Alaattin Karaca

Alaattin Karaca

Karar
Yaşam / Din 94 yazı 0 takipçi

'Kâtip Bartleby'de irade ve özgürlük sorunu

İlginç ve önemli bir öykü "Katip Bartleby" (Çev. Yusuf Eradam, Dost Kitabevi, 2000). Çünkü dünya edebiyatının bence en sıra dışı/ aykırı, dolayısıyla tuhaf anti-kahramanlarından birini konu edinir.İlk bakışta Bartleby, tüm öykü boyunca akla-mantığa uymayan bir tavrı inatla sürdüren bir meczuba benzer, hatta çoğu okur saçmaladığını düşünür. Ama Herm

Eleştirel düşüncede bir muhafazakâr aydın örneği: Nurettin Topçu

Nurettin Topçu gibi muhafazakâr aydınlar kendi cemaatini neden solculardan daha keskin eleştirebildi?

Dijital devrim sonrasında bilgi ve öğrenme

Kalem ve kâğıdtan ekrana geçişle birlikte çocuklar bilgi yerine enformasyon tüketiyor; peki gerçek öğrenme hızlı erişimle mi başlar, yoksa dokunma ve deneyimle mi?

Yolda, çile ve kavuşmak...

Klasik aşk masalında kavuşmak, yan yana olmak demek mi; yoksa gerçek kavuşma, iki kişinin bir olması mı?

Hüsrev Hatemi'ye veda...

Şair Hüsrev Hatemi'yle birlikte 1940-50'li İstanbul'un nezih kültürü de gitti; peki biz onun mirası, sadece nostalji mi yoksa gelecek için gerçek bir kaynak mı?

'Bir Yusuf Masalı'nda arayış

İsmet Özel, "Bir Yusuf Masalı"nda (Şule Yay., 2000) insanın 'arayış'ıyla ilgili önemli şeyler söyler. Çünkü bu uzun şiir, modern zamanın bir öznesi olan Şivekâr'ın Yusuf'ta somutlaşan 'güzellik'i arayış öyküsüdür.Aramak, bulma isteğinin sonucunda tezahür eden bir eylemdir. Ancak her isteğin gerisinde, önce bu isteği uyaran ruhsal bir süreç vardır.

'Bir Yusuf Masalı'nda geleneği mi aramalıyız

İsmet Özel'in şiirini takip eden kimi okur ya da eleştirmenler, "Bir Yusuf Masalı" 1999'da kitap hâlinde yayımlandığında, akıllarından, şairin şiirinde köklü bir değişim/ dönüşüm olduğunu, Özel'in geleneğe yöneldiğini geçirmiş olmalı. Eserin adı, "Münacat", "Naat", "Sebeb-i Telif" ve "Dibace" ile başlayan ve 'bab'larla devam eden tertibi, hatta "Hü

'Bir Yusuf Masalı'nın kilidi

İsmet Özel'in "Bir Yusuf Masalı" (Şule Yay. 2000) her ne kadar "Münâcât", "Naat", "Sebeb-i Telif" ve "Dibace" ile başlasa, hatta "Hüsnüyusuf Masalı"yla bazı motifler bakımından benzeşse de, bunlar kitabı geleneğe eklemlemeye yetmez! Kimileri adından hareketle eseri "Yusuf u Züleyha"ya bağlayabilir ama bu kıssayla da bir ilgisi yok. Dolayısıyla eser

Modern şairin münâcât ve naatı

İslâm edebiyatının geleneksel türlerinden biri de naat. Hz. Peygamber'i öven, O'na olan sevgiyi ve saygıyı dile getiren naat için Sezai Karakoç, "Peygamber nasıl insanın ufkuysa, Na't da şiirin ufkudur" der (Edebiyat Yazıları I, Diriliş Yay., 1982, s. 92).Belki din ve tasavvufun, hayatın merkezinde oluşundan, belki insanın doğadan kopmayışından, be

'Körler Ülkesi'nin makbul vatandaşları

Kitle psikolojisi, aynı gruba mensup insanların birbirlerini bir silsile hâlinde anlayış, düşünce, zevk ve davranış biçimi olarak onaylaması ve tekrarlamasıdır denebilir. Kolektif bir döngü!.. Kitle, 'farklı tek'leri kabule de pek yanaşmaz, hatta aykırı olduğu gerekçesiyle reddeder ya da ancak baş eğerse kabul eder.Geçen hafta Andre Gide'in "Pastor

'Pastoral Senfoni'nin derin yapısındaki mana

Sıkı sanat eserlerinin yüzeyde görünenin ötesinde bir 'derin yapı'sının olduğu kanaatindeyim, yani eskilerin deyişiyle 'teşhisten tecride' doğru bir gidiş... Ve kabuğun içindeki 'öz'e ancak soyutlama yeteneğine, analitik bir düşünceye ve bilgiye sahip olanlar erişir. Cemil Meriç'in dediği gibi "Her kitap tılsımlı bir saray. Kapıları ilk gelene açıl

'Tatar Çölü'nden ne bekliyoruz Bizi kalede tutan ne

İtalyanların Kafka'sı olarak bilinen Dino Buzzati'nin "Tatar Çölü"nü (Çev. Hülya Tufan, İletişim Yay. 1991) okudum tekrar. İlk aklıma gelen şey, 'sınır'dı. 'Sınır'da olmak, öteye karşı hep uyanık olmayı da beraberinde getiriyor. Romanda Teğmen Drogo'nun atandığı Bastiani Kalesi sınırdaydı. Kaledekiler, hayatları boyunca daima sınırın ötesindeki 'Ta