Amerika'nın İran'a saldırması ile bölgede ciddi değişimler yaşanmaya başladı.Katar, Suudi Arabistan, Bahreyn, BAE, Kuveyt, Ürdün gibi bölge ülkelerinde güvenli gelecek açısından ciddi yapısal değişiklikler oluştu. İran'ın bu ülkelerdeki ABD üslerini bombalıyorum hesabıyla uzun menzilli balistik füzelerle stratejik alanları vurması bu savaşın ilginç yönlerinden biri oldu.
4
Yumuşak güç Amerikalı siyaset bilimci Joseph Nye'ın 1990'lardan bu yana geliştirdiği yarı bilimsel bir kavram. Temelde ikna yeteneği anlamına geliyor, içinde cazibeyi, bir tür siyasi çekiciliği barındırıyor. Amacı da muhatabına ceza veya mükafat vadetmeden istediği bir şeyi yaptırmak, istemediğini yaptırmamak olarak özetleniyor. Nye zamanında yumuşak gücün üç bileşenden oluştuğunu söylemiş olsa da bunu 50'ye kadar çıkartan çalışmalar, araştırmalar mevcut.
2
100 yılı aşkın sürede nihai hedefleri için devletleri çökerten sisteme önayak olan siyonist yapı, İsrail'i kurdu. Elbette bu, Anglosakson destek olmadan mümkün olamazdı. Çünkü bugün olduğu gibi dün de dönemin güç merkezi kimse, onun şemsiyesi altına sığınarak hareket eden, güç devşirme zihniyetini barındıran bir yapı söz konusudur.Dün yaptıklarını anlamadan bugün yapılanları
39
21 Kasım 2024 günü adalet için hukuk için ezilenler ve zulmedenler için oldukça sembolik bir gün olarak tarihe geçti. 21 Kasım 2024'te savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar soruşturmasının ardından Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM), en az 8 Ekim 2023 ile en az 20 Mayıs 2024 tarihleri arasında (savcılığın tutuklama emri başvurularını yaptığı gün) insanlığa karşı suçlar ve savaş suçları
31
Bakalım çocuklarımıza yönelen bunca tehdit ve tehlikeleri, toplum olarak doğru dürüst tartışabilecek miyiz Tartışma tek başına hiçbir şey elbet. Sahi, doğru ve yeterli tedbirleri de gecikmeden alabilecek miyiz..Yaşları henüz 10-11 mertebesinde olan küçücük çocukların sıra sıra dizilmiş tabutlarını izlerken insanın nutku tutuluyor... Daha ömrünün
31
İslam düşüncesinde bazı uyarılar vardır ki, sadece bir döneme değil, insanlığın bütün geleceğine hitap eder. Muhammed (s.a.s.) Efendimiz'in şu hadisi de bunlardan biridir: "Canımı kudretiyle elinde tutan Allah'a yemin ederim ki, öyle bir zaman gelecek ki katil niçin öldürdüğünü bilmeyecek. Öldürülen de niçin öldürüldüğünü anlamayacak." (Sahih Muslim, Fiten 56)
29
Uluslararası ortamın her geçen gün artan kaotik durumu yeni sorunlar, yeni açmazlar, yeni tahribatlar üretmeye devam ediyor. İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan uluslararası düzen, insanlık değerlerine ve güçlü hukuki zemine dayalı olmadığından esasen her zaman sorun üretmeye yatkın idi. Başta Birleşmiş Milletler (BM) olmak üzere dengeli olmayan, eşitsiz küresel yapılanma buna kaçınılmaz olarak yol açıyordu.
12
Ama sahada ateş kesilmedi.İsrail ve Hizbullah, son saatlere kadar karşılıklı saldırılarına devam etti. Füzeler düştü, hava saldırıları sürdü. Yani kâğıtta yazanla sahada olan aynı değil. Bu tabloyu süslemeye gerek yok. Gerçek şu: silahlar susmadan barış ilan ediliyor.Amerikan yönetimi "10 günlük ateşkes" diyerek süreci başarı hikâyesine çevirmeye çalıştı.
10
Rapora göre işgal rejimi, ilk altı aylık süre içinde ateşkesi 2400 kere ihlal etti. Bunların 921'ini doğrudan ateş açma, 1109'unu belli bir bölgeyi bombalama veya hedef alma amaçlı saldırılar, 97'sini yerleşim mahallerinin içine doğru işgal askerlerinin ilerlemesi, 273'ünü de yıkım operasyonu oluşturdu. Bu ihlaller sonucu, yani fiili olarak ateşkesin başlamasının ardından
9
ABD ve İsrail ile İran arasındaki savaşta restleşme dönemi yerini kontrollü uzlaşı ve barış sürecine bırakıyor. Savaşı tırmandırma yerine artık karşılıklı taviz ve jestlerle ateşkesten barışa doğru evrilen bir yumuşama dönemine giriyoruz. Bunun en somut kanıtı da Pakistan üzerinden Türkiye, Mısır ve Suudi
9
Şam, tarih boyunca kozmopolit bir kültür ve ticaret şehriydi. Uzun Osmanlı asırlarında da bu özelliğini korudu, hatta geliştirdi ve belirginleştirdi. İmparatorluğun dağılmaya doğru ilerlediği dönemlerde dahi, Şam ahalisi içindeki seçkin ailelerin ve eşrafın yükselişi sürüyordu. Onlardan biri, 1700'lerin ikinci yarısında Bağdat'tan Şam'a göç eden Kuvvetlilerdi.Zenginliğinin
8
Türk dış politikası, sıklığı her geçen gün artan biçimde bölgesel bir güvenlik paktı ihtiyacına vurgu yapıyor...Bu ihtiyacın "şartları" içinde, ülkelerin birbirlerine güvenmesi, egemen-liklerine saygı, herkesin eşit, kimsenin ağabey veya hegemon olmadığı, "güç" projeksiyonu içeren, nihayet, "dışarıdan kurtarıcı beklemediği"
8
Dünya enerji piyasalarının yalnızca arz ve talep dengesiyle okunmasının hatalı olduğu bir dönemden geçiyor. Bugün Hürmüz Boğazı'nda ve daha geniş anlamda Körfez'de karşı karşıya olduğumuz tablo, tanker trafiğinin çok ötesinde, daha büyük bir mücadelenin bir parçası. Deniz yollarını kimin kontrol edeceği, yaptırımların kim üzerinde ne ölçüde etkili olacağı ve enerji ticaretinin hangi
8
Diplomasi Forumu (ADF) için bir kez daha Antalya'dayım. Bu forumun bize yıllardır gösterdiği bir gerçek var: Yıllar geçiyor, savaşlara yenileri ekleniyor ve gündem bir öncekine göre daha da ağırlaşıyor.Örneğin bundan 4 yıl önce, Ukrayna savaşı başladığında, bütün gözler Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve Ukrayna Dışişleri Bakanı Dimitri Kuleba'daydı. Geçen yıl
6
İran–İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri arasında tırmanan gerilimin ikinci ayına doğru İlerlenirken, küresel dengelerin her geçen gün daha da kırılgan hâle geldiği bir dönemdeyiz. Böylesi bir atmosferde Türkiye'nin, dengeli ve çok boyutlu dış politikasıyla süreci başarıyla yönetmesi dikkat çekiyor. Ancak bu tablonun bir de çoğu zaman gözden kaçan, sessiz ama güçlü bir cephesi var: Türk
39
Çünkü suçlu biziz, sizsiniz, onlar! Herkes...Her şey göz göre göre geldi. Ses vere vere, bağıra çağıra, iz bıraka bıraka geldi. Bütün sorunlarımıza politik duruşumuzun görüş alanından baktık. Yapıcı eleştirilerimizi içimize gömüp yıkıcı eleştirilerimizle yangına körükle gittik! Ve her yangına odun taşıdık.Okullarımızda bir şeyler oluyor da... Ailede olmuyor
33
İki haftalık ateşkesin ilk günlerinde anlaşmaya varılamadığı ve Amerika'nın Hürmüz'ü ablukaya alacağı yönündeki haberler anlaşma umutlarını azaltmıştı. Ancak son birkaç günde oluşan hava her iki tarafın da anlaşmaya yakın olduğu yönünde. Trump'ın İran'ın nükleer programını 20 yıllığına rafa kaldırmaya razı olabileceği ancak Tahran'ın 5 yılda ısrar ettiği belirtiliyor. Hürmüz
21
Dünyanın gözü kulağı tek bir yerden gelecek habere odaklandı.Açıldı mı Açılacak mı derken bu kez ikinci bir kapanma haberi geldi.Daha doğrusu 'abluka'.Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Dr. Fatih Birol'un tanımı çarpıcı:'Tarihin en büyük enerji güvenliği tehdidi'.Hürmüz Boğazı denince rakamlar kendi konuşuyor:
20
ABD – İran görüşmelerinden bir sonuç çıkmadı. Böylece Hürmüz Boğazı'na yönelik, karşılıklı ablukalar yürürlüğe girdi. Neyse ki TÜRKİYE FERASETLİ İDARECİLERİ SAYESİNDE, bugüne dek kendini ve bölge ülkelerinin bu savaşa alet edilmesine fırsat vermedi. Bunun yanı sıra Siyonist Aklın, NATO marifetiyle Batı Dünyasını savaşa çekme gayreti de sonuçsuz kaldı. Öyle ki üzerimize atılan füzeler,
53
Büyük güçler bir gecede çökmez.Önce savaş kazanamamaya başlarlar.Sonra masadaki ağırlıkları azalır.En sonunda da kurdukları düzen sorgulanır.Bugün Amerika Birleşik Devletleri tam da böyle bir süreçten geçiyor.Washington hâlâ dünyanın en büyük askerî gücü olabilir. Uçak gemileri, üsleri, yaptırım
25
Doğu Akdeniz'de barış ve istikrarın teminatı olması gereken bir coğrafyada, ne yazık ki geçmişin karanlık sayfaları yeniden aralanıyor. Güney Kıbrıs'ta son dönemde yaşanan gelişmeler, sadece söylem düzeyinde kalmayan, sahaya da yansıyan tehlikeli bir zihniyetin yeniden hortlatıldığını gözler önüne seriyor. Rum Ortodoks Kilisesi Başpiskoposu Yiorgios'un Paskalya
20
Bu hafta Macaristan'da Peter Magyar'ın Saygı ve Özgürlük Partisi (Macarca kısaltması ile Tisa Partisi), 16 yıldır iktidarda olan Başbakan Viktor Orban'ın Yurttaş İttifakı (FİDES) partisini oyların yüzde 53'ünü alarak yendi. Sadece ülkemizde değil, hemen hemen her ülkede, hatta Amerika'da bu seçimlerden alınacak dersler konulu yazılar, televizyon tartışmaları yapılıyor. Yakında bu konuda kitaplar da yazılırsa, şaşırmamak gerekir.
15
Okul kapısından içeri giren bir çocuğun sırt çantasında kitap yerine silah taşıdığı bir dünyada yaşıyorsak, artık bireysel trajedilerden değil, sistemsel bir trajediden söz ediyoruz demektir. Bu tür olayları yalnızca "psikolojik sorunlar" başlığı altında geçiştirmek hem kolaycılık hem de sorumluluktan kaçıştır. Çünkü bu çocukları o noktaya getiren yalnızca bireysel
13
Washington DC'de faaliyet gösteren "Arab Center", 10 Nisan'da önemli bir konferans düzenledi. Konferansın konuşmacısı, "The Israel Lobby and U.S. Foreign Policy" kitabının yazarlarından John J. Mearsheimer'dı. Biz de Milat Gazetesi'nin okurları için konferansı yakından takip ettik. Mearsheimer konuşmasında Orta Doğu'daki güç dengelerini
56
Dahası var. Atina yönetimi, etnik anlamda, Türk kimliğini ve kültürünü de inkâr ediyor. Örneğin, "Türk" veya "Batı Trakya" ifadesi bulunan, İskeçe Türk Birliği ve Batı Trakya Fenerbahçeliler Derneği gibi STK'ları kapatıyor, okul tabelalarını indiriyor.
41
Basın birden içeri çağrıldı. Oval Ofis'in kapısına dizildi. Oval Ofis'ten çıkan Trump, bir kuryeyi karşıladı.Kurye, emekli bir büyükanneydi. Sharon Simmons, Trump'ın McDonald's siparişini getirmişti.Trump, 100 dolarlık bahşişi Sharon Hanım'ın eline sıkıştırıverdi.Bahşişin bu kadar konuşulmasının sebebi şuydu...
21
ABD Başkanı Donald Trump, Netanyahu'nun ipiyle kuyuya inmek gibi büyük bir yanlışa sürüklendi. Şimdi Trump bu karanlık kuyudan çıkmak için çırpınıyor. ABD ve İsrail'in İran'a karşı haksız savaşı siyasi hedeflerine ulaşmadığı gibi, Hürmüz Boğazı'nın kapatılması başta gelmek üzere yeni sorunlar doğurdu. Bu ABD için stratejik bir başarısızlık anlamına geliyor.ABD
26
Macaristan'da geçen pazarki parlamento seçimlerinin hiç de 9.5 milyon nüfuslu bir Orta Avrupa ülkesinin iç işlerinden ibaret olmayacağı, bunun Avrupa'daki güç dengeleri açısından önemli bir seçim süreci olacağı belliydi (ben de bu konuyu bu köşede birkaç kez naçizane dile getirmiştim). Bu yazıda da kısaca ele alacağımız üzere seçimlerin, dünyadaki güç dengeleri bakımından ve RusyaUkrayna Savaşı bakımından önemli etkileri olacak.
22
Yeni Amerika'nın Kurucusu Olarak Trump Geleceğin tarihçileri, Trump'ın "saçma" bulunan tweetlerini veya kaba dilini değil, Amerikan İmparatorluğu'nu aşırı yayılma felaketinden kurtarıp onu karlı bir "Enerji Hegemonyası"na dönüştürme becerisini yazacaktır. Uluslararası ilişkiler literatüründe "Madman Theory"
21
ABD/İsrail'in İran'a 28 Şubat 2026'da başlayan saldırılarında, 8 Nisan'da 15 günlük ateşkes sürecine girildi.Ateşkesle yeni saldırılar geçici olarak önlense de, bu süreçte savaşı sonlandıracak bir çözümden bahsedilmiyor. ABD Başkanı Donald Trump, kendisine ülkesi içinde ve dışında çıkış yolu arayışında. Ancak Tahran yönetimi siyasî anlamda ayakta ve küresel ekonomiyi Hürmüz Boğazı'nda rehin tutuyor.
61
İslamabad görüşmeleri bir anlaşma olmadan sona erdi. Bu yazı yazılırken ileriki günlerde müzakerelerin nasıl, hangi formatta süreceği belli değildi. Vance, yaptığı dönüş konuşmasında ABD olarak son tekliflerini verdiklerini söyledi. Demek ki teklifin İran tarafından değerlendirilmesini ve bir karşı yanıtın hazırlanmasını bekleyecekler. Zaten ateşkes 15 günlük geçici bir ateşkesti; uzatılabilir,
54
ABD/İsrail-İran Savaşı, 41 günün ardından 2 haftalık ateşkesin kabul edilmesiyle en azından şimdilik fiili olarak sona erdi. İran 10, ABD ise 15 maddelik talepler planıyla Pakistan İslam Cumhuriyeti'nin başkenti İslamabad'da dün masaya oturdu. Şimdi Tahran ve Washington arasında masada savaş başladığını söyleyebiliriz. İslamabad görüşmelerine tekrar
48
ABD, İsrail ve İran hattındaki savaş rüzgârları ile NATO Genel Sekreteri'nin, Başkan Donald Trump'ın gönlünü alabilmek için gerçekleştirdiği kritik Washington ziyaretinin gölgesinden çıkıp, Japonya'nın başkenti Tokyo'da soluklanma fırsatı buldum.Brüksel gibi kurumların merkezinde yaşamak, bazen dünyanın sadece Avrupa ekseninde döndüğü yanılgısına yol açabiliyor.
37
Süreel bir haftaydı. Aklımda kalan ilk imaj, ABD Başkanı Trump'ın Beyaz Saray bahçesinde "first lady" ile Paskalya sabahı verdiği o fotoğraf. Yanında kendisiyle hemen aynı boyda, "Alice Harikalar Diyarı"ndan ışınlanmış gibi duran koca kulaklı dev bir paskalya tavşanı. "Yeniden
33
DÜNYA, bir kez daha tanıdık ama bu kez çok sert hissedilen bir jeopolitik senaryonun içine sürükleniyor. ABD ve İsrail'in İran'a saldırması "bölgesel gerilim" başlığı altında okunamıyor. Küresel dengeleri sarsan, enerji hatlarını kilitleyen ve ekonomileri kaosa sürükleyen günleri ortaya
31
ABD ve İsrail'in 28 Şubat'tan bu yana İran'a yönelik sürdürdüğü saldırılar 8 Nisan'da Vaşington ve Tahran'ın ateşkes anlaşması imzalamayı kabul ettiklerini duyurmalarıyla geçici olarak durdu. Savaş öncesi dönemde ve çatışmaların sürdüğü süreçte Türkiye, Umman ve Mısır gibi ülkelerin farklı boyutlarda arabuluculuk faaliyetleri olmuş ve birçok ülke çatışmaların son bulması
48
Uluslararası sistem krizlerle birlikte derin bir belirsizliğin içinden geçiyor. Savaşların coğrafi sınırları aşma riski büyüyor. Bölgesel gerilimler küresel maliyet üretiyor. Enerji arzı ve ticaret yolları üzerindeki baskılar artıyor. Böylesi bir dönemde devletlerin değeri sadece askeri güçleriyle ya da ekonomik hacimleriyle ölçülmüyor. Asıl belirleyici unsur, kriz anlarında ne kadar güven
32
ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz günlerde yaptığı bir açıklamada, İran'ın ABD/İsrail saldırılarına yanıt olarak Körfez ülkelerini hedef almasına "şaşırdığını" ifade etti. Savunma Bakanı Pete Hegseth'e dönerek, "Sende aynı şekilde şaşırdın mı Pete" diye sorarak şaşkınlığını ifade etti. Trump'ın bu sürpriz vurgusu, şüphesiz farklı anlamlar içeriyor. Bir taraftan
55
ABD ve İsrail'in, İran'a saldırısı siyasi tarihin nadir görülen bir durumuna yol açtı. Bu noktada ABD ve İsrail'in ayrı devletler değil, 'amip', yani tek hücreli bir yapı olduğunu ifade etmek gerek. Bu nedenle savaşın üç değil iki tarafı olduğu anlaşılmalı. İran'ın askerî yetersizliği yanında, etnik/mezhebi yapısı itibarıyla toplumsal uyumu, ideolojisi ve sadakati karmaşık
8
2026 Şubat ayının ilk haftasında A Coruna'da düzenlenen üçüncü Askeri Alanda Sorumlu Yapay Zekâ (REAIM) Zirvesi, askeri YZ'ye ilişkin küresel koruyucu çerçeveler etrafında oluşan ivmeyi pekiştirmeyi amaçlamaktadır. Ancak zirve, bunun yerine uluslararası güvenlik siyasetinde derinleşen bir kırılmayı ortaya koymuştur. Nitekim 85 katılımcı devletten yalnızca 35'i zirvenin bağlayıcı
32
© 2025
