Ege Cansen

Sözcü

Alman Paşalar

Dün, Cumhuriyet'in 102'nci yılını idrak ettik. Eskiden milli bayramlar için "idrak ettik ve kutladık" denirdi. Gerçekte ne herkes idrak eder ne de kutlardı. İdrak, bir şeyi temelinden anlama, ruhunu kavrama demektir. Cumhuriyet sözcüğünün düz anlamı, ülkeyi yönetenler, yetkiyi cumhurdan yani milletten alır demektir. Bu tanıma göre cumhuriyet ile de

Tarih yapmak tarih yazmak

Bu yıl Nobel iktisat ödüllerine üç iktisat tarihçisi layık görüldü. Joel Mokyr, Philippe Aghion ve Peter Howitt. Mokyr, Hollanda'da doğmuş, İsrail'de büyümüş sonunda Amerikalı olmuş bir Musevi profesör. Aghion da bir Musevi. Mısır'da doğup Fransa'ya göç etmiş bir tarih profesörü. Howitt Kanadalı ama Amerikan Brown Üniversitesi'nde emeritus profesör

Önce tekstil tekler

Bir milyondan fazla istihdam yaratan tekstil, Türkiye'nin en büyük sanayi sektörüdür dense yanlış olmaz. En geniş anlamda bu sektör, elyaf, iplik, kumaş, deri, halı, hazır giyim ve konfeksiyon alt sektörlerini içine alır. Bunlara tekstil boya ve kimyasalları, dokuma, örme ve konfeksiyon makinaları üretimini de katmak gerekir. Tekstil bir yanıyla ta

Savaşlar berabere bitmez

Hamas (İslami Direniş Örgütü), 7 Ekim 2023 gecesi sınır komşusu bir İsrail kasabasını bastı. 1.200 kişiyi, kadın, çocuk, sivil, asker demeden hunharca öldürüp 250 kadarını da rehine olarak aldı. Bu baskından sonra İsrail, inanılmaz bir zulüm başlattı. Filmi başa alalım. Yahudiler, 1948'de "silah zoruyla" Filistin'de İsrail devletini kurdu. Bu olay

Hınzır Hızır

Arjantin, Hristiyan beyazların yönettiği ülkeler arasında enflasyon şampiyonudur. 1944-2025 yılları enflasyon ortalaması %189'dur. Arjantin, enflasyonu durdurmak için çok başarılı programlar uygulamıştır. Ama sonunu getirememiştir. Bu ülkeye, adına Peronizm denen bir siyasi-iktisadi ideoloji egemendir. Peronizm bir tür popülist solculuktur. Halk, d

Liradan kaçarken dolara tutulmak

Hemen herkes, gelirinin az ya da çok, bir kısmını tasarruf eder. Ne olur ne olmaz diye biriktirir. Tasarruf etmenin temel saiki ihtiyatlı olmaktır. Türkçemizde "kefen parası" diye bu saiki ilginç şekilde açıklayan bir deyim vardır. Kefen parası biriktirdikten sonra ortaya bu paranın "emr-i hak vaki olduğu gün" kefen almaya yetip yetmeyeceği sorunu

İki devr-i saadet

Milletimiz iki kümede toplanabilir. Birinci kümeyi teşkil edenler Hz. Muhammed'in, ümmetinin başında olduğu seneleri (610-632), ikinci kümeyi oluşturanlar ise Atatürk'ün ülkeyi yönettiği yılları (1923-1938) "asr-ı saadet" olarak kabul eder. Bu kabuller nesnel değil özneldir. Gerçekte her iki devirde de çok acılar çekilmiştir. Savaşlar ve isyanlar ç

Türk Gazı kaç dolar

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın geniş bir kadro ile yaptığı ABD gezisini ilgiyle izledim. Ne kadar kızarsak kızalım, ABD'nin halen dünyanın en güçlü devleti olduğu da bir gerçek. Onunla iyi geçinmek zorundayız. Gücün biri "yapıcı" diğeri "yıkıcı" olmak üzere iki türü vardır. ABD'de ikisi de bulunur. Mesela ABD, petrol ve doğalgaz ihtiyacını klasik yönteml

Grev

Çalışma hayatımın 1961-1980 yılları arasındaki bölümünde "Toplu Pazarlık-Toplu Sözleşme" süreçlerinde birçok kez işveren temsilcisi olarak rol aldım. Hep uzlaşmacı bir politika izledim. Çünkü her grevi "hem işçiler hem de işveren" için bir başarısızlık olarak gördüm. Bugün de aynı kanıdayım ve gazetelerde çıkan grev haberlerini üzüntüyle izliyorum.

Altın yukarı ekonomi aşağı

Bitcoin nedir sorusunu "sanal altındır" diye yanıtlamıştım. Altın bir madendir. İşin ilginç yanı Bitcoin üretimine de zaten "madencilik" (mining) deniyordu. Altın, asırlar boyunca hem "para" (money) hem de "para birimi" (currency) idi. Para, yalnız "nakit para" anlamına gelmez. Birisi hakkında bilgi verilirken "Onun çok parası var" dendiğinde, kişi