Seksenli yıllarda fakültede arkadaşlarım, bir oyuna katılmamı istediler. Kaybeden keriz oluyormuş. Reddettim. "Ben o kelimeyi söyleyemem" dedim. Şimdi o kelimeyi yazımın başlığına koydum. Nereden nereye! Bizim zamanın muhâfazakârları, dillerine dikkat ederlerdi. Şimdikiler ise keriz silkeliyorlar.Tamam fon vurgunu çok ileri bir keriz silkeleme ama bu rezillik,
45
Benim kayınpederim Hacı Seyfi Özdemir, Allah kendisine uzun ömürler versin; kendi halinde, halim selim yaşayan, asıl mesleği lokanta garsonluğu olan bir zattır. Giresun Bulancak'ta genelde onu Lokantacı Seyfi Usta diye tanırlar. Bir hayli de tanıdığı vardır. Kayınpeder gençliğinde, Bulancak'ın en prestijli lokantalarından "Taşdibek"
44
Osmanlı Devleti'nin güç ve ihtişam bakımından zirveye ulaştığı 16. yüzyılın son çeyreği, III. Murad Han'ın tahtta bulunduğu döneme şahitlik eder. 1574 ile 1595 yılları arasında süren bu 21 yıllık saltanat, devletin coğrafi ve siyasi açıdan en geniş sınırlarına ulaştığı altın bir çağdır.Saltanatının ilk yıllarında, efsanevi Sadrazam Sokullu Mehmet Paşa'nın devlet
43
Muğla'nın Milas ilçesi, Antik Çağlardan bu yana her çağın hazinesi olan, şifa kaynağı zeytinin hasat zamanını, 12'inci kez rengarenk bir festivalle taçlandırdı.Milas Kaymakamlığı öncülüğünde bu yıl 6-8 Kasım tarihleri arasında düzenlenen 12. Milas Zeytin, Zeytinyağı ve Turizm Festivali, hem yerel halka hem de yerli yabancı ziyaretçilere
42
Bütün şehirlerdeki yerleşik insanlar veya misafirler, o şehirde mensubiyet ve mesuliyet sahibi yönetici ister. İşte Kastamonu'nun böyle bir valisi var. Vali Meftun Dallı. Şehrin idaresinden sorumlu yöneticilerden eşrafa kadar kime sorulursa sorulsun, Vali Bey için "Bir ağabey ve babacan" dedikten sonra:
42
İstanbul'un Beyoğlu ilçesine bağlı tarihî Hasköy semtinde konumlanan yaklaşık 500 yıllık Piri Paşa Hamamı, kapsamlı restorasyon çalışmalarının ardından çağdaş bir sanat galerisine dönüştürüldü. Osmanlı mimarisinin görkemli mirasını günümüze taşıyan bu tarihî mekân, 38 usta sanatçının eserlerinin yer aldığı "İçimdeki Sessizlik" başlıklı açılış sergisiyle kapılarını sanatseverlere ve kültür meraklılarına yeniden açtı.
42
Ambalaj şirketimiz halka açık olduğu için yönetim kurullarımızda bağımsız üyeler de bulundurmak mecburiyetimiz vardır. Bu yıl da Hasan Erinç dostumuz aramıza katıldı. Arada iş dışı sohbet ederken Hasan'ın babasının, 2015 yılında kaybettiği Profesör Sıtkı M. Erinç olduğunu öğrendim. Bana, babasının "Sanat Sosyolojisine Giriş" ve "Sanat Psikolojisine Giriş" isimli kitaplarını getirdi.
40
ARTAM Antik A.Ş.'nin Türk resminin farklı dönemlerinden eserleri bir araya getiren 409. müzayedesi 15 Kasım'da gerçekleştirilecek. Halil Paşa'dan Fausto Zonaro'ya ve Fikret Mualla'ya uzanan seçki, klasik resmin ustalarıyla çağdaş sanatın farklı arayışlarını buluşturuyor. Müzayedede İstanbul ve deniz manzaraları öne çıkıyor.Seçkinin öne çıkan yapıtlarından
34
Son dönemde Azerbaycan – Türkiye ilişkileri gergin bir süreçten geçerken Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 8 Kasım günü Şuşa'ya giderek Azerbaycan'ın Zafer Günü'nü kutlaması, ardından Cumhurbaşkanı Aliyev'in BM İklim Değişikliği Konferansı için Antalya'ya gelmesi buzların eridiğini gösteriyor. Bilindiği üzere 2020 yılında Ermenistan ile ateşkesin imzalandığı 10 Kasım günü "Zafer
25
Klasik müzik dünyası bu olayı konuşuyor! Yeni kurulan Özyeğin Filarmoni Orkestrası'nın başkemancısı Hande Küden, sanat direktörü Fazıl Say'ın kendisine karşı takındığı tavırdan rahatsız olduğunu gerekçe göstererek istifa etti. Küden "Bir daha Fazıl Say'la çalışmam" dedi. Fazıl Say ise "İddialar gerçek değildir, buna tüm orkestra üyelerimiz şahittir' diye yanıt verdi
24
Geçen hafta Brand Week İstanbul'da gerçekleşen "'90'lar: Gelecek Bazen Geçmişte Saklıdır" başlıklı oturuma konuşmacı olarak davetliydim. Müzik yazarı dostumuz Murat Meriç ile birlikte Yekta Kopan moderatörlüğünde konuyu popüler kültür üzerinden ele aldık. '90'ların günümüzü ve yakın geleceği anlamak için neden önemli olduğunu konusunda fikirlerimizi paylaştık.
21
Hemen her sektörde olduğu gibi eğitimde de hemen her şey görünen o ki yapay zekâ öncesi ve sonrası diye konuşlandırılacak.Mobil telefonlar ve sosyal medya ile okuma yazmayı, konuşmayı unuttuk; yapay zekâyla da araştırmayı, düşünmeyi ve duygularımızı kaybedeceğiz endişesi yaşanıyor.Peki böylesi kontrol edilmesi mümkün olmayan bir gidişatta geleceğe yönelik
20
HAYATIMIZ bu yüzyılda hızlı bir tempoda geçiyor. Bu düzende kitap satışları nasıl bir durumda.Gerçi fuarlar okurun ilgisini çekmek için çaba gösteriyorlar. Çeşitli kentlerde bu çaba gösteriliyor.Çeşitli ödüller veriliyor, bu ödüllerin etkisinin derecesi konusunda bir araştırma yapılmadı, ancak fuar yetkililerirakamlar verebiliyor.Yerleşik ödüllerin yanı sıra belediyeler de bu çabaya katkıda bulunuyorlar.
20
İlkokul öğrencilerinin sokaktan da öğrenecekleri vardır. Berlin'de kışın ortasında, başlarında öğretmenleri bulunan öğrenci gruplarıyla karşılaşabilirsiniz. Yılbaşına yakın bir gün, öğrenciler kart yazmayı postaneden öğreneceklermiş. Başka bir gün de neredeyse ayaklarını yeni kullanmaya başlayan bir çocuğun otubüse kendisinin bindiğini, annesinin yanında onu izlediğini görmüştüm. Üç dört yaşındaki çocukların kendilerine özgü bisikletlerle dolaştıklarını görünce şaşırmıştım.
20
Ne gökte ne yerdeyim, bir garip seherdeyim, adlı Elveda Meyhaneci şarkısı Avusturyalı fizikçi Schrödinger'in kuantum mekaniğiyle ilgili düşünce deneyinin halka arz edilmiş halidir. Halka arz diyerek, borsaya da atıf yapalım. Lâkin akıntısına kapılmayalım. Schrödinger, kapalı kutuya bir kedi yerleştirir. Kutuya bir Geiger cihazı (radyoaktifliği saptayan
17
Türk toplumunun bin yıllık varoluş mücadelesinin dünya tarihini yapacak bir kıvama ulaşması, otorite, hegemonya ve meşruiyet kaynağını tek bir zemin üzerinde kurmasıyla mümkün olabilmiştir: İslâm. Bu zemin, tevhidî bir ontoloji, hikmet merkezli bir epistemoloji, adalet, hakkaniyet ve merhameti aynı anda mümkün kılan bir varlık ve hayat tasavvurudur. KÜLTÜREL İNKÂRLA GELEN KÜLTÜREL İNTİHAR
17
Mustafa Kutlu'nun son çıkan hikâye kitabıBahtımın Yıldızı, kapağı ile sosyal medyanın birkaç günlük gündemi oldu. Kapakta iki genç kız var. Aynı kıyafet içinde soldakinin başı örtülü, sağdakinin başı açık. Kulak hizası küt kesim saç. Esasında kapak görseli aynı kızın iki farklı halini imliyor. 17 yaşında başını örten Meryem yıllar sonra aynı kıyafet ve beden içinde "başını açan" olmuş.
16
Bazı futbolcular vardır; hangi takımı tuttuğunuzun pek önemi yoktur. Onları seversiniz. Formasını giydiği takımdan bağımsız, futbolun kendisine kattığı güzellik nedeniyle hafızanızda özel bir yer edinirler. Cevat Prekazi, 70'li ve 80'li yılların çocukları için ve o günün futbol ikliminde böyle bir isimdi. Galatasaraylılar için elbette çok daha fazlasıydı. Sarı-kırmızılı formayla hafızalara
49
Önceki yazımızda İslam sanatındaki sûret–mâna ilişkisini Gadamer'in sembol kavramıyla açıklamaya kalkışmanın tersinden bir bağımlılık meydana getireceğini belirtmiştik.Burada 'tersinden bağımlılık'tan kastımız, İslam sanatını açıklamak için Batı estetiğinin kavramlarını zorunlu bir düşünsel merci haline getirmek; böylece kendi sanat nazariyemizi kurmaya çalışırken farkında olmadan başka bir nazariyenin kavramsal hükümlerin tabi olmaktır.
41
Karma eğitim pedagojik değil, hem kızlara hem erkeklere zarar veriyor. Akademik başarıyı düşürüyor ve cinsel tacizlere yol açıyor. 1968'lerde 68 kuşağı ve feministlerin çabalarıyla kadın erkek eşitliğini sağlamak için hayata geçirildi. Bir nesil 20 yıldır, projenin netice vermesi gerekir. 1990'lara gelindiğinde toplumda kadın-
41
Öğretmenlik, insanlık tarihinin en önemli ve ölümsüz mesleğidir. Dünyada hiçbir meslek manevi olarak öğretmenlik kadar tatmin edici değildir. İnsanlık tarihinde olduğu gibi Türk tarihinde de öğretmenliğin başlangıcı çok eskidir, Öğretme çabalarının kökleri tarihin derinliklerine kadar uzanır. Öğretmenliğin bir uzmanlık mesleği olması ise çok yenidir. Birleşmiş Milletler
39
Her şeyi insanın etki alanındaki bir şey gibi tanımlamak zamanımızın en derin problemi belki de. Aslında insanın etki alanı çok sınırlı... Buna karşılık insan birçok başka şeyin çok daha fazla şekilde etkisine açık... Bir şeyleri anlamaya çalışırken kendimizi konumlandırdığımız yer doğru değilse, bütün o anlama çabası doğal olarak boşa gidiyor ve daha kötüsü bizi de yanlışa sevk ediyor. Dahası,
39
Cânım ülkemde zihinler gün içinde bile oradan oraya savruluyor. Tanpınar'ın mısraını değiştirerek söylersek "Herkes kendi yerinde" ve efendisinin ağzına bakar halde. Kimse kıyamet kopsa mensup olduğu cenaha toz kondurmamaya çalışıyor. Objektif bakışa, eleştiriye yer yok."Ya yuh ya alkış devrindeyiz" diyordum. Meğer bazı
39
Önceki akşam beni ilk kez sokağa çıkardılar! Hayat sürprizlerle dolu. Bir an bulutlar üzerinde uçmak, bir başka an dipsiz kuyuların en dibine batmak biz insanlar için. Bir şafak vakti evinize baskınla uyanabilir, bilmediğiniz nedenlerle casus diye suçlanabilir, çocuğunuzla eşinizle tehdit edilebilir, ya biat et ya hapsi boyla denebilir. Yanlış anlaşılmasın. Bana bunlar olmadı.
31
Osmanlı'da insan yetiştirmek yalnızca eğitim kurumlarının üstlendiği bir görev değildi. Medreselerin, mekteplerin ve devletin resmî eğitim yapılarının yanında, yetenekli insanların belirli kişilerin himayesine girerek yetiştirildiği, istihdam garantili meslek edindiği ve devletin önemli makamlarına yükselebildiği başka bir sistem de bulunuyordu. Hane-himaye ve intisap ilişkileri üzerinden
29
Avrupa bağımsız müzik sektörünün son raporu, çeşitlilik tartışmasını şirket içi temennilerden çıkarıp dijital platformların acımasız telif ve öneri algoritmalarının merkezine taşıyor.Müzik endüstrisinde eşitlik, çeşitlilik ve kapsayıcılık kavramları uzun yıllar boyunca samimi ama bir o kadar da havada kalan temennilerin ötesine geçemedi. Şirketlerin web sitelerine koyduğu vizyon cümleleri
28
Bir kesim var; kendilerine ilerici, çoğulcu, sosyalist, halkların dostu gibi pek çok sıfat yakıştırıyorlar. Dünyanın neresinde bir kimlik, bir kültür, bir halk söz konusu olsa (güya) hassasiyetleri zirve yapıyor; fakat iş "Türk" kelimesine gelince bütün bu evrensel hassasiyetler nedense buharlaşıyor. Haluk Bilginer'in "Türk sineması yerine Türkiye sineması diyelim" çıkışıyla yeniden alevlenen tartışma, bu zihniyetin belirgin örneklerinden biri.
27
Fransız sineması var mı Var... İngiliz sineması var... Alman, İtalyan, Rus sineması var... Amerikan sineması var... Ama sıra Türk sinemasına gelince, birileri rahatsız oluyor. "Türk sineması"
26
Ön not: Bu yazı, bir anma metnine "Düşüncelerin zarafeti nedir", "Zarif düşünceler nedir" diye karşılaştığım sorular üzerine kaleme alınmıştır. Düşünce ve zarafet arasındaki ilişkiyi anlatmak için hatırı sayılır bir kitap hacmi gerekiyor. Bu yüzden bu sorulara buradan bu kitabın ancak bazı başlıklarını ifade edebilecek ve büyük ölçüde aforizma
24
Yaklaşık otuz yıl süren Cumhuriyet köşe yazarlığımdan ayrılırken 29 Temmuz'da yayımlanan "Başlangıca Övgü" başlıklı veda yazımda, bunun sevgili gazetemizin yazarı olmaktan değil köşe yazarlığından ayrılmak olduğunu yazmıştım. Nitekim değerli Alev Coşkun ağabeyle ve sevgili Mine Esen'le
23
Köyler, kentler, yollar okullar işgal altıdaydı. Savaş sürerken 23 Nisan 1920'de meclis açıldı. 2 Mayısta kurulan ilk hükümetin bakanlıklarından biri de "Maarif Vekâleti"ydi. Mustafa Kemal savaş koşullarında Milli Eğitim Bakanlığı'nı kurmuş... Kısıtlı savaş bütçesinden eğitime pay ayırmıştı. Savaşta barışta ilkin eğitim; 1950'den sonra MEB'nin
20
Unutamadığım mesut günlerdi. Henüz delikanlılık yıllarımı yaşıyordum. Arkadaşlarla, dostlarla, bazen de akrabalarla küçük seyahatlere, çevre gezilerine, kaplıca seyranına çıkardık. Eğri büğrü, çukurlu yollarda ilerleyen eski model minibüste avazımız çıktığı kadar haykırırdık: "Kör dünyanın göbeğine/Hak yol İslam yazacağız." İnançlı, iddialı ve ümitvardık. Merhum şairimiz Abdurrahim
58
Mutluluk varoluş gözeneklerinin açılmasıdır. Gözün gökle, kulağın müzikle, tenin yumuşaklıkla, zihnin düşünceyle buluşması; göğün gözü, müziğin kulağı, yumuşaklığın teni, düşüncenin zihni çağırması, içine alması, yoluna onunla devam etmesidir. Bir devam etme kipidir mutluluk, bir durma, bir katılaşma değil, akışın ta kendisidir. Katı olanı çözüp dağıtan bir öz vardır onda, matlığı berraklığa
54
Sabiha Hanım'ın iki katlı ve bebek mavisi boyalı ahşabı cadde üstündeydi, biraz yürüdün mü, az ileride de Gülser teyzemin tek katlısı vardı. Oradaki Resimli Roman ve Hayat ciltleri teyzemin miydi, yoksa Necmi eniştemin mi, şimdi tam çıkaramıyorum, kimin olursa olsun benim için bir hazine sandığı sayılırdı.Mart gelir şakır şakır, ayakları gümüş bakır,
52
Geçmişteki bazı yazılarımda Türkiye'deki sinema ve dizi sektörünün işleyişine, toplumun ve devletin bu alana bakışına ilişkin eleştiriler getirmiştim. Ancak bunları bir sinema eleştirmeni gözüyle değil, sinemanın toplumsal işlevi üzerinden, amatör bir çerçevede yaptığımı belirtmek isterim.Ülkemizin zengin tarihsel birikimi, krizlerle şekillenen siyasi hayatı ve peş peşe
49
"Milletleri antlaşmalardan çok duygular bağlar... Milletler gam ve keder bilmemelidir. Liderlerin vazifesi hayatı neşe ve şevkle karşılamak hususunda milletlerine yol göstermektedir" (Ulus, 20 Mart 1937) Mustafa Kemal Atatürk'ümüzü, ölümsüzlüğünün 88.yıl dönümünde bir kere daha saygı, minnet ve özlemle andık. Bu 10 Kasım'da
39
Servet edinmenin kaynağı arasında siyaset alanını, siyasi iktidarı saymak, genel ve olağan bir anlayış ve yaklaşımın doğal bir sonucu şeklinde görülegelmiştir, denebilir. Bu tür anlayış ve yaklaşımların genel bir kabulle karşılanmasını sağlayan çeşitli nedenler, farklı gerekçeler ileri sürülmüştür. Bunların hemen ret edilmeleri de kendiliğinden mantıklı, doğru, haklı bir yaklaşım, düşünce ve görüş olarak savunulmamalıdır.
33
Bir şarkı hazırlıyorsunuz. Yapay zekâya rock, pop ya da rap demek yerine sevdiğiniz sanatçının adını yazıyorsunuz. Çünkü o isim, aradığınız müziğin tarzını, atmosferini ve vokal karakterini anlatıyor. Yapay zeka platformu Suno etrafında büyüyen tartışma tam da burada başlıyor: Bir sanatçının adı, müzik üretmenin tarifine dönüşebilir mi Yıllardır stüdyolarda "Biraz Tarkan havasında
33
Geçen hafta Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrası'nın İşSanat'taki konseri Şef Gürer Aykal yönetiminde ve kemancı Victoria Mullova solistliğinde, kusursuz bir dinletiydi. Gürer Aykal artık kendini de aşmıştı. İzleyici dakikalarca ayakta alkışladı. Keşke olmadık yerlerde de hiç alkışlamasaydı! Acaba böyle bir dinleti yapılamaz
30
Yaklaşık on altı yıldır televizyon seyretmiyorum. Yirmi yedi yıl fiilen televizyonculuk mesleği yapmış birisi için bir tuhaf durum sayılır mı bu Arada milli voleybol takımımız ya da oğlumun sevdiği takımın maçları olmasa ekran denilen şeyi unutacağım. Yan odadan bazen kulağıma çarpan televizyon sesini işitince suya düşen mürekkep gibi dağılıyor her şey bende. Müzikten seslendirmeye, efekten
60
© 2026
