İran'ın ABD-İsrail saldırıları karşısındaki direnci beklenenden veya tahmin edilenden biraz daha yüksek çıkınca, bazılarının hesabı fena hâlde şaştı!.. Bunların başında elbette Trump ve Netanyahu geliyor!Şayet İran son birkaç yıl içerisinde, İsrail'in yaptığı suikastlara karşı, biraz daha derli toplu ve dikkatli olabilseydi; şu sıralar
28
İran, önce hesap hataları yapan Amerikan devlet aklını, ardından da tüm dünyayı şaşırttı. Savaş taktiğine bakıldığında, Rusya'yı örnek alan bir yaklaşım benimsediği görülüyor. Savaşı zamana yayma stratejisi, İran açısından sadece askerî değil, aynı zamanda siyasi ve psikolojik anlam taşıyor. Küresel gerilimin temelleri, daha önce çeşitli vesilelerle üzerinde durduğum, yazılarımda vurguladığım tespitleri doğrular nitelikte.
28
ABD-İsrail ikilisinin İran saldırıların bir çok açıdan değerlendirmesi her açıdan bir zorunluluktur.Her şeyden önce savaşlara yönelik bakış açısında haklılık ölçüsü, gözden asla Irak tutulmaması gereken bir gerçektir. Her savaşın dayandığı bir siyasi temel ve buna bağlı olarak da arzulanan hedefleri vardır. ABD İsrail ikilisinin İran'a karşı başlattıkları
5
Ateşkesi bozmak isteyen Atinalı Alkibiades'in ise daha büyük plânları vardı. Alkibiades Sicilya'daki zengin şehir devleti Siraküza'yı istiyordu. Alkibiades için Sicilya ve İtalya'nın zaptı "sonsuz savaşlar"ın ilk halkasıydı. Sicilya ve Kartaca'nın zaptından elde edilecek kaynaklarla sıra Sparta'ya da gelecekti. Alkibiades Kuzey Afrika'da Kartaca ve Libya'yı
5
Geçen hafta, Gürcistan'ın en nüfuzlu isimlerinden biri olan Gürcü Ortodoks Kilisesi'nin lideri (kendi tabirleriyle Katolikos-patriği) II. İlia hayatını kaybetti. Onun yerine kimin geleceği hem Rusya hem de Batı dünyası için büyük önem taşıyor. Şimdi bazılarınız, "Avrasya coğrafyasında bu kadar önemli çatışma yaşanıyorken Ortodoks kilisesindeki çatışmaları mı
4
ABD ve İsrail'in İran ile savaşında dikkatler savaşın ne zaman sona ereceğine kilitlenmiş durumda. İnsanlar kazanan ve kaybedenden çok küresel bir etkiye yol açan bu savaşın ne şekilde olursa olsun bitmesini umuyor. Fakat bu savaş öyle beklendiği gibi bitmeyecek. ABD'nin hedefine ulaşana kadar durmayacağını görüyoruz. Niyeti
4
Trump söz konusu olduğunda tartışma, "yalan söyledi mi" sorusunun çoktan ötesine geçti. Çünkü ortada istisnai anlar yok; süreklilik var. Trump'ın dili, gerçeği esneten bir araç değil, bilakis gerçeğin yerine geçen bir üretim hattı.Sadece İran savaşında söylediklerine bakmak bile yeter...Soğukkanlı bir mekanizmadan bahsediyoruz.
4
Kuzey Atlantik Paktı-NATO Genel Sekreteri Mark Rutte kaynaklı NATO'nun 5. Maddesi uyarınca doğrudan bir askeri tırmanma planı yerine, gerilimler karşısında seyrüsefer özgürlüğünü ve deniz güvenliğini korumaya odaklanacak şekilde 22 NATO üye ülkesi ve Avustralya, Japonya, Güney Kore, Yeni Zelanda, Birleşik Arap Emirlikleri ve diğerleri gibi üye olmayan 'önemli ortaklarının' İngiltere'nin
11
Bugüne kadar İran'ın en uzun menzilli füzesi 2 bin kilometre diye biliniyordu. Netanyahu ve kolundan tutup, ABD'nin zerre kadar çıkarı olmayan bu savaşa sürüklediği Trump, İran'ın uzun menzilli roketlerini tamamen imha ettikleri avuntusuyla, "Bu savaşı kazandık!" açıklaması yapmaya hazırlandıkları sırada, İran'dan bir "bayram şekeri" aldılar! İran, gerçi
8
İran ile ABD-İsrail hattında 28 Şubat'ta fitili ateşlenen süreç, Mart ortasına geldiğimizde artık bildiğimiz o klasik "ordu orduya" çarpışma kalıplarını çoktan yıktı geçti. Karşımızda sadece tankların, uçakların konuştuğu bir sahne yok; vekil güçlerin hamleleri, siber saldırılar, ekonomik sabotajlar ve tam manasıyla bir psikolojik harp sarmalı var. Bu bir "dayanıklılık testidir.
37
"İran Trump'ın Vietnam'ı olur mu" Savaşın üçüncü haftasında tartışılan bu. Kimi diyor ki "Vietnam olur mu bilinmez ama Ukrayna olduğu kesin. Putin de Ukrayna'ya dört günde Kiev'i almak için girmişti. Hâlâ orada. Ukrayna savaşı, nasıl bir Davut-Golyat
17
ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik saldırılarda beklediği desteği bulamayınca NATO hakkında tarihe geçecek bir çıkış yaptı: "NATO, biz olmadan kâğıttan kaplan." Bu sözler yalnızca bir öfke patlaması değil; küresel güç mimarisinin çatırdadığının açık ilanıdır. Ancak bu kırılma, herkes için tehdit değil. Aksine, yeni güç merkezlerinin yükselişi için tarihi bir fırsat penceresi
15
Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerin devlet ve hükümet başkanları, ilkbahar zirvesi için Brüksel'de bir araya geldi. Gündemde iki büyük kriz var: Devam eden Rusya-Ukrayna savaşı ve üç hafta önce başlayan ABD/İsrail-İran savaşı. AB, Ukrayna'ya siyasi ve maddi desteğisürdürse de ABD'nin yokluğunda savaşı bitirecek bir çözüm üretemiyor. İran konusunda ise 'nükleersizleştirme've
14
Trump'ın...- "Savaş büyük ölçüde bitti" açıklaması üzerinden 13 gün...- "Vuracak hedef kalmadı" açıklaması üzerinden 9 gün...- "Operasyonu giderek bitirmeyi düşünüyoruz" açıklaması üzerinden iki gün geçti.*
13
ABD'nin narsist başkanı muhtemelen açacağı savaş karşısında İran'ın Hürmüz Boğazı trafiğini aksatabileceğini düşünmüyordu. Bize göre buna ihtimal vermemesinin üç sebebi olabilir:Birincisi: Ani ve şiddetli ilk saldırıdan sonra İran'ın Hürmüz Boğazı trafiğini aksatacak bir güç oluşturmasına fırsat verilmeden hızlı bir şekilde zayıflatılacağı ve ordusunun etkisizleştirileceği düşüncesi.
45
Günümüz Orta Doğu siyaseti, siyah ve beyazın birbirine karıştığı, dostun düşmanla, müttefikin rakiple aynı masada oturduğu devasa bir satranç tahtasına benziyor. Bu karmaşa içinde bireyler ve toplumlar, çoğu zaman duygusal reflekslerle ya da katı ideolojik kalıplarla bir taraf seçmeye zorlanıyor. Ancak geçtiğimiz günlerde sosyal medyada yankı bulan Dr. Muhammed el-Muhtar eş-Şankiti'nin
40
S. Arabistan'ın başkenti Riyad'a İran saldırıları sürerken, harita üzerinde işaretleseniz savaşı çepeçevre kuşatan yaklaşık bir düzine ülkenin, Arap ve İslam ülkelerinin Dışişleri Bakanları, "İran'ın saldırıları" gündemiyle bir araya geldi…İçlerinde bölgenin askeri, siyasi ve stratejik açıdan kaslı ülkeleri de vardı; Türkiye, Mısır ve Pakistan gibi.
23
Oldum olası, "Toplum çok bozuldu. Gençler çok bozuldu. Ortalık artık düzelmez. Biz bittik" türünden söylemlere hep mesafeli durdum. Bulunduğum ortamlarda konu açıldığında, şu şerhi hep düştüm: "Evet, gözle görülür bir bozulma var. Ama aynı anda, daha önceki dönemlerle hiç kıyaslanamayacak derecede iyileşmeler, düzelmeler ve kalite artışı da var. Benim gençliğimde, bir lise talebesinin
17
ABD ve İsrail'in İran'a başlattığı saldırılarda üç haftayı geride bırakıyoruz. Tahran bir taraftan ağır yara alırken, diğer taraftan dünya ekonomisini sarsıyor.İsrail'in Güney Pars doğalgaz sahasını vurmasının ardından İran da enerji tesislerini hedef almaya başladı. Sadece İsrail'in Hayfa'daki tesisini değil, Suudi Arabistan'ın Exxon Mobile ile işlettiği
15
ABD Başkanı konuştukça batıyor!Konuştukça yaşı da küçülüyor sanki. Bazen açıklamaları yedi -sekiz yaş seviyesine kadar inebiliyor. Öyle ki Donald Trump, toplamda elli kelime ile konuşan bir Başkan… Bu hâliyle bir de dünyayı yönetmeye çalışıyor!ABD Başkanı Donald Trump, 15 Mart 2026 tarihinde Financial Times'a verdiği röportajda NATO müttefiklerine
41
Çarşamba günü Başkan Trump'ın sosyal medyada yayınladığı bir mesaj, yüksek enerji fiyatlarından ne kadar rahatsız olduğunu bir kez daha ortaya koydu. İsrail'in Pars doğalgaz sahasına saldırısı, İran'ın Katar'daki doğalgaz altyapısını hedef alarak misilleme yapmasıyla sonuçlandı. Trump adeta kamuoyu önünde İran'la diplomatik müzakere yürütürcesine, İsrail'in bir daha
21
Ortadoğu'da son haftalarda yaşanan çatışmalar, klasik savaş anlayışını kökten sarsan yeni bir döneme işaret ediyor. Artık mesele sadece kim daha fazla füze atıyor, kim daha çok hava saldırısı düzenliyor sorusu değil. Asıl soru şu: Kim daha iyi görüyor, kim daha hızlı tespit ediyor, kim daha doğru hedefliyor Bugün Körfez'de belirleyici olan unsur ateş gücünden çok, istihbarat, elektronik
25
Batı Türkistan'da Ramazan Bayramı AYHAN DEMİR Batılılar bizi bölemediler, sadece parçaladılar. Büyük Osmanlı ailesi dağıldı, fakat aramızdaki irtibat ve muhabbet hiç kopmadı. Aramızda birtakım sınırlar olabilir, kâğıt üzerinde ayrı da görünebiliriz.Fakat h
44
Bir kasaba düşünün… Etrafı yeşil tepelerle çevrili, sabahları kuş sesleriyle uyanan küçük bir kasaba. Yaz akşamlarında serin rüzgâr çınar ağacının yapraklarını usulca sallarken insanlar kahvenin önünde oturur, ince belli bardaklarda çay içerek koyu sohbetlere dalar. Çocuklar toprak yollarda koşturur, uzaktan bir köpek havlar; akşam ezanıyla birlikte kasabanın üzerine yavaş yavaş bir dinginlik çöker.
42
Türkiye son bir yüzyıldır dünya siyasetini, dengelerdeki değişimleri elindeki imkân ve yetenekler oranında iyi okudu. Gereğinde Sovyetler'e dayandı, İngiltere ve Fransa ile ittifak kurdu, savaş kapısına dayandığında Almanya'yı kırmadı, Soğuk Savaş'ta da Amerika'nın yanında yer aldı. İfrata varan uygulamaları, özellikle son 20 yılda duygusal çıkışları tabii ki oldu ama sadece günümüze değil genelde başarılı bir dış ve güvenlik politikası izledi.
0
ABD/İsrail'in İran'a 28 Şubat 2026'da başlayan saldırıları devam ediyor. Ancak ABD/İsrail'in başlattığı savaş, Avrupa hükümetlerini "ABD'yle olan ittifaka bağlılık ile uluslararası hukukun savunulması arasında" bırakıyor. Böylece aralarında farklı düşünceler ortaya çıksa da, Avrupa hükümetleri, savaşı tırmandırmaktan kaçınacak bir yol arayışında.ABD'nin İran'a
50
Savaşta iki haftayı geride bıraktık, bu iki hafta bize bir şeyler söylüyor. Söyledikleri konuyu takip edenler için şaşırtıcı değil ama yapılan analizler genelde bir taraf adına avantaj-dezavantaj analizi yapıyor, tarafların tek tek savaş amaçları açısından nerede durduklarını göstermeye çalışıyor. Biz daha genel bir analiz yapmaya çalışalım ki Ortadoğu'nun, sonuçtan bağımsız, artık değiştiğini
46
Mücteba Hamaney; babasının, aile fertleriyle birlikte öldürülmesinden sonra İran'ın yeni dinî lideri seçildi.İran'ın geleceğini yeniden tesis edecek güç ve kuvvete haiz durumda. Ayrıca Silâhlı kuvvetlerin başkomutan sıfatı ile birlikte İran'ın dinî, siyasî ve sosyolojik açıdan gelişimini etkileyecek yeni lider. Abdullah Kani'nin MOSSAD ajanı olduğunun ortaya çıkmasıyla birlikte
19
Yeryüzünün en büyük matem yurdunun Gazze olması gerekiyor. Sayısız şehit verilmiş. Sağlam bina kalmamış. Dünya nimeti bağlamında kaybedilmeyen bir şey yok. Her hanede şehit acısı, yaralı ve hasta mağduriyeti ve tüm beldeye çöken yokluk heyulası insanın içinde yaşama sevincini bitiren hisler olsa gerek. Ortalama bir insan, tüm bu acıların üzerine gireceği depresyon kuyusundan çıkamaz, yüzündeki
57
ABD/İsrail-İran Savaşı artık yalnızca füzelerin, İHA'ların ve hava savunma sistemlerinin hesaplandığı bir çatışma olarak görünmüyor. Sahada ne olduğundan bağımsız değil elbette. Ancak giderek daha fazla ne olduğunun nasıl anlatıldığı belirleyici hale geliyor. Modern savaşlarda kazananı sadece operasyonel başarılar tayin etmiyor. Savaşın sonunda kimin "başarı hikayesinin" meşruiyet
0
İnsanlık tarihi, imparatorlukların kibirle kurduğu, planların çöktüğü sahnelerle doludur. Bugün dünyanın en güçlü askeri gücü olan Amerika Birleşik Devletleri ile bölgenin en agresif askeri aktörlerinden İsrail, İran'a karşı başlattıkları saldırıda bekledikleri sonucu alamaz ve savaş sahasından geri çekilmek zorunda kalırlarsa, bu sadece bir askeri başarısızlık olmayacak bu küresel güç dengelerinde derin bir kırılma anlamına gelir.
45
Netanyahu'nun kırk yıllık hayali gerçek oldu. ABD ve İran, doğrudan askeri çatışmaya girdiler. Tıpkı 12 Gün Savaşında olduğu gibi İran yine müzakerelerin tam ortasındayken vuruldu. Üstelik saatler öncesinde Umman Dışişleri Bakanı, İran'ın Trump'ın istediği şartları kabul etmeye hazır olduğunu ve anlaşma için hiçbir engel kalmadığını açıklamasına rağmen. Müzakerelerin
28
ABD ve İsrail'in, İran'a saldırısı siyasi tarihin nadir görülen bir durumuna yol açtı. Bu noktada ABD ve İsrail'in ayrı devletler değil, 'amip', yani tek hücreli bir yapı olduğunu ifade etmek gerek. Bu nedenle savaşın üç değil iki tarafı olduğu anlaşılmalı. İran'ın askerî yetersizliği yanında, etnik/mezhebi yapısı itibarıyla toplumsal uyumu, ideolojisi ve sadakati karmaşık
0
Oysa ABD-İran görüşmelerinde, her şey yolunda gidiyordu. Bir de baktık ki gönderilen teklifler, İran'da Hamaney'in katılımıyla tam karara bağlanacakken ortalık karıştı. Hırsız içerden olunca kapı kilit tutmadı özetle… Ama hepsinin bir planın parçası olduğunu, Umman Dış İşleri Bakanı gibi bizlerde Tahran vurulduğunda anladık. Plan ise gayet açıktı. Geçen haftada kısmen değindiğim üzere;
50
Donald Trump'ın yeniden başkanlık koltuğuna oturmasıyla birlikte Beyaz Saray'dan gelen mesaj net; enerji meselesi artık serbest piyasaya bırakılacak bir alan değil, doğrudan güç siyasetiyle yönetilecek bir alan. Bugün mesele petrol ve gaz arzının çok daha ötesinde ticaret politikaları, yaptırımlar, stratejik ham maddeler ve güvenlik mimarisiyle birlikte düşünülmesi gereken bir güç
24
2026 Şubat ayının ilk haftasında A Coruna'da düzenlenen üçüncü Askeri Alanda Sorumlu Yapay Zekâ (REAIM) Zirvesi, askeri YZ'ye ilişkin küresel koruyucu çerçeveler etrafında oluşan ivmeyi pekiştirmeyi amaçlamaktadır. Ancak zirve, bunun yerine uluslararası güvenlik siyasetinde derinleşen bir kırılmayı ortaya koymuştur. Nitekim 85 katılımcı devletten yalnızca 35'i zirvenin bağlayıcı
15
STOCKHOLM – Avrupa savunma ve güvenlik işbirliği için uygulanabilir bir çerçevenin, 2011 yılında faaliyetlerini sona erdiren on üyeli blok olan eski Batı Avrupa Birliği (WEU) gibi bir yapının kurulmasını gerektireceği giderek daha açık hale geliyor. Birçok kişi, hâlihazırda Avrupa Birliği ve NATO'nun var olduğunu ve birinin yapamadığını diğerinin yapabileceğini öne sürerek buna karşı çıkacaktır.
86
Suriye'de Esed rejiminin 8 Aralık 2024 itibarıyla sona ermesi, yalnızca bir iktidar değişimini değil, aynı zamanda sahadaki güç mimarisinin köklü biçimde yeniden şekillenmesini beraberinde getirdi. Bu dönüşümün en belirgin sonuçlarından biri, PKK/YPG'nin uzun süredir beslendiği kaotik ortamın ortadan kalkması ve neticesinde Şam'da uluslararası aktörlerce tanınan bir iktidarın iş
0
Biliyor musunuz, insanlığın en büyük teknolojik adımının hala tekerleğin icadı olduğunu iddia edenler var. Üstelik bu iddianın sahipleri, uzay teknolojilerine bile şahitlik etmiş, günümüzün bilim dünyasından. Ve pek öyle burun kıvırabileceğimiz tiplerden de değiller. Neyse konumuz, tekerleğin icadı değil. Konumuz icatların, keşiflerin insanın günlük hayatını nasıl dramatik bir şekilde etkilediği ve tarihi nasıl değiştirdiği. Aslında konumuz,
20
2025'ten 2026'ya geçiş, Türk dış politikasının bir "eşik yönetimi" dönemine girdiğini gösteriyor. Bu durumu, yakın çevrede krizlerin süreklileştiği, büyük güç rekabetinin coğrafi ve sektörel olarak genişlediği, ekonomik-kurumsal kapasite ile jeopolitik iddialar arasındaki uyum ihtiyacının daha görünür hale geldiği bir geçiş olarak tanımlamak mümkün. Türkiye
146
© 2025
