"Nush ile uslanmayanı etmeli tekdir, tekdir ile uslanmayanın hakkı kötektir" sözü, Ziya Paşa'nın meşhur bir beyitidir ki buna edebiyat sanatında metafor¹ denir. Nasihatle (iyi sözle) yola gelmeyeni azarlamak, azarla da yola gelmeyeni ise cezalandırmak (dayak/kötek) gerektiğini ifade eder. Yani, tatlılıkla çözülemeyen sorunlar için daha sert yönteml
27.03.2026
8
Laiklik kavramını, konusunu, evrensel ve yerel uygulamasını tekrar ele almak istiyorum. İlk olarak laikliğin esin kaynağı Fransa'dan başlıyorum. Arkası gelecek. Laiklik konusunda Fransızca metnin çevirisi: Laiklik, kamu güçlerinin örgütlenmesi için yasal bir ilke, devlet ile dinler arasındaki ilişkiler için bir modeldir. 9 Aralık 1905 tarihli kanun
24.03.2026
17
Bay Ahmet Hakan yazı yayımladıkça konu sıkıntısı çekmeyeceğimi anladım artık. 17 Mart 2026 günkü yazısının bir bölümü "Osmanlıca Cehaleti ile Arapça Nefreti". Bilmesi gerekenler dışında kalanların Osmanlıca bilmemesini başta bu kişi olmak üzere kimse kınayamaz. Arapça nefreti de kınanamaz. Mutlaka maddi ve manevi bir nedeni vardır. Örneğin benim du
22.03.2026
31
20-25 yıl kadar oluyor... Bir zamane genç ökesi (dâhisi) bize meydan okurcasına, damdan düşercesine "Eh artık Kemalizmi tartışmak zamanı gelmedi mi" demez mi Sanki ülkeyi her renge boyamışsın da geriye bir tek "fıstıki yeşil" kalmış. Bir 20-25 yıldır ortalık genç Karl Marx'tan, genç Lenin ve Stalin'den, kadınlar cenahında da genç Krupskaya'lardan,
20.03.2026
31
Görevde bulunduğum süre içinde televizyonda reklama karşı çıktım ve Başbakan Bülent Ecevit'e firmaların reklam giderlerini vergiden düştüklerini anlattım ama engel olamadım. Bu nedenle yeni yeni kurulan özel televizyonlar tarafından düşman bellendiğim için TRT TV'den atılınca hiçbiri bana iş önerisinde bulunmadı. Bu arada bir yıl bir basın yayın yü
17.03.2026
28
Bu yazıyla ilgisiz görünmekle birlikte çok önemli bir sorundan söz edeceğim: Başta öğretmenler olmak üzere devlet memurları asla kendi memleketlerinde görevlendirilmemeli. Atanma durumu düşman tarafından esir alınmaya benzer. Memurları esir alır ve büyük küçük yolsuzluklara yol açar. Bu durumu Muğla Turgut Reis Lisesi Fransızca öğretmeniyken yaşadı
15.03.2026
33
Cumhuriyet gazetesine yazan (yazabilen) bir yazar olmasaydım şu anda kesinlikle Mazhar Osman'da olurdum. Mazhar Osman Usman, Türkiye'de modern psikiyatrinin öncüsü, Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi'nin kurucusu ve Yeşilay'ın ilk genel başkanıydı. 1920'de, işgal yıllarının zorlu koşullarında kurulan Yeşilay'ı, tam 25 yıl boyunca bizzat y
13.03.2026
34
Bu yazının adı "Yazar ve Okur" olacaktı ama özel bir teşhir nedeniyle "Türkolog Orhan Tümen" oldu. Yazıyı okurken nedenini anlayacaksınız. Başka yazarlar adına konuşmuyorum; şair, yazar, çevirmen ve gazeteci kimliğimle Özdemir İnce olarak konuşuyorum. Okur bu dört kimliğim bağlamında hiçbir zaman velinimetim olmadı. Beni yayımlayan yayınevleri de g
10.03.2026
41
CUMHURİYETLER Cumhuriyet, ülkenin hükümdarların özel meselesi veya mülkü olmadığı, "halkın işi" olarak kabul edildiği ve devlet görevlerinin doğrudan veya dolaylı olarak seçilerek veya atanarak, miras yoluyla devralınmadığı bir yönetim biçimidir. Halk veya önemli bir kısmı, hükümet üzerinde nihai kontrol sahibidir ve devlet görevlileri, seçilmiş ve
08.03.2026
30
Platon'un "Devlet" adlı kitabında, hükümetleri beş temel tipe ayırdığı belirtilmektedir. (Dört tanesi mevcut formlar ve biri Platon'un ideal formu olup "yalnızca sözde var olan" bir formdur.) Aristokrasi (kanun ve düzene dayalı yönetim) Timokrasi ("hayırsever" bir ordu gibi şeref ve göreve dayalı yönetim; örnek olarak Sparta) Oligarşi (piyasa teme
06.03.2026
34
MODERN HÜKÜMETLER 17. yüzyılın sonlarından itibaren, cumhuriyetçi hükümet biçimlerinin yaygınlığı arttı. İngiliz İç Savaşı ve İngiliz Devrimi, Amerikan Devrimi ve Fransız Devrimi, temsilci hükümet biçimlerinin büyümesine katkıda bulundu. Sovyetler Birliği, komünist bir hükümete sahip olan ilk büyük ülke oldu. Berlin Duvarı'nın yıkılmasından bu yana
03.03.2026
51
Değerli okur(lar), devletin ve biçimlerinin neler olduğunu Vikipedi'den aktararak bilginize sunmuştum. Gene aynı anonimden yararlanarak hükümet türleri ve yapıları hakkında bilgi sunuyorum. Bu konu sona erince ülkemizdeki hükümet (iktidar) hakkında sazı elime alacağım. Hükümet, genellikle bir devlet olan düzenli bir topluluğu yöneten sistem veya in
01.03.2026
45
377
336
290
285
© 2025
