Bir sosyal medya hesabı açarken bizden istenen ilk bilgilerden biri doğum tarihimizdir. Birkaç saniyede doldurur, devam ederiz. Çoğumuz için sıradan bir işlem. Ancak dijital dünyada bu küçük bilgi, hangi içerikleri göreceğimizi, kimlerin bizimle iletişim kurabileceğini ve hangi özellikleri kullanabileceğimizi belirleyebiliyor.

Peki ya yazdığımız doğum tarihi gerçeği yansıtmıyorsa

Özellikle genç kullanıcılar, bazı kısıtlamaları aşabilmek için sosyal medya hesaplarında yaşlarını olduğundan büyük gösterebiliyor. Meta da tam olarak bu soruna çözüm bulmak amacıyla yeni bir adım attı.

Şirket, genç kullanıcıları korumak amacıyla geliştirdiği yapay zekâ destekli yaş tahmin sistemini dünya genelinde genişletiyor. Böylece Instagram'a kayıt olurken kendisini yetişkin olarak tanıtan bir kullanıcı, sistem tarafından genç olarak değerlendirildiğinde farklı güvenlik önlemleriyle karşılaşabilecek.

Meta, bu uygulamayla dünya genelinde daha fazla gencin yaşına uygun güvenlik önlemlerinden yararlanmasını hedefliyor. Benzer teknolojinin Facebook'taki yayılımı da devam ediyor. Threads için ise yılın ilerleyen dönemlerinde küresel kullanım planlanıyor.

Artık sadece doğum tarihine bakılmayacak

Aslında burada önemli bir değişim var.

Bugüne kadar sosyal medya platformlarında yaş belirleme büyük ölçüde kullanıcının beyanına dayanıyordu. Ancak bir kullanıcının kayıt sırasında kendisini 25 yaşında göstermesi, gerçekte 15 yaşında olamayacağı anlamına gelmiyor.

Meta, bu açığı yapay zekâ ile kapatmaya çalışıyor.

Şirketin geliştirdiği Genç Hesap sistemi, genç kullanıcıların sosyal medya deneyimini daha kontrollü hale getiriyor. Bu hesaplar varsayılan olarak gizli oluyor. Gençlere yabancı kişilerin doğrudan mesaj göndermesi sınırlandırılıyor. Zararlı yorumlar gizleniyor, karşılarına çıkan içerikler ve uygulamada geçirdikleri süre üzerinde çeşitli kısıtlamalar uygulanıyor. Ebeveyn denetimi de bu sistemin bir parçası.

İlk bakışta oldukça mantıklı bir yaklaşım.

Çünkü internet ortamında çocukları ve gençleri korumak artık yalnızca ailelerin sorumluluğuna bırakılamayacak kadar önemli bir konu. Bir çocuğun birkaç saniye içerisinde milyonlarca farklı içeriğe ulaşabildiği bir dünyada, yaşa uygun korumaların bulunması gerekiyor.

Ancak burada başka bir soru karşımıza çıkıyor:

Yapay zekâ bir insanın yaşını neye göre tahmin edecek

Doğum günü kutlamaları, profil bilgileri, paylaşımlar, yorumlar, biyografiler, okul sınıfına ilişkin ifadeler ve görsel ipuçları gibi farklı unsurlardan tahminler yapılacak. Ancak bu tür işaretlerin 13 yaş altındaki kullanıcıları tespit edip platformdan kaldırma süreciyle ilgili olduğu belirtiliyor. Dolayısıyla 13-17 yaş aralığındaki kullanıcıların genç hesaplarına alınmasında hangi verilerin nasıl kullanıldığı henüz şirket tarafından ayrıntılı biçimde açıklanmış değil.

Bu ayrıntı önemli. Çünkü yaş tahmini ile yaş doğrulaması aynı şey değil.

Peki yapay zekâ yanılırsa

İnsanların yaşını tahmin etmeye çalışan bir sistemin hata yapma ihtimali her zaman var.

Örneğin 25 yaşındaki bir kullanıcı, sistem tarafından 16 yaşında değerlendirilebilir. Böyle bir durumda yetişkin bir insan, kendisine ait olmayan kısıtlamalarla karşılaşabilir.

İşte bu noktada teknolojinin başarısı kadar, hata yaptığında ne olacağı da önem kazanıyor.

Meta'nın son duyurusunda yanlış yaş tahminlerinde, sistemin hata oranı ve kararların hangi ölçütlerle verildiği konusunda ayrıntılı bilgiler bulunmuyor.

Türkiye'de de yaş doğrulama dönemi başlıyor

Meta'nın bu hamlesini Türkiye açısından daha da önemli hale getiren bir gelişme var. Çünkü Türkiye'de de sosyal medya kullanımına ilişkin yeni bir yaş düzenlemesi yürürlüğe girdi.