Yahya Kemal Beyatlı: "Türkçe ağzımda annemin sütüdür." derken arı duru dilimize ilan-ı aşk eyler.Onun için İstanbul; Türkçenin tecessüm etmiş eleğimsağmasıdır. Martıları bile Türkçenin cümbüşüdür. İstanbul mavisine; Türkçenin mavisi de diyebilirsiniz. İstanbul Türkçe uyur, Türkçe uyanır bu İstanbul şairimizde. Annesinin sütü
41
Kültür, edebiyat ve düşünce dünyamızın yükselen yıldızı Yitiksöz, Kasım-Aralık 2026 etiketli 38. Sayısında son derece kritik bir temaya ayırıyor: Postkolonyalizm Özel Sayısı. Geçen sayısında koloniyalizm dosyası ile dikkatleri üzerine çeken derginin bu sayısı da çağımızın en yakıcı meselelerinden biri olan sömürgeciliği sadece tarihsel bir olgu olarak değil, günümüzde biçim
39
Merkez Bankası, yılın son Enflasyon Raporu'nda önümüzdeki üç yılın enflasyon tahminlerini yukarı yönlü güncelledi. Petrol fiyatları, savaşın yarattığı belirsizlikler ve uluslararası taşımacılık maliyetleri, enflasyonla mücadeleyi giderek zorlaştırıyor. Üstelik bu kez sorun yalnızca fiyatların yükselmesi değil; üretim, istihdam ve sermaye birikiminin de tehdit altında olmasıdır. Maliyet
39
(Cuma günü yazılan bu yazıyı siz cumartesi okuyorsunuz.) Bugün 13 Kasım 2026, Cuma. Öncelikle geçmiş olsun. Eğer bu satırları okuyabiliyorsanız insanlık henüz tamamen ortadan kalkmamış demektir. Evet, birazdan her şeyi anlatacağım. Elektrikler, internet, su şebekesi çalışıyor. İnsanlar birbirlerine halen hakaret edebiliyor. Birileri fon vurgunundan tokatladığı parayı ufalamakla meşgul. Demek ki
37
Eskinin durağan dünyası, yerini dinamik ve her yerden, her şeyden haber alınan bir dünyaya terk etti. Ülkedeki ve dünyadaki olaylar zincirini takip etmek için gerekli olan süre, saatlere ve hatta dakikalara indi. Ve etrafımızdaki her şey, bu haberdar olmayı, bu ne olup bittiğini öğrenme alışkanlığını destekler mahiyette... Buna alışkanlık dememiz garip karşılanmamalı... Çünkü
36
İşte o olmasaydı bunlar da olmayacaktı. Ülkemizde devlet desteğiyle milyonlarca insan açlık sınırının altında yaşıyor. Milyonlarcası da yoksulluk sınırının altında yaşıyor. Ya bir de devlet desteği olmasaydı ne olurdu hallerimiz! Devlet desteğiyle emeklilerin maaşı açlık sınırının altında! Ülkemizde emekliler gücü yetiyorsa bir işte çalışıyor gücü yetmiyorsa sürünüyor. Öyle güzel sürünüyor
18
Dünyada, her halka yaşama ve özgürlük isteğini, direniş coşkusunu aktaran şarkılar var. Bunlardan belki de başlıcası, ilk sıralarda yer alanı Çav Bella (veya Bella Ciao) olmalı. Çeltik tarlalarına giden kadın işçilerin, farklı sözlerle söylediği bir versiyonu da biliniyor. Çıkışı ve kökeni konusunda çok fazla rivayet olmasına rağmen, partizanların, faşist
17
Rosenbergler, "McChartyizm" döneminde casuslukla suçlanıp tutuklandı, gizli tanıklar ve sahte belgelerle 5 Nisan 1951'de ölüm cezasına çarptırıldı. Karar tüm dünyada şiddetli bir tepkiyle karşılandı, Avrupa'nın çeşitli ülkelerindeki mitinglerde Rosenberglerin suçsuzluğu haykırıldı. "Sovyet ajanı olduklarını itiraf ederlerse idam edilmeyecekleri" söylenen
16
Seksenli yıllarda fakültede arkadaşlarım, bir oyuna katılmamı istediler. Kaybeden keriz oluyormuş. Reddettim. "Ben o kelimeyi söyleyemem" dedim. Şimdi o kelimeyi yazımın başlığına koydum. Nereden nereye! Bizim zamanın muhâfazakârları, dillerine dikkat ederlerdi. Şimdikiler ise keriz silkeliyorlar.Tamam fon vurgunu çok ileri bir keriz silkeleme ama bu rezillik,
53
Benim kayınpederim Hacı Seyfi Özdemir, Allah kendisine uzun ömürler versin; kendi halinde, halim selim yaşayan, asıl mesleği lokanta garsonluğu olan bir zattır. Giresun Bulancak'ta genelde onu Lokantacı Seyfi Usta diye tanırlar. Bir hayli de tanıdığı vardır. Kayınpeder gençliğinde, Bulancak'ın en prestijli lokantalarından "Taşdibek"
51
İlkokul öğrencilerinin sokaktan da öğrenecekleri vardır. Berlin'de kışın ortasında, başlarında öğretmenleri bulunan öğrenci gruplarıyla karşılaşabilirsiniz. Yılbaşına yakın bir gün, öğrenciler kart yazmayı postaneden öğreneceklermiş. Başka bir gün de neredeyse ayaklarını yeni kullanmaya başlayan bir çocuğun otubüse kendisinin bindiğini, annesinin yanında onu izlediğini görmüştüm. Üç dört yaşındaki çocukların kendilerine özgü bisikletlerle dolaştıklarını görünce şaşırmıştım.
24
Bazı futbolcular vardır; hangi takımı tuttuğunuzun pek önemi yoktur. Onları seversiniz. Formasını giydiği takımdan bağımsız, futbolun kendisine kattığı güzellik nedeniyle hafızanızda özel bir yer edinirler. Cevat Prekazi, 70'li ve 80'li yılların çocukları için ve o günün futbol ikliminde böyle bir isimdi. Galatasaraylılar için elbette çok daha fazlasıydı. Sarı-kırmızılı formayla hafızalara
59
Unutamadığım mesut günlerdi. Henüz delikanlılık yıllarımı yaşıyordum. Arkadaşlarla, dostlarla, bazen de akrabalarla küçük seyahatlere, çevre gezilerine, kaplıca seyranına çıkardık. Eğri büğrü, çukurlu yollarda ilerleyen eski model minibüste avazımız çıktığı kadar haykırırdık: "Kör dünyanın göbeğine/Hak yol İslam yazacağız." İnançlı, iddialı ve ümitvardık. Merhum şairimiz Abdurrahim
58
Mutluluk varoluş gözeneklerinin açılmasıdır. Gözün gökle, kulağın müzikle, tenin yumuşaklıkla, zihnin düşünceyle buluşması; göğün gözü, müziğin kulağı, yumuşaklığın teni, düşüncenin zihni çağırması, içine alması, yoluna onunla devam etmesidir. Bir devam etme kipidir mutluluk, bir durma, bir katılaşma değil, akışın ta kendisidir. Katı olanı çözüp dağıtan bir öz vardır onda, matlığı berraklığa
54
Sabiha Hanım'ın iki katlı ve bebek mavisi boyalı ahşabı cadde üstündeydi, biraz yürüdün mü, az ileride de Gülser teyzemin tek katlısı vardı. Oradaki Resimli Roman ve Hayat ciltleri teyzemin miydi, yoksa Necmi eniştemin mi, şimdi tam çıkaramıyorum, kimin olursa olsun benim için bir hazine sandığı sayılırdı.Mart gelir şakır şakır, ayakları gümüş bakır,
52
Ümmet-i Muhammed olarak çok yorgunuz... Oğlunun cayır cayır yanan bedenini tutan Gazzeli babanın elleri kadar yorgunuz... Cuma günü öğleden sonra Han Yunus kentinde bir çadırda çıkan yangında yanarak şehit olan iki evladını kucağına alan annenin gözyaşları kadar yorgunuz. Minik ellerine boyundan büyük iki şişe alarak evine su taşımaya çalışan çocuk kadar yorgunuz. Bu yorgunluk, cehd etmenin
59
İnsan hiç görmediği birini bu kadar sevebilir mi Sesini eski kayıtlardan duyduğu, yüzünü siyah beyaz fotoğraflardan tanıdığı, elini hiç sıkmadığı birinin yokluğunu yıllar sonra bile içinde hissedebilir mi Her 10 Kasım'da Mustafa Kemal Atatürk'ü düşünürken bu sorular geliyor aklıma. 10 Kasım 1938 sabahı, saat dokuzu beş geçe Dolmabahçe'de hayata
45
Hayatımıza aldığımız her yeni kitapla dünyanın uzak veya yakın bir tarihinde, gitmeye ömrümüzün vefa edemeyeceği, belki hayalini dâhi kuramayacağımız bir parçasında dolaşırız. Hayatımıza aldığımız her yeni kitapla olmak yolunda inşa edilen anlama çabasına bir tuğla daha bırakırız. Elimde Mahir Nakip'in Kerkük'ün tarihi üzerine kaleme aldığı Üç Kelebek
51
Geçen hafta Samsun'da iki güzel gün geçirdim.Atatürk'ün izinde tarihe dokunduk, Bandırma Vapuru'nu görünce Millî Mücadele'nin heyecanını hissettik.Samsun sahilinde Karadeniz'in havasını soluduk, Saathane Meydanı'nda şehrin geçmişine doğru bir yolculuğa çıktık.Bu gezide Elite World Hotels & Resorts'ün 50 yıllık otelcilik serüvenini ve gelecek hedeflerini de yakından tanıdık.
42
Zaman, modern dünyanın penceresinden bakıldığında, çizgisel bir otoban gibi dümdüz uzanır; arkada bırakılan her kilometre taşının öncekilerden daha parlak, daha hızlı ve daha üstün olduğu varsayılır. Bu doğrusal yanılsama, insanı sürekli bir ileri koşu hâlinde tutarken, ayaklarının altındaki toprağın nasıl kaydığını, soluduğu havanın nasıl zehirlendiğini fark etmesini engeller. Oysa geleneksel
41
Merhum Hocamız Prof. Dr. Orhan Okay, hem ahlâk ve karakter âbidesi bir kimseydi, hem de sahası olan edebî konularda tam bir ihtisas sahibiydi. Kitapları ve makaleleri takdirle okunduğu gibi, sohbetleri de zevkle dinlenirdi. Âcizâne ben de onun müdavim okuyucularından birisiydim, muhtelif mekânlarda yaptığı konuşmalarıyla da kulaklarımı dinlendiriyordum. Geçenlerde, Türkiye'nin
43
Türkiye'de toplumsal ve siyasal hayatın en dinamik fay hatlarından biri olan İslamcılık, son çeyrek asırda devasa bir kabuk değişimi yaşadı. 1980'lerden 2000'lerin başına kadar "devleti ele geçirme," "toplumu yukarıdan aşağıya dindarlaştırma" ve "Batı karşıtı alternatif bir medeniyet kurma" iddialarıyla beslenen bu akım, bugün yerini Şehirli Muhafazakâr
41
"Ağa da ağaymış ha!" Kimi zaman bir heybetin gölgesine sığınanların kofluğunu ifşa etmek için, kimi zaman da babadan kalma mirası har vurup harman savuranların sığlığını özetlemek için söylenir bu. Ne var ki hayat, kartvizitlerde yazan debdebeli sıfatları değil, insanın hâlini ve özünü tartar; tahtından indirip marabanın karşısında dilsiz bırakır. Mustafa Kutlu'nun
39
"Ağa da ağaymış ha!" Kimi zaman bir heybetin gölgesine sığınanların kofluğunu ifşa etmek için, kimi zaman da babadan kalma mirası har vurup harman savuranların sığlığını özetlemek için söylenir bu. Ne var ki hayat, kartvizitlerde yazan debdebeli sıfatları değil, insanın hâlini ve özünü tartar; tahtından indirip marabanın karşısında dilsiz bırakır. Mustafa Kutlu'nun
22
Bu yazımızla nihâyete erecek "Şapka Deyip Geçmeyin" serisine başlamaktaki amacımız, Risâle metinlerinde bazı kelimelerin doğru yazım ve okunuşlarına katkı sağlamak, ve yazı âilemiz için "hizmet içi eğitim" kabilinden bir çalışma yapmaktı.Okuduğumuzda "Anlatım şu sebeple bozuk." diyemiyorsak, hem benzer hatâları kendimiz yaparız, hem de hatâlı cümleleri okuyup
55
Geçtiğimiz günlerde ağır hastalıkları bulunan 73 yaşındaki Abdullah Tırpan, cezaevinden kaldırıldığı hastanede vefat etti.8 Ekim tarihinde Abdullah Tırpan'ı ziyaret eden İstanbul Milletvekili Mustafa Yeneroğlu o tarihte Abdullah Tırpan'ın sağlık sorunları konusunda net bir uyarı yapmış. Yine Kocaeli milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu vefattan evvel yaşanılanların net bir hukuksuzluk
61
Malatya Anadolu şehirlerimizden kıymetli bir şehirdir. Bu güzide şehirde, dostlarımız, okurlarımız, gönül bağımız olan güzel insanlar vardır. Seçerek gittiğim kitap fuarlarından öncelediğim bir şehir Malatya. Uzun yıllardır kitap fuarlarına katılmaya çalışıyorum. Bu yıl da Malatya Belediye'si başkanı güzide insan Sami Er'in davetiyle katılmak nasip oldu.
69
Yıllar sonra gelen bir nefhâ... Zengin vahalardan çıkıp gönlümü ferahlandıran kırkikindi... Aşkın en saf izdüşümünün tek bir cümleye sığmış hâli... Renklerin en canlısı, heyecanın zirvesi, güllerin kaneviçesi...İnsanın ruhu beslediği kadar beslenmeyi de istiyor. Başkalarına pansuman yaptığı kadar kendi yaraları da görülsün istiyor. Hatıralar, anılar, yaşanan pek çok şey gözünün önünden gitmediği
108
Hani bazen deriz ya, şu duvarların dili olsa da konuşsa diye... Evin içindeki duvarlar, hayatımızın en yakın tanıklarıdır. Bahçemizdeki ve avlumuzdakiler de. Dört yanımıza taştan göğüslerini gerer, sevinçlerimizi, üzüntülerimizi, öfke ve kırılganlıklarımızı, hayatın senaryosunun çekildiği her bir anı izler. Ama işte dili yok ki anlatsın. Ya olsaydı, neler anlatırdı acabaFransız
64
İlkokul birinci ve ikinci sınıf öğrencilerinin karnelerinden Atatürk resmi kaldırıldı. Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, gelen tepkiler üzerine açıklama yaptı. "Lütfen okullarımızı, bizleri, eğitim öğretim sistemimizi Atatürk üzerinden eleştirmekten vazgeçsinler. En az onlar kadar Atatürk'e saygı duyuyoruz, seviyoruz. Çocuklarımızın da Ata'larına saygılı, Cumhuriyet değerlerine saygılı bir biçimde yetişmesi için çaba sarf ediyoruz."
289
© 2026
