Gerçeklerle yüzleşmek ve belgesel tiyatro

2 Temmuz 1993'te Sivas Madımak Oteli'nde yaşanan şiddet Türkiye tarihinde bir kara lekedir. Ve ne acıdır ki bir koca şehir halkı seyirci kalmıştır canların yakılışına... O gün Madımak Oteli önünde toplanan ve "yak... yak... yak" diye uluyan kalabalık sadece yobazlık ve cehaletin yankılanması değil, ülkenin yönetim kadrolarındaki çürümenin de işaretidir.

GENCO ERKAL VE 'SİVAS 93'

Bu utanç verici, ibretlik olayın uzantılarını Genco Erkal'ın 2008 yılında yazdığı ve yönettiği belgesel oyun "Sivas 93"te gözlemliyoruz. O gün de vurguladığım gibi; tarih tiyatro ilişkisi belgesel oyunlarda "kolektif/ toplu şahitlik" olarak belirginleşir. Belgesel tiyatronun önemi, öncelikle gerçeklere belli bir mesafeden ve somut verilere dayanarak bakabilmekte yatar. Böylesi bilimsel araştırmalar yanıtsız bırakılan, üstü örtülen ya da örtülmek istenen soruların yanıtlarını bulmaya yöneliktir. İşte iki yıl önce aramızdan ayrılan sevgili Genco Erkal'ın ilk defa 11 ocak 2008'de Karaca Tiyatro'da perde açan "Sivas 93" adlı eseri de soran, sorgulayan, belgeler, tanıklıklar üzerinden ilerleyen bir çalışma olarak tiyatro tarihimizdeki yerini almıştır. Aslında, sadece tiyatro tarihimizde değil, ülkenin siyasal ve kültürel tarihinde de önemli bir yeri vardır bu çalışmanın... Oyun, aynı yıl, 16. Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali'nde de Dostlar Tiyatrosu yapımı olarak seyirciyle buluştu. Hatırlanacağı gibi, bu değerli belgeselin müzikleri Fazıl Say imzasını taşırken Nurdan Arca filmlerin yapımından sorumlu isimdi. Işık tasarımı Cemal Baykal, kostüm tasarımı Özlem Kaya'ya aitti... Genco Erkal, Meral etinkaya, Yiğit Tuncay, Nilgün Karababa, Murat Tüzün, ağatay Mıdıkhan, Şirvan Akan oyuncu kadrosunu oluşturuyorlardı.

YÜREĞE DÜŞEN ATEŞ

Ve özetle şöyle diyordu Genco Erkal "Sivas 93"e dair Dostlar Tiyatrosu broşüründe ve ardından da Tiyatro Festivali kataloğuna yazdığı yazıda: "Temmuz başında yüreğime bir ateş düştü. O uğursuz günün on dördüncü yıldönümünde, Cumhuriyet gazetesinde Dikmen Gürün'ün bir yazısını okuyordum. Yakın tarihimizde ne kadar önemli olaylar var, neden yazarlarımız bu konularla ilgili belgesel oyunlar yazmaz acaba diye soran bir yazıydı. Örnek olarak da Madımak Otelindeki yangından söz ediyordu...".