Kültür-Sanat

Deniz'in mektubu ve savrulan sol

Köşe yazısı saat 11'de sitemizde olacak. Reklamsız Sözcü üyelerimiz ve ücretli X üyelerimiz yazıya erken erişim sağlayabilir.

Naim Babüroğlu

Okulları Kim Bataklığa Dönüştürdü

Hepimizin bildiği bir söz var. Sinekleri öldürmek yerine bataklıkları kurutalım. Sineklerin ürediği bataklıkları kurutup bahçelere dönüştürmek. Böylece mikrobun çevreye yayılmasının önüne geçmekle kalmayız bataklıkları sağlıklı bir hayat alanına dönüştürmüş oluruz."Okul Saldırıları"nın geçtiği her cümle kurulduğunda bu öneri aklıma geliyor.Sayın

Ali Barskanmay

Bir buzdolabından Ankara'ya bakmak

Sevgili arkadaşım Özlem Dengiz Uğur'un davetiyle yolum Ulus'a, Anafartalar Caddesi'ndeki VEKAM Büyük Apartman'a düştü. Koç Topluluğu'nun 100. yılı dolayısıyla hazırlanan "Vehbi Koç Ticaret Evi: Muasır Medeniyet Yolunda Bir Terakki Hamlesi" sergisini gezecektik. 30 Eylül'de aynı adla hazırlanan kitabın

Güven Baykan

Adam Smith'le hayali söyleşi - I

Bu söyleşide, iktisat biliminin kurucu isimlerinden Adam Smith'i kendi çağından günümüze davet ediyoruz. Kişisel yapay zekâ asistanım Daneel, internet kaynaklarını ve Ulusların Serveti'ni tetkik ederek Smith'in ahlak felsefesiyle siyasal iktisadını birlikte değerlendirdi. Ardından onu, yaşadığı devrin ağırbaşlı üslubunu koruyan, fakat bugünün okurunun rahatlıkla anlayabileceği

Prof. Dr. D. Murat Demiröz

Mustafa Kemâl'in uydurma şecereleri ve hakîkî mensûbiyeti (400)

Halil Bezmen, "inanılmaz bir servetle yurt dışına kaçtı" ve ayrıca, "Devleti kazıkladım!" dedi Fuad Bezmen, Santral Mensucat'ın idâresini büyük oğlu Halil Bezmen'e (d. 1949) devretmiş, Holding, 1993'te onun idâresizliği yüzünden batmış, fakat kendisi memleket hâricine muazzam bir servet kaçırmıya muvaffak olmuştu. Amcazâdesi

Yesevizade Alparslan Yasa

Sultan Hamid'in sarıklı muhalifleri

* Bir avuç basiretsiz ve gafil zümre, Padişah'a husumet ederken, attıkları adımların koskoca bir imparatorluğun yıkılışını hızlandıracağını göremediler!..* Sultan Abdülhamid'i devirerek hürriyete kavuşacaklarını zanneden İslamcılar ve sarıklılar, yeni devirde âdeta tasfiye edildiler: "Zalime yardım edene, Allah onu musallat eder"

Prof. Dr. Ekrem Buğra Ekinci

Koşuyoruz lakin hareket etmiyoruz

Sabah evden aceleyle çıkıyor, akşam yorgun dönüyoruz. Gün boyu koşturduğumuzu düşünüyoruz; fakat vaktimiz oturarak geçiyor. Yoğunluk arttıkça düzenli beslenmeyi, hareket etmeyi ve vaktinde uyumayı erteliyoruz. Hazır gıdalar kolayımıza geliyor; ardından hâlsizlik, kilo ve bozulan uyku düzeninden vb. şikâyet ediyoruz.Mesele çoğu zaman neyin doğru olduğunu bilmemek değildir.

Yetenekli Kalemler

Adana Altın Koza Film Festivali

Eylülün son haftasında, Adana Altın Koza Film Festivali'nde önemli filmlerinin bir bölümünü izledim. Nitelikli ve güçlü filmleri izlemeyi özlemişim. Yarışmada en sevdiğim iki filmden bahsetmek istiyorum.Banu Sıvacı'nın "Günyüzü" filmini Berlin Uluslararası Film Festivali'nde kaçırmıştım, Adana'da izleme fırsatı buldum. Ana karakterimiz Suna kendi arayışını ve var

Sayım Çınar

TÜİK Yapay Zekâ 2026 Yılı İstatistikleri Ne Söylüyor

Yapay zekâ hızla tüm alanları dönüştürüp yeni bir ekosistem oluştururken bu teknolojilerin sunduğu fırsatlar ve yol açabileceği olası risklere yönelik sıcak tartışmalar da sürüyor. Bu dönüşümden ülkemiz de derinden etkileniyor. Ancak, ülkemizde yapay zekâ kullanımının yaygınlığı ve risklerine karşı farkındalık düzeylerini belirlemeye yönelik araştırmaların yeterince yapılmadığı ve kamuoyu

Prof. Dr. Mahmut Özer

Felsefeyi hayatımıza getirdi

İOANNA Kuçuradi'nin aramızdan ayrıldığını öğrendiğimde, yıllar boyunca onun hakkında yazdıklarımı yeniden gözden geçirdim.1998'de uluslararası bir başarısını kutlamışım, 2001'de aldığı ödülün ardındaki kitaplarını anlatmışım, 2012'de gençlere felsefeyi öğretme çabasından söz etmişim, 2016'da TÜYAP'ın Onur Yazarı seçildiğinde hayatını ve düşünce dünyasını yeniden değerlendirmişim.

Doğan Hızlan

Vatanın bir kış günü

Nebi Hazri okuyorum. Derya deniz bir şair...Vatanın bir kış gününü bile gurbetin yüz baharına değişmeyen bir ses.1924'te Azerbaycan'ın Abşeron'unda doğar Hazri. "Rüzgârlar şehri" derler oraya.Bakü'de büyür. İlk şiiri on beş yaşında yayımlanır. Kararını çoktan vermiştir. Şiire yönelir. Geceler uzar, uykular azalır. Şiir bir hayat olur.

Bekir Fuat

Yeşilçam'ın zarif 'delikanlı'sı İzzet Günay: Biz kullanılmış...

Yeşilçam'ın en zarif, en sevilen ve her daim takdir edilen 'jön'lerinden biriyle beraberiz; İzzet Günay! Bodrum'daki mütevazı evinde buluştuk; çocukluğundan sinema yıllarına, hobilerinden iyi yaşam sırlarına renkli, iç açıcı bir sohbet yaptık. Günay'ın kendi hayatı da bir Yeşilçam senaryosu gibi...Diyor ki: "Biz devamlı kullanılmış bir kuşağız. İzzet Günay bu işten para kazanmadı.

Zeynep Bilgehan

Katil İsrail'in çaldığı Filistin toprakları

Soykırımcı İsrail terör örgütünün Filistin topraklarında yaptığı hırsızlıklar, Mustafa Armağan'ın Çalınan Toprak kitabında dile geliyor. İnsanlık olarak bir milatın eşiğindeyiz. Dünyanın tarihi yeniden yazılıyor. İki sömürgeci güç ABD ve Çin, bir araya geliyor ve tuhaf ki anlaşıyorlar. Düşman zannedilen bu iki emperyalist ülke acaba nasıl oluyor da birbirlerine karşı

Mehmet Nuri Yardım

Fatma adı yetmez, mesele Zühre olmak

Ne zamandır yazmak istiyordum. Bir âile dostumuzun torunu oldu. Adını Baybars koydular. Bir târihçi olarak favori isimlerimden ama çocuklarımdan birine koymak nasib olmadı. Çok sevindim. Kimin koyduğunu sordum. Anne, yâni gelin hanım koymuş. Tebrik ettim.Elif Şafak'ın Aşk romanındaki en ahlâksız adamın adı Baybars. Moğollara ve Haçlılara dur diyen Memlûk hükümdarının,

Kerime Yıldız

Hakiki okurun tek pusulası 'iyi kitap'

Sadece pazarın değil, mahfillerin de okura bir şeyler dayattığını biliyorum. Enis Batur için 'şair', Beşir Ayvazoğlu için 'biyografi yazarı' deyip kesiyor; yazılan nefis romanları görmezden geliyorlar. Bir diğer dayatma ise yayınevleri üzerinden yapılıyor. Kapitalist pazarda yayınevinin Soğuk Savaş devrinden kalma tarzda 'solculuğu'

Taner Ay

Gittiği yerde gurbetçi, döndüğü yerde misafir

Devlet Tiyatroları yeni sezonu iddialı oyunlarla açtı. Ben de İstanbul Devlet Tiyatrosu'nun sezon açılışında Bilgesu Erenus'un 'Misafir'ini izledim. Geçtiğimiz ağustosta aramızdan ayrılan Erenus'un 1980'lerin başında kaleme aldığı oyun; daha önce Ankara Sanat Tiyatrosu, Konya ve İzmir Devlet Tiyatroları tarafından sahnelenmiş, 1989'da ise 1. İstanbul Tiyatro Festivali'nde

İlker Gezici

Teknofest ve Urfa

Ülkemizin son yıllarda hem savunma hem de diğer alanlarda katettiği teknoloji hamlesi, TEKNOFEST adıyla büyük bir festivale dönüşmüş durumda. T3 Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı ve TEKNOFEST Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar'ın öncülüğünde düzenlenen bu festivali Şanlıurfa GAP Havalimanı'nda izleme imkânı bulduk. Festivaller, özü itibarıyla şehirlere özgü faaliyet

Eyyüp Azlal

Çağımızın Antigone'si

90 yaşına iki gün kala hocaların hocası, İoanna Kuçuradi sonsuzluğa göçtü. Dünyamız biraz daha yoksullaştı, yalnızlaştı. O, felsefenin, eğitimin, insan haklarının, vicdanın kraliçesiydi. Etik kavramını güncel hayatımıza yerleştirmek için eşsiz çaba gösterdi. Felsefeyi teorilerle değil, felsefeciler arasında

Zeynep Oral

Bu filmi yapmak 9 yılımızı aldı

Türkiye'den Los Angeles'a döner dönmez, Tom Cruise'un son filmi "Digger"ın özel gösterimine katıldım. Fox Stüdyoları'ndaki tarihi Zanuck Theater'da gerçekleşen geceye Cruise'un yanı sıra filmin Oscar ödüllü yönetmeni Alejandro G. Inarritu da katıldı.Tom Cruise filmde Digger Rockwell'i canlandırıyor. Bir petrol imparatorluğunun başında bulunan Rockwell, büyük bir

Barbaros Tapan

Afallama ve "Sadri Alışık İşler Karışık"

Afallama deyince aklınıza şu mahalle bu mahalle gelmesin. Toptan bir sosyolojiden bahsediyoruz. Kendini aydın ve ayrıcalıklı olarak gören her kesimden. Bizden, sizden, onlardan... Aydınların kendilerine münevver ya da entelektüel demeleri bizi ilgilendirmiyor. Bizi ilgilendiren şey seçkinlerin davranış biçimi. Halkı 12 yaşında bir çocuk olarak görürsen, ona köşeli klişeler dikte edersen, sana "şaşkın" demelerine şaşırmamalısın.

Cem Sancar

Osmanlı'da devleti zarara uğratan bürokratlara ağır cezalar verilirdi...

Osmanlı döneminde tecrübeli bürokratlar ön planda tutulduğu için bürokrasinin zamanla oluşan teamülleri meseleleri çözer, devletin farklı birimleri de birbirini denetlerdi. Ancak zaman zaman işbirliği içine girip usulsüzlükler yapan bürokratlara da rastlanırdı Osmanlı yönetimi, devletin güvenini kötüye kullanan bürokratlara acımaz, devlet işlerinde suistimal yapanlar ve

Erhan Afyoncu

Adana Altın Koza ve 'festival filmi' sinemacılığı

HTTP/2 200 date: Sun, 04 Oct 2026 01:45:06 GMT content-type: text/html; charset=utf-8 server: cloudflare cache-control: max-age=30 expires: Sun, 04 Oct 2026 01:45:35 GMT x-lb-cache: HIT x-platform: desktop x-cf-platform: desktop content-encoding: gzip nel: {"report_to":"cf-nel","success_fraction":0.0,"max_age":604800} vary: accept-encoding age: 1 last-modified:

Coşkun Çokyiğit

Johnny Marr ve zamanın ruhu

The Smiths'in eski gitaristi, besteci ve şarkıcı Johnny Marr'ın beşinci solo albümü yayınlandı. "Age of Everything", Marr usulü hemen dile takılan melodilerle dolu bir gitar albümüJohnny Marr'ı bir kez yakından gördüm. Rough Trade'de o dönem yeni çıkan best of albümü "Spirit Power"ı imzalıyordu. Kapıda metrelerce uzayan bir kuyruk vardı,

Mehmet Tez

Dilde saklı kültürel kodlar

HTTP/2 200 date: Sun, 04 Oct 2026 01:45:06 GMT content-type: text/html; charset=utf-8 server: cloudflare cache-control: max-age=30 expires: Sun, 04 Oct 2026 01:45:32 GMT x-lb-cache: HIT x-platform: desktop x-cf-platform: desktop content-encoding: gzip nel: {"report_to":"cf-nel","success_fraction":0.0,"max_age":604800} vary: accept-encoding age: 3 last-modified:

Ahmet B. Ercilasun

Tulumbacılardan günümüze İstanbul'un itfaiyecileri: Ateşten hızlı...

1510 yılından günümüze 630'u aşkın büyük yangında küle döndü İstanbul'un eski mahalleleri. Alevlerle mücadele, önce kovalar ve su fıçıları, ardından tulumbacılarla yapıldı. 312 yıllık geçmişe sahip İstanbul İtfaiyesi'nin hikâyesi, aslında ateşle verilen mücadelenin de hikâyesi. 25 Eylül-1 Ekim'de kutlanan İtfaiye Haftası, bu uzun geçmişi hatırlamak için iyi bir vesile

Hasan Mert Kaya

Federer, DiCaprio ve Rolex Daytona

Bir saatin fiyatını kim belirliyor Eskiden bu sorunun cevabı daha kolaydı. Bugün aynı saatin üzerinde birbirinden farklı değerler dolaşıyor. Markanın verdiği değer, koleksiyonerin yüklediği anlam, müzayede evinin kurduğu sahne, ikinci el piyasasının biçtiği fiyat ve sosyal medyanın yarattığı görünürlük birbirine ekleniyor.28 Eylül 2026'da Londra'daki

Mehmet Çelik

Aşk, ilişkiyi kurtarmaya yeter mi

Cine Majestic, İstiklal Caddesi'nde birbirine paralel uzanan ve iki yakın arkadaşın adını taşıyan sokaklardan birinde, Ayhan Işık Sokak'ta. Diğeri de Sadri Alışık Sokak. Caddeden iki adımla sinemaya girmek, sinemadan iki adımla caddeye çıkmak AVM sinemalarında yaşanacak bir deneyim değil. İzlenen bir film sonrası Beyoğlu kalabalığına karışmak da. Evet, öyle çok konforlu salonları yok belki ama içinde dolaşan sinema ruhunun verdiği mutluluk paha biçilmez.

Filiz Aygündüz

İnsanın Kendi Yolu

Bir insanın hayatını yargılamadan önce onun ayakkabılarını giymek gerektiğini söyleyen o cümle, ilk bakışta bir merhamet çağrısı gibi görünür; oysa biraz daha yakından bakınca bunun merhametten önce bir bilgi meselesi olduğunu fark ederiz, çünkü insan bilmediği bir hayat hakkında hüküm verirken aslında çoğu zaman karşısındaki insanı değil, kendi bilgisizliğini konuşur ve başkasının hayatını

Mehmet Biten

Öğrenci azalıyor, öğretmen artıyor!

Korkulan oldu. Nüfusumuz düşüyor, öğrenci sayımız azalıyor, işsiz öğretmen sayımız ise her geçen gün artıyor.Nüfus artış hızımızın giderek artan bir şekilde azalması öğrenci sayılarını da büyük oranda düşürdü. 2024-25 öğretim yılında 17 milyon 956 bin olan örgün eğitime devam eden öğrenci sayımız bu yıl 252 bin azalarak 17 milyon 704 bine geriledi. Üniversitelerdeki boş kontenjan sayısı da rekor kırdı!

Abbas Güçlü

Sırrı dökülen aynalar

Bir ayna bir aynaya baksa... Ellerini yıkasa sular... Susasa sonsuz bir aşka... Geceler kaybolsa karanlıkta... AH Biliyor musunuz kuş sesleri eksildi. Kediler kendi sokaklarında sığıntı gibi. Cırcır böcekleri sustu çok sustu. Şehirleri asfalt ve betonlar öldüresiye dövüyor. Biliyor musunuz uçaklar uçmasa da olur kuşlar uçmayacaksa.

Ali Hakkoymaz

Yapay zekâ uyum sancısı

​Türk iş dünyasında uzun zamandır hissettiğimiz ama yüksek sesle söylemekten çekindiğimiz bir gerçek var: Teknolojiyi tüketmekte usta, onu kurumsal genlerimize entegre etmekte ise oldukça ağırdan alan bir yapımız var. Genç Yönetici ve İş İnsanları Derneği'nin (GYİAD) İş Kuleleri'nde tanıttığı yeni vaka kitabı "Dönüşümün Öncüleri – İş Dünyasında Yapay Zekâ Dönüşüm Hikâyeleri" tam da bu kırılma noktasında karşımıza çıkıyor.

Berk Mühürdaroğlu

Samiri'nin buzağısı ya da bütün eksikliklerin yarısı

Göz göze geldik onunla. Her zamanki gibi sustu. Bekledim. 'Bütün eksikliklerin yarısını hiç düşündün mü' dedi. Gülümsedi. Yorulma, bak bir şey anlatacağım. Sen buradan gideceğin yolu seçersin. Devam etti; 'Halil İnalcık'ın yazdığına göre Cengiz'in torunu Hülagü Han, Abbasi Halifesi Müsta'sım-Billâh'a elçi göndermiş. İsmaililerin elindeki Alamut Kalesinin alınması

Ömer Erdem

Sahaf kültürüne hürmeten

Kitaplarımın üzerinde elime geçtiği tarih ile ilgili bir not düşmemişsem üzüntü duyuyorum. Çünkü bunu, kavuşumun hatır'a kaydı sayıyorum. Belki de bu yüzden hiçbir zaman tamamlanmayan ve sürekli artış gösteren "almam gereken kitaplar listesi"ni tedarik etmek için gittiğim, fakat liste dışı ve poşetler dolusu aldığım kitaplara biraz mesafeli oluyorum. Okuma gündemini değiştiren

Elif Sönmezışık Aydın

Varım öyleyse düşünmeliyim!

Yazar Milan Kundera'nın bir sözü: "İnsan yürürken bir şeyi hatırlamak istediğinde adımları yavaşlar, unutmak istediğinde hızlanır." Bu sözü şöyle de çevirebiliriz: "İnsan yürürken, düşünmek istediğinde adımları yavaşlar, düşünmemek istediğinde hızlanır." Yukarıdaki sözde

İsmail Bingöl

Manevî kalkınma ve ıslah - 2

Önceki yazımızda Bediüzzaman Said Nursî Hazretlerinin ifadeleriyle Denizli Hapishanesindeki ağır ceza ile mahkûm adamların sadece "Meyve Risalesi" ile nasıl uslu ve mütedeyyin suretine girdiklerini hatta iki üç adamı öldürenlerin tahta bitini bile öldürmekten çekinir hâle geldiklerini belirtmiştik.Bizlere çok uzak olmayan bir zamanda gerçekleşen bu terbiye ve ıslah hareketinin ülkemizin

H. Muharrem Okur

Açlarıyız bu güzelim ülkenin!

Knut Hamsun "Açlık" romanında "Bütün bunlar Kristiania'da aç dolaştığım günlerde oldu" diyerek bozuk düzenin hâkim olduğu bir dünyanın kapısını aralar. 1890'da yayımlanan romanın kahramanı Kristiania'da, bugünkü Oslo'da yaşayan, genç bir yazardır. Kalemiyle geçinmeye çalışır. Beş kuruşu yoktur. Kirasını bile ödeyemez. Zamanla

Eren Aysan

Holding paşaları-holding profesörleri-holding bürokratları

Dilimizde utanmanın kaybolduğunu vurgulamak için kullandığımız "Tuz koktu" deyimini tedavülden kaldırmanın zamanı geldi. Zira yaşadığımız, tanık olduğumuz utanmazlıkları anlatmak için uzun yıllar kullandığımız "Tuz koktu" deyimi bile yetersiz kaldı. Devlette uzun yıllar üst düzey görevlerde bulunmuş bürokratlar, saygın üniversitelerde kürsü sahibi akademisyenler

Miyase İlknur

Yaşamlarla gelen aydınlık

Yaşamöykülerinin bugüne ve yarına ışık tuttuğuna bir kez daha inandım. Son günlerde okuduğum aydın yaşamlarını aktaran kitaplar, Cumhuriyetin kuruluş mücadelesini ve evrimini, devrimleri, bugünlere gelişimizin ipuçlarını yakalama fırsatı veriyor. CUMHURİYETE YOL DÖŞEYENLERDEN Ramiz/Teşkilât-ı Mahsusa'dan Milli Mücadele'ye (Cumhuriyet Kitapları) adlı kitapta,

Öner Yağcı

Konser biletinde karaborsa devri bitiyor mu

İngiltere, konser biletlerinin fahiş fiyatlarla yeniden satılmasına karşı yeni bir dönem başlatmaya hazırlanıyor. Bazı biletlerin ikincil piyasada yüzde 20 bine varan fiyat artışlarıyla listelenmesi bardağı taşırdı. Türkiye'de ise asıl soru başka: Düzenleme varsa karaborsa neden hâlâ karşımıza çıkıyor Bir konsere gitmek istiyorsunuz. Bilet satışa çıkıyor. Siteye giriyorsunuz. Önünüzde binlerce kişi var. Birkaç dakika sonra ekranda o sinir bozucu cümle beliriyor: Tükendi.

Hakan Uç

Utanç İmparatorluğu

"Âli, kudretli, yüce asilerin en asilleri, şanlı savaşçıların önderi, sadık hizmetkârlarımız, her daim iyiliğimizi isteyen ve sarayımızın lütfuna mazhar olan İngiliz Şirketi" ifadeleri yer alıyor olsa da hiçbir kraliyet lütfuna lüzum yoktu; zira imparatorun tek yapması gereken belgedeki ilgili kısma imza atmasıydı..Hintli yazar, diplomat ve devlet adamı Shashi

Sinan Genim