"Müzik" sözcüğü baş tanrı Zeus'un kızları "Musalar"dan türemiştir. Tanrıların tanrısı Zeus ile bellek tanrıçası Mnemosyne'nin birbirinden yaratıcı dokuz tane ilham perisi kızıdır Musalar (Müzler). Müzik de "Müz'e yaraşır bir sanat dalı" anlamındadır. Her birisi dans edip şarkı söyler, yaratıcı düşünceyi sunar, hastaları iyileştirir, karanlık düşünceleri
19
"ağdaş uygarlık kamu hukukunda, ulusal egemenliğin meydana çıkmasına dayanan en gelişmiş devlet şeklinin 'Laik ve Demokratik Cumhuriyet' olduğu kabul edilmiştir..." (Anayasayı Laikleştiren Kanun Teklifinin Gerekçesinden, 1928) Laiklik tartışması devam ediyor. Laiklik karşıtı uygulamalarıyla tanınan Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin,
8
"ağdaş uygarlık kamu hukukunda, ulusal egemenliğin meydana çıkmasına dayanan en gelişmiş devlet şeklinin 'Laik ve Demokratik Cumhuriyet' olduğu kabul edilmiştir..." (Anayasayı Laikleştiren Kanun Teklifinin Gerekçesinden, 1928) Laiklik tartışması devam ediyor. Laiklik karşıtı uygulamalarıyla tanınan Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin,
7
Yazılarımdan birinde insan ile hayvan arasındaki en temel ayrım nedir diye sormuş, sorumu kendim şöyle yanıtlamıştım: İnsan dünyasıyla hayvan dünyası arasındaki en büyük ve temel ayrım, hayvan dünyasında belli bir standart (ölçün) varken insanın sonsuzca yükselmeye ve alçalmaya açık olmasıdır... Herhangi bir hayvan eğitilerek kendi türdeşlerinden daha becerikli, marifetli vb. olabilir.
5
Ankaralı olduğumda tiyatro olaylarına uzak düşeceğimi sanmıştım. Ne yanılgı! Başkentin o dönemde sahne sayısı az olan Devlet Tiyatrosu'nun ve Ankara Sanat Tiyatrosu'nun dışında, önemli yapıtlarla gündemde olan birçok özel tiyatrosu vardı. 12 Mart öncesinde ve sonrasında yaşanan toplumsal gerilime karşın bu topluluklar perde açabiliyordu. İzmir Caddesi ile Necati Bey Caddesi'nin köşesindeki bir salonda, henüz ünlenmemiş
25
Bazı insanlar vardır, sayıları çok azdır, onları hatırladıkça içiniz ferahlar, şu kısa ömürde onları tanıma, dostluk etme fırsatı bulduğunuz için sevinirsiniz. İşlerinin erbabıdırlar; onlarla birlikte çalışmış, yaratmış olmak unutulmaz bir zenginlik olarak kalır belleğinizde. Metin Deniz bu isimlerden biridir benim için. Yaratıcılıkta sınır tanımayan bir sahne tasarımcısı ve yönetmen olmasının yanı sıra, her şeyiyle güzel insandır.
14
Yine bildiri yayımlamışsınız. Laiklik elden gidiyor diye tirada başlamışsınız. Yapmayın, etmeyin; yanlış yoldasınız. Muhakemenizi iyice yitirmişsiniz. Nereden çıkardınız laikliğin elden gittiğini Laikliğin bir yere gittiği yok. AKP iktidarda kaldığı sürece zinhar yok. Hele de Yusuf Tekin gibi biri milli eğitim bakanı olduğu sürece hiç şansları yok. Tekin'in bakanlığı laikler için Allah'ın bir lütfu. Resmen size çalışıyor.
16
Bir yol ayrımında olan 1940'lar Türkiye'sinde; yaşamı, düşünceleri, gerçekleştirdikleri, direnişi, yapıtları, "davaları"yla bir simge aydın; Goethe'nin "Işık, biraz daha ışık!", Tevfik Fikret'in "Kıran da olsa kırıl fakat bükülme sakın!", Mustafa Kemal Atatürk
13
Orhan Veli Kanık, Türk şiirine yeni bir soluk getirmiş, Oktay Rifat ve Melih Cevdet Anday ile birlikte başlattığı "Garip" akımı ile sadeleşmeyi savunmuş; vezin, aruz, kafiyeyi atarak yepyeni bir anlayışı Türk şiirine sokmuştur. 1949 senesinde Türkiye'yi ziyaret eden sürrealizmin kurucularından Philippe Soupault Ankara'da Orhan Veli ve arkadaşları tarafından
37
Okuma yazmasız anam, "Eskisi olmayanın yenisi olmaz" derdi. Her sözü altından değerli olan Shakespeare de 76. Sonesi'nde, "Eskileri söyler benim şiirim, güneş de her gün hem yeni hem eski değil midir" diyor. Othello adlı yapıtında da "Yaşayıp durduğun şu dünyada öyle şatafatlı elbise giyip böbürlenme,/ Kibir ve gurur bütün saltanatları yıkar,/ Alçak gönüllü ol, köhne cüppeni üstüne çek!" diyor.
37
İnsanlık olarak tarihin uzunca bir döneminde, insan teklerinin büyük çoğunluğun eğitim almadığı bir süreç yaşadık. Ve eğitimli birkaç insanın binlerce yıl boyunca Dünya'yı referans alarak her şeyin onun etrafında döndüğünü düşünmesinden dolayı bugünkü eğitim dilimizi de bu insanların terimleri üzerine kurmak zorunda kaldık. Nitekim, bugün Dünya'nın kendi ve Güneş'in etrafında döndüğünü bilmemize rağmen, günlük dilde halen
28
Bu aralar Harf ve Dil Devrimlerine salvolar sıklaştı. Ortam, koşullar uygun... Akademisyenler, köşe yazarları, TV tartışmacıları mangalda kül bırakmıyor. Bu iki devrim üzerinden Atatürk'e saldırıyorlar. Bir şair, "Gazi ...ölümüne on gün kala, dili saplandığı çıkmazdan kurtarmak peşinde idi (...) dil çalışmaları hastalık buhranlarına
21
Peter Weiss politik tiyatronun önde gelen yazarlarından biri. 1916'da Almanya'da doğmuş. 1936'da ailesiyle birlikte Nazi vahşetinden kaçarak ülkeyi terk etmiş. 1939'da yerleştiği İsveç'te ürettiği eserlerle bir döneme değil, dönemlere imzasını atmış. 1982 yılında ölmüş... Tiyatro dünyasının yakından tanıdığı bir isim. Bu arada, 1971-1981 yılları
44
Geçen yıl yine tam şu sıralarda bu köşede "80 Yaşım Merhaba" diye bir yazı yazmıştım! Hatta, canım annem burada olsa "Nereden çıkardın 80'i Daha 79'sun. İnsan doğduğu gün bir yaşında olmaz ki, derdi" diye de eklemiştim. Doğru ama ne var ki "seksen" sözcüğü çok hoşuma gidiyordu. Ayrıca 15 Şubat 2025'te 80'e adım atmış oluyordum.
27
2050 yılında -o da doğum kontrolde gerekli başarı sağlanırsa- dünya nüfusunun 10 milyara ulaşacağı varsayılıyor. Küremizdeki fırsat eşitsizliği insanlığın geleceğini belirleyen ana etmenlerden biri olarak karşımıza çıkıyor: Bölgesel, aynı ülke içinde bile yer alabilecek coğrafi ve toplumsal eşitsizlikler üç temel başlığı oluşturuyor. Böyle bir nüfus artışı içinde geleceğin en büyük sorunlarından
30
Beyaz Saray'ın resmî hesabından paylaşılan bir fotoğraf ve üzerindeki dört harflik bir söylem, son günlerde dünyada olup biteni anlatmak için yapılan sayfalarca analizden çok daha kısa ve dikkat çekici. Fotoğrafta Trump kameraya doğru sert ve kararlı yürüyor. Yüzünde pek çok karikatüre konu olmuş o komik ifade. Ama belli ki o ve taraftarları bu yüz ifadesini ciddi sanıyor. Ve bu fotoğrafın üzerinde kocaman harflerle "No games. FAFO" yazıyor.
79
© 2025
