Yeni Haber :
Gündem / Dünya Gündemi
VİETNAM'IN HAYALETİ ORTADOĞU'DA: ABD İÇİN İRAN BATAKLIĞI
"Tarih, sadece ibret almayanlar için tekerrürden ibarettir." Bu kadim sözün bugün Washington ve Tel Aviv koridorlarında nasıl bir korkuya, nasıl bir stratejik körlüğe dönüştüğünü görmek için dahi olmaya gerek yok. Yıllarca "yenilmez armada" masallarıyla dünyayı hizaya çekmeye çalışan Pentagon'un, Vietnam'ın balta girmemiş ormanlarında
26
Doların ekonomide çöküşü ABD sisteminin de çöküşü olacaktır.
Dolar sadece bir para birimi değildir; bir sistemdir, bir tahakküm aracıdır, küresel düzenin görünmeyen zinciridir. Ve eğer bu zincir kırılırsa, sadece finansal piyasalar sarsılmaz, bir imparatorluğun temelleri çatırdar. "Doların ekonomide çöküşü ABD sisteminin de çöküşü olacaktır" sözü tam da bu yüzden bir kehanet değil, tarihsel bir zorunluluğun ifadesidir.
26
Trump şimdilik direkten döndü!..
İran tarafından düşürülen Amerikan uçağının pilotları şayet İran'ın eline geçmiş olsaydı, bugün Trump Yönetimi bambaşka bir durumla karşı karşıya kalmıştı... Bu demek değildir ki, Trump ve ekibi aynı hâle düşmeyecek!..Yarın (çarşamba sabahı) neler olabilir ABD ve İsrail-İran savaşı nasıl bir sürece girer ABD Başkanı Trump'ın ha bire İran
25
Eski dünya çökerken, İran bir kırılma noktası mı
Günümüzde her şey değişiyor. Bu değişimi kavrayabilmek için zihnimizde çok sayıda soru beliriyor.Mesela; son gelişmeler Trump'ın çıkmazı mı, yoksa hesaplamalarda bir sekteye uğrama mıTrump'ın narsist yapısı kullanılıyor mu, yoksa bu durum stratejinin bir parçası mıİran, süreci zamana yayıyor. Çünkü Trump için hızlı sonuç başarı anlamına geliyor. Venezuela örneğinde olduğu gibi Trump,
20
İran Savaşı ve Uluslararası Sistemsizlik Bunalımı
İran Savaşı, Soğuk Savaş döneminin iki kutuplu siyasal sisteminin çözülmesi sonrasının uluslararası ortama dair en çarpıcı yüzleşmesidir.Bu yüzleşmenin en temel odağı, uluslararası sisteme yöneliktir. Sıklıkla vurguladığığımız gibi uluslararası sistem esasen tarif edilmeye muhtaçtır ve tarifinin en kestirme yoluyla da iki şekilde yapılabilir. Birincisi;
8
Hedef rejim değil ülkeyi teslim almak
ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'daki yeni yönetime verdiği mühlet yarın doluyor. Trump şartları oldukça yumuşatsa da bir bakıma İran'ın tarihsel açıdan Japonya'da da örneğini gördüğümüz üzere tamamen yok olmasını ve teslim olmasını istiyor. Bu yüzden de Trump, ABD'nin tarihsel olarak Japonya'yı teslim aldığı süreçtekine benzer bir söylem ve strateji izliyor.
8
Akışın düğümlendiği yerde Türkiye'nin aklı
Küresel sistem geri dönüşü olmayan bir yolda.Zira sık sık kilitleniyor.Denklem açık:Enerji akışı sürer, ekonomi yürür.Hatlar kilitlenir... sistem çözülür.Fiyatlar konuşuluyor.Asıl belirleyen akış.Daha önce kaleme aldığımız "Enerji ve Ekonomi" yazımızda da bunu ortaya koymuştuk.
8
Kafkasya ve Orta Asya'nın kilidi Ermenistan
İran Savaşı'nın en başında, bu savaşın Rusya için ikilemler içerdiğini yazmıştım. En önemli ikilem: Rusya, Trump'ın İran Savaşı'nı kazanmasını istemez fakat Trump'ın uğrayacağı başarısızlığın sonucunda onun siyasi gücünü büsbütün kaybetmesini de istemez. Zira Trump'ın başarısızlığı, onun iktidara geldiği zamandan beri Ukrayna konusunda Batı dünyasında oluşan çatlağın ortadan
7
Ne dilediğinize dikkat edin!
Trump Yönetimi'nin İsrail'in ayartmasıyla İran'a savaş açmasının sonuçları hakkında pek düşünmediği belli oluyor. Sert bir kılıç darbesiyle vehmettikleri sonuçları kolayca elde edebileceklerini düşünmüş olmalılar. Tarih sert bir öğretmendir. Kısıtsız güç ile birleşen kibirin nice imparatorlukları ve uygarlıkları çöküşe götürdüğüyse çoğun unutuluyor.Kapalı kapılar ardında
7
Savaş'ın tozu dumanı arttı, bu karmaşa ne söylüyor
Ortalık toz duman; eh, toz dumanı analiz etmek de zor. Trump, İran'a Hürmüz'ü açması için yeni bir 48 saatlik ültimatom verdi; oradan başlayalım. Bir yandan İran'ın füze atış sayısında azalmadan bahsedilirken bu ültimatomun ne anlama gelebileceği konusunda çeşitli görüşler var.YİNE YENİDEN ÜLTİMATOMKimisi ültimatomları
35
Milyonlarca İranlı ve bölge halkının ölmesi umurlarında değil!
Bugün Hürmüz Boğazı açılmazsa İran'a "gökten cehennem yağacak" imiş. Trump'ın, Netanyahu'nun kuyruğuna takılıp İran'a savaşı yeniden başlattığı sırada tahmin etmesi gereken ilk şey, İran'ın elindeki tek koz olan Hürmüz'ü kapatarak dünya enerji tedarikinin yüzde 20'sine engel olacağı idi.Trump da İsrail'in—dolandırıcılık ve rüşvetçilikten—hapse
12
Suriye'de el-Şara ve Hizbullah İşbirliği İddiası
Suriye'de Ahmed el-Şara (Ebu Muhammed el-Colani) döneminin başlamasıyla birlikte, bölgesel dengelerin Şam'ın aleyhine döneceği yönündeki ilk beklentiler yerini karmaşık bir soru işaretine bıraktı. Dış dünyaya sunulan "Batı ile uyumlu lider" imajının ötesinde sahadan gelen son raporlar çarpıcı bir iddiayı gündeme taşıyor. Suriye, Lübnan cephesini kendisi için bir "savunma
8
Jeopolitik
Salı, saat: 08:00 PM, Doğu Saati.Haftasonu sağlığıyla ilgili haberlerden sonra bu paylaşımla 'sahalara geri döndü'.Hani o tabirdeki gibi:Yeni gelmedik, geri geldik der gibi.İran mevzuunda gelişmelerin süreceğine dair emareler çok iken dünyanın diğer bölgelerindeki gelişmelere dönüp bakmak gerekiyor.
7
Cevad Zarif'i dikkate almak...
Foreign Affairs'de Cuma günü yayınlanan makalesinin altında unvanı Doç. Dr. olsa da Cevad Zarif sıradan bir İranlı akademisyen değil. Ülkesini BM'de temsil etmiş, 2015'de imzalanan JCPOA'nı müzakere etmiş, dışişleri bakanlığı ve cumhurbaşkanı yardımcılığı yapmış, üstelik de liseden doktoraya Amerika'da okumuş, ne dediğini ve ne zaman ne demesi gerektiğini bilen, yine de doğruları söylemekten çekinmeyen, zaman zaman da başı ülkesinde derde giren biri.
30
Enerjinin Kilit Noktası: Hürmüz
İran ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD)/İsrail Savaşı başladıktan hemen sonra küresel tüm aktörlerin gözü, İran'ın güney kıyısında bulunan stratejik bir nokta olan Hürmüz Boğazı'na çevrildi. Küresel aktörler, "İran Hürmüz'ü kapatacak mı" telaşına kapıldı. İran ise yaşanan bu süreci dikkatle okuyarak, satranç oyuncularının çok iyi bildiği
17
'Halkla savaş' bütçesi
"DEVLETİNkreşlerle uğraşacak hali yok.Yaşlılara ve düşük gelirlilere sağlık hizmeti eyaletler versin. Biz burada savaş veriyoruz.Bizim işimiz askeri koruma olmalı."Bu sözler ABD Başkanı Trump'a ait.
15
Çok Uluslu NATO Gücü ve Şüphe Tüccarları
Gazeteciliğin en büyük düşmanı tembellik ve ön yargıdır. Kamuoyunu bilgilendirmek yerine sosyal medya ve internet sitelerinde "tık" peşinde koşan "şüphe tüccarları" da işin içine girince, bir bardak suda fırtınalar kopuyor. Son haftalarda Türkiye'de kurulması planlanan Çok Uluslu NATO Kuvvet Komutanlığı üzerinden yürütülen tartışmalar tam da bu duruma örnek teşkil ediyor.
14
Trump sirkinin İran'la imtihanı
ABD Savunma bakanı Pete Hegseth'in dövmelerini gördünüz mü En dikkat çekici olanı iç köşelerinde dört haçla birlikte toplam 5 haçtan oluşan dev bir haç. Bakanın göğsünün sağ yarısını kaplayan bu "Iç içe geçmiş haçlar kompozisyonu", Haçlı Haçı/Kudüs Haçı olarak anılıyor ve orta çağdaki Haçlı şövalyelerinin arması diye biliniyor.
12
Gölge savaş
Savaşların aslında görünenle sınırlı olmadığı gerçeğiyle bir kez daha yüzleşiyoruz. Bombalar, enkaza dönen şehirler ve hayatını kaybeden masumlar... Asıl mücadele kapalı kapılar ardında, dosyalarla, şantajlarla ve güç dengeleriyle sürüyor. ABD Başkanı Donald Trump, aylar boyunca İran'a yönelik askeri operasyona açık şekilde karşı
11
UYKUDAN NARKOZA GEÇİŞ
Gazze'de soykırımın en sert zamanlarında Sahra Hastaneleri Müdürü Mervan el-Hams: "Gazze'de 50 bin şehit var; İslam âlemi ise uyuyor." demişti. İslam âlemi uyuyor. Dış İşleri Bakanı'mız Hakan Fidan da 2026 yılının ilk günlerinde "İslam dünyası 100 yıllık derin uykusundan uyandı. Bir araya geldiğimiz zaman neler yapabileceğimizin artık farkına varıyoruz." şeklinde
42
Kanıksamak oyuna gelmek olur
Kanıksamak oyuna gelmek olur AHMET VAROL Mescidi Aksa dün yani 3 Nisan tarihinde kapalı olarak beşinci Cumayı geçirdi. Yani beş Cuma üst üste bu kutsal mescitte Cuma namazı kılınamadı. Tabi bu arada vakit namazları ve bayram namazı da kılınamadı. Yani toplamda 35 gününü, ibadete, ziyarete ve tedrisata kapalı bir şekilde geçirdi.
40
Eskizler: İngiltere'nin rövanşı, generallerin tasfiyesi, NATO'nun...
Hem İran savaşını bitirmeyi konuşuyor hem NATO'yu cezalandırmayı, yani NATO'dan çekilmeyi...Şimdilik ikisi de zor ama, Trump, EĞER hem İran'dan hem NATO'dan çekilirse, yeni dünya düzeninin 'âraf'/eşik/giriş bölümü tamamlanacak, ABD dönemi tamamlanmış, 'teslim' değil ama siyaseten 'beyaz bayrak' çekmiş sayılacaktır...
22
İki şahitlik
Katar merkezli El-Cezîre televizyonunun Mısır asıllı programcılarından Ahmed Mansûr (d. 1962), sadece Arap dünyasının değil, İslâm âleminin yetiştirdiği en kaliteli gazetecilerden biri. Afganistan'dan Bosna'ya, İslâm coğrafyasının bütün sıcak çatışma bölgelerinde bilfiil vazife yaptıktan sonra, El-Cezîre'de ekranlara taşıdığı birbirinden kaliteli belgesel ve mülakatlarla, Mansûr
20
ABD-İran savaşı ve zenginleştirilmiş uranyum
28 Şubat tarihinde Umman'ın gözetiminde ABD ve İran diplomatları Cenevre'de anlaşma metni üzerinde çalışır ve hayli yol alırlar.Hatta Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed ''İmzalar atıldı, barış anlaşması tamamdı'' şeklinde savaşın başlaması sonrası X platformunda hesabından açıklama paylaşır. Anlaşma yapılmış gibidir, ama sabahına ABD saldırı başlatır.
18
Ukrayna'nın körfez hamlesi
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Mart ayı başında İran savaşına dair yaptığı açıklamayla herkesi şaşırtmıştı. Ülkesi Rusya ile savaştayken – hatta sahada işler pek iyi gitmezken - "Körfez, İran İHA'larına karşı yardımımızı istiyor"demişti. Bir sonraki hafta da Ukraynalı hava savunma sistemleri uzmanları, saha çalışması için bölgeye gitmişti.Bu iş
13
AB, Macaristan'ı dışlayacak mı
Avrupa Birliği içindeki gerilimler, son haftalarda yeniden alevlenmiş durumda.Rus basınında yer alan bazı haberler ve uluslararası medyada dolaşan iddialara baktığımızda Macaristan Başbakanı Viktor Orban'a yönelik "yaptırım" tartışmalarının konuşulduğunu görüyoruz. 12 Nisan seçimlerine çok az bir zaman kalmışken seçim sonuçlarını Orban aleyhine etkilemek kastını
24
ABD/İsrail'in İran'a saldırıları: Dünya düzenini yeniden şekillendirir...
ABD/İsrail'in İran'a 28 Şubat 2026'da başlayan saldırılarının, dünya düzenini yeniden şekillendireceği değerlendiriliyor.ABD güçlerinin 03 Ocak 2026'daki operasyonuyla Venezuela'nın başşehri Caracas'dan Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve eşi esir alınmıştı. ABD/İsrail saldırılarıyla Tahran'da 28 Şubat 2026'da İran'ın dinî lideri Ali Hamaney ve üst düzey devlet
0
Trump, NATO'dan gerçekten çıkabilir mi
Trump'ın son çıkışı, sıradan bir seçim söylemi ya da pazarlık cümlesi değil; ittifakın siyasi psikolojisini hedef alan bilinçli bir basınç siyaseti. 1 Nisan 2026'da Reuters'a konuşan Trump, ulusa seslenişinde NATO'dan "ne kadar iğrendiğini" anlatacağını söyledi ve ABD'nin ittifaktan çekilmesini "kesinlikle, hiç şüphesiz" düşündüğünü açıkladı. Aynı gün
44
Kosova'da neler oluyor
Kosova'da neler oluyor AYHAN DEMİR Bu yazıyı Kosova – Türkiye müsabakası öncesinde yazmaya başladım. Siz, bittikten sonra okuyor olacaksınız. Bunu, neticeden bağımsız olarak söylüyorum. Kazanan, iki ülke arasındaki dostluk ve kardeşliktir. Bunu, bizi sinir eden sınırlara takılmadan söylüyorum. Türkiye, Kosova'dır;
40
Öldürme Kararı Hızlanıyor Vicdan Yavaşlıyor
Geçtiğimiz günlerde NPR Radyosu'nda yayınlanan bir mülakat, savaşın artık nerede ve nasıl verildiğine dair tüm algımı değiştirdi. Bu konuşma, modern savaşın görünmeyen katmanlarını anlamak açısından oldukça çarpıcıydı. Yani bugün savaş meydanlarında yalnızca askerler yok... Ekranların üzerinde beliren küçük noktalar, saniyeler içinde ''hedefe'' dönüşüyor.
39
İran'ın ekonomik baskısı karşısında Trump'ın 'çılgın adam' stratejisi...
Savaşın gidişatının Hürmüz Boğazı'nın açılmasına odaklandığı bir dönemde Başkan Trump'ın bunu başarmadan da geri çekilebileceği yönünde çıkan haberler, İran'ın ekonomiyi rehin alma stratejisinin başarılı olabileceğine işaret ediyor. Trump'ın uluslararası piyasaları sakinleştirmek adına iki hafta üst üste açıkladığı erteleme kararları, küresel ekonomik baskının etkili olduğunu
15
İran'ın Körfez Stratejisi
ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz günlerde yaptığı bir açıklamada, İran'ın ABD/İsrail saldırılarına yanıt olarak Körfez ülkelerini hedef almasına "şaşırdığını" ifade etti. Savunma Bakanı Pete Hegseth'e dönerek, "Sende aynı şekilde şaşırdın mı Pete" diye sorarak şaşkınlığını ifade etti. Trump'ın bu sürpriz vurgusu, şüphesiz farklı anlamlar içeriyor. Bir taraftan
22
Körfez'de Vurulan Enerji Tesisleri: Bölgesel Krizden Küresel Şoka
Körfez'de enerji tesislerinin doğrudan hedef alınması, bölgesel çatışmanın artık sadece askeri ya da diplomatik bir kriz olmadığını bir kez daha gösterdi. Bugün gelinen noktada mesele hangi tesisin vurulduğu ya da hangi üretici ülkenin ne kadar kayıp yaşadığı sorusunu aşmış durumda. Asıl sorun, küresel enerji arzının hangi koşullarda, hangi altyapı üzerinden ve ne ölçüde güvenli biçimde
16
İlkeli Pragmatizm: Gri Alanlarda Adaleti Aramak
Günümüz Orta Doğu siyaseti, siyah ve beyazın birbirine karıştığı, dostun düşmanla, müttefikin rakiple aynı masada oturduğu devasa bir satranç tahtasına benziyor. Bu karmaşa içinde bireyler ve toplumlar, çoğu zaman duygusal reflekslerle ya da katı ideolojik kalıplarla bir taraf seçmeye zorlanıyor. Ancak geçtiğimiz günlerde sosyal medyada yankı bulan Dr. Muhammed el-Muhtar eş-Şankiti'nin
62
ABD/İsrail-İran Savaşında Anlatı Cephesi
ABD/İsrail-İran Savaşı artık yalnızca füzelerin, İHA'ların ve hava savunma sistemlerinin hesaplandığı bir çatışma olarak görünmüyor. Sahada ne olduğundan bağımsız değil elbette. Ancak giderek daha fazla ne olduğunun nasıl anlatıldığı belirleyici hale geliyor. Modern savaşlarda kazananı sadece operasyonel başarılar tayin etmiyor. Savaşın sonunda kimin "başarı hikayesinin" meşruiyet
0
Bilek Güreşi: ABD/israil İran'a Karşı
ABD ve İsrail'in, İran'a saldırısı siyasi tarihin nadir görülen bir durumuna yol açtı. Bu noktada ABD ve İsrail'in ayrı devletler değil, 'amip', yani tek hücreli bir yapı olduğunu ifade etmek gerek. Bu nedenle savaşın üç değil iki tarafı olduğu anlaşılmalı. İran'ın askerî yetersizliği yanında, etnik/mezhebi yapısı itibarıyla toplumsal uyumu, ideolojisi ve sadakati karmaşık
0
Hesap hatası
Oysa ABD-İran görüşmelerinde, her şey yolunda gidiyordu. Bir de baktık ki gönderilen teklifler, İran'da Hamaney'in katılımıyla tam karara bağlanacakken ortalık karıştı. Hırsız içerden olunca kapı kilit tutmadı özetle... Ama hepsinin bir planın parçası olduğunu, Umman Dış İşleri Bakanı gibi bizlerde Tahran vurulduğunda anladık. Plan ise gayet açıktı. Geçen haftada kısmen değindiğim
61
Askeri YZ'de Normatif Tıkanma ve Yükselen Güvenlik İkilemi -...
2026 Şubat ayının ilk haftasında A Coruna'da düzenlenen üçüncü Askeri Alanda Sorumlu Yapay Zekâ (REAIM) Zirvesi, askeri YZ'ye ilişkin küresel koruyucu çerçeveler etrafında oluşan ivmeyi pekiştirmeyi amaçlamaktadır. Ancak zirve, bunun yerine uluslararası güvenlik siyasetinde derinleşen bir kırılmayı ortaya koymuştur. Nitekim 85 katılımcı devletten yalnızca 35'i zirvenin bağlayıcı
21
Avrupa'nın yeni bir güvenlik yapısına ihtiyacı var
STOCKHOLM – Avrupa savunma ve güvenlik işbirliği için uygulanabilir bir çerçevenin, 2011 yılında faaliyetlerini sona erdiren on üyeli blok olan eski Batı Avrupa Birliği (WEU) gibi bir yapının kurulmasını gerektireceği giderek daha açık hale geliyor. Birçok kişi, hâlihazırda Avrupa Birliği ve NATO'nun var olduğunu ve birinin yapamadığını diğerinin yapabileceğini öne sürerek buna karşı çıkacaktır.
100
Suriye Sahasında SDG/YPG Projesinin Çöküşü - KUTLUHAN GÖRÜCÜ
Suriye'de Esed rejiminin 8 Aralık 2024 itibarıyla sona ermesi, yalnızca bir iktidar değişimini değil, aynı zamanda sahadaki güç mimarisinin köklü biçimde yeniden şekillenmesini beraberinde getirdi. Bu dönüşümün en belirgin sonuçlarından biri, PKK/YPG'nin uzun süredir beslendiği kaotik ortamın ortadan kalkması ve neticesinde Şam'da uluslararası aktörlerce tanınan bir iktidarın iş
0
© 2025