Kültür-Sanat

129 yıl sonra açılan çeyiz sandığı

TARİH, 28 Mayıs 1897. İstanbul Boğazı'nın en güzel semtlerinden Yeniköy'ün Panayia Mahallesi'nde Nikolaos ve Sevasti Mumcis, kızları Carolina'yı Paşabahçeli bakkal Antonios Angelidis ile evlendirmek üzere papaz ve muhtar huzurunda bir sözleşme hazırlatır.Senette yetmiş Osmanlı lirasının yanı sıra on iki havlu, on iki keten masa örtüsü, üç yünlü elbise, bir kürk, bir ayna ve bir sandık kayıt altına alınır.

İhsan Yılmaz

Bir Zamanlar 'Suhulet' vapurumuz vardı

İngiltere'de inşa edilip İstanbul sularında tarih yazan Suhulet, kendi makinesiyle hareket eden ve çift taraflı kapağa sahip yapısıyla modern feribot taşımacılığının dünyadaki ilk örneği oldu. Sadece İstanbul içi ulaşımı değil, Çanakkale Cephesi'nde 4 günlük askerî nakliyatı 2,5 saate indirerek savaşın kaderini değiştiren Suhulet, denizcilik tarihimize "Gazi" unvanıyla kazındı.

Fahri Sarrafoğlu

Perihan Savaş'ın 'zafer'i

Perihan Savaş'ı 60 yıl önce, İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları'nda tanıdım. Ferih Egemen'in yönettiği ve birçok tiyatrocunun sahneye ilk adımını attığı İBŞT ocuk Tiyatrosu'nda birkaç oyunda birlikte oynadık. Sonra yollarımız ayrıldı. Perihan sinemaya yöneldi, herkesin bildiği, tanıdığı Perihan Savaş oldu. Aradan

Ayşe Emel Mesci

Kök salmak ve hatırlamak

Bartın'a kitaplar için geldim. 28. Bartın Kitap Fuarı'nda okurlarla buluştum, eski dostlarla karşılaştım, yeni insanlarla tanıştım. Kitaplardan başlayan sohbetler, her zamanki gibi memleket meselelerine uzandı. Geçim sıkıntısı, çocukların geleceği, ülkenin gidişatı... Gittiğim şehirler değişiyor, konuştuğumuz konular pek değişmiyor. Bartın Belediyesi'nin 150.

Güven Baykan

Eğitimde ruh ve irfan arayışı: Kalıptan kalbe!

İnsan, salt mekanik bir evrenin tesadüfî bir parçası değil; yeryüzünde bir anlamı ve emaneti yüklenmiş, "eşref-i mahlûkat" sırrını taşıyan çok boyutlu bir varlıktır. Modern çağın eğitim paradigmasının düştüğü en büyük yanılgı, bu çok boyutlu varlığı tek boyuta, yani salt seküler ve faydacı bir akla indirgemesidir. Bugün eğitim, zihni bir

Fatih Yüksektepe

Mustafa Kemâl'in uydurma şecereleri ve hakîkî mensûbiyeti (421)

Veritas Locası Âzâsı iki Komitacı daha: Hüseyin Hilmi Paşa ve Ali Rızâ Paşa Üstâd-ı Âzam Kemalettin Apak'ın Veritas (ve Macedonia Risorta) hakkında Mason Birâderlerinden şifâhen derlediği bilgiler, hem muhtasar, hem de kısmen hatâlıdır. Iacovella ve Dumont sâyesinde, bu Localar hakkında artık bir hayli esâsî mâl̃ûmât sâhibiyiz. Her hâl-ü-k̃ârda bu üç kaynak birbirini tamâmlıyor.

Yesevizade Alparslan Yasa

Tehlikeli dünyada teskin olmaya dair

Güven, dünyaya gelen herkesin ihtiyacı. Ama ne yazık ki, dünya üzerindeki birçok temel ihtiyaç gibi o da dengeli ve adaletli dağılmıyor. Bunda payımız var ya da yok, ama bu adaletsizliğin şahidi yazılıyoruz. Yeme içme, barınma, hayatı layıkıyla, güven içinde ve insan gibi yaşamayı; ekonomik, sosyal ve psikososyal farklılıklara göre algılıyoruz. Zaviyemize göre...

Elif Sönmezışık Aydın

İran'ı dışlamadan, İsrail'i merkeze koymadan: Orta Doğu'da yeni...

Orta Doğu'da kalıcı barışın yolu, bir devletin diğerlerine hâkim olmasından değil, ülkelerin ortak güvenlik ve ekonomik çıkarlar etrafında kurumsal iş birliği geliştirmesinden geçiyor. İran'ın dışlanması da İsrail'in bölgesel düzenin merkezine yerleştirilmesi de sürdürülebilir bir çözüm sunmuyor. Türkiye ise askerî kapasitesi, diplomatik ilişkileri ve coğrafi konumuyla çok merkezli

Prof. Dr. D. Murat Demiröz

Saltanat bitti, egemenlik milletin oldu

7-8 Ağustos 1919 gecesiydi... Mustafa Kemal, Mazhar Müfit Kansu'nun not defterine şunları yazdırır: "Zaferden sonra hükümet biçimi Cumhuriyet olacaktır. Bunu size daha önce de bir sorunuz üzerine söylemiştim. Bu bir." "İki: Padişah ve hanedan hakkında zamanı geldiğinde gereken işlem yapılacaktır."

Naim Babüroğlu

Yavuz Donat'ın "Off The Record"u

Bazı hatıra kitapları bir insanın hayatını anlatır; bazıları ise bir insanın hayatından yola çıkarak bir ülkenin hikâyesini. Yavuz Donat'ın Şebnem Bursalı'nın sorularıyla şekillenen Off The Record kitabı ikinci gruba daha yakın duruyor. 2019 yılında Turkuvaz Kitap tarafından yayımlanan eser, Donat'ın 56 yıllık gazetecilik serüvenini merkeze alan bir nehir söyleşisi. Ancak kitabı

Prof. Dr. Mahmut Özer

Altın Portakal'da her film bir hikâye

Altın Portakal bu yıl da bana sinemanın yalnızca film izlemekten ibaret olmadığını hatırlattı.Her film başka bir hayatı, başka bir duyguyu ve farklı bir yüzleşmeyi beraberinde getirdi.Günler boyunca peş peşe izlenen filmler, sinema üzerine yapılan sohbetler, dostlarla paylaşılan anlar ve Antalya'nın atmosferi bu yolculuğu benim için özel kıldı.Bazen bir filmden çıkıp

Sayım Çınar

Roman ve Hikâyemizde Hafıza

Sercan Ceylan'ın Edebiyat ve Hafıza Türk Roman ve Öyküsünde Hafızanın İşlevleri adlı kitabı, Hece Yayınları tarafından yayımlandı. Edebiyat 'satır'lar ile 'sadır'ların müşterek mahsulüdür. Buna yazılı ve sözlü edebiyat da diyebiliriz. Edebî mahsuller roman, hikâye, şiir, deneme türleriyle topluma sunulacağı gibi masallar, türküler, ninniler, atasözleri ve deyimlerle

Mehmet Nuri Yardım

'Çünkü mükemmel değiliz'

Queens of the Stone Age yeni albümleri 'Perfecth' ile hem bir önceki albümle girdiği yeraltı mezarlıklarından gün ışığına çıkmış hem de yeni bir sayfa açmışQueens of The Stone Age, en son 2025'te "Alive in the Catacombs" adlı canlı albümünü yayınladığında gündeme gelmişti. Paris'in sıra dışı turistik hazinelerinden yeraltı mezarlarının

Mehmet Tez

Osmanlı'nın en büyük mareşali Fatih

Osmanlı padişahlarının ordunun başında sefere gitmesi, kazanılan zaferlerde önemli rol oynadı. İlk 10 Osmanlı hükümdarı ordunun başında bizzat sefere çıktı. Osmanlı tarihinde ordunun başında en fazla sefere çıkan padişah Fatih Sultan Mehmed'dir. 21 defa sefere çıkan Fatih'ten sonra 13 seferle Kanuni gelir Osmanlı İmparatorluğu'nun kuruluşundaki en önemli vasıta olan ve "Fetret

Erhan Afyoncu

Bütün suç jipte!

Fon krizi patlayınca vatandaşın öfkesini dindirmek için fonculara saydıran, "Bu hâle nasıl geldik" diye hayıflanan yazılar dikkatimi çekiyor. Aslında, "Bunlar yüzünden iktidarı kaybedersek ne yaparız" telâşındalar ama "Sizin yüzünüzden dâvâ kaybediyor" diye süslü laflar ediyorlar. Allah insanı alıştığından geriye koymasın derler ya attan inip eşeğe binmek zordur.

Kerime Yıldız

Eğitimde YZ fırtınası!

Dijital bağımlılık ve özellikle yapay zekâlı süreçler, binlerce yıllık yaşam kültürümüzü altüst etti. Eğitim sistemi de bundan fazlasıyla payını alıyor. Görünen o ki eğitimde de artık hiçbir şey eskisi gibi olmayacak ve roller tümüyle değişecek.MEB'in YZ destekli merkezi sınavı ilk adım gibi görünüyor. Alınacak sonuçlar çok şeyin habercisi olabilir.Bu

Abbas Güçlü

İstanbul'dan geçen büyük isimler

Maksim Gorki'den Agatha Christie'ye, Mark Twain'den Çaykovski'ye... Dünya edebiyatı ve sanatının unutulmaz isimleri İstanbul'da kimi zaman birkaç saat kimi zaman günler geçirdi. Melih Yıldız, "Onların İstanbul'u" adlı kitabında ünlü yazar ve sanatçıların bu şehirde yaşadıkları ilginç olaylar ve geride bıraktıkları hatıraların izini sürüyor

Hasan Mert Kaya

İlk sezondan 100 kat daha kaotik

Guy Ritchie imzalı "MobLand", ilk sezonuyla Paramount+ tarihinin en büyük açılış rekorunu kırdı. Tom Hardy, Helen Mirren ve Pierce Brosnan'ı buluşturan dizi, ikinci sezonuyla geri döndü. Bu sezon Türk mafyası da işin içinde! Hikâyenin merkezinde, Londra'nın suç dünyasında söz sahibi olan Harrigan Ailesi var. Pierce Brosnan acımasız aile lideri Conrad'ı, Helen Mirren ise eşi Maeve'yi

Barbaros Tapan

Güç ve hiyerarşinin içinde masum bir aşkı anlatıyoruz

Yakışıklı oyuncu Burak Özçivit, canlandırdığı Kenan Kozan'ın aşk uğruna verdiği mücadeleden aile hayatına, Adana günlerinden uluslararası dizi pazarına uzanan samimi açıklamalar yaptı. Özçivit, "Güç ve hiyerarşinin içinde masum bir aşkı anlatıyoruz" derken eşi Fahriye Evcen için de "Aileyi bir arada tutmada Fahriye'nin çabası çok büyük. Kaç yıl çalışmadı, birçok şeyden feragat etti. Ona binlerce kez teşekkür ediyorum" sözleriyle sevgisini dile getirdi

İlker Gezici

Türk Müziği Tarihi

Kültür ve Turizm Bakanlığı, 6 ciltten oluşan Türk Müziği Tarihi yayımladı. Müzikseverlerin kütüphanesinde bulunması gereken bir çalışma. Bu hafta yalnızca bu kitaba ayırdık yazımızı.Türk Müziği -TarihGenel Editör: Cenk GürayEditörler:N. Oya Levendoğlu

Doğan Hızlan

Bakışlarınızın Ağırlığı Hafız

Çünkü burada attığım her adımda bakışın ağırlığı var. Bakışlarınızın. Çamura şekil veren eller gibi yamultuyor. İçe büküyor. Bombeler yapıyor. Şurama. Burama. Benim olmayan... kulplar takıyor. Benden olmayan. Elimi kaldırıyorum. Bakışlarınızın yükü. Başımı yana eğiyorum. Bakışlarınızın sesi. Nefes alıyorum. Bakışınızın... veriyorum... 'canı cehenneme'si. Çünkü yok

Mehmet Biten

Başkanların balıkçısı... Ankara'da siyasetin ortak paydası: Trilye...

Üç tarafı denizlerle çevrili ülkemizde en iyi balık, kıyısız başkentimiz Ankara'da mı yenir Hamsi, palamut ve toriğin zirve zamanında bu sorunun cevabını almak için gurme, yazar, Ankara'da siyasetçilerin eksik olmadığı meşhur Trilye Restoran'ın sahibi Süreyya Üzmez ile beraberiz... Çanakkale'de denizle iç içe bir çocukluk geçiren, askerlik yıllarından Pentagon'un mutfağına uzanan,

Zeynep Bilgehan

İnsanı insan olmaktan utandıran bir 'Ayı'

Budala Kitap, Amerikalı yazar James Oliver Curwood'un 'Ayı'sını harika bir kapak tasarımıyla ve Serkan Toy'un nefis tercümesiyle yayımladı. 'Ayı', insanı insan olmaktan utandıran bir romandır. 'Ayı', kesinlikle son yıllarda okuduğum en iyi romanlardan biri, eğer ilk gençlik çağında çocuklarınız varsa, onlara 'Ayı' romanını hediye edin, bu roman çocuklarınızın dünyaya bakışını mutlaka değiştirecektir.

Taner Ay

Devrimciler bizim mahalleye geldiğinde

Geçmiş zamandı. Geçmiş zaman mıydı Çok acayip bir İstanbul'du. Arka mahalleler başka bir uzaydaydı... Daha önce söylemiştim. Lise terk memur ve modern Müslüman anam, parlak bir subayken "kadın meselesi" yüzünden tard edilmiş havai babam, sabah ayılıp da ilçedeki işine gidebilsin diye Bahçelievler'in varoşunda arsa alıp ev yaptıklarında on bir,

Cem Sancar

Mustafa Kutlu'nun Mavi Kuş'u

Mustafa Kutlu'nun Mavi Kuş hikâyesini okurken onun bir hikâyeci olmakla birlikte usta bir mimar da olabileceğini düşündüm. Mimar olmasa da en azından mimari bilgi ve görüşüne son derece hâkimdir. Bu görüşünü kitabın 72. sayfasında şu sözlerle dile getirir: "Mesela evleri ele alalım. Bu evler sokağa değil, avluya bakar. Sokağa dönük yüzünde insan boyunu aşan duvarlarında

Eyyüp Azlal

Cem Akaş'ın saati

1990'ların başı. Teşvikiye Camii bahçesinde oturmuş, Cem Akaş'ın Noktanın Kesişimleri Antolojisi adlı kitabını okuyordum. Henüz lise öğrencisiydim. Edebiyata ve tarihe meraklıydım ama okuduğum kitapların çoğu bana sıkıcı geliyordu. Cem Akaş'ın tarzını sevmiştim. Kitaptaki öykülerden biri, daha başlığıyla dikkatimi çekmişti: "Hammurabi gerçekten yaşadı mı patron"

Mehmet Çelik

İki gönül bir rüya

Rüya ve rüyalar üzerine biraz hasbihal etmek istiyorum sizinle.Rüya, insanın gönlüne düşer. Nereden geldiğini bilemez insan. İçinde bir ışık belirir; ömrü boyunca onun izini sürer.Rüya, Allah'ın gönle düşürdüğü bir sırdır.Kimi rüyalar bir ömrün ötesine uzanır.Enver Paşa ile Muhsin Yazıcıoğlu'nun rüyasını konuşmak istiyorum.

Bekir Fuat

Eksiğimiz ne

Son zamanlarda bazı iyi gelişmeler oluyor. Azerbaycan'ın iç işlerine karışılması kamuoyunda tepki doğuruyor. Kamuoyunun tepkisi yöneticileri de etkiliyor. Türk Dünyası ile ilişkilerin zarar görmemesi için insanlarımızda büyük bir hassasiyet gözleniyor. Bölücü yapımlar ve paylaşımlar insanlarımızdan, özellikle gençlerimizden tepki görüyor, bölücü putlar birer birer devriliyor.

Ahmet B. Ercilasun

Türkiye'nin iklim diplomasisinde dönüm noktası

​Türkiye, iklim değişikliğiyle mücadelede son yılların en kritik eşiklerinden birine hazırlanıyor. Önümüzdeki dönemde ev sahipliği yapacağı küresel çaptaki COP31 öncesinde, iş dünyasından kamunun temsilcilerine, sivil toplumdan sanat dünyasına kadar pek çok aktör son derece stratejik bir buluşmaya imza attı. Ender Satıcı öncülüğünde vizyoner işlere imza atan Pazarlama Türkiye ekibinin düzenlediği

Berk Mühürdaroğlu

Saidler ve şakiler

Ne, nasıl, niçinİçin için şarkılar var içimde; Dökülmüyor niçin Deccal öldü diyorlar. İsa gelmedi mi hâlâ! Yola gelmedi mi şakiler Saidler ve şakiler diye duydum. Okudum, yazdım bile. Bismillah'da dizilmiş her şey.

Ali Hakkoymaz

Konuşalım ama nasıl

Günlük hayatta görgü kuralları içerisinde konuşma, iletişimin başlangıcında önemli yer tutar. Konuşurken ne zaman, nerede, nasıl ve ne şekilde hitap etmemiz gerektiğini bilmemiz gerekir. Konuşma inceliklerini ve hitabet konusunda kendimizi yetiştirmemiz gerekir. Kısaca bahsetmek gerekirse;Konuşma biçimi, ses tonu ve hitabet, insanın kültür seviyesini gösterir. Birisiyle

Yetenekli Kalemler

Bayram İçinde Bayram Yaşamalıyız

Kayseri'de midemde hissettiğim küçük yanma giderek büyümüş; önce göğsüme, sonra alt çeneme, daha sonra da iki koluma vurarak beni yürüyemez duruma sokmuştu. Üniversiteden arkadaşlarım Prof. Dr. Mustafa Argunşah ve adaşı Mustafa Yurdakul'un destekleriyle Erciyes Üniversitesi'nde tedavim yapılmış, ardından İstanbul'a uçup vakit yitirmeden Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Kliniğine yatışımı gerçekleştirmiştim.

Coşkun Çokyiğit

Anlatım bozuklukları (44) - Şapka deyip geçmeyin (64)

Anlatım Bozuklukları serisinin sondan bir önceki bu yazımızda sık kullanılan birkaç kelimenin imlâsına temas etmek faydalı olacaktır: Hak, Cenâb-ı Hak, Rab.Bu kelimeler, sesliyle başlayan ek aldıklarında ünsüz ikizleşmesine uğrar ve çekim ekleri kesmeyle ayrılır: Cenâb-ı Hakk'tan, Hakk'a, Rabb'im. Eğer "hak" lafzı, Allah mânâsında kullanılmıyorsa ünsüz ikizleşmesi gene olur fakat küçük harfle başlar ve özel isim olmadığı için kesmeyle ayrılmaz:

Nahit Topaloğlu

Atatürk aramızda

Bu haftanın her dakikası Atatürk'e yönelik sözlerle yapılan etkinliklere ayrıldı. Bunların Cumhuriyet var oldukça da süreceğine inanıyorum. Bugünkü yazımda, onun gençlere yönelik görüşlerini öne alıyorum: "Bugün ulaştığımız sonuç, yüzyıllardan beri çekilen ulusal yıkımların yarattığı uyanıklığın ve bu sevgili yurdun her köşesini sulayan kanların bedelidir.

Adnan Binyazar

29 Ekim 1923'te kul olmaktan mı kurtulduk

Beş yıl önceye kadar Çankaya Belediyesi her Cumhuriyet Bayramı'nda her yere afişler asardı. Sonuncusu şuydu: "Kula kulluk etmeyişimizin 97. yılı kutlu olsun." "Ne söylüyor" diyenler için açayım: Cumhuriyet'ten önce dedelerimiz padişahın kölesiymiş. TRT yıllarında bu ezberlerle hemen her programımda karşılaştığım için iyi biliyorum. Kafalar hakikaten

A. Yağmur Tunalı

Atatürkçü Düşünce Sisteminin Temel Taşı Cumhuriyettir

Atatürk, yalnızca savaş meydanlarındaki dehası değil, Cumhuriyet öncesi ve sonrası gösterdiği devlet adamı kimliği ile de tarihe iz bırakmış ender liderlerden biridir. 22 Haziran 1919'da yayımlanan Amasya genelgesinin üçüncü Maddesinde; "Milletin bağımsızlığını, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." sözü, Mustafa Kemal'in 'Cumhuriyet'

Mehmet Yardımcı

Yaşasın 29 Ekim!

Bugün, Türkiye Cumhuriyeti 103 yaşında! Kutlu olsun! Türkiye Cumhuriyeti sokaklarda, meydanlarda, dağlarda, tepelerde, ovalarda, nehirlerde kuruldu. Direnerek kuruldu. Direnerek var oldu. Bu ülkede cumhuriyet asla sokakta bulunmadı, ama sokaklarda, meydanlarda kuruldu. Onu saraydakiler değil, sokaktakiler, meydanlardakiler kurdu!

Ali Apaydın

Çocukların gözüyle Cumhuriyet

29 Ekim 1923 akşamı Meclis'te hareketli bir ana tanıklık edilir. Anayasanın ilk maddesi olan "Türkiye Devleti'nin yönetim şekli cumhuriyettir" ifadesi 20.30'da kabul edilirken milletvekilleri de hep bir ağızdan "Yaşasın Cumhuriyet" diye haykırır. Aynı anlarda Ankara Kalesi'nde 101 pare top atışı ile Cumhuriyetin ilanı duyurulur. O günün tanığı tarihçi Enver

Tolga Aydoğan

Yaşasın laik cumhuriyet!

Bugün Cumhuriyet Bayramı... "Yıl, 1919/ Mayısın on dokuzu./ Uyanın Samsunlular!/ Uyumak ölüme eş,/ Diriltin ruhunuzu./ Ufukta bir gemi var!" O gemiyle " (...) umut yüklü, inan yüklü, hız yüklü;/ İçinde bu vatanın derdiyle yanan bağır,/ Kurulacak yarını düşünen baş geliyor"du... Yüzyıllarca sen "ümmetsin ümmi" kal; sen, "kul"sun denilen...

Sevgi Özel

Bir millet, binlerce hikaye

Türk dünyası olarak Adriyatik'ten Çin Seddi'ne uzanan geniş bir coğrafyada, binlerce yıldır biriktirdiğimiz hikayelerimiz var. Destanlarımız, türkülerimiz, sevinçlerimiz, acılarımız, göçlerimiz, zaferlerimiz ve ayrılıklarımız... Kimi zaman bir ezgide, kimi zaman bir halının ilmeklerinde, kimi zaman Aynı kökten besleniyor, zaman zaman farklı dillerin ve sınırların

Bedir Acar