 29 Ekim 1923) Yarın Cumhuriyetimizin 103. yıl dönümü. Dile kolay! Cumhuriyetimizin
22
SANATÇI Erkan Özdilek'in Zamanın Katmanları adını verdiği sergisi Taksim Atatürk Kültür Merkezi'nde devam ediyor.30 Ekim'e kadar görülebilecek sergide sanatçının 50 yılı aşan sanat yolculuğunda farklı zamanlarda ürettiği 7 adet dev boyutlu eseri yer alıyor.Eserlerinde altın, gümüş ve petrol gibi malzemeleri yoğun biçimde kullanan
54
Ne çok yeni bina yapılmış. Bir yıl önce buralar moloz yığınıydı. Sanki madde değil zaman, beton değil gök çökmüştü. Henüz an an aydınlanıyordu ortalık. Sağ tarafa değil sol yöne gidin demişti kapıdaki görevli. Belli olmaz köpek ya da başka bir şey falan. Tamam, tam doğruca soldan gideceğim. Artık bahtımıza ne çıkarsa. Sağa sola güvenilmiyorsa ne yapalım Kendimize hürmetten geri mi duralım
54
30. İstanbul Tiyatro Festivali Strasbourg Ulusal Tiyatrosu yapımı olan "Lacrima" ile açıldı. Tiyatronun direktörü olan Caroline Guiela Nguyen'in 2024'te yazdığı ve yönettiği oyun; Avignon'dan başlayarak katıldığı uluslararası festivallerde ve Odeon, BAM, Barbican gibi tiyatrolarda ses getirmiş bir çalışma. Ne güzel ki bu yıl da ENKA Sanat'ın
51
Neye ne kadar yakınlaşması gerektiğini bilmeyen doğal olarak ajanslara, televizyonlara, meclis araştırma komisyonlarına düşer. Bunun ciddi bir düşüş olduğunu, öyle insanın dünyaya gönderiliş biçimini andırır şekilde tezahür etmeyip mazeretler üretilemeyeceğini, pekâlâ sonundaki hüsranla karşılaşanın iflah olmayacağını anlayamayan insanlar, keşke oradan bize de bir pay düşse diye umarak içsel
50
Hilmi Ziya Ülken meşhur "Aşk Felsefesi" kitabında "Alemin mihrakı insandır." diyor ve devam ediyor "İnsan ise her şeyden önce ahlaki varlıktır. İnsan; bedeniyle, doktrinleriyle, mevhumeleriyle de insan değildir. Doymak bilmez bir eylem kaynağı olan İhtirasından kurtulmuş kişiliği ile insandır." 21. asrın insanı ihtirasın eseri ve esiridir. Konfor
63
TÜYAP Denizli Kitap Fuarı, 17-25 Ekim tarihleri arasında EGS Fuar Alanı'nda kapılarını açtı, Ege Bölgesi'ne yeni bir soluk getirdi.Türkiye Yayıncılar Birliği iş birliği ve Denizli Büyükşehir Belediyesi'nin destekleriyle düzenlenen organizasyon, ilk yılında dikkatleri üzerine çekti.İstanbul ve Adana'nın ardından artık Denizli'de kitap fuarına ilgi büyüktü. Umarım bu kitap fuarı da uzun soluklu olur!
61
1908'de başlayan yıkım sonunda, Türkiye'de madde olarak çok az şey kaldığı gibi, manevi olarak da pek çok değerin kaybedildiği aşikârdır.Osmanlılar hep üç kıtada at koşturan kahramanlar olarak tanınır ama, geri planda da muazzam bir ahlak nizamı ve medeniyeti meydana getirdiği pek nazar-ı dikkate alınmaz...Bugün kimse,
49
2026 Nobel İktisat Ödülü'nü Robert E. Hall ile paylaşan Michael Woodford, modern para politikası teorisinin önde gelen isimlerinden biridir. Woodford'un çalışmaları, Keynesyen iktisadın temel sorularına neoklasik yöntemlerle cevap arayan Yeni Keynesyen yaklaşımın gelişmesinde belirleyici rol oynamıştır. Rasyonel beklentiler, dönemler arası optimizasyon, fiyat katılıkları ve eksik rekabet,
47
Dünkü yazım sebebiyle Kızılay eski başkanı Kerem Kınık, sosyal medya hesabından bir açıklama yapmış. Sosyal medyada olmadığım için haberim olmadı. Geç vakit haberdar edildim.Kerem Kınık'ın açıklamasını, tam okuyunca bu yazıyı hızlıca kaleme aldım.Öncelikle kendisini tanımıyorum. O da beni tanımaz. Hakkında yazdıklarım hakaret veya iftira değil. Basına düşmüş konular. Fakat haklı olduğu bir taraf var.
40
Bir resmin önünde neden dururuz Renklerine mi tutuluruz, anlattığı hikâyeye mi, yoksa kendi geçmişimizden bir şeyler mi buluruz onda Bazen hiçbirini bilmeyiz. Yalnızca bakarız. Sanatçının dünyasıyla belleğimiz arasında görünmeyen bir bağ kurulur. Resme yeniden döndüğümüzde ilk bakışta fark etmediğimiz ayrıntılarla karşılaşırız. Sanatın güzel yanı biraz da bu. Herkes aynı esere bakar ama oradan aynı duygularla ayrılmaz.
40
"Uyku girmez gözüne, gönlü viran olanın."Neşet Ertaşİçim daraldığında Gönül dağını dinlerim. Ferahlarım. "Allah var, umut var" derim. Gönül bir türküde kendi sesini duyar."Gönül dağı yağmur yağmur boran olunca / Akar can özümde sel gizli gizli..."
41
Türk tarihinde farklı boylar değişik zamanlarda ve farklı coğrafyalarda etkin olup kendi devletlerini kurmuşlardır. Türk tarihinin en büyük devletlerinden Selçuklu, Osmanlı, Safevi, Akkoyunlu, Karakoyunlu, Avşar ve Kaçar devletleri ile Anadolu, Azerbaycan, Irak ve Suriye'de birçok beylik kuran Oğuzlar, aynı anne-babanın oğulları olarak bugün Türkiye Cumhuriyeti, Azerbaycan Cumhuriyeti ve Türkmenistan'da
41
Geçtiğimiz hafta West Hollywood'daki Soho House'da, "Michael"filmi için düzenlenen özel davette Jaafar Jackson ve Colman Domingo ile bir araya geldim.Michael Jackson'ı canlandıran yeğeni Jaafar'la tanışınca, yıllardır unutamadığım Michael Jackson anımı anlattım...16 yaşındayım. İstanbul'dan Gebze'ye yeni taşınmışız.Çocukluğumdan
38
Pera Müzesi'nde açılan "Cumhuriyetin Kamera Arkası" sergisi, 1920'lerden 1950'lerin başlarına uzanan fotoğraflarla erken Cumhuriyet İstanbul'unun bilinmeyen yüzünü ortaya çıkarıyor. Gazete sayfalarına girmeyen kareler, sokaktaki insanların hikâyeleri ve foto muhabirlerinin objektifine takılan gündelik hayat, kentin çok katmanlı hafızasını yeniden okumamıza imkân tanıyor
36
İlk defa köklü bir marka kendi ürettiği eski saatlere yönelik bir yarışma düzenliyor. Vacheron Constantin ve müzayede evi Phillips iş birliğinde düzenlenen Concours d'Elegance Horlogere'in finalist listesinde 34 saat var. 1755 ile 1999 arasında üretilmiş cep ve kol saatlerinin yarıştığı organizasyona 550'den fazla başvuru geldi. Finale kalan saatler 4-8 Kasım'da
35
© 2025
