"Tarih, denizlere hâkim olan ulusların dünyaya da hâkim olduğunu gösteren sessiz tanıktır." Amiral A. T. Mahan Amiral A. T. Mahan Tarihte deniz güçleri kıta güçlerine karşı her zaman avantajlı olmuştur. Deniz güçleri üreterek,
11
Hitler'in bize öğrettiği gerçek, Demokratik Rejimlerin yumuşak karnının, Temel Hak ve Özgürlüklerin yeterince korunamaması olduğudur! Demokrasiye karşı en büyük tehdit, "Milli İrade" gibi kavramların arkasına sığınılarak savunulan "oğunluk Diktatörlüğü" anlayışının, bir din ya da ırk grubu adına Temel Hak ve Özgürlükleri ihlalidir!
10
2013'te evlendiğinde sadece 27 yaşında. Bugün Macaristan'ın "en zenginler listesi"nde 40 yaşında ilk 40'ta. Bu "yeni zenginler" toplumdaki nitelemeleriyle müstesna: Oligarklar. Genelde devletle ilintili, birdenbire güç ve servet kazanmış küçük ama ayrıcalıklı grubun üyelerine yapılan tanımlamayla anılanlar arasında.
8
Macaristan'da son beş seçimi kazanıp 16 yıl başbakanlık yapan Viktor Orban altıncı seçimi kaybetti. 12 Nisan 2026, Orban'ın sonsuz olacağını düşündüğü iktidarı 45 yaşındaki Peter Magyar'a devrettiği gün olarak tarihe geçti. Özellikle 2018 ve 2022 seçimlerinin ardından sistemli biçimde ülkesindeki demokrasiyi geriye götüren Orban'a adından benzetme yapılarak şu yakıştırma yapılmıştı:
8
Anemurium antik kentini bilir misiniz Tahminim odur ki adını çok duymadınız. Hatta çoğu kişi hiç duymamış olabilir. Ağustos 2024'te yine Cumhuriyet'teki köşemde bu değerli antik kentin betonlaşmayla karşı karşıya olduğunu yazmıştım. Maalesef korktuğumuz başımıza geldi. Bahsettiğim bölge
7
İran savaşından hemen önce Netanyahu Beyaz Saray'a gitti, özel bir toplantı salonunda Beyaz Saray'da az sayıda yöneticinin katılımıyla (Trump ve adamları tabii ki) özel bir toplantı yapıldı. Bu hikâye NYT'de yazıldı. Herkes de okudu. Netanyahu, Trump ve adamlarına hayal sattı; ancak CIA bu hayaller üzerinde yaptığı özel
7
Macaristan'da geçen pazarki parlamento seçimlerinin hiç de 9.5 milyon nüfuslu bir Orta Avrupa ülkesinin iç işlerinden ibaret olmayacağı, bunun Avrupa'daki güç dengeleri açısından önemli bir seçim süreci olacağı belliydi (ben de bu konuyu bu köşede birkaç kez naçizane dile getirmiştim). Bu yazıda da kısaca ele alacağımız üzere seçimlerin, dünyadaki güç dengeleri bakımından ve RusyaUkrayna Savaşı bakımından önemli etkileri olacak.
7
Avrupa Birliği ülkeleri içinde, Amerika-İsrail birlikteliğinde Ortadoğu ülkelerinde yaşatılanlara, akıtılan kanlara karşı ilk anlamlı karşı duruş İspanya'dan gelmişti. Trump'ın öncülüğünde açıktan, İsrail'in sesizce yürüttüğü yanlarında savaşmak zorunda oldukları zorlamaları ters tepti. İran'da ön saflardaki liderlerin öldürülmesini hedef alan katliam
6
Hafta sonu bütün dünyanın gözü kulağı Macaristan'a çevriliydi. Pazar günü Macar halkı, 199 milletvekilinin seçileceği genel seçimler için sandığa gitti. Seçime katılım çok yüksek oldu. Seçimi 45 yaşındaki Peter Magyar'ın başkanlığını yaptığı muhalif Tizsa Partisi kazandı. Macaristan genel seçiminin en önemli sonucu, 16 yıldır devam eden
6
Sermayenin sınırsız kâr elde etme arayışı, insanlığın tüm yaşam alanlarının piyasaya açılmasına, maddi veya gayri-maddi tüm değerlerin metalaşmasına ve şirketler tarafından kamu kaynaklarının istila edilip yok edilmesine yol açar. Kapitalist dönemde devletin konumu, bu denklemde sermayenin kâr maksimizasyonunu destekleyecek ve onu yasal güvence altına alacak olan düzenlemeleri yapmaktır. Buna
6
Heidegger için başlangıç noktası (Ursprung), geçmişte kalmış bir şey veya kronolojik bir başlangıç değil, sürekli olarak gelişen ve bize gerçekleştirilecek bir olasılık olarak kendini sunan yaratıcı bir güçtür. Sanat ve düşünce yapıtı bu kökeni açığa çıkarır, geçmişi tekrarlamak yerine bir gelecek öngörür. ("Köken" yerine acaba
4
İslamabad buluşması; ateş hattının durulması ve Hürmüz kilidiyle birlikte uçuşa geçen küresel enerji piyasasını dindirmek için bir nefes olarak görüldü. Ne var ki büyük umutla başlayan İran-ABD teması, 21 saatin ardından duraksayıp bildik karşılıklı tehdit diline geri döndü. Savaşın yeniden başlayabileceği kaygıları arttı. Ancak gelgitli Trump politikasını göz
15
Liverpool maçına kadar her şey yolunda gitti Galatasaray'da. Uğurcan sayesinde tarihi bir yenilgiden kurtulup Şampiyonlar Ligi'ne 4-0'la veda ettikten sonra sihir bozuldu. Daha doğrusu Osimhen'in beklenmedik sakatlığı sonrası Galatasaray'ın tüm hesapları altüst oldu. ünkü bazı pozisyonlarda alternatifsiz. En çok da 9 numarada; tamamen
28
Taktik mi yoksa psikoloji mi bilinmez, Galatasaray karşısında Kocaelispor, ilk yarıyı her anlamda "arkasına yaslanarak" geçiriyor... O kadar ki, Galatasaray topu alıyor rakip sahaya yerleşiyor... Öte yandan çalışkan ama sonuçsuz bir çaba bu. Zira bu baskıdan tehlike çıkmıyor. 30'da, Jakobs'un ısmarlama ortasını kafa vuruşu ile ağlara yollayan
33
Trabzonspor'un Galatasaray karşısında sergilediği oyunla ve aldığı galibiyetle şampiyonluk yarışında kartlar yeniden dağıtılmıştı, beklentiler de bir hayli yükselmişti. BordoMavililer, Alanyaspor karşısında sakatlığı süren Onuachu, Batagov ve Muçi'nın yokluğunu çok aradı. Hele Onuachu'nun olmayışı sonucu direkt etkiledi. Hakem
43
Şampiyonluk isteyen takım, rakibin sert oyununa da hakemin hatalı kararlarına da meydan okuyup kazanmasını bilmeli! Diyeceksiniz ki "Sahada niye adaletli kararlar verilmiyor"... Haklısınız ama verilmiyor! İlk dakikadan itibaren Guendouzi'ye, Kerem'e, Talisca'ya yapılan fauller ne hikmetse hakem
36
Sevgili Lucescu'yu kaybettik. ok üzgünüm. Ama böylesine değer görerek, böylesine sevilerek aramızdan ayrılması hep tek tesellim olacak. Kendisiyle birkaç kez yüz yüze görüşmelerim olmuştu profesyonelce. Eşiyle beraber bir Türk lokantasında yemek yemişliğimiz ve uzun uzun sohbet edişimiz de. Beşiktaş'tan ayrılırken son röportajını bana vermesi ise büyük onurdu benim için. OYUNA HÂKİM OLMAK
56
Bir derbi daha hakem tartışmalarıyla geride kaldı. Yine verilen bir penaltı üzerinden herkes maçı okudu, işin teknik ve taktik kısmı arka planda kaldı. Oysa Fenerbahçe de Beşiktaş da ilk yarıda bazı anlar hariç futbol kaliteleriyle kimseyi tatmin etmedi. Beşiktaş çok kontrollü, hızlı hücum yakalarsa atağa çıkan bir anlayışı benimsedi. Burada Sergen Yalçın'ın
53
Geçen hafta cuma günü AKM'de kısa metrajlı spor filmleri festivali yapıldı. BİDEV'in (Basketbol İçin Destek ve Eğitim Vakfı) öncülüğünde yapılan "1981 Basketbol" adlı filmi büyük ilgiyle izledik. Türk basketbolunun herkesçe bilinen dönüm noktasını çok güzel, duygusal röportajlarla süsleyen ve yöneten Mehmet Altıoklar'a
69
1-2 şey yazmak farz oldu.Milli takım ilk maçını 1923'te oynadı.102 yaşında.Cumhuriyet'le aynı yaşta. Euro 2024'te Avusturya'yı yendik.MSÜ rektörü Erhan Afyoncu hocamızın aklına 'Kızılelma' geldi.
165
Washington-Tahran görüşmeleri bir belirsizlik içinde koptu. Ancak bir şey kesin: Bu savaşla kapitalist uygarlık ekonomik, jeopolitik, hatta psikolojik bakımdan bir eşiği aştı. İlk belirtiler, Hürmüz Boğazı'nın kapandığı hafta ortaya çıktı. Tarihin en büyük enerji akış kesintilerinden biri yaşandı: Küresel petrol üretiminin yüzde 10'u piyasadan çekildi, fiyatlar üç
45
Ortadoğu'da yükselen her gerilim, Türkiye'de mutfak yangınına dönüşüyor. ABD ile İran arasında tırmanan savaş riski de öyle oldu. Henüz sıcak çatışma derinleşmeden bile petrol fiyatları yükseldi, taşımacılık maliyetleri arttı, gıda zinciri sarsıldı. Vatandaş krizin bedelini şimdiden ödemeye başladı. arşı pazar şimdiden zam yağmuruna tutulmuş durumda. Anlaşma ihtimalinin azalması ise geleceğin karanlığını gösteriyor.
34
1- Ölüm sigortasında aylığa hak kazanma koşullarının tespitinde hizmetler ayrıştırılırken aylığın hesaplanmasında hizmetler birleştirilmektedir. 5510 sayılı kanunda ölen sigortalının hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanması için öncelikle ölen sigortalıya ilişkin koşulların oluşması gerekmektedir. Bu koşullar 5510 sayılı kanunun 32. maddesinde
67
Savaş, doğa yıkımı, çevre kirliliği, siyasal ve finansal krizler, savurganlık; iktisadın ussallığı, akılcı davranışıyla bağdaşacak olaylar değildir. Ancak bu olaylar sürekli yaşandığına göre nedenini/nedenlerini de araştırmak gerekir. Akıl, öğrenme, yargılama, irdeleme, sağduyulu, ilkeli davranma yetisidir. Aptallık, akılcı davranma yetisinden yoksunluktur. Aptallığın ortak ayırtkanlığı, karakteristik davranışları vardır.
49
2000'ler boyunca Yunanistan İstatistik Ofisi, özellikle bütçe açığını, borçların milli gelire oranını ve kısmen de ekonomik büyüme oranlarını olduğundan daha iyi gösterdi. 2009'da iktidara gelen Papandreou hükümeti önceki hükümetin yüzde 6 civarında açıkladığı bütçe açığının gösterilenin yüzde 100'ünden daha fazla olduğunu kamuoyu ile paylaştı.
46
Birinci sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; makineler, buhar gücü ve fabrika sisteminin oluşmasıydı (1760-1840). İkinci sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; elektrik enerjisi, seri üretim, kimya sanayi, montaj hatlarıydı (1870-1914). Üçüncü sanayi devriminin belirleyici teknolojisi; bilgisayarlar, internet, mikro çipler, robot teknolojisi, otomasyon oldu (1970'e kadar). Günümüzde
183
Mevsimin son yazısı ile bu diziyi noktalayalım. Yazdıklarımı yinelemeyeyim. İleride satırbaşı olacaklar varsa onlara dikkat çekeyim. Kapitalizmdeyiz ve onu konuşuyoruz. Onu kavramalıyız. KISA BİLGİ İki yüzyılı aşkın süredir gelişip kurumlarını oluşturmuş kapitalizm, 1970'lerde, sermaye sınıfının "servet"e doğru yol alacağı bir rotaya yöneliyor. İnsana değil,
222
48 yıl önce, 1 Nisan 1978 yılında yitirdiğimiz Ismayıl Hakkı Baltacıoğlu bir eğitim bilimci, felsefeci ve yazar olarak tiyatro tarihimizde önemli bir yerde durur. 1941 yılında Halk Kitapları tarafından basılan Tiyatro adlı eserini özenle saklar ve zaman zaman da dönerek okurum... Kitabın önsözünde o gün sorduğu "Tiyatro nedir" sorusuna verdiği cevap bugüne
23
23. Ankara Kitap Fuarı bir kez daha gösterdi ki fuarlar yalnızca kitapların sergilendiği yerler değildir. Oralarda bir ülkenin söze ne kadar alan açtığı, farklı düşünceye ne kadar tahammül edebildiği de ortaya çıkar. Ankara Kitap Fuarı'nın kapısından içeri girince göz önce raflara değil, insanlara takılıyor. Resimli kitapların önünde duran
15
27 Mart 2026-Uşak Belediyesi'ne operasyon. Vay rüşvet! 30 Mart 2026-Etimesgut Belediyesi'ne operasyon. Vay zimmet! 31 Mart 2026-Bursa Büyükşehir Belediyesi'ne operasyon. Vay örgüt kurma! 9 Nisan 2026-Bornova Belediyesi'ne operasyon.
17
Ne çıkarsa bahtına, demişler. İran saldırısında Trump, zurnada peşrev yapmaya girişti. Bahtına düşen ise olmayan karizmasının yerle yeksan olması, milyarca dolarlık zarar ve köşeye sıkışmışlık. Elde ettiği ise kocaman bir hiç. İran'ın her restine "Tutmayın beni, mahvedeceğim onu" demesine karşın her seferinde geri adım attı. En
24
Brecht'in ünlü oyunu "Sezuan'ın İyi İnsanı"nda, üç tanrı kendi aralarında anlaşıp yeryüzündeki iyi insanı aramaya çıkar; hepsi dünyada iyi insanın olabileceğini kanıtlamak istemektedir. Ne yazık ki hemen herkes onları geri çevirir. Koca şehirde onlara yardım eden tek bir kişi vardır: bir fahişe. Tanrılar da misafirperverliği için genç kadına iyi
24
"Barış, insandan yana olan tüm çabaların, tüm üretimin, yasama sanatını da içermek üzere tüm sanatların temelidir" diyen Bertolt Brecht, oyunları, şiirleri, yazılarıyla bunu kanıtladı. "Yazarlar, hükümetlerin savaş yaptıkları kadar hızlı yazamazlar çünkü yazmak düşünmeyi gerektirir" diyen Bertolt Brecht, savaşta taraf olmak
23
"Biz Heybeli'de her gece mehtaba çıkardık" diye bir şarkımız vardır hani, Yesari Asım Bey'in sultaniyegâh eseri... Mehtabı yani ay ışığını seyretmeyi seven, o güzelliği de bir şarkıyla dile getiren biz Türkler Ay'a da izlerimizi bırakmışızdır. Son günlerde gündemi meşgul eden bir seyahat söz konusu. 1 Nisan günü dört kişilik mürettebattan oluşan Artemis II Florida'daki
34
Üzerinden 30 yıl geçti. Siyasal ilişkilerde, ekonominin dengesini yitirdiği, eğitimin sarsıntıya uğradığı bir dönemde bizi ayakta tutan iç kalemizin yıkılmaması için aramızda toplumca bir dayanışma kurmaya çalışıyorduk. O sıralarda kaleme aldığım bir yazıda, bu yıkıntıdan kurtulma yollarını ararken Emanuel Kant'ın gerçeği dile getirdiği görüşleriyle karşılaştım:
27
Bir çocuğu yetiştirmek... Ne kadar doğal ve basit bir süreç aslında. Doğan büyür öyle değil mi Doğar, gelişir, kendi yolunu bulur sanılır. Oysa işin iç yüzü bambaşkadır. Bir çocuğu büyütmek; sadece onu doyurmak, okula göndermek ya da güvenliğini sağlamak değildir. Bir çocuğu yetiştirmek, aslında bir geleceği inşa etmektir. Ve binlerce soru ile baş edebilmek.
7
Sevgili okurlarım, yazıma başladığımda fıkra gibi bir hikâye aklıma düşüverdi. Efendim devletin birinde bir padişah varmış, gözü doymayan bir padişahmış ve vezirine üç günde bir vergileri artırmasını söylüyormuş. Vezir de söyleneni anında yapıyormuş ve padişah soruyormuş$ "Sevgili halkım ne yaptı İtiraz eden var mı" Vezir de her defasında "Paşa paşa ödüyorlar" diyormuş.
20
Son yıllarda ülkemizde okul zorbalığı arttı. Yeni ortaya çıkmaya başlayan çocuk çeteleri akranlarını öldürüyorlar, öldürdüklerinin ailelerini tehdit ediyorlar. Görünür hiçbir husumet olmadan bir lise öğrencisi Fatma öğretmenimizi, sadece morali bozuk olduğu için öldürdü. Bu öğrencinin o güne kadar okulda sürekli bıçak taşıdığı anlaşıldı. OKULDA ZORBALIK Okul zorbalığı, kendi
18
Doksan yaşına bastığı 2023 yılında yitirdiğimiz Duygu Sağıroğlu, Türk sinemasının hem eğitmen hem yönetmen bir büyük ustasıdır. 1959'da Atıf Yılmaz'ın filmlerine yaptığı sahne dekorlarıyla girdiği Yeşilçam'ın altın çağında, 20'den fazla filme senarist ve yönetmen olarak imza atmıştır. 1965 yapımı Ben Öldükçe Yaşarım, yerli sinemamızdaki toplumsal gerçekçi akımın cesur bir öncüsüdür.
16
Kültür ve Turizm Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen süreçte anakkale'nin Ayvacık ilçesine bağlı Adatepe Köyü, İzmir'in Seferihisar ilçesindeki Sığacık Mahallesi, Muğla'nın Datça ilçesindeki Eski Datça Mahallesi ile Tunceli'nin Ovacık ilçesindeki Ziyaret Köyü '2026 Yılı En İyi Turizm Köyü Programı
28
Bugün ABD ile İran 28 Şubat'ta başlayan savaşın ardından Pakistan'ın başkenti İslamabad'da bir anlaşma sağlamak üzere bir araya geliyor. Anlaşmanın sağlanamaması ya da sağlansa dahi ilerleyen süreçte tekrar bozulma ihtimali tarafların birbirlerine karşı yapması beklenen talepler doğrultusunda oldukça güçlü gözüküyor. Bu kuşkuyu besleyen asıl unsur ise coğrafi gerçekler.
26
Yaşlılık, bir ömürden geriye kalan dingin bir sonbahar olmaktan çıkalı çok oldu. Bugün birçok insan için yaşlanmak, güçten düşmekten önce, gözden düşmek anlamına geliyor. Ömür uzuyor, evet. Tıp ilerliyor, evet. Ama aynı hızla büyüyen başka bir şey daha var: İnsanın, bir gün kimseye yük olmadan, hor görülmeden, unutulmadan yaşlanıp yaşlanamayacağına dair derin endişesi. Dünya
29
Bugün Ortadoğu'da olanları anlamak için zamanında Musaddık'ın İran'da yazdığı hikâyeyi bilmek önemlidir. Onun ülkesindeki bürokratik görevleri ve üstlendiği siyasi misyonun, günümüz İran'ının gerçeğini anlamada kılavuz niteliği taşıdığını söylemek gerekir. ünkü Musaddık'ın hikâyesine dönmek, yalnız petrolün değil, bir ulusun onurunun da nasıl hedefe konduğunu görmek bakımından ders niteliğindedir.
26
© 2025
