Ergin Yıldızoğlu

Ergin Yıldızoğlu

Cumhuriyet
Ekonomi 204 yazı 3 takipçi

Orbán: 'Madendeki manarya'

Orban'ın Macaristan seçimini kaybetme olasılığı ortaya çıktı, ancak 16 yıllık otoritaryan yapı sandık sonucunu tanımaması durumunda ne olur?

Orbán: 'Madendeki kanarya'

Orban köşeye sıkışmış rejimler beklenmedik hamle yapabilir; seçimi kaybetse bile, anahtarlar eski sistemin elinde kalacak mı?

Pentagon'da 'gleichschaltung'

ABD Savunma Bakanı'nın savaş ortasında komuta kademesinde yaptığı tasfiyeler, faşizmin kurumsal dönüşüm süreci mi yoksa meşru sivil kontrol mi?

Rastlantı ve semptom

ABD'nin ekonomik gerileme döneminde Trump yönetiminin 'Project 2025'i liberal demokrasiyi faşist başkanlık sistemine dönüştürmeye mi aracılık ediyor?

Savaş-karbon-sermaye

Ortadoğu'da ABD-İsrail-İran hattında tırmanan savaş, çoğu zaman yalnızca jeopolitik bir kriz olarak ele alınıyor. Oysa bu savaş, daha derin, yapısal bir krizin semptomudur: Kapitalist uygarlık, gezegenin ekosistemini -içindeki tüm canlılarla birlikte- giderek hızlanan bir oranda sürdürülemez kılıyor. Önceki yazımda, küresel ısınma hızlanırken taşıt

Uygarlık intihar ederken...

Dünya Meteoroloji Örgütü'nün State of the Global Climate 2025 (Küresel İklimin Durumu) raporuna göre küresel ısınma öngörülenden daha hızlı ilerliyor. Küresel iklim sisteminin neredeyse tüm göstergelerinde 2025 yılında, rekor aşırılıklar yaşanmış. Raporun yayımlandığı günlerde Financial Times, küresel otomobil üreticilerinin elektrikli araç planlar

Kazananın-kaybedenin ötesinde...

ABD ve İsrail'in İran saldırısını değerlendirirken analistlerin çoğu aynı soruyu soruyor: İran mı kazanıyor, ABD mi Bu soru yanlış değil ama analizi bir ikileme sıkıştırarak savaşın gerçek sorumlularını görmeyi zorlaştırıyor. 'KARAKUTULAR' Uluslararası ilişkilerin egemen paradigması "realizm", ülkeleri birer "karakutu" olarak ele alır: İçine değil,

İki imparatorluğun trajik yolculukları

Tarih, bazen bir trajediyi, yeni aktörlerle sahneler. Milyarder yatırımcı, yazar, Ray Dalio, Hürmüz Boğazı krizi ile İngiltere hegemonyasının tabutuna son çiviyi çakan Süveyş Krizi (1956) arasında bir paralellik kurmuş. ABD Hürmüz'ü kaybederse dolar egemenliğini de kaybedermiş. Bence çok daha kapsamlı bir analojiyi, Matthew Pheneger'in "The Iran Wa

Savaşta devrim'

Dijital teknolojiler, siber ağlar daha 2000'lerin başında, "savaşta devrim" (Rumsfeld-Pentagon) kavramıyla savaş tarzını değiştirmeye başlamıştı. Algoritmaların devreye girmesiyle bu "devrim", Ukrayna savaşında, Gazze soykırımında kendini gösterdi. En son olarak da ABD ve İsrail-İran savaşında yoğun olarak yapay zekâ kullanmaya başlayınca bu savaş

'III. dünya savaşı' değil ama...

İran'a yönelik operasyon "Epic Fury"nin başlamasının üzerinden 11 gün geçti. ABD ve İsrail'in ortak hava harekâtı, Yüksek Rehber Hamaney'i ve İslam Devrim Muhafızları Ordusu'nun üst komuta kademesini hedef aldı. Tahran'ın saatler içinde verdiği yanıt ise yalnızca İsrail'i değil, dokuz ülkedeki ABD üslerini, Körfez ülkelerinin sivil altyapısını, bal

Savaşın bir başka boyutu

Bu savaşı anlamanın birçok yolu var. Büyük güçler rekabeti, enerji, silah, finans, teknoloji; hepsi önemli. Ancak, burası, Ortadoğu ve kültür (din) çok önemli; özellikle dinci faşizmin yükseldiği bir çağda. MESİHLER VE KEHANETLER Beyaz Saray'da, evanjelik-Hıristiyan din adamlarının Trump'ı kutsayan, adeta Mesih olarak yücelten ayini bu boyutun bir

Savaş üzerine ek notlar

Pazartesi yazımda "büyük felakete", kararları veren "küçük adamlara" değinmiştim. Bugün, "Kimin işine yarıyor" sorusu üzerinden, savaşın coğrafyasının özelliklerine bakarak devam edeceğim. ENERJİ Burası, petrol ve doğalgaz gibi enerji kaynaklarının, rafinerilerin, küresel enerji, ticaret yollarının, Hürmüz Boğazı, yılda yaklaşık 2 trilyon dolar değ