Geçen hafta Refik Halid'in Rıza Tevfik Bölükbaşı'na yazdığı mektuplardan bahsetmiştim. Bu hafta da "Aziz Feylesofum, Refik Halid'den Rıza Tevfik'e Mektuplar" adlı eserde dikkatimi çeken bir mektuptan söz edeceğim.Batılılaşmanın Osmanlı toplumunda neden olduğu kültürel kopuş ve kuşaklararası çatışma, Türk edebiyatında çok işlenmiştir. Ancak bu kriz
28.04.2025
131
Refik Halid'in "Eskici" hikâyesini bilirsiniz. Anası ve babası ölen bir Türk çocuğunun İstanbul'dan Hayfa'ya gönderilmesini, orada bir ayakkabı tamircisi Türk'le karşılaşmalarını, memleket ve dil hasretini anlatan hüzünlü bir hikâyedir. Memleket hasretini anladık da 'dil hasreti' olur mu demeyin! Olur! Kim, dilindeki ana sütünün kokusunu özlemez ki
21.04.2025
108
Bir kasvet, bir sıkıntı, bir yalnızlık, hatta iletişimsizlik, Edip Cansever'in şiirini bir sarmaşık gibi sarmıştır sanki "Çağrılmayan Yakup" öyleydi; adıyla var olamayan silik bir kişinin 'sancı'sı mısralar içinde biteviye dönüp duruyordu.Ad, var olmanın en belirgin işaretidir oysa. Yakup'un en büyük sıkıntısı bu! Adıyla çağrılmayışı, bilinmeyişi,
14.04.2025
144
Koşuşturmaca içinde geçen bir bayramdı. Uğultulu, gergin, teyakkuz hâlinde, yorucu... Bayramı hissedemedik genelde. Bahar geliyordu oysa, bademler, erikler açıyordu. Ama huzura açılmadı pencereler, bir endişe ve öfkeli bekleyişle bayram da terk edip gitti bizi.Bilinçli bir seçim değildi ama bu bıktırıcı hatta absürt günlerde, benim de nasibime Gabr
07.04.2025
120
Ve işte geldik dayandık, her şeyi maddeden, güçten, kazançtan ibaret gören bir devre!..İlişkilerimizi, davranışlarımızı, düşüncelerimizi, duygularımızı, hatta inançlarımızı bile 'kazanç' ya da 'çıkar' belirliyor. Buna göre susuyor, yazıyor veya konuşuyoruz. Dolayısıyla 'güç', tüm zorbalığı, vahşiliği ve sahte cazibesiyle insanı kuşatmış durumda. Sa
31.03.2025
113
Güzel bir kitap ismi "Ten Yükünün Sarhoş Tellalı" (Dergâh Yay.2025). Nihat Hayri Azamat'ın şiir kitabı. Çağının şairi değil Azamat! Yaşadığı zamanın, mekânın hatta insanların dışında bir hücreye kapanmış; kadim bir dille, tasavvufâne bir bakışla, bugünün çoğu insanına yabancı olan bir terminolojiyle şiir yazmayı sürdürüyor ısrarla. Büyük bir risk b
24.03.2025
112
Dil, bence ruhun aynasıdır. Kişiliğimiz, kültürümüz, terbiyemiz, bilinçdışımız, bilinçaltımız, dünya görüşümüz, huzursuzluğumuz, neşemiz, sıkıntımız Kısaca her 'ben' kendini kelimelerle dışa vurur. Hele şiir!.. Gerçek şiir içten gelir, taa dipten, kelimelerin altında neler yoktur ki!.. O nedenle mahremdir. İfşa etmekten hazzetmez şair. Mahcuptur çü
17.03.2025
110
Geçen hafta Reşat Nuri hakkında yazmıştım.Tüm Cumhuriyet aydınları gibi o da inşâ edilmek istenen kültür ve kimliğin hizmetindeydi. 1938-1949 yılları arasında süreli yayınlarda yayımlanan yazılarının toplandığı "Cumhuriyetimiz-Paris Notları" (İnkılâp Kitabevi,2024) adlı kitabında bunu görüyoruz. Anadolu'daki iç dinamiklerin, bu iklimin yukarıdan aş
10.03.2025
119
Cumhuriyet'ten sonra 'ulus devlet' kültürünün inşâsında edebî çevrenin de önemli bir rolü olmuştur. Yakup Kadri ve Halide Edip'le beraber Reşat Nuri de kanaatimce devrin kanonik isimlerinden biriydi. Hem bu dönemi hem dönemin bir aydını olarak yeni kültürün inşasındaki rollerini, iktidar veya halk karşısındaki konumlarını kavramak için, onların kur
03.03.2025
148
Günümüzde muhafazakâr camianın şikâyet ettiği en büyük sorun, AKP iktidarından sonra su yüzüne çıkan, o kesimi de dalga dalga saran bir toplumsal çürümedir. İlkin ailede başlayan kopuş -buna aile kültürü ve terbiyesi diyebiliriz- adım adım sokağı, eğitim kurumlarını, bürokrasiyi, hukuku, inançları, medyayı, dili ve üslûbu sarmış durumda.Hâsılı bu k
24.02.2025
137
333
329
307
290
© 2025
