Yahya Kemal Beyatlı: "Türkçe ağzımda annemin sütüdür." derken arı duru dilimize ilan-ı aşk eyler.Onun için İstanbul; Türkçenin tecessüm etmiş eleğimsağmasıdır. Martıları bile Türkçenin cümbüşüdür. İstanbul mavisine; Türkçenin mavisi de diyebilirsiniz. İstanbul Türkçe uyur, Türkçe uyanır bu İstanbul şairimizde. Annesinin sütü
48
"Askerlikle ilgili bugünkü sâde kelimelerin ve askerî terimlerin dilimize kazandırılmasında büyük emeği geçen Harp Akademisi Komutanı Ali Fuat Erden, 2. Dil Kurultayı'nda en çok alkış toplayan hatiplerdendi. Atatürk, locasına davet ederek takdirlerini bildirmişti. Yukarıdaki fotoğraf, Harp Akademisi'ni ziyareti sırasında Atatürk'ü, General Ali Fuat Erden'le
47
1877-78 Rus Savaşı'nın sonunda imza altına alınan Ayastefanos ve Berlin Antlaşmaları ile Balkanlar ve Doğu Anadolu'da ciddi boyutta toprak kaybına uğramıştık. Balkanlarda Karadağ, Sırbistan ve Romanya'nın bağımsızlığı tanınırken, kısa bir süre sonra bağımsızlığını kazanacak Bulgaristan"Muhtar bir prenslik"hâlini almıştı. Doğu'da ise Batum, Ardahan, Kars, Oltu, Olur, Narman gibi yerler Rus işgâli altına girmişti.
45
Merkez Bankası, yılın son Enflasyon Raporu'nda önümüzdeki üç yılın enflasyon tahminlerini yukarı yönlü güncelledi. Petrol fiyatları, savaşın yarattığı belirsizlikler ve uluslararası taşımacılık maliyetleri, enflasyonla mücadeleyi giderek zorlaştırıyor. Üstelik bu kez sorun yalnızca fiyatların yükselmesi değil; üretim, istihdam ve sermaye birikiminin de tehdit altında olmasıdır. Maliyet
45
Küresel siyasetin savaşlar, enerji krizleri ve jeopolitik kırılmalarla sarsıldığı bir dönemde, insanlığın ortak geleceğini belirleyecek en kritik buluşmalardan birine Türkiye ev sahipliği yapıyor. 9–20 Kasım 2026 tarihleri arasında Antalya Expo Center'da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31), yalnızca çevresel bir zirve olmanın ötesinde, Türkiye'nin
44
Kültür, edebiyat ve düşünce dünyamızın yükselen yıldızı Yitiksöz, Kasım-Aralık 2026 etiketli 38. Sayısında son derece kritik bir temaya ayırıyor: Postkolonyalizm Özel Sayısı. Geçen sayısında koloniyalizm dosyası ile dikkatleri üzerine çeken derginin bu sayısı da çağımızın en yakıcı meselelerinden biri olan sömürgeciliği sadece tarihsel bir olgu olarak değil, günümüzde biçim
43
(Cuma günü yazılan bu yazıyı siz cumartesi okuyorsunuz.) Bugün 13 Kasım 2026, Cuma. Öncelikle geçmiş olsun. Eğer bu satırları okuyabiliyorsanız insanlık henüz tamamen ortadan kalkmamış demektir. Evet, birazdan her şeyi anlatacağım. Elektrikler, internet, su şebekesi çalışıyor. İnsanlar birbirlerine halen hakaret edebiliyor. Birileri fon vurgunundan tokatladığı parayı ufalamakla meşgul. Demek ki
41
Eskinin durağan dünyası, yerini dinamik ve her yerden, her şeyden haber alınan bir dünyaya terk etti. Ülkedeki ve dünyadaki olaylar zincirini takip etmek için gerekli olan süre, saatlere ve hatta dakikalara indi. Ve etrafımızdaki her şey, bu haberdar olmayı, bu ne olup bittiğini öğrenme alışkanlığını destekler mahiyette... Buna alışkanlık dememiz garip karşılanmamalı... Çünkü
40
Bir sanatçının plak şirketiyle sözleşmesi bittiğinde yalnızca yolları mı ayrılıyor, yoksa sesi de mi geride kalıyor Güney Koreli müzik grubu NewJeans'in sözleşmesiyle ortaya çıkan tartışma, müzik endüstrisinde yeni bir tehlikenin kapısını araladı. Yapay zekâ çağında artık sanatçının yalnızca şarkıları değil, sesi ve dijital kimliği de sözleşmelerin konusu haline geliyor. Bir
25
Bakmayın tuzu kuruların, çehreleri ve çevreleri değişse de ruhu aynı kalan üleşimcilerin homurdanmalarına. Yoksulluk ana karakterimizdir ve bu neredeyse hiç değişmemiştir. Coğrafyadan, alıp satmaktan, üretip tüketmek, biriktirip dağıtmaktan öte eldekiyle ne yapacağını bilememenin şaşkınlığı geçmeden kamu kaynaklarını adaletsizce ele geçirmeye bağlı bir karakter dönüp durmuştur. Daha Cumhuriyet'in
21
Yıl 1928... Cumhuriyet henüz beş yaşında... Anadolu, yıllarca süren savaşların yorgunu... Köylü, toprağından ekmek çıkarmaya; Cumhuriyet, yokluklar içinde bir ülkeyi ayağa kaldırmaya çalışıyor. İşte o günlerde... Cumhuriyet'in ilk büyük yolsuzluk davalarından biri patlak verir.
20
David Leitch imzalı Bir Banka Nasıl Soyulur, klasik banka soygunu hikâyesini dijital çağın alışkanlıklarıyla buluşturuyor. Peki, suç işlemek yetmezmiş gibi bir de bunu milyonlara canlı yayınlamak nasıl bir fikir Yeni nesil soyguncuların cevabı, bu hafta sinemalarda. Önce filmin dikkat çeken tarafı yönetmeni. Aksiyon sinemasının hızlı, dinamik ve koreografisi güçlü isimlerinden David Leitch,
20
İkisi de Emekliler Meclisi üyesi Ayşe Lerzan ve Tülin Karakullukçu'nun daha önceki mektuplarından "Hapishanelerden Yükselen ığlıklar IV" adlı yazımda söz etmiştim. Yine Bakırköy Kadın Kapalı Hapishanesi'nden yazdıkları mayıs ayı tarihli mektuplarını çok gecikerek yanıtlamış olacağım için özür dilerim.
19
Başkemancı Hande Küden'in Fazıl Say'ın aşağılayıcı tavırları sebebiyle Özyeğin Filarmoni Orkestrası'ndan ayrıldığını ve Say ile bir daha kesinlikle çalışmayacağını açıklaması müzik dünyasında büyük yankı uyandırdı. GÜNAYDIN'ın önceki gün manşetine taşıdığı haber sonrası, Say'ın ego ve kaprisinden nasibini alan onlarca sanatçı, Küden'in paylaşımının
19
İşte o olmasaydı bunlar da olmayacaktı. Ülkemizde devlet desteğiyle milyonlarca insan açlık sınırının altında yaşıyor. Milyonlarcası da yoksulluk sınırının altında yaşıyor. Ya bir de devlet desteği olmasaydı ne olurdu hallerimiz! Devlet desteğiyle emeklilerin maaşı açlık sınırının altında! Ülkemizde emekliler gücü yetiyorsa bir işte çalışıyor gücü yetmiyorsa sürünüyor. Öyle güzel sürünüyor
19
Haliç kıyısında yüzyıllara tanıklık eden Aynalıkavak Sarayı, Osmanlı saray yaşamının ve Türk sivil mimarisinin günümüze ulaşan nadir örneklerinden biridir. Adının kökenine ilişkin tarihî belgeler ve gravürler, bu görkemli yapının az bilinen geçmişine ışık tutarken, Aynalıkavak'ın yalnızca korunması değil, kültürel etkinliklerle yaşatılması gereken değerli bir miras olduğunu da hatırlatıyor...
19
Uzun bir süredir sinemadan uzak kalan yönetmen Raul, kaleme aldığı senaryosuyla yeni bir filme imza atmanın heyecanı içindedir. Ne var ki bir kadın yönetmenin odağında yazdığı senaryosunda yakın çevresindeki insanların yaşadığı acıları ve trajedileri malzeme olarak kullanır... Melodramın büyük ustası Pedro Almodovar, son yapıtı 'Buruk Noel'de sanatsal yaratımın bencilliği üzerine bir öykü anlatıyor. Göz atmaya değer bir film.
19
BirGün gazetesinin önceki gün yayımladığı haber, Türkiye'deki cezaevlerinin durumunu sayılarla ortaya koyuyor. Adalet Bakanlığı verilerine göre 2023 yılında cezaevlerinde hükümlü başına düşen toplam alan 29.2 metrekareyken 2025'te 24 metrekareye gerilemiş. 2026 sonunda bu alanın 21 metrekareye düşeceği öngörülüyor. Dahası var: 2028 yılı için belirlenen hedef 15.75 metrekare! Üstelik
19
Bir fiskeyle tuzla buz oluyorsa camdan bir kariyermiş onunki. Dört dönem partinden milletvekili olacaksın, sonra pek çok milletvekili gibi paranın gücüyle siyasete hükmetme ya da bireysel zenginleşme aracı olarak görülen belediye başkanlığına paraşütle ineceksin, sonra da ufacık bir tehditle partini terk edeceksin. Milletvekilliğinin ilkinde önseçimden, ikincisinde eğilim
18
Dünyada, her halka yaşama ve özgürlük isteğini, direniş coşkusunu aktaran şarkılar var. Bunlardan belki de başlıcası, ilk sıralarda yer alanı Çav Bella (veya Bella Ciao) olmalı. Çeltik tarlalarına giden kadın işçilerin, farklı sözlerle söylediği bir versiyonu da biliniyor. Çıkışı ve kökeni konusunda çok fazla rivayet olmasına rağmen, partizanların, faşist
17
Rosenbergler, "McChartyizm" döneminde casuslukla suçlanıp tutuklandı, gizli tanıklar ve sahte belgelerle 5 Nisan 1951'de ölüm cezasına çarptırıldı. Karar tüm dünyada şiddetli bir tepkiyle karşılandı, Avrupa'nın çeşitli ülkelerindeki mitinglerde Rosenberglerin suçsuzluğu haykırıldı. "Sovyet ajanı olduklarını itiraf ederlerse idam edilmeyecekleri" söylenen
17
Dile kolay; dünyada ilk üçe girdiğimiz nadir alanlardan biri. Dizilerimiz, yakın zamana kadar dünyaya en çok satılan ikinci ülkeydi. Kore'nin ikinciliğe yükselmesi sonrası üçüncü sıraya indik. Güzel. Çok başarılıyız. Milyar dolara varan ihracattan söz ediyoruz. O halde neden şu an kriz var Öncelikle kriz diyerek söz edilen şey tamamen reklam pastası
17
Şiir düşüncenin neresinde başlar, felsefenin neresinde biterYoksa şiirle felsefe, insanın varlığı ve hakikati anlama çabasının farklı dillerde gerçekleşen iki ayrı tezahürü müdürTuran Koç Hoca'nın şiirlerini, felsefe çalışmalarını, tasavvuf ve sanatadair teliflerini ve büyüklerimizin eserlerinden yaptığı tercümeleribirlikte düşündüğümde, onun ilmî ve edebî şahsiyetini anlamak bakımından bu soruların önemli olduğunu görüyorum.
16
Seksenli yıllarda fakültede arkadaşlarım, bir oyuna katılmamı istediler. Kaybeden keriz oluyormuş. Reddettim. "Ben o kelimeyi söyleyemem" dedim. Şimdi o kelimeyi yazımın başlığına koydum. Nereden nereye! Bizim zamanın muhâfazakârları, dillerine dikkat ederlerdi. Şimdikiler ise keriz silkeliyorlar.Tamam fon vurgunu çok ileri bir keriz silkeleme ama bu rezillik,
53
Benim kayınpederim Hacı Seyfi Özdemir, Allah kendisine uzun ömürler versin; kendi halinde, halim selim yaşayan, asıl mesleği lokanta garsonluğu olan bir zattır. Giresun Bulancak'ta genelde onu Lokantacı Seyfi Usta diye tanırlar. Bir hayli de tanıdığı vardır. Kayınpeder gençliğinde, Bulancak'ın en prestijli lokantalarından "Taşdibek"
52
Osmanlı Devleti'nin güç ve ihtişam bakımından zirveye ulaştığı 16. yüzyılın son çeyreği, III. Murad Han'ın tahtta bulunduğu döneme şahitlik eder. 1574 ile 1595 yılları arasında süren bu 21 yıllık saltanat, devletin coğrafi ve siyasi açıdan en geniş sınırlarına ulaştığı altın bir çağdır.Saltanatının ilk yıllarında, efsanevi Sadrazam Sokullu Mehmet Paşa'nın devlet
51
Muğla'nın Milas ilçesi, Antik Çağlardan bu yana her çağın hazinesi olan, şifa kaynağı zeytinin hasat zamanını, 12'inci kez rengarenk bir festivalle taçlandırdı.Milas Kaymakamlığı öncülüğünde bu yıl 6-8 Kasım tarihleri arasında düzenlenen 12. Milas Zeytin, Zeytinyağı ve Turizm Festivali, hem yerel halka hem de yerli yabancı ziyaretçilere
49
ARTAM Antik A.Ş.'nin Türk resminin farklı dönemlerinden eserleri bir araya getiren 409. müzayedesi 15 Kasım'da gerçekleştirilecek. Halil Paşa'dan Fausto Zonaro'ya ve Fikret Mualla'ya uzanan seçki, klasik resmin ustalarıyla çağdaş sanatın farklı arayışlarını buluşturuyor. Müzayedede İstanbul ve deniz manzaraları öne çıkıyor.Seçkinin öne çıkan yapıtlarından
48
Bütün şehirlerdeki yerleşik insanlar veya misafirler, o şehirde mensubiyet ve mesuliyet sahibi yönetici ister. İşte Kastamonu'nun böyle bir valisi var. Vali Meftun Dallı. Şehrin idaresinden sorumlu yöneticilerden eşrafa kadar kime sorulursa sorulsun, Vali Bey için "Bir ağabey ve babacan" dedikten sonra:
48
Ambalaj şirketimiz halka açık olduğu için yönetim kurullarımızda bağımsız üyeler de bulundurmak mecburiyetimiz vardır. Bu yıl da Hasan Erinç dostumuz aramıza katıldı. Arada iş dışı sohbet ederken Hasan'ın babasının, 2015 yılında kaybettiği Profesör Sıtkı M. Erinç olduğunu öğrendim. Bana, babasının "Sanat Sosyolojisine Giriş" ve "Sanat Psikolojisine Giriş" isimli kitaplarını getirdi.
47
İstanbul'un Beyoğlu ilçesine bağlı tarihî Hasköy semtinde konumlanan yaklaşık 500 yıllık Piri Paşa Hamamı, kapsamlı restorasyon çalışmalarının ardından çağdaş bir sanat galerisine dönüştürüldü. Osmanlı mimarisinin görkemli mirasını günümüze taşıyan bu tarihî mekân, 38 usta sanatçının eserlerinin yer aldığı "İçimdeki Sessizlik" başlıklı açılış sergisiyle kapılarını sanatseverlere ve kültür meraklılarına yeniden açtı.
46
Son dönemde Azerbaycan – Türkiye ilişkileri gergin bir süreçten geçerken Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 8 Kasım günü Şuşa'ya giderek Azerbaycan'ın Zafer Günü'nü kutlaması, ardından Cumhurbaşkanı Aliyev'in BM İklim Değişikliği Konferansı için Antalya'ya gelmesi buzların eridiğini gösteriyor. Bilindiği üzere 2020 yılında Ermenistan ile ateşkesin imzalandığı 10 Kasım günü "Zafer
33
Türk toplumunun bin yıllık varoluş mücadelesinin dünya tarihini yapacak bir kıvama ulaşması, otorite, hegemonya ve meşruiyet kaynağını tek bir zemin üzerinde kurmasıyla mümkün olabilmiştir: İslâm. Bu zemin, tevhidî bir ontoloji, hikmet merkezli bir epistemoloji, adalet, hakkaniyet ve merhameti aynı anda mümkün kılan bir varlık ve hayat tasavvurudur. KÜLTÜREL İNKÂRLA GELEN KÜLTÜREL İNTİHAR
28
Mustafa Kutlu'nun son çıkan hikâye kitabıBahtımın Yıldızı, kapağı ile sosyal medyanın birkaç günlük gündemi oldu. Kapakta iki genç kız var. Aynı kıyafet içinde soldakinin başı örtülü, sağdakinin başı açık. Kulak hizası küt kesim saç. Esasında kapak görseli aynı kızın iki farklı halini imliyor. 17 yaşında başını örten Meryem yıllar sonra aynı kıyafet ve beden içinde "başını açan" olmuş.
28
Hemen her sektörde olduğu gibi eğitimde de hemen her şey görünen o ki yapay zekâ öncesi ve sonrası diye konuşlandırılacak.Mobil telefonlar ve sosyal medya ile okuma yazmayı, konuşmayı unuttuk; yapay zekâyla da araştırmayı, düşünmeyi ve duygularımızı kaybedeceğiz endişesi yaşanıyor.Peki böylesi kontrol edilmesi mümkün olmayan bir gidişatta geleceğe yönelik
27
HAYATIMIZ bu yüzyılda hızlı bir tempoda geçiyor. Bu düzende kitap satışları nasıl bir durumda.Gerçi fuarlar okurun ilgisini çekmek için çaba gösteriyorlar. Çeşitli kentlerde bu çaba gösteriliyor.Çeşitli ödüller veriliyor, bu ödüllerin etkisinin derecesi konusunda bir araştırma yapılmadı, ancak fuar yetkililerirakamlar verebiliyor.Yerleşik ödüllerin yanı sıra belediyeler de bu çabaya katkıda bulunuyorlar.
26
Geçen hafta Brand Week İstanbul'da gerçekleşen "'90'lar: Gelecek Bazen Geçmişte Saklıdır" başlıklı oturuma konuşmacı olarak davetliydim. Müzik yazarı dostumuz Murat Meriç ile birlikte Yekta Kopan moderatörlüğünde konuyu popüler kültür üzerinden ele aldık. '90'ların günümüzü ve yakın geleceği anlamak için neden önemli olduğunu konusunda fikirlerimizi paylaştık.
26
İlkokul öğrencilerinin sokaktan da öğrenecekleri vardır. Berlin'de kışın ortasında, başlarında öğretmenleri bulunan öğrenci gruplarıyla karşılaşabilirsiniz. Yılbaşına yakın bir gün, öğrenciler kart yazmayı postaneden öğreneceklermiş. Başka bir gün de neredeyse ayaklarını yeni kullanmaya başlayan bir çocuğun otubüse kendisinin bindiğini, annesinin yanında onu izlediğini görmüştüm. Üç dört yaşındaki çocukların kendilerine özgü bisikletlerle dolaştıklarını görünce şaşırmıştım.
24
Bazı futbolcular vardır; hangi takımı tuttuğunuzun pek önemi yoktur. Onları seversiniz. Formasını giydiği takımdan bağımsız, futbolun kendisine kattığı güzellik nedeniyle hafızanızda özel bir yer edinirler. Cevat Prekazi, 70'li ve 80'li yılların çocukları için ve o günün futbol ikliminde böyle bir isimdi. Galatasaraylılar için elbette çok daha fazlasıydı. Sarı-kırmızılı formayla hafızalara
60
Öğretmenlik, insanlık tarihinin en önemli ve ölümsüz mesleğidir. Dünyada hiçbir meslek manevi olarak öğretmenlik kadar tatmin edici değildir. İnsanlık tarihinde olduğu gibi Türk tarihinde de öğretmenliğin başlangıcı çok eskidir, Öğretme çabalarının kökleri tarihin derinliklerine kadar uzanır. Öğretmenliğin bir uzmanlık mesleği olması ise çok yenidir. Birleşmiş Milletler
49
© 2026
