Prof. Dr. D. Murat Demiröz

Yeni Birlik

Kapitalizmin maddi bedeni - I: Harita, coğrafya ve devlet

Kapitalizmin doğuşunda bir ruh iklimine ihtiyaç olduğunu ve bunun bileşenlerinin ne olduğunu önceki iki yazıda gördük... Ama adı üstünde Kapitalizm; yani sermaye düzeni... Bu üretim tarzının muhakkak maddi unsurları da olacaktır. İşte ben, bu unsurları, Kapitalizmin Maddi Bedeni olarak tanımladım. Bu ilk yazıda harita, coğrafya ve devlete değineceğ

Kapitalizmin ruhu: Mokyr, Ülgener ve biz - II

Teknolojik ilerleme, kurumlar ve coğrafya kadar, bir toplumun "ruh iklimi" de önemlidir. Geçen yazıda Joel Mokyr ile Sabri Ülgener'in fikirlerini ele aldık, bu yazıda ise Douglas North ve Daron Acemoğlu'nun görüşlerini de ekleyerek kendi görüşlerimi ve sentezimi açıklayacağım. Ruh İklimi nedir1.GİRİŞ: DOUGLAS NORTH VE ESERLERİ: KURUMLARIN ÖNEMİ VE

Kapitalizmin ruh iklimi: Mokyr, Ülgener ve biz - I

Teknolojik ilerleme, kurumlar ve coğrafya kadar, bir toplumun "ruh iklimi" de önemlidir. Joel Mokyr ile Sabri Ülgener'in fikirleri, Türkiye'nin kendi özgün kapitalizmini neden üretemediğini anlamak için güçlü bir çerçeve sunuyor.1.GİRİŞ: KÂĞIT ÜZERİNDE KAPİTALİST BİR ÜLKE MİYİZBugün Türkiye'de kimle konuşsanız, kelimeler değişse de şikâyet benzer:"

Hegemon, para ve ahlak: FED'in yaratıcı yıkım çağı

40 yıldır FED, Volcker'dan Powell'a uzanan bir çizgide fiyat istikrarı ve kurumsal bağımsızlık üzerinden ABD hegemonyasının "güven makinesi" gibi çalıştı. Trumpçı dönemde ise aynı kurum, kısa vadeli büyüme ve iç siyaset baskısıyla yeniden şekillendirilmek isteniyor. Soru şu: Bu bir Schumpeterci "yaratıcı yıkım" mı, yoksa hegemonun ahlaki zeminini a

Trump Reis'in (!) "Yerli Ve Milli" FED'i: Kevin Hassett ne anlama geliyor

Washington kulislerinde Kevin Hassett'in adı yeni FED başkanı olarak daha sık telaffuz edilmeye başladı. Piyasalar "dovish/ güvercin mi olur, faizleri ne kadar indirir" diye tartışıyor. Oysa asıl mesele, Trump'ın kafasındaki yeni hegemonya modelinde FED'in nasıl bir role zorlanacağı...1.GİRİŞWashington'da şu sıralar sık sorulan soru şu:"Powell'dan

Yapay zeka çağında sınıflar, sömürü ve orta çağ feodalizmi 2.0 - II

Yapay zekâ ve robotik, emekçi sınıfı ortadan kaldırmıyor; biçim değiştiriyor. Artı-değerin yanına artı-zamanı, artı-veriyi ve artı-öngörüyü ekleyen yeni bir sömürü rejimi doğuyor. Eğer bu düzen denetlenmezse, karşımıza 'Orta Çağ Feodalizmi 2.0' diyebileceğimiz dijital bir serflik düzeni çıkabilir.Her şeyden önce, bugün hepimiz için özel bir gün: 24

Yapay zeka çağında sınıflar, sömürü ve orta çağ feodalizmi 2.0 - 1

Yapay zekâ ve robotik, emekçi sınıfı ortadan kaldırmıyor; biçim değiştiriyor. Artı-değerin yanına artı-zamanı, artı-veriyi ve artı-öngörüyü ekleyen yeni bir sömürü rejimi doğuyor. Eğer bu düzen denetlenmezse, karşımıza 'Orta Çağ Feodalizmi 2.0' diyebileceğimiz dijital bir serflik düzeni çıkabilir.Bu yazı benim YeniBirlik'te 700'üncü yazım. Zaman su

Algoritma yetmez: Öğrenmenin motoru kod mu, muhakeme mi

Yapay zekâ insan emeğini ikame mi eder, yoksa tamamlar mı Cevap, kas emeğinden zihin emeğine geçişte; eğitimi algoritmadan değil, etik sorumluluk ve analitik muhakemeden güç alan bir sistem olarak yeniden kurmakta gizli.Geçen yazıda yapay zekânın gelişmesi ve çok yakın bir gelecekte üretim hattında yoğunluklu bir biçimde robot kullanımının gerçekle

Yapay zekâ çağında emek: Zihni ve fiziki bileşenlere ayrılan emek tanımı ve insan-robot eşgüdümünde yeni üretim

Bugün 10 Kasım... Türklerin son Mareşali ve Başbuğu, Cumhuriyet'in kurucusu, fikirleriyle önümüzü aydınlatan, Zübeyde Ana'nın yetim "Mıstafası" Atatürk'ün ölüm yıldönümü... Aziz Atatürk'ü rahmet ve minnetle analım, sadece anmakla kalmayalım ama fikirlerini de yaşatalım... Ne demişti, hatırlayalım:"Beni görmek demek behemehal yüzümü görmek demek değ

Emek Değer Teorisi'nden yapay zekâ çağına: İktisat bilimi nerede yanıldı

Bugün sizi iktisat biliminin temel konularından bir olan Emek Değer Teorisi'nden günümüzün en merak uyandıran olgusu olan yapay zekaya götürecek bir yolculuğa çıkarmak istiyorum. Bugün yapay zekanın hayatımızda yarattığı kolaylıklar kadar, bu hızla gelişirse, önümüzdeki birkaç on yılda birçok iş kolunda iflaslara, insan istihdamının azalmasına (tek

Geçmişten bugüne Cumhuriyet ve Demokrasi – II: Türkiye'de Cumhuriyetçi – Demokrat Çatışması

Cumartesi günkü yazımda Cumhuriyet ve Demokrasi kavramlarının antik Roma ve Yunan'daki anlamından modern çağda değişmiş halleriyle olan karşılığına nasıl evrildiğini anlatmıştım. Cumhuriyet ve Demokrasi özü itibariyle tiranlık ve oligarşilere karşıdırlar. Temel olarak özgür ve bilinçli olarak bir toplumun üyesi olan vatandaşların yönetime katılması

Geçmişten bugüne Cumhuriyet ve Demokrasi - I

Bu hafta Çarşamba Günü 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nı kutladık. Cumhuriyetimizin 102'inci yılı bütün vatandaşlarımıza kutlu olsun. Atatürk'ün dediği gibi:"Benim nâçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır, ama Türkiye Cumhuriyeti ilelebet pâyidâr kalacaktır!"Cumhuriyet Bayramı münasebetiyle yeni bir yazı dizisi yazmak istedim. Üç yazıdan oluşmasını