Gündem / Dünya Gündemi

Yalta'dan Şıncin'e...

İkinci Dünya Savaşı sırasında Almanya ve Japonya ile onların müttefiklerine karşı savaşan büyük devletler fırsat buldukça en üst düzeyde bir araya gelip savaşın gidişatını, birbirlerine yapacakları yardımı, sonlarına doğru da dünyaya nasıl bir düzen getireceklerini, kimin nerelerden sorumlu olacağını konuştu. Hatta Ekim 1944'te Churchill, Moskova'daki toplantılarında küçük bir kâğıt

Mensur Akgün

Diktatörlükten Demokrasiye

Onur Öymen'in evinde bir akşam yemeğindeyiz... Öymen o yıllarda Madrid Büyükelçiliği'nde müsteşar. Ben de yeni yetme bir Cumhuriyet muhabiriyim. Türkiye'nin imajı korkunç. ASALA terörü sürüyor. Türkiye denince akla "Midnight Express" hapishaneleri geliyor. Ve bir de askeri darbe... Yıl, 1983. Kör topal

Nilgün Cerrahoğlu

ABD, Rusya, Çin Buluşması Yeni Bir Yalta Arayışı mı

Dünya siyasetinde ezberleri bozacak önemli bir gelişme yaşandı. ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 19 Kasım 2026'da Çin'in Şençjen şehrinde bir araya geldi. Üç ülkenin liderleri ilk kez ayrı bir üçlü zirvede aynı masa etrafında buluştu. Yaklaşık bir buçuk saat süren görüşme, yalnızca üç liderin diplomatik teması olarak değerlendirilmemeli.

Mustafa Kaya

İran'ı izleyin

Seçim bitmiş, Çin zirvesi geçmiş, bölgedeki devasa yığınağı tamamlanan Trump, İran ile ilgili "sabrediyoruz, acelemiz yok" demeye başlamış...Peki benim gözüm neden İran'da Gelin anlatayım.Fakat "neden" kısmına geçmeden önce sizi 7 Ekim'de bu köşede okuduğunuz yazıya kısaca götürmek istiyorum.Ne demişiz... "İran, müzakerelerin çıkmaza girmesi

Yunus Paksoy

Ve Türkiye en "Batılı" ülke konumunda!

Çin Halk Cumhuriyeti'nin Şenzen şehrinde düzenlenen APEC zirvesi, dünya basınında geniş yankı uyandırdı. Zirve esnasında gerçekleşen ikili ve üçlü görüşmeler en dikkat çekici başlıklar arasındaydı. Birçok meslektaşım, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in girişimiyle düzenlenen Şi-Trump-Putin üçlü zirvesinin "yeni bir Yalta mı" olduğu sorusunu tartıştı. Üç liderin dünyayı

Güldener Sonumut

Trump İsrail'in yalanlarına yine kanacak mı

4 Ağustos 1964'te ABD'nin Vietnam Savaşı'na daha güçlü şekilde müdahil olmasına yol açan olay, Komünist Kuzey Vietnam güçlerinin Tonkin Körfezi'nde ABD'ye ait "USS Maddox" gemisine saldırı düzenlemeleriydi. ABD Kongresi 7 Ağustos'ta ABD Başkanı Lyndon Johnson'a silahlı güç kullanma yetkisi verdi. Bu kararla birlikte Vietnam'a 18 bin asker daha gönderildi.

Abdullah Muradoğlu

Küresel satranç

Dünya son birkaç yıldır yeni bir güç dengesi arayışında. Eski ittifakların sorgulandığı, yeni ortaklıkların kurulduğu, ekonomik ve askeri rekabetin sınırları aştığı tarihi bir dönüşüm yaşanıyor. Bir tarafta Avrupa'nın Rusya karşısında güvenliğini yeniden inşa etme çabası, diğer tarafta ABD, Çin ve Rusya'nın küresel güç mücadelesinde yeni bir sayfa açma arayışı...

Emre Şahin

Avrupa'daki isyan Britanya'ya da sıçradı

Kuşku yok ki Avrupa krizde. Fakat bu krizin 1990'lardaki Afrika kriziyle mahiyet açısından farkı var. Yoksa Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya ve İspanya'da da tıpkı Afrika ülkelerine yardıma koşan UNICEF paketlerini görürdük. Veya Avrupa kıtasındaki farklı ülkelerde U2'nun solisti Bono ve grubunun

Bercan Tutar

Yapay zeka sektörü inişe mi geçti Anthropic'in halka arz başarısı...

Geçen hafta, dünyadaki gelişmeleri yakından izleyenler, nefeslerini tutarak bir olayın sonuçlanması beklediler. Hayır, Şi-Trump-Putin zirvesini kastetmiyorum... Zirvenin gölgesinde kalan, küresel ekonominin geleceği için çok önemli bir başka olay vardı: Yapay zeka şirketi Anthropic'in halka arzı; bir başka deyişle, şirketin kendini, yaptıklarını ve sektörünü yatırımcının oylamasına sunması...

Cengiz Turhan

Gazzeli çocukları ne zaman dünya çocuklarından sayacağız

20 Kasım, Dünya Çocuk Günü'ydü. Bu tarih aynı zamanda büyük bir dava adamı, direniş önderi ve ilim adamı olan İzzettin Kassam'ın şehit edilmesinin yıl dönümü olduğundan o tarihte bu zatla ilgili bir yazı yazmayı tercih ederek, Dünya Çocuk Günü münasebetiyle özelde Gazzeli genelde Filistinli çocukların ızdırabıyla ilgili bir yazı yazmayı bugüne ertelemiştim. Böyle bir sıralama yapmanın

Ahmet Varol

Üçlü zirveden ne sonuç çıktı

Doğrusu fazla bir şey çıktığı söylenemez!.. Trump zirve öncesinde bunun işaretini şöyle vermişti: "Uzun yıllardır birbirimizi tanıyoruz. Bence bundan harika bir şey ortaya çıkabilir veya en azından bir başlangıç olabilir..."Evet, Shenzhen zirvesi yaklaşık bir buçuk saat sürdü! Zirve sonrasında yapılan ortak açıklamada, küresel boyutta

İsmail Kapan

Çin zirvesi, yeni Yalta mı

Çin'de gerçekleşen görüşmelere ilişkin yapılan değerlendirmelerde, ısrarla İkinci Dünya Savaşı'nın ardından kurulan Yalta masasına atıfta bulunuluyor.1945'te Yalta'da kurulan üçlü masada ABD, Sovyetler Birliği ve İngiltere vardı. O masada, Avrupa'nın geleceğinden Birleşmiş Milletler formatına, savaş sonrasında ortaya çıkan fiilî durumun tanınması ve kabul edilmesine kadar pek çok mesele ele alınmıştı.

Sevil Nuriyeva

Üçlü zirveden yansıyanlar

Çin'in Shenzhen şehrinde ABD, Çin, Rusya liderleri bir araya geldi. Bu buluşma resmî olarak tarihte ilk kez gerçekleşti. Zirve öncesi bu buluşmaya birçok anlam yüklendi. Öncelikli olarak da İkinci Dünya Savaşı sonrası Kırım'ın Yalta şehrinde gerçekleşen Yalta Konferansı ile benzerlik kurulmaya çalışıldı. Bu çaba, özellikle yeni bir dünya düzeni kuruluşuna dair atılan

Prof. Dr. Yaşar Hacısalihoğlu

Demek, 'üç süper güç masaya pişpirik için oturdu' diyorsunuz

"Darçiyev, seçkin bir diplomat ve deneyimli bir yöneticiydi. Üst düzey bir profesyonel ve ABD konusunda parlak bir uzmandı. Rus dış politikasının en önemli alanlarından birinde görev yaptı"...Rus dışişleri kaybını bu cümlelerle duyurdu. Aleksandır Darçiyev, Rusya'nın ABD Büyükelçisiydi. Washington'a 2025 Mart'ın da atanmıştı. Son görevi oldu...

Nedret Ersanel

Shenzhen, teklifsizlik ve nizamsızlık

Shenzhen'de üç büyük gücün buluşmasından yeni bir dünya düzeni çıkaranlar, dört maddelik sonuç bildirgesini zahmet edip okusunlar. Bildirge, yeni bir düzenin hangi esaslar üzerine kurulacağını göstermek bir yana, mevcut düzenin niçin çöktüğünü ele veriyor.Birinci madde, Birleşmiş Milletlerin daha etkili hâle getirilmesine ilişkin. Güvenlik

Hasan Hüseyin Öz

Şam'ın hanımefendisi

Bazı kapılar, umduğumdan çok daha kolay açılıyor. Geçtiğimiz pazar günü -15 Kasım 2026-, Şam'da nasip olan bir ziyaret, tam da bu duruma örnekti. Tarihî surların hemen kuzeybatısında, Osmanlı döneminde "İstanbul es-Suğrâ" (Küçük İstanbul) unvanıyla şöhret bulan Sârûcâ semtini adımlamaya başlamadan evvel, Eyyûbiler döneminden kalma eş-Şâmiyyetu'l-Kubrâ Medresesi'ne uğramıştım.

Taha Kılınç

Baba Şi'nin hatırası

Dağlarla çevrilmiş, bir cephesini göle yaslamış, yeşillikler içinde, elli futbol sahası büyüklüğünde bir alana yayılmış, korunaklı, tarihi zirveler için biçilmiş kaftan bir yer: Kilin Villası...Ev sahibi Çin, ABD ve Rusya Devlet Başkanlarını ağırlamak için bundan daha iyi bir tercih edebilir miydi bilinmez ama bu 'saklı bahçe' aslında Çin diplomasisinde uzun yıllardır anlamlı bir yerleşke.

Deniz Kilislioğlu

Türkiye'nin LNG Stratejisi

18 Kasım'da Rusya'nın önde gelen bağımsız doğal gaz üreticisi Novatek, Türkiye ile yeni bir LNG (sıvılaştırılmış doğal gaz) tedarik anlaşması yaptığını duyurdu. Şirket şu anda teslimat hacimlerini artırma ihtimalini değerlendirirken, Türkiye'nin gaz sektörüne yatırım yapma seçeneklerini de görüşüyor. Bu adım, Avrupa Birliği'nin uzun vadeli sözleşmeler kapsamındaki

Defne Ersoy

Dijital dünyanın görünmeyen savaşı: Amerika'da neler oluyor

Bir ülkenin ekono­mik gücünü ölçmek istediğimizde genellik­le milli gelirine, askeri kapasitesine, teknolojik üstünlüğüne ve finans piyasalarının büyüklü­ğüne bakarız. Peki dün­yanın en güçlü ekono­misinde bankacılık sis­temleri, hava ulaşımı, iletişim ağları ve teknoloji plat­formları birkaç gün içerisinde peş peşe aksarsa ne düşünmeliyiz Son günlerde Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşananlar tam da bu soruyu gündeme getiriyor.

Bekir Tamer Gökalp

Shenzhen Türkistan hattını etkiler mi

Çin'in güneyindeki teknoloji ve ticaret merkezi Shenzhen, 33. Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi vesilesiyle modern diplomasi tarihinin en dikkat çekici buluşmalarından birine ev sahipliği yaptı.Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in aynı masa etrafında bir araya gelmesi, uluslararası kamuoyunda

Meryem Aybike Sinan

'Zirvelerin Zirvesi'

Zamanlama her şeydir.Mayıs ayında başlayan 'zirve trafiği' 6 ay sonra 'zirvelerin zirvesi' ile tabiri caizse 'taçlandı'.Ha tabii bu arada Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Amerikan Başkanlığı görevini tekrardan devralan Donald J. Trump'ın ikonik Alaska Zirvesi ilk 'buzları kıran' idi.

Filiz Katman

2027'de siyaset daha da çetrefilli olacak

Geçen hafta Oxford'daki St Antony's College'da, Avrupa Çalışmaları Merkezi'nin (ESC) 50. yıl dönümünü yarım günlük paneller ve yıldızlar geçidini andıran bir konuşmacı kadrosuyla kutladık; ilk panel Avrupa üzerine yazan edebiyatçılardan, ikincisi ise Avrupa üzerine düşünen ve çalışan entelektüellerden oluşuyordu. Ortamdaki havayı ölçülü bir karamsarlık olarak tanımlayabilirim. Neredeyse herkes tam anlamıyla cehennem gibi geçecek bir 2027'ye hazırlanıyordu.

Ezgi Başaran

Türk mü, Türkiyeli mi

Bir kelime tartışmasından çok daha fazlası: Milletin adı, kimliği ve geleceği "Türk mü, Türkiyeli mi" tartışması, basit bir kavram veya hitap tercihi değildir. ünkü bir millete verilen isim, ortak tarihin, ortak ha­fızanın, kültürün, aidiyetin ve gelecek idealinin de ifadesidir. Atatürk'ün millet anlayışı:

Prof. Dr. Ragıp Kutay Karaca

Bir Yalta gerekiyor; ama üç ülke arasında değil!

ABD başkanı Trump Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında Çin'in Şenzen (Shenzhen) kentinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yapacağı görüşmeye Çin Devlet Başkanı Şi Jinping'in de katılabileceğini açıkladığı andan beri, ortada bir Yalta Konferansı benzetmesi dolaşıyor. Kimi "Bu yeni bir Yalta olabilir" diye yazıyor; kimi de bu üçlü zirvenin asla bir

Hakkı Öcal

Algı Operasyonu

Zamanımızın en etkili silahı olarak, "ALGI OPERASYONU" dersek hata yapmış sayılmayız. Öyle ki yalanların, iftiraların ve sloganların, tekrarlanarak etkili birer propaganda aracına dönüştüğüne hepimiz yakından şahidiz. Bu minvalde Hitler'in Propaganda Bakanı Goebbels'e atfedilen "BÜYÜK YALAN" söyleminde, temel mantık şu şekilde özetlenir: "Bir iddia ne kadar

Oğuz Baran

KKTC'nin tanınması için artık harekete geçilmeli

Geçtiğimiz Pazar günü devletimiz Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kuruluşunun 43. yıl dönümünü büyük bir gururla kutladık.43 yıl önce, 15 Kasım 1983'te, Kıbrıs Türk halkı kendi kaderini tayin etme iradesini ortaya koyarak bağımsız devletini ilan etti. Bu tarihi kararın mimarı, ebedi liderimiz, Kurucu Cumhurbaşkanımız Rauf Raif Denktaş'tı. Ancak bugün, Cumhuriyetimizin 43. yıl

Hüseyin Macit Yusuf

COP31'de asıl mücadele: Enerji, para ve teknoloji

Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31), küresel siyasetin giderek belirginleşen yeni bir gerçeğini ortaya koyuyor: İklim meselesi artık yalnızca çevrenin korunmasıyla ilgili değil; enerji güvenliğinin, ekonomik rekabetin, teknoloji üstünlüğünün ve uluslararası güç mücadelesinin merkezinde yer alıyor.Bugün dünyada iklim politikalarını

Faik Tanrıkulu

Dünyayı yöneten üçlü buluşunca ne konuşacak

Dünya siyasetinin en güçlü üç aktö­rü, daha önce benzeri görülmemiş bir zir­ve için bu hafta aynı masaya oturmaya ha­zırlanıyor. Dile kolay, ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Dev­let Başkanı Vladimir Putin ve in Devlet Başkanı Xi Jinping, Perşembe günü ilk kez üçlü bir zirvede bir araya gelecek. in'in Shenzhen kentinde gerçekleştire­ceği görüşme, yalnızca üç nükleer gücün liderini bir araya

İpek Yezdani

Avrupa'da aranan meslekler

Ülkelerin ekonomik büyümesini, sosyal refahını ve dünya ticaretini geliştirme­yi amaçlayan uluslararası bir ekonomi örgü­tü olan Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Ör­gütü'nün (OECD) incelediği ülkelerde genç üniversite mezunları ile çalışma çağında­ki genel nüfus arasındaki işsizlik farkının açıldığı belirlendi. Avrupa Merkez Bankası (ECB) verilerine göre de Euro Bölgesi'nde gençlerin iş bulma olanaklarının 2023'e kı­yasla daha "zayıfladığı" belirtildi.

Fikret Aydemir

Savaşı kanıksayan dünya ve yeni güç denklemi

Dünya, savaşın sona ermesini bekleyen bir yer olmaktan çıkıp yeni savaşlara hazırlanan bir yere dönüşüyor. Bir zamanlar insanlığın ortak felaketi olarak görülen savaş, bugün uluslararası siyasetin olağan araçlarından biri hâline geliyor. Ukrayna'dan Gazze'ye, Lübnan'dan İran'a uzanan saldırı hattında yalnızca şehirler yıkılmıyor; uluslararası hukukun, diplomasinin ve ortak vicdanın sınırları da aşınıyor.

Mehmet Beyhan

Şehitler kapısı

Millet olarak, son birkaç yüzyıl boyunca, onca olumsuzluğa rağmen yok olmamak için insanüstü bir çaba sarf ettik. Durmaksızın savaştık. Özellikle, 93 Harbi'yle başlayıp, İstiklâl Mücadelesi ile biten yıllar. Yani 1877 ile 1923 arası. Büyük tarihimizden küçük bir dilim: Osmanlı-Rus Harbi, Türk-Yunan Savaşı, Girit meselesi, Türk-İtalyan Savaşı, Birinci ve İkinci Balkan

Ayhan Demir

Vardiya bittiğinde

Türkiye'de iş kazası haberlerinin tuhaf bir kaderi var. Bir patlama, bir göçük, yüksekten düşen bir işçi, devrilen bir ser­vis aracı... Olayın büyüklüğüne göre birkaç saat ya da birkaç gün konuşuyoruz. Sonra dosya çoğu zaman "iş sağlığı ve güvenliği" rafına kaldırılıyor. Sanki sanayi, ihracat, inşaat, istihdam ve ekonomik büyüme başka bir masada konu­şuluyor;

Burak Tayiz

Trump'ın İran opsiyonları

Kasım seçimlerinde Cumhuriyetçilerin ağır bir yenilgi almasının başlıca nedenleri arasında yer alan İran savaşının ekonomik etkileri, Amerikan iç politikasının bir parçası haline geldi. Demokratlar İran savaşını bitirmek için Trump yönetimi üzerinde baskı kurmaya hazırlanırken Trump topyekûn bir çatışmaya girmeden İran üzerindeki baskıyı artırmak istediğinin sinyallerini veriyor. Gerek dış

Kadir Üstün

Seçim sonrası varan bir

Geçen haftaki yazımda Amerikan seçim­lerinin ardından ortaya çıkan denklemi genel hatlarıyla değerlendirmiştim. Genel bir değerlendirmeyle gerek Amerikan siya­setine gerek dünya politikasına gerekse Türk Amerikan ilişkilerine olan etkisini anlatmış ama her farklı maddenin kırılımını önümüz­deki haftalar boyunca tek tek anlatacağımı sizlere ifade etmiştim. Şimdi başlayalım

Prof. Dr. Burak Küntay

Dünyayı üçe mi bölecekler

Geçen hafta, Atatürk'ün en temel ilkesinin tam bağımsızlık olduğu konusunda yazmış olduğum yazıya sizlerden olumlu yanıtlar aldım. ok teşekkür ederim. Onuncu Yıl Marşı'nın en sevdiğim dizesi, "Tersine dönse dünya, yolumuzdan dönmeyiz" der. Cumhuriyete bağlı bizlerin, tersine dönen dünyada yolumuza devam etmesinin önemli bir şartı da Kemalist pusulayı yanımızdan eksik etmemektir.

Deniz Berktay

Ukrayna'dan Yalta'ya: Avrupa'nın güvenlik düzeni yeniden mi kuruluyor...

Vladimir Putin, 2005 yılında Rusya Federal Meclisi'ne hi­taben yaptığı konuşmada Sovyet­ler Birliği'nin dağılmasını 20. yüz­yılın en büyük jeopolitik felake­ti olarak tanımladığında, sadece geçmişe ilişkin bir değerlendirme yapmıyordu. Aksine gelecekte na­sıl bir güç mimarisini zorlayaca­ğının işaretlerini veriyor ve yeni Rus dış politikasının zihinsel çer­çevesini de ortaya koyarak

Prof. Dr. Deniz Ülke Kaynak

Küresel yeni bir yalta: Ukrayna masada, Avrupa menüde

Uluslar arası siyaset sözlüğüne geçmiş şekliyle; Yalta, büyük devletlerin dünyayı kendi çıkarları doğrultusunda paylaşmasını ve nüfuz alanlarını belirlemesini ifade eden tarihsel bir kavramdır. Kavram, 4-11 Şubat 1945 tarihlerinde Kırım'daki Yalta şehrinde yapılan Yalta Konferansı'ndan gelir.

Tarık Ziya Gücüm

Abu Dabi görüşmeleri ardından Ukrayna-Rusya meselesi

Bir süredir fazla bir değişiklik olması beklenmeyen -yani stratejik çıkmazda çakılı- Ukrayna-Rusya savaşı meselesinde birdenbire bir hareketlenme yaşandı. Önce 6 Kasım'da Trump, Rusya özel temsilcisi ile daha önceden belirtilmemiş bir görüşme gerçekleştirdi ve sonrasında bir sosyal medya mesajı paylaşarak "tüm Avrupa'yı kapsayabilecek çok büyük bir anlaşmanın" yakın tarihlerde

Prof. Dr. Vişne Korkmaz

Yeni Parti\'nin yeni yüzleri

YENİ Parti'nin "Türkiye Yenileniyor" sloganıyla toplanan 1. Olağan Kurultayı toplandı. Özgür Özel 1154 oyla genel başkan seçildi. YENİ Parti, Parti Meclisi seçimleri öncesi 150 kişi olan kadrosunu 160'a yükseltti. Parti yönetimine seçilen isimler kamuoyunun yakından tandığı, alanında uzman kişilerden oluşuyor. Kimler var

İpek Özbey

35 x 35'ten Milli Enerji 2040'a: Türkiye Antalya'da Ne Öneriyor

9 Kasım tarihinde Antalya'da başlayan 31. BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflar Konferansı iklim rejiminin enerji meselesini hangi dilden konuşacağına dair bir sınava dönüşmüş durumda. 2023 yılında Dubai'de kabul edilen "fosil yakıtlardan kademeli olarak uzaklaşma ilkesinin" nasıl uygulanacağı üç yıldır tartışılıyor. Türkiye dönem başkanlığı ise tartışmanın ağırlık

Büşra Zeynep Özdemir