Sühreverdî'ye göre insanın şuuru, karanlık bir cismin özelliği değil, nuranî bir hakikattir Bu nedenle hakiki benliği de bedensel organlardan ibaret değildir yani kalp, beyin, el, göz vb. organları, insanın kendini doğrudan bilmesini açıklayamaz. Çünkü insan bu organlardan habersiz olsa bile kendi varlığından haberdardır. Demek ki benlik de cisimse
09.05.2026
43
Şemseddin Şehrezûrî, Hikmetü'l-İşrak Şerhi'nde mutluluğun da bağlı olduğu gerçek ilimleri " zevkî-keşfî ilimler ve bahsî-nazarî ilimler" olarak ikiye ayırır. Birincisi, anlamların ve soyut varlıkların doğrudan temaşasına dayanır; bu temaşa aklî kıyaslar ya da tanımlar yoluyla değil, işrâkî bir tarzda, ardı ardına zuhur eden nurlar sayesinde gerçekl
07.05.2026
42
İmam Gazzâlî'nin (r.h.)Mişkâtü'l-Envâr'da (Varlık – Bilgi – Hakikat, trc.: Mahmut Kaya, Klasik, İstanbul 2016) kurduğu nur anlayışı, yalnızca ışığın mahiyetini açıklamakla kalmaz; İslâm tasavvurunda varlık, idrak, kozmoloji ve sanat arasındaki derin ilişkiyi de görünür kılar. İmam Gazzâlî için nur, önce görünen ve gösteren şeydir fakat hakikati bun
05.05.2026
74
Mühendis olduğu söylese de İbnü'l-Heysem, ilimlerin ilk tasnif zemini olması bakımından felsefeye (metafiziğe) birinci derecede tâbidir. Bu nedenle, nûru/ışığı bir mühendis bakış açısıyla incelerken "mücerred nûr" ile "arazî nûr", yani nûr / ışık / ziya / şu'a'... vb. ayrımlarda İslâm metafiziğinin içinde durur.Buna göre ışık, İbnü'l-Heysem'de yaln
02.05.2026
69
Sadece retinal görmenin değil; duyularla, idrakî güçlerle ve anlayışlarla "görme"nin temeli nûrdur/ışıktır. Böylece göz —kamera olarak— ışıkla görmenin ilk unsuru olduğu kadar, diğer duyular da kendi hakikatlerince birer görme unsurudur. Öte yandan idrakî güçlerden akıl, tefekkür, sezgi, basiret... de aydınlanma esasında birer içgörü olarak yine ış
30.04.2026
86
Felsefe ve edebiyat tarih boyunca aynı hakikati farklı dillerde söylemişse, bugün bu diyalog koptuğunda eksik olan şey nedir?
28.04.2026
83
Zihin, doğrudan hakikate değil yalnızca onun yansımalarına dokunabiliyorsa, edebiyat da tam burada köklenmemiş midir: Söylenemeyenin ancak bağ kurularak anlatılabildiği boşlukta?
25.04.2026
79
Molla Raşid Hocaefendi, aynı elbisesiyle on altı yıl boyunca sade yaşayan bir âlim olarak vefat etti; ancak adalet ve zühdün bu çağda hâlâ özlenme nedeni, onu anlamaya çalışmak için bize ne anlatmalı?
23.04.2026
74
Sayın'ın 'Çizginin Boşluğu'nda cetvel ve çizgi iktidarın araçları olarak yeniden düşünülüyor, ama bu yoğun teorik ağ metni açmak yerine kapalı hâle getiriyor—karanlığı hafifletmek isteyen bir metin neden kendi karanlığını üretir?
21.04.2026
71
Hasan Aycın'ın çizgisinde gül, göz ve kalem tevhid ekseninde birleşiyor; peki insanlık tarihi gerçekten ilahi bir yazının tezahürü mü, yoksa bu anlamlandırma kendi çabasının ürünü mü?
18.04.2026
65
Rüya, Yourcenar için rasgele imgelerin geçidi değil; insanın kaderle karşılaştığı en mahrem sahada kendisinin başka olasılıklarını tecrübe etmesiyse, bu durumda rüya gerçeklikten daha mı gerçektir?
16.04.2026
77
Papa barıştan bahsederken zalimin adını anmamak, zulmün kaynağını göstermemek adalet midir yoksa güçlüyü korumak için yapılan nazik bir suskunluk mudur?
14.04.2026
82
653
399
349
304
290
287
278
© 2025
