Kültür-Sanat

Kastamonu'ya giden yolda Gerede

Bir kimsenin kendisini dinçleştirmesi, yenilemesi, gözünün, kulağının açılması veya monotonluktan kurtulması için eskiler: "Tebdili mekânda ferahlık vardır" veya "Tebdil-i hava lazım" derler. Biz de bu sözü icra edelim diye tarihin halen yaşayan şehri Kastamonu'ya varalım istedik.

Hüseyin Öztürk

Dijital Panoptikon: Yapay zekâ

Hangimiz gece yarısı yatağımızda dönüp dururken, kimseye anlatamadığımız o ağır kaygıyla, parlayan ekrana bakıp kalmadık İnsanoğlunun binlerce yıldır değişmeyen o en temel, en çıplak ihtiyacı -anlaşılmak ve içini dökmek- bugün tam da bu ekranların karşısında tuhaf bir kırılma noktasından geçiyor.İçimizi bir başkasına açmak her zaman hem en büyük cesaretimiz hem de en tekinsiz

Yetenekli Kalemler

Mahcûbiyet

"Uykumda bile beni terk etmiyorsun, Gittikçe saflığını bozuyorum Senden, bitirdiğim hava Hicab duyuyorum!" Celâl Sılay Mahcûbiyet; utangaçlık, sıkılganlık olarak sözlükte karşılığını bulur. Bu özellikleriyle insana mahsus bir durumdur. İnsanın hâlini, yüzünü ve içindeki duyguların dışa

Ali Bal

'Nadir Bey ve Sevgili Eşi Meral Hanım' *

Yaklaşık on altı yıldır televizyon seyretmiyorum. Yirmi yedi yıl fiilen televizyonculuk mesleği yapmış birisi için bir tuhaf durum sayılır mı bu Arada milli voleybol takımımız ya da oğlumun sevdiği takımın maçları olmasa ekran denilen şeyi unutacağım. Yan odadan bazen kulağıma çarpan televizyon sesini işitince suya düşen mürekkep gibi dağılıyor her şey bende. Müzikten seslendirmeye, efekten

Ömer Erdem

Bir nesil dikkatini kaybediyor

Bir çocuğun eline kitap verdiğinizde birkaç sayfa sonra sıkıldığını ancak aynı çocuğun telefon ekranında saatlerce vakit geçirebildiğini fark ettiniz miYa da eskiden bir filmi başından sonuna kadar izleyebilen çocukların bugün on dakikalık bir videoyu bile hızlandırarak izlediğine şahit oldunuz mu Artık çocuklarımızın hayatında yalnızca bilgiye ulaşma biçimi değil, bilgiyle kurdukları ilişki

Ebru Doğdu

Atatürk'e lâyık, O'na yaraşır gençler ve yurttaşlar olmalıyız

Büyük insan, fani yaşamının ötesinde sadece bir milletin değil, insanlığın ve tarihin malı olarak yaşamaya devam edendir. Kişiler ölümlüdür, arkalarında bir düşünce düzeni bırakanlar ölmezler. İşte Atatürk, bu görüşe örnek gösterilenlerin başında gelir. 'Anıtkabir Şeref Defteri'ne göz attığımızda Cumhurbaşkanlığı makamına oturmuş önemli şahsiyetlerden: İsmet İnönü'nün: 'Devletimizin

Mehmet Yardımcı

Kurgudan "içerik"e asker uğurlaması ya da Vronski ile Orhan'ın...

Kurgunun kahramanları ile reelin fenomenlerinin izinden giderek geçmiş ile günü birbirine lehimlemek niyetindeyim, aşağıda dikkatinize sunacağım yazıda. Önce kurgunun, yani Anna Karenina'nın aşkı uğruna hayatını imha ettiği Vronski'nin "Slav kardeşliği" için Osmanlı-Slav Savaşı'na gönüllü olarak gidişine annesinin mutluluk ile eşlik etmesini hatırlayalım. Sonra da altı

Fatma Barbarosoğlu

Yahya Sinvar ağlar mı

Ümmet-i Muhammed olarak çok yorgunuz... Oğlunun cayır cayır yanan bedenini tutan Gazzeli babanın elleri kadar yorgunuz... Cuma günü öğleden sonra Han Yunus kentinde bir çadırda çıkan yangında yanarak şehit olan iki evladını kucağına alan annenin gözyaşları kadar yorgunuz. Minik ellerine boyundan büyük iki şişe alarak evine su taşımaya çalışan çocuk kadar yorgunuz. Bu yorgunluk, cehd etmenin

Burak Tekiner

Kaçış nereye, çıkış yolu neresi (2) (Türkiye'nin krizleri, muhafazakâr...

Türkiye'de son yıllarda yaşadığımız krizleri birbirinden bağımsız başlıklar halinde okumak kolay: Hayat pahalılığı, gelir adaletsizliği, kurumlara duyulan güvenin aşınması, yargı ve siyaset tartışmaları, toplumsal kutuplaşma, gençlerin gelecek kaygısı, çevrenin ve şehirlerin tahribi... Oysa bunlar, aynı derin kırılmanın farklı yüzleri. Ekonomik sıkışma yalnızca yanlış

Mehmet Biten

Beni hatırlayınız

Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk'ü minnet, saygı ve bitmeyen bir özlemle anıyoruz... 28 Ekim 1933... ok heyecanlıydı. Milletine hesap verecekti. 1923'ten 1933'e, 10 yılda Türkiye'nin geldiği durumu anlatacaktı. 29 Ekim 1933 günü Cumhuriyet'in 10. yıl dönümünde, Ankara Hipodrom'da milletine büyük bir gururla hitap edecekti...

Naim Babüroğlu

Gadamer: Subjektif sanata itiraz

İslam ve Batı sanatındaki karşılaşmalarda, dördüncü uğrağımız Hans-Georg Gadamer'dir. Onun "Güzele Dair Sanat Üzerine Yazılar" başlığı altında toplanan yazılarına (trc.: Yasin Aktay, Vadi, 2026) İslam sanatı zaviyesinden baktığımızda, ilkin ilginç bir durumla karşılaşırız: Gadamer modern Batı sanatının meydana getirdiği büyük kırılmayı kabul

Ömer Lekesiz

Hamaset veya nostalji yazısı değil

Kimi Arnavut, kimi Boşnak, kimi Makedon... Kimi Afrikalı, kimi Asyalı, kimi Avrupalı... Dünyanın dört bir yanından binlerce çocuk ve genç, Türkiye'nin eğitim eliyle buluşuyor. Türkiye Maarif Vakfı, 67 ülkede, yaklaşık 80 binden fazla öğrenciye okul öncesinden liseye, yurtlardan üniversiteler bünyesinde faaliyet gösteren Türkiye Araştırma Merkezlerine kadar uzanan geniş bir eğitim ağı içinde

Bedir Acar

Özlemek

İnsan hiç görmediği birini bu kadar sevebilir mi Sesini eski kayıtlardan duyduğu, yüzünü siyah beyaz fotoğraflardan tanıdığı, elini hiç sıkmadığı birinin yokluğunu yıllar sonra bile içinde hissedebilir mi Her 10 Kasım'da Mustafa Kemal Atatürk'ü düşünürken bu sorular geliyor aklıma. 10 Kasım 1938 sabahı, saat dokuzu beş geçe Dolmabahçe'de hayata

Güven Baykan

Asrın müstebiti

İnsanlara hükmeden bir kral, bir müstebit, bir zalim, ille de hükmettiği halkın aynası olmaz. Yani halk kötü olduğu için kötüyü seçmiş, zalim olduğu için zulme boyun eğmiş, cahil olduğu için Ebu Cehil gibi birini önder yapmış değildir. Pekâlâ kitle saf yahut saftirik de olabilir. Başlarındaki despot, halkların aynası gibi görünse de bu ruhsal açıdan züğürt kalan kralın tesellisidir. Hani tıpkı

İshak Koç

Atatürk ve kadına saygı...

Bugün, 10 Kasım 2026. Atatürk'ümüzün vefatının 88. yılında, onun kadına verdiği kıymet ve gösterdiği saygı, sevgi üzerinde durmak istiyorum. Neden mi ünkü cehaletle, öfkeyle, şiddetle sarmalanmış bir topluma dönüştük adım adım. Her gün, öldürülen kadınlar hakkında okuduğumuz, dinlediğimiz haberler kanımızı donduruyor. Kafası atan erkek pompalı

Dikmen Gürün

Geçmişi sevmek başka, geçmişte yaşamak başka

Bugün toplumumuzdaki insanların bir kısmı geçmiş değer ve kurumlarımızı olduğu gibi koruyup yaşam tarzımızı da tıpkı dedelerimizin yaşadığı gibi devam ettirmemizi istiyor. Öte yanda insanlarımızın başka bir kısmı da, bu toplumda sahip olduğumuz temel değerleri reddedip, tamamen yeni değer ve kurumlar etrafında yeni bir toplumsal kimliğe kavuşmamızı talep ediyor. Her ikisi de, bir toplumun

Prof. Dr. D. Murat Demiröz

Keramet değil mucize! Mucize olaylar yaşıyoruz

Kerameti veliler gösterir derler. Veli olduğu söylenen kişinin isbatı kimsenin elinde değil. Veli olduğunu iddia edenlerin, keramet olduğu söylenen olağan dışı halleri kime karşıdır Peygamberler bile kafirleri aciz bırakmak için mucize gösterirken evliyalar bize neyi kanıtlamaktadır Biz bugün dahi mucizelere tanıklık ediyoruz. Lakin bu mucize Allah tarafından buyurulan ilahi bir mucize.

İdris Günaydın

Modern hülyalar: Hazret-i Ayşe'den bir feminist çıkar mı

* Hazret-i Ayşe, haklarını modern ideolojilerin lütfundan değil, Allah'ın vahyinden alan ve o vahye kayıtsız şartsız teslim olan muhafazakâr bir Müslüman kadındır. Onu modern kalıplarla okumak, onun aziz hatırasına ve miras bıraktığı berrak sünnet telakkisine yapılacak en büyük haksızlıktır.*Feminizm mutlak bir kadın-erkek eşitliğini

Prof. Dr. Ekrem Buğra Ekinci

Bunca varlık var iken gitmez gönül darlığı

Kemdürür yoksullukdan nicelerin varlığıBunca varlık var iken gitmez gönül darlığıBatmış dünyâ malına bakmaz ölüm hâlineErmiş Kârun malına zehî iş düşvarlığıBu dünyâ kime kaldı kimi berhudâr kıldıSüleymân'a olmadı onun berhudârlığıSüleymân zembil ördü kendi emeğin yerdiAnın ile buldular bunlar peygamberliğiGel imdi Miskîn Yûnus nen var yola harc eyle

Ahmet Tâlib Çelen

Düşüncenin İslam'la ilişkisinden ne anlamalıyız (5)

İslam'ın zuhurundan modern döneme gelinceye dek, İslam'ın bir parçası olan, kapsamına dâhil edilen yahut İslam'a nispet edilen şeylerin belirlenmesi göründüğünden daha karmaşıktır. Hicrî birinci ve ikinci yüzyıllar genel olarak sonraki tüm yüzyıllarda Müslümanların inanç, düşünce ve davranış alanlarıyla ilgili temel sorunlarının belirlendiği, tartışıldığı ve ana tavırların ortaya

Ömer Türker

Kitap Molası 65; Üç Kelebek

Hayatımıza aldığımız her yeni kitapla dünyanın uzak veya yakın bir tarihinde, gitmeye ömrümüzün vefa edemeyeceği, belki hayalini dâhi kuramayacağımız bir parçasında dolaşırız. Hayatımıza aldığımız her yeni kitapla olmak yolunda inşa edilen anlama çabasına bir tuğla daha bırakırız. Elimde Mahir Nakip'in Kerkük'ün tarihi üzerine kaleme aldığı Üç Kelebek

Nuray Alper

Ahlâk Bilgi Değil Eylemdir

İslam düşünce sistematiğinde ahlâk yaşamın tamamını kapsayan bir adaletli olma çağrısıdır. Ahlâk ile ilgili kadim düşünce insan nefsinin üç yetiye sahip olduğunu, bu yetilerin adaletinin yetinin ne ifratında ne de tefritinde ortaya çıktığını, tam tersine ortasında gerçekleştiğini ve böylece hikmet, cesaret ve iffet erdemlerinin tezahür ettiğini söylemektedir. Dahası, her bir yeti ekseninde

Prof. Dr. Mahmut Özer

Selanik'teki ilkokulda Ata'nın izinde

TÜRK öğrenciler, Selanik'te Atatürk'ün ilkokulu okuduğu Şemsi Efendi İlkokulu olarak bilinen, bugünkü adıyla Selanik 51. İlkokulu'nu ziyaret ettiler. Öğrenciler Ata'nın eğitim gördüğü sıralara oturdu, izlerini taşıyan koridorlarda yürüdü. Konser verdi, sirtaki oynadı.Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün çocukluk yıllarının izlerini taşıyan duvarlar,

Nuran Çakmakçı

Samsun'un bende kalanı

Geçen hafta Samsun'da iki güzel gün geçirdim.Atatürk'ün izinde tarihe dokunduk, Bandırma Vapuru'nu görünce Millî Mücadele'nin heyecanını hissettik.Samsun sahilinde Karadeniz'in havasını soluduk, Saathane Meydanı'nda şehrin geçmişine doğru bir yolculuğa çıktık.Bu gezide Elite World Hotels & Resorts'ün 50 yıllık otelcilik serüvenini ve gelecek hedeflerini de yakından tanıdık.

Sayım Çınar

Süfûlu Terakki Sanmak!

Zaman, modern dünyanın penceresinden bakıldığında, çizgisel bir otoban gibi dümdüz uzanır; arkada bırakılan her kilometre taşının öncekilerden daha parlak, daha hızlı ve daha üstün olduğu varsayılır. Bu doğrusal yanılsama, insanı sürekli bir ileri koşu hâlinde tutarken, ayaklarının altındaki toprağın nasıl kaydığını, soluduğu havanın nasıl zehirlendiğini fark etmesini engeller. Oysa geleneksel

Fatih Yüksektepe

Avrupa nereye koşuyor: Kurucu aklın kendi sınırına çarpması

Avrupa, neden beklenmedik bir şekilde karıştı ve kaosun eşiğine sürükleniyor Kimse ne olup bittiğini anlayacak ve anlatacak derinlikli felsefî bir okuma yapmıyor memlekette. Sığlık başa belâ!Bugünkü yazımda özelde Fransa'da yaşananlardan, genelde kurucu-Avrupa-fikri'nden yola çıkarak bu sorunun izini sürmeye çalışacağım...Fransa'daki seçim

Yusuf Kaplan

Para konuşunca edebiyat ne söyler

FON meselesi ve hisselerdeki işlemlere ilişkin soruşturmalar sürerken edebiyatın çok önceden sorduğu bir soru yeniden karşımıza çıkıyor: Para hayatımızı ne zaman böylesine ele geçirdiİki ayda bir yayımlanan Sözcükler dergisinin son sayısında (Kasım-Aralık) Oğuz Demiralp, 'Dikkat: Para Paralamasın Ruhunu!' başlıklı yazısında bu sorunun izini sürüyor.

İhsan Yılmaz

Yaşanmamış ihtimaller

Tek başınalık için etrafta hiç kimsenin olmaması gerekmez; aslında tek başınalık en bariz şekilde kalabalıkların tam da içinde hissedilen bir şeydir."Herkes burada, etrafımda, yanı başımda" diye geçirdi içinden kederle, "ama nasıl oluyorsa yine de hiç kimse yok!"Ayrılık çoğu zaman hiç bir arada olmamışlığın kederle farkedilmesiyle ortaya çıkar.

Gökhan Özcan

Prof. Dr. Ümit Kocasakal anlattı: Kahramanım Zagor'du

On yıl aradan sonra yeniden İstanbul Barosu Başkanlığı'na seçilen Prof. Dr. Ümit Kocasakal ile buluştuk; eski albümleri karıştırdık. İddialı bir müzik, sinema ve çizgi roman koleksiyonuna sahip olan Kocasakal, "Bizi biz yapan ortak değerlerimizdir. Dünyada da bir değerler krizi yaşandığını düşünüyorum. Yeşilçam filmlerinde geçen eski Türkiye'yi, Belgin Doruk-Ayhan Işık ikilisinin bitmeyen

Zeynep Bilgehan

Baskısı kalmadığında çok aranacak 'kuşlar'

Mustafa Kirenci'nin yayıma hazırladığı iki ciltlik 'Söyle Ey Kuş' Büyüyenay Yayınları tarafından okura sunuldu. Kirenci kitabı ne kadar sürede hazırladı, bilemiyorum, ancak şehr-i dildârım için Reşad Ekrem'in 'İstanbul Ansiklopedisi'ni kaç karat olarak ölçüyorsanız, kuşların bahsinde de 'Söyle Ey Kuş'un kütlesini onun öneminden ve değerinden aşağıda yazmamalıyız.

Taner Ay

Sonbaharın gülleri: Kasımpatı ve buhûrumeryem

Sonbaharın son ayındayız. Hızır günleri bitti, kasım günleri başladı. Anadolu'da kasım ayına koç ayı derler. Çünkü koç katımı zamanıdır. Hani mart ve nisan aylarında kış pâdişahı ile bahar sultan arasındaki "al yazını, ver kışımı" kavgası var ya onun tersini yaşıyoruz. Kış pâdişahı gâlip gelecek.Tabiatın bâzen hafif hafif, bâzen sertçe esneyerek uykuya çekilmeye

Kerime Yıldız

Müzik ve genç kuşak

GENÇ kuşağın müzikle bağlantı kurması için bazı girişimlerde bulunulması gerektiğine inanırım.Özellikle holdinglerin ve devletin bu konuda yapması gerekenler bellidir: Küçük yaştan itibaren yetenekleri desteklemek, onların dünya çapında birer sanatçı olarak tanınmalarını sağlamak.Bazı holdinglerin genç kuşağı desteklediğini izliyorum, ancak bu gençlerin belli festivallerde ortaya çıkmalarını yeterli bulmuyorum.

Doğan Hızlan

Dergilerin ömrü uzatılabilir mi

Şöyle geriye dönüp baktığımızda, çıktığı dönem içinde rağbet gören, okuyucuların ilgisine mazhar olan pek çok derginin zamanla ömrünü tamamladığına ve tarihe karıştığına şahit oluyoruz. 30 yıl evvel Türkiye'de bazı mecmualar bugün neşredilmiyor. Yarım asır önce edebiyatseverlerin her ay merak ve heyecanla beklediği dergilerin de artık esamisi okunmuyor. Hele 100 yıl önce 'mektep mecmua'

Mehmet Nuri Yardım

Birbirinin rüyasını görenler

Rüya ve rüyalar üzerine hasbihal etmek istediğimi söylemiştim.Şimdi Enver Paşa ile Muhsin Yazıcıoğlu'nun rüyasından söz edelim.İki insan birbirini hiç görmeden de yakın olabilir.Aynı çağda yaşamadan.Aynı şehirlerden geçmeden.Aynı sofraya oturmadan.Gönüller birbirini tanır.

Bekir Fuat

Ağa da ağaymış ha!

"Ağa da ağaymış ha!" Kimi zaman bir heybetin gölgesine sığınanların kofluğunu ifşa etmek için, kimi zaman da babadan kalma mirası har vurup harman savuranların sığlığını özetlemek için söylenir bu. Ne var ki hayat, kartvizitlerde yazan debdebeli sıfatları değil, insanın hâlini ve özünü tartar; tahtından indirip marabanın karşısında dilsiz bırakır. Mustafa Kutlu'nun

Eyyüp Azlal

Sinehane'yle zaman yolculuğu

Animasyon sinemamızda çocukların hayal dünyasına dokunan yapımların sayısı giderek artıyor. İstanbul Muhafızları ve Akıncı gibi önemli projelere imza atan Neher Prodüksiyon ile Sinehane Film Prodüksiyon, bu kez izleyiciyi zamanda ve mekânda sıra dışı bir yolculuğa çıkarıyor. Türk animasyon sektörünün gelişimine katkı sunan yönetmen Muhammet Musab Gündüz'ün imzasını taşıyan '6.2.2.

İlker Gezici

Atların koştuğu saatler

Son 76 gündür, bir gün bile ara vermeden her gün birkaç dakikamı satranç oynamaya ayırıyorum. Yıllardır oynasam da hiç ilerleyemedim ve kazanmakta güçlük çekiyorum ama oynamaktan vazgeçemiyorum. Eskiden hiç önem vermezdim ama şimdi en sevdiğim taş at olduğu için oyun sonlarına atlarla ulaşmaya gayret ediyorum. Elbette hesaplarım çoğu zaman rakibin beklenmedik bir hamlesiyle dağılıyor. Yenilince

Mehmet Çelik

Kam davulun kamu davulu zannetmek

Milli hafıza yazılı tarihten, arşiv belgelerinden ve geçmişte yaşanmış büyük olaylardan ibaret değildir. Dil, müzik, ritüeller, sözlü anlatılar, mitolojik semboller, mimari eserler, gelenekler ve kuşaktan kuşağa aktarılan estetik değerler bu hafızanın ayrılmaz parçalarıdır. Bir toplumun kendisini tanımasını, geçmişiyle bağ kurmasını ve geleceğe ilişkin bir kimlik geliştirmesini sağlayan esas unsurlar bunlardır.

Coşkun Çokyiğit

Yeni nesil sorular merkezi sınav, MEB

MEB hafta içi yeni nesil sorularla gerçekleştirdiği merkezi sınavla bir "yüzyılın projesi"ni daha hayata geçirdi!..Eğitim de tıpkı insanlar gibi yaşayan, yaşlanan ve beklentilere göre şekillenen bir varlık olduğu için değişim kaçınılmaz yani dünden bugüne olduğu gibi bugünden yarına da sürekli bir değişim söz konusu olacak.Eğitimin gidişatını

Abbas Güçlü

Osmanlı'da görevini suistimal eden yöneticilerin acı sonu

Osmanlı yönetimi, devlet hizmetinde kullandığı yöneticilere büyük yetki ve gelir verir, ancak görevini ihmal edenleri çok ağır cezalara çarptırırdı. Sivil ve askeri yöneticiler, görevlerinde ihmal göstermemeleri yönünde devamlı uyarılırdı Görevinin gereğini yapmakta yeterince hassasiyet göstermeyip ihmalkârlık eden veya makamından aldığı gücü kötüye kullanan yönetici, makamına

Erhan Afyoncu