Kabuğu usulca soyulan bir mandalinanın odaya yayılan o keskin, asidik diriliği... Narenciyenin yağı parmak uçlarınıza işler, saatlerce silinmez. Meyve çoktan tükenmiş, tabak kaldırılmış, kelimeler başka yerlere savrulmuştur; ama o râyiha hâlâ oradadır. Bayram da insanın varlığına tam böyle işler.
36
Önce şunu belirtmekte fayda görüyorum: Bizlerin peygamberlerle –hâşâ– boy ölçüşmeye kalkışması haddimizi bilmemek olur; bu durum kıvılcımın güneşle yarışmasına benzer. Bizler ancak onların ayak izlerindeki küçücük bir kum tanesine bile hayranlık duyarak; hayatlarını, Allah'a olan itaatlerini, takva ve ibadetlerini örnek alabilirsek ne âlâ... Şimdi mevzumuza bu hassasiyetle ve haddimizi bilerek giriş yapalım.
35
Milyonlarca evde bayram sofraları kuruldu. Çocuklar yeni elbiselerini giydi, evlerin kapıları misafirlere açıldı, tekbirler yükseldi. Anneler kazanların başında, babalar bayram telaşında, insanlar birbirine "Bayramınız mübarek olsun" dedi. Ama aynı saatlerde Gazze'de başka bir bayram yaşandı... Gazze'de anneler, çocuklarının parçalanmış bedenlerini kucakladı.
35
Batı düşüncesi Tanrı ile insan arasındaki düalizmi hala aşamamıştır. Esasen bunun Batı'da yapısal bir probleme denk geldiğinin özellikle altını çizmeliyiz. Bu problem Tanrı ile insanı iki ontik bağımsız hakikat olarak değerlendirir ve birbirleriyle ilişkilerini bunun üzerinden kurar. Dikey düzlemde Tanrı ile insan arasındaki bu düalizm ve gerilim yatay düzlemde insan-insan,
35
Kurban; İhlasın, ihsanın, takvanın, vefanın, sabrın, sadakatin, niyetin ve teslimiyetin diğer adı. Kurban; Rahman ile insanın, geçmişle geleceğin, baba ile oğulun kopmayan irtibatı. Kurban; Sadece rıza-i bari için vermenin, vermenin sırrına ermenin, cimrilik ve ihtirasa göğüs germenin miladı.
68
Bir şehir düşünün... Sabahları fırınlardan yükselen sıcak ekmek kokusuna, denizin iyotlu rüzgârı karışıyor. Dar sokaklarında Türkçe, Rumca ve Balkan dilleri birbirine yaslanıyor; minarelerin gölgesi, kilise çanlarının sesiyle aynı semada buluşuyor. Selanik; yalnızca taş ve topraktan ibaret bir mekân değil; yüzyıllarca süren bir arada yaşama kültürünün, inceliğin ve ortak bir hafızanın adıdır.
68
Sanatla anlam oluşturmak, şiddetsiz bir varoluşun en derin biçimlerinden biridir. Sanat, insanı yok olmaya ve etmeye değil, yaşatmaya çağırır. Sanat, susturmaya değil, konuşturmaya ve konuşmaya çağırır. Sanat, dondurmaya değil, akışa bırakmaya çağırır. Sanat, katılıkların ve kurguların kurduğu sert dünyanın karşısında özgürlüğün, çoğulluğun ve yaratıcı yaşamın alanıdır. İnsan, sanat aracılığıyla
72
Bu yazı serisinin önceki bölümlerinde; çocuklarımızı suça sürükleyen faktörlerden; "sağlıksız aile ortamı", "olumsuz sosyal çevre", "manevî eğitim eksikliği", "sosyal medya ve dijital bağımlılık" meselelerini inceledik. Bu hafta ise, son olarak; "yoksulluk ve ekonomik sıkıntılar"
82
Geçtiğimiz günlerde yine yurt dışındayken, her seferinde beni hem imrendiren hem de memleket gerçeğiyle yüzleştirip içimi sızlatan o meşhur manzarayı yine izledim: Trafik disiplini. Bu konuyu ara ara bu köşede dile getiriyorum ama kastettiğim şey sadece kırmızı ışıkta durmak ya da hız sınırına uymak değil. İnsanların kanunlara olan o kesin, sarsılmaz ve adeta sonsuz inancı.
76
E-ticaret denilince çoğu insanın aklına hâlâ sadece internetten alışveriş geliyor. Bir ürün seçiyorsunuz. Sepete atıyorsunuz. Ödeme yapıyorsunuz. Kapınıza geliyor. Tüketici tarafı böyle. Ama işin satıcı tarafına geçtiğinizde tablo biraz daha farklı. Orada ürün var, stok var, kargo var, iade var, komisyon var, ödeme vadesi var, sahte yorum var, kapanan mağaza var, değişen kurallar var.
74
Kıymetli okurlarım; bu haftaki yazımda, Ahmet Edip Başaran'ın farklı tarihlerde çeşitli dergilerde kaleme aldığı makalelerden oluşan "Yeryüzü Eşiği" adlı kitabına değinmek istiyorum. Muhit Yayınları'ndan çıkan kitap; Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının öncü isimlerinden Necip Fazıl Kısakürek, Sezai Karakoç, İsmet Özel, Rasim Özdenören, Cahit Zarifoğlu, Erdem Bayazıt ve daha
70
Son zamanlarda etrafıma baktıkça şunu düşünüyorum: Hepimizin unuttuğu kaçınılmaz bir yolculuk... Vakti belli olmayan, ne genç ne yaşlı ayıran; zamanı gelince insanı alıp dönüşü olmayan yola uğurlayan o hakikat... Ne acı değil mi İnsanlık olarak ne hale geldik... Hemen yanı başımızda büyük haksızlıklar yaşanırken çoğumuz susmayı tercih ediyoruz. Çünkü menfaatlerimiz, vicdanımızın
40
Dönüşmek sözcüğü bir biçimden, bir durumdan başka bir biçime veya duruma (hal) geçmek anlamındadır. Eskide değişmek, dönüşmek anlamında tahavvül etmek kullanılırdı. Durum bir şeyin içinde bulunduğu koşulların hepsi, vaziyet, hâl, keyfiyet, mevki, pozisyon anlamındadır. Toplumun ekonomi, eğitim gibi birçok alanda bir durumdan diğer duruma (belki daha iyisine) geçme isteği
85
Bir insana sunulabilecek en güzel hediyelerden biri, ona duyulacak güvendir. Kimi hediyeler zamanla eskir, solar, kırılır, kaybolur yahut unutulur; fakat güven, insanın ruhuna bırakılmış kutsal bir hediye misali varlığıyla kalbi emniyete alır, insanın içindeki fırtınaları dindirir, yalnızlığına derman olur. Kişinin arka planında hiçbir art niyet taşımadan, zihninde gizli
73
Önümüzdeki kurban bayramında şimdiden kurbanlıklar pazara girmeye başladı. Fiyatlardan söz edilmeye başlanması üzerine bu haftaki yazımda kurban konusuna değinmek istedim. Bugün dünyayı kasıp kavuran fırtınanın baş sorumlusu olanlar; işledikleri insan kırım ve holokostlarla tarihte meşhur tiranlara pabuç bırakmayacak biçimde insanlık düşmanı hareketlerde bulunuyorlar. Bu konuyla ilgili olarak kaleme aldığım şiirimi arz etmek istiyorum:
84
Eğitimin topluma ve bireylerin sosyal yaşamına, insanlar arası iletişimine ve kültürel zenginliklerine bakan yönü eğitimin önemli bir röle sahip olmasını sağlıyor. Yüzyıllar öncesinde eğitim, daha çok aile içerisinde anne babanın çocukların yetiştirilmesinde uyguladığı bir metot ya da günlük hayatta deneyimler ve yaşantılar ile gerçekleştirilir iken tarihsel süreç içerisinde eğitime yüklenen
70
Henüz küçük bir çocukken başlıyoruz mış gibi yapmaya ve mış gibi yaşamaya. Mesela bir odun parçasını bacaklarımın arasına alıp at biniyormuş gibi yaptığımı hatırlıyorum. Bir bidon kapağını otomobil direksiyonu gibi çevirip otomobil sürüyormuş gibi yapmışlığım da var. Kız kardeşlerimin küçük yastıkları bebek gibi uyuttuğunu da anımsıyorum. Belki sizlerin de mış gibi olan çocukluk hatıralarınız
60
Doğaya varmayan, insanı anlar mı Kışla karışık olsa da bazı günleri baharın, çiçek kokularının insana verdiği lezzet bambaşkadır. Bahar diriliştir. Hay olanın eşiğinde dirilmek, diri kalmaktır. Tefekkürün zirvesidir adeta. Sanki yeryüzünün kalbine dokunan ince bir rahmet eli gibi gelir. Sessizce, gösterişsizce... Geldiği anda da her şeyi değiştirir. Kışın, içine kapanmış,
53
Neredeyse dünya genelinde kutlanan özel bir gün Anneler Günü... Bugün aslında yalnızca biyolojik olarak çocuk dünyaya getiren kadınların günü değil, bir çocuğun hayatında bakımveren olarak yer alan, sevgiyi, şefkati, emeği ve sorumluluğu yüreğinde taşıyan tüm kadınların günü... Çünkü anne olmak, biyolojik bir sürecin çok ötesinde, derin bir adanmışlık hâlidir. Anne aynı
27
Sevgili okur, petrolden elde edilen ürünler hayatımızı kolaylaştırdığı gibi, felakete de çevirebiliyor... Hem de öyle böyle felaket değil... Efendim bugün seninle petrolün enerji boyutuyla yaşamı felakete çevirmesini konuşacağız... Aslına bakarsan, petrolden üretilen enerjinin havayı kirletmesinden başka pek bir sorun yoktu. Malum düzende birileri üretiyor, biz
80
Bir toplumun en korumasız, en saf ve en kıymetli varlığı olan çocukların, hayalleriyle birlikte hayattan koparılması; sadece ailelerin değil, vicdan sahibi her bireyin ruhunda telafisi imkânsız yaralar açıyor. Ancak acı olan şu ki; suçu sadece "başkalarına" atıp vicdanımızı rahatlatmak, bizi çözümden her gün biraz daha uzaklaştırıyor. Asıl sormamız gereken soru şu:
111
Makama Yakışmak O'nu Manisa'da tanıdım. Belirli bir süre akademisyen olarak çalıştığım Manisa Celal Bayar Üniversitesi'nin genel sekreteriydi. Çocukluğu ve gençlik yılları Fatih, Çengelköy ve Üsküdar'da geçmiş bir insan olarak ve eski İstanbulluları tarif ederken kullanılan "İstanbul beyefendisi" ifadesinin ve ruhuma
43
Son yıllarda Filistin meselesine ilişkin küresel kamuoyunda yaşanan kırılma, yalnızca Gazze'de art arda yaşanan yıkımların görünür hâle gelmesiyle açıklanamaz. Asıl kırılma, on yıllardır Batı merkezli propaganda aygıtları tarafından bastırılan hakikatlerin artık örtülemez hâle gelmesinden kaynaklanmaktadır. 1967'den bu yana süren işgal, Batı'nın medya, akademi ve kültür endüstrisi
130
"Enerjiye ihtiyacımız var. Venezuela'yı bir süre biz yöneteceğiz. Venezuela'daki petrol sektörü çok kötü durumda. Çok az üretim yapılıyor. Dünyanın en büyüklerinden olan ABD petrol şirketlerini ülkeye sokacağız. Milyarlarca dolar harcayarak ağır bir şekilde tahrip olmuş petrol altyapısını onaracaklar ve ülke için gelir üretmeye başlayacaklar."
142
Bismillahirrahmanirrahim... Bekâr‐evli ayırımı yapılmaksızın; akıllı, ergin ve hür kişiler için Kur'ân'ın Nûr Sûresi'nin ikinci âyetinde belirlediği ceza yüz celde (sopa) olarak şöylece açıklanmaktadır: "Zinâ eden kadın ve zinâ eden erkekten her birine yüz celde/sopa vurun. Allah'a ve Âhiret Günü'ne inanıyorsanız Allah'ın
191
Bir önceki yazımda atlı ata sporumuz olan ciridin Erzurum turizmine nasıl kazandırılabileceğini yazacağımı belirtmiştim. Sağlık nedenlerinden ötürü yazı biraz gecikti. Okurlarımdan gecikme için bağışlanmayı dileyerek konuya geçelim. Geçmiş yıllarda bir tur firmasıyla Fas'a gitmiştik. Son derece gizemli olan bu şehri sekiz gün boyunca gezdikten sonra döneceğimiz günden
234
Geçtiğimiz aylarda anoreksiya sebebiyle beslenmeyi ret ederek hayatını kaybeden Nihal Candan'ın ardından yapılan yorumlar bitmedi. Kamuoyunun yakından takip ettiği trajik olay, toplumsal bellekte daha uzun süre kalacak gibi görünüyor. Nihal Candan'ın ölümü sonrası herkesin bir yargıç, psikolog, sosyolog cübbesi giyerek yargısız infazda bulunduğuna tanıklık ettik.
126
Hicri takvimin ilk ayı 1 Muharrem ile başlar. Muharrem ayının Müslümanların kültürel ve tarihi hafızasında ortak değerler bakımından çok büyük bir önemi vardır. Özellikle de 10 Muharrem Aşure günü. Aşure gününün Müslümanlar açısından en elim hadisesi Kerbela'da Hz. Hüseyin'in haince ve zalimce şehit edilmesidir. Bu olay aynı zamanda o güne kadar bir ve beraber hareket etmeye özen gösteren
206
© 2025
