Avrupa uzun yıllar Türkiye'ye yukarıdan bakan, kapıda bekleten, üyelik sürecini teknik olmaktan çıkarıp ideolojik ve siyasi bir dosyaya dönüştüren bir tutum sergiledi. Türkiye'nin reform iradesini sorguladı, fakat kendi çifte standartlarını hiç sorgulamadı. "Demokrasi" dedi, ama terörle mücadelede Türkiye'nin güvenlik kaygılarını anlamadı.
36
Türkiye, dillere destan, çok başarılı bir sınav verdi... NATO Zirvesi sona erdi... Ağır misafir Donald Trump gitti... Ve zirvenin diğer katılımcıları da. Şimdi döndük yine eskimeyen gündeme: "Ne olacak Cumhuriyet Halk Partisi'nin hâli" Hani, bir söz vardır ya:
36
Ankara'da 7-8 Temmuz 2026'da düzenlenen NATO Zirvesi küresel güç dengelerinin yeniden şekillendiği bir arenaya dönüştü. Çin ve Rusya'nın yanı sıra İsrail'in Türkiye'deki zirveye bakışı gidişata dair önemli ipuçları veriyor. Pekin, zirveyi soğukkanlı bir mesafeyle izledi. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning,
35
Hepimiz biliriz... Onlarca yıl Türkiye'ye "NATO'nun ileri karakolu" dendi... Orada uzakta bir "asker" ülke olarak bakıldı... Ankara zirvesinden sonra bu tanım tarihe karışacak, net! Şimdi iş değişiyor... Moda deyimle hem "Avrupa'nın
34
Ankara Zirvesi'nden, uzlaşma çıktı. Zirve öncesinde, giderek derinleşen transatlantik güven krizinin, zirveyi gölgeleyeceği endişesi vardı. Bu endişe yersiz değildi. Avrupa ile ABD arasında, yük paylaşımı kavgası epeydir devam ediyordu. Lahey Zirvesi ile bu sorun çözülme yoluna girmişti. Ancak, İran savaşı üzerinden ortaya çıkan görüş ayrılıkları, Grönland tartışması, ABD'nin Avrupa'daki askeri varlığını azaltma açıklamaları,
34
NATO Zirvesi hakkında şöyle yazmıştık: "Eğer Ankara bu süreci doğru yönetebilirse, zirve Türkiye için yeni jeopolitik dönemin en önemli eşiklerinden biri olarak tarihe geçebilir." Şimdi asıl soru şu: Bu kazanımlar ne anlama geliyor
34
Adana'nın yolları ile trafiği vatandaşı bezdirdi. Kimi kürekle mahallesindeki çukuru kapatıyor... Kimi de rezillik görünmesin diye çukura halı seriyor. Sosyal medya Adana yolları ile ilgili mizah haberlerle dolu. Vatandaş isyanlarda! Ama kimin umurunda! Yolların bozukluğu ile sivrisinek meselesini neredeyse hükümete yükleyecekler.
42
Küresel güvenlik ve barış mimarisinde Türkiye'nin parlayan yıldızı, NATO Ankara Zirvesi ile taçlandı. ABD Başkanı Donald Trump'ın, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın "hatırına" katıldığı 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Toplantısı, TransAtlantik İttifaktaki kırılmaya adeta
41
Gerek bir önceki ABD Başkanı Joe Biden'ın "Can'cıkları" kahraman ilan ettiği dönemde, gerekse Donald Trump döneminde Türkiye ne zaman sıkıştırılsa bunlar heyecana kapıldılar. Hafızanızı yoklayın bakalım, öyle değil mi ABD Türkiye'ye ambargo koyarken, malum bozgunculukları/kalkışmaları açık seçik desteklerken,
41
2026 Dünya Kupası'nda grup aşamasındaki bilet fiyatlarının ortalama 400 dolar olması büyük tepki çekmişti. En yüksek bilet fiyatları ise 2 bin 735 doları buluyor. 2022 Katar Dünya Kupası'nda ise grup maçlarının ortalama bilet fiyatı 100 doların altındaydı. Bir taraftarın grup aşamasından finale kadar sadece maç biletleri için harcayacağı tutar 7 bin doların üzerine çıkabiliyor.
52
7-8 Temmuz'da Ankara'nın ev sahipliği yapacağı NATO Liderler Zirvesi'nin gündemi büyük ölçüde belli. Savunma harcamalarının somut yeteneğe dönüştürülmesi, savunma sanayii üretiminin artırılması, Ukrayna'ya desteğin sürdürülmesi ve Rusya'ya karşı caydırıcılığın güçlendirilmesi. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin "NATO 3.0" olarak adlandırdığı dönüşüm,
37
ABD, Kanada ve Meksika'nın ortaklaşa düzenlediği Dünya Futbol Şampiyonası'nda milli takımların kadroları geçmişe ve günümüze dair bazı tarihi gerçeklerin yeniden tartışılmasına yol açıyor. Bu başlıkların en önemlilerinden biri de kolonyalizm. Yani Batı'nın dünyayı yağmalaması ve işgal ettiği ülkelerin
55
Deniz yolları, stratejik darboğazlar ve transit geçiş noktaları küresel enerji arz güvenliğinin tarihsel belirleyicileri. Geçmişte, sanayi üretimi için kömür tedarik zincirinin fiziksel güvenliği ön plandayken bugün petrol, doğal gaz, yeni nesil enerji teknolojileri ve bunların üretimindeki kritik hammaddelerin uluslararası pazarlara kesintisiz ulaştırılması sistemin işleyişinde belirleyici
41
İslamabad Mutabakat Zaptı, ABD Başkanı Donald Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan tarafından 17 Haziran'da imzalandı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif de arabulucu olarak metne imzasını koydu. Tarihte ilk kez İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı ve ABD Başkanı aynı anlaşmaya imzalarını koydular. Daha önce yine tarafların birbirlerinin egemenlik haklarına riayet edeceklerini taahhüt
51
Francis Fukuyama'nın 1989 yılında yayımladığı "Tarihin Sonu" başlıklı makalesi büyük yankı uyandırmıştı. 1991 yılında kitap hâline getirilen makale kısa sürede birçok dile çevrildi. Bu yıllar, aşağı yukarı bir endizm (sonculuk), yani her şeyin sonunun ilan edildiği bir dönemdi. İdeolojinin sonu, dinin sonu, tarihin sonu... Tüm bu ilanlar birbirini izledi. Küresel güç Batı olduğundan
70
Mutlak butlan kararı sonrasında CHP içinde baş gösteren kriz ve ayrışmanın 9 Haziran 2026 Salı günü iki farklı yerde iki farklı isim tarafından gerçekleştirilen grup toplantıları ile doruk noktasına ulaşmıştır. Karar sonrası genel başkanlığa dönen Kemal Kılıçdaroğlu, CHP Genel Merkezinde, yeniden CHP TBMM Grup Başkanı seçilen Özgür Özel ise TBMM'de grup toplantıları gerçekleştirdi. Özel'in
65
CHP vesilesiyle siyasette yolsuzluk, yozlaşma, kirlenme konularını konuşurken yine CHP üzerinden bir siyasi partinin nasıl arınacağına dair pratikleri beklemeye başladık. Her gün yeni tanıklar, itirafçılar, etkin-etkin olmayan pişmanlar, belgeler, bulgular, kanıtlar ortaya çıkıyor ve adeta bir siyasi partiye ur gibi sirayet eden, çürüten yolsuzluk ve yozlaşma örneklerine şahit oluyoruz...
60
Ermenistan 7 Haziran 2026'da sandık başına gittiğinde yalnızca Ermeni siyasi partiler değil, üçüncü taraflar da halkın oylarına tâbi oldu. Önce Moskova elindeki ekonomik kozları kullandı. Rus gümrüğü çeşitli gerekçelerle domates, salatalık ve çilek, ardından kiraz, kayısı ve üzüme gümrük engeli getirerek Ermeni tarım ürünlerinin hem Rusya'ya hem de Avrasya Ekonomik Birliği pazarına
59
Türkiye ve Yunanistan arasındaki kronikleşmiş ihtilafların odak noktasını, Ege Denizi'ndeki (veya bir diğer adlandırmayla Adalar Denizi) ve Akdeniz'deki deniz yetki alanlarının sınırlandırılması problemi oluşturmaktadır. 1974 Kıbrıs Barış Harekatı bu uyuşmazlığı derinleştirmiş, 2000'li yılların başında Doğu Akdeniz'de doğal kaynak havzalarının keşfiyle birlikte zirveye ulaşmıştır.
63
Cumhuriyet Halk Partisi'nin 38. Olağan Büyük Kurultayı ve bu kurultayın temelini oluşturan İstanbul İl Kongresi hakkında mahkemenin verdiği mutlak butlan (kesin hükümsüzlük) kararı sonrası, CHP içerisindeki karşıt gruplar arasındaki suçlamalar devam etmektedir. Bu noktada bazı kesimler ise hem CHP içerisinde hem CHP dışarısında düşman ararken yine karşıtlıklar üzerinden kitleleri mobilize
61
Dünyada jeopolitik deprem, Türkiye'de ise CHP'deki siyasi deprem tartışılıyor... CHP'de 4-5 Kasım 2023 tarihinden itibaren tartışılan 38. "şaibeli" kurultay davasında tedbirli mutlak butlan kararı çıktı. Böylece 38. Kurultayıyla gelen genel başkan, parti yönetimi ve yüksek disiplin kurulunun görevi sona erdi ve 3 Kasım 2023 tarihindeki genel başkan, parti meclisi ve yüksek
47
27 Mayıs 1960, modern Türkiye Cumhuriyeti'nin ve henüz kurumsallaşmamış çok partili demokrasisinin karşılaştığı ilk askeri müdahaleydi. Ordu içerisinde bir cunta hareketi olarak gerçekleştirilen bu darbenin Türk siyasi hayatına etkileri uzun yıllar devam etti. Cunta tarafından başvurulan yol ve yöntemler daha sonraki darbeciler tarafından da benimsendi ve onlar için bir rehber oldu. Dolayısıyla
42
8 Aralık 2024'te Suriye'de Esed rejiminin devrilmesiyle birlikte ülke yepyeni bir çehreye büründü. Cumhurbaşkanı Ahmed Şara'nın uluslararası toplum tarafından kabul gören bir aktör konumuna gelmesi, SDG'nin işgal ettiği bölgelerin büyük oranda özgürleştirilmesi ve kalan kentlerde de yürütülen entegrasyon çabaları, ülkedeki umutları artıran ve Şam yönetimini güçlendiren büyük
49
ABD ve İsrail'in 28 Şubat'tan bu yana İran'a yönelik sürdürdüğü saldırılar 8 Nisan'da Vaşington ve Tahran'ın ateşkes anlaşması imzalamayı kabul ettiklerini duyurmalarıyla geçici olarak durdu. Savaş öncesi dönemde ve çatışmaların sürdüğü süreçte Türkiye, Umman ve Mısır gibi ülkelerin farklı boyutlarda arabuluculuk faaliyetleri olmuş ve birçok ülke çatışmaların son bulması
106
Kamuoyunda NATO tatbikatları çoğu zaman rutinleşmiş askeri eğitimler olarak algılanmakta ve servis edilmekte. Fakat Steadfast Dart 2026 tatbikatı, ittifak unsurlarının olası bir kriz anında neyi, ne kadar hızlı ve hangi kabiliyetlerle yapabileceğini test eden, aynı zamanda müttefiklerin birbirlerine ve hasımlarına stratejik sinyal verdiği yüksek görünürlüklü bir tatbikat oldu. Tatbikat, NATO'nun
96
2026 Şubat ayının ilk haftasında A Coruna'da düzenlenen üçüncü Askeri Alanda Sorumlu Yapay Zekâ (REAIM) Zirvesi, askeri YZ'ye ilişkin küresel koruyucu çerçeveler etrafında oluşan ivmeyi pekiştirmeyi amaçlamaktadır. Ancak zirve, bunun yerine uluslararası güvenlik siyasetinde derinleşen bir kırılmayı ortaya koymuştur. Nitekim 85 katılımcı devletten yalnızca 35'i zirvenin bağlayıcı
61
Biliyor musunuz, insanlığın en büyük teknolojik adımının hala tekerleğin icadı olduğunu iddia edenler var. Üstelik bu iddianın sahipleri, uzay teknolojilerine bile şahitlik etmiş, günümüzün bilim dünyasından. Ve pek öyle burun kıvırabileceğimiz tiplerden de değiller. Neyse konumuz, tekerleğin icadı değil. Konumuz icatların, keşiflerin insanın günlük hayatını nasıl dramatik bir şekilde etkilediği ve tarihi nasıl değiştirdiği. Aslında konumuz,
71
2025'ten 2026'ya geçiş, Türk dış politikasının bir "eşik yönetimi" dönemine girdiğini gösteriyor. Bu durumu, yakın çevrede krizlerin süreklileştiği, büyük güç rekabetinin coğrafi ve sektörel olarak genişlediği, ekonomik-kurumsal kapasite ile jeopolitik iddialar arasındaki uyum ihtiyacının daha görünür hale geldiği bir geçiş olarak tanımlamak mümkün. Türkiye
234
TBMM, 28. Dönem 4. Yasama yılı 1 Ekim Çarşamba günü başladı. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un yönettiği açılış oturumunda Cumhurbaşkanı Erdoğan Genel Kurul'a hitap etti. Cumhuriyet Halk Partisi'nin, Cumhurbaşkanının katılımı sebebiyle Meclisi boykotu ve akşam yapılan resepsiyondaki görüşmeler ve medyaya yansıyan görüntüler uzun süre tartışıldı. Bu yazıda bu tartışmalar yerine önümüzdeki yasama yılında Meclisin ve siyasetin gündeminin neler olacağı ele alınacaktır.
132
Vedalara yabancı bir insanım. Bu; hem 'yolcu' konseptine oturmuş yaşam tarzımdan ileri geliyor; hem de son, asıl vadeye kadar da hepimizin zaten bu hayatta yolcu olmamızdan... 2002'de İngiltere'de tanıştığım, Türkçe çevirisi olmadığı için yıllar yılı İngilizce kaynaklardan okumak zorunda kaldığım (şimdi çok şükür Türkçe çevirilerinin sürüsüne bereket) büyük Alman düşünürü Arthur
189
22 Ekim 2024 tarihinde MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin meclisteki grup konuşması ile başlayan "Terörsüz Türkiye" süreci Türkiye ve Orta Doğu tarihinde bir dönüm noktasına işaret ediyor. Gelinen aşamada PKK kendini feshetme kararı alarak 11 Temmuz'da silah bıraktı. Bu sürecin Türkiye'nin hem iç siyaset dengelerini önemli ölçüde etkilediği hem de dış politika dinamiklerinden
162
Avrupa, Gazze'deki insani felaket karşısında uzun süre sessiz kalmıştır. Ancak son gelişmeler, bu sessizliğin kırılmak üzere olduğuna işaret etmektedir. Peki, bu uyanış samimi mi, yoksa yalnızca geç kalmış bir itibar kurtarma çabası mı Avrupa, nihayet Gazze konusunda sesini yükseltmeye başlamıştır. 7 Ekim 2023'te Hamas'ın saldırısıyla başlayan İsrail'in askeri
170
Geçtiğimiz 15 ay boyunca Gazze'de yıkıcı bir savaş yaşandı. İşgalci İsrail intikamcı güdülerle hareket ederek mümkün olduğunca çok insana ve altyapıya zarar vermeye çalıştı. İsrail yaklaşık 100 bin ton patlayıcı atarak 47 bin Filistinliyi öldürdü ve Gazze'nin altyapısının yüzde 88'ini yok etti, ancak yine de ilan ettiği savaş hedeflerine ulaşmayı başaramadı. Bu süreçte İsrail;
194
Tam 10 yıl boyunca büyük bir mutlulukla köşe yazdığım Sabah gazetemize veda yazısı göndermenin burukluğu içindeyim. Akademi ve düşünce kuruluşu dünyasındaki tecrübelerimi ve görüşlerimi paylaştığım bu yazıların kamuoyumuza katkı verdiği ümidindeyim. Türkiye'nin bir on yılına tanıklık eden bu yazılar hayatımın en önemli dönemine karşılık gelmektedir.
363
© 2025
