İskender Öksüz

Karar

Millet ırk değil, ırk millet değil

Millet devleti… Bu kavramın doğru Türkçe adı budur: "millet devleti". Ama, birçok alanda olduğu gibi "İngiliz Türkçesi" ağır bastı: Ulus devlet… Bunun Türkçede yanlış bir tamlama olduğunu anlamak için hemen ulus yerine millet koyun. Ne oldu: millet devlet. Tamlamanın Hint-Avrupaca olduğu açığa çıkıveriyor. Neden ulussal devlet demediler Çünkü öz İn

Gelecek eşit dağılmıyor

Geçmiş yazılarımdan birinin başlığı "Ben yapay zekâ, geliyorum!" idi. Bilin bakalım kimden esinlendim Kılıçdaroğlu gelemedi ama yapay zekâ çoktan geldi ve bir tsunami gibi gelmeyi, kapsamayı, derinleşmeyi sürdürüyor. Cin şişeden, diş macunu tüpten çıktı; artık geri girmez.Biz, yapay zekâdan bahsedilirken sanki yabancı ülkelerde yaşanan bir olay gib

İnsan + Yapay zekâ > İnsan

Yapay zekâyı anlıyor muyuz, yoksa yanlış mı anlıyoruz" diye başlık koyacaktım. Sonra vazgeçtim. Doğrudan bir örnekle derdimi anlatmayı tercih ettim.Copilot ile aramda geçen bir sohbeti aşağıya aktaracağım. Böylece yazımı yapay zekâya yazdırmaya en yakın geldiğim gün bugün olacak. Yapay zekâ konusunda yanlışlar tek değil. Mesela son zamanlarda "algo

Çok kültürlülük

Bir tarafta bilim, bir tarafta günlük hayat ve icraat. Bilim akademisyenlerin işi. İcraat ve günlük hayat da siyasilerin ve bürokratların herhâlde. İkisinin arasında bir iletişim, bir geçişkenlik var mı Zaman zaman bu soruya olumsuz cevap verildiğini hissediyorum. Bilim adamı ise bilim adamlığını bilsin, etliye sütlüye karışmasın. Hatta aktif olara

İç-grup, dış-grup

Topluluklar arası ilişkiler, sosyal psikoloji ve grup psikolojisi başlıkları altında inceleniyor. 25 Ocak Cumartesi yazısında, dostum ve patronum İbrahim Kiras bu alandaki önde gelen araştırmalardan birini yazdı. Muzaffer Şerif Onaran'ın meşhur Robbers' Cave deneyini. Aynı deneyden ben de geçen yılki birkaç yazımda bahsetmiştim. Selçuk Şirin Hoca d

Türkiye'de toplum bilimi - dün ve bugün

Geçen yazımı 'uygulanmayan bilim yoktur'a yakın bir hükümle bağladım. Lineer cebir, grup teorisi gibi en soyut matematik dallarının bile dönüp dolaşıp uygulamayı desteklediğini anlattım. Bu dönüp dolaşma şaşırtıcıydı ama gerçekti. Fizik ve matematikten bolca söz ettim ama asıl maksadım insan bilimleri-beşerî bilimler idi. Beşerî bilimlere geçmeden

Uygulamalı bilim uygulamasız bilim

Uygulamalı bilimler… Bu ifadeyi sıkça duyarız. Bunun ima ettiği bir ayrım var. Demek ki bilimler ikiye ayrılıyor. Uygulamalı bilimler ve uygulamasız bilimler. Aynı ayrımı daha da çarpıcı tarzda yazabiliriz: Bilim için bilim ve insan için bilim! Tıpkı sanat için sanat ve tersi gibi. O "tersi" her ne ise—ideoloji mi siyaset mi…Aslında bilim de sanat

Test eğitim değildir

Geçen yazımda orta öğretimizin düştüğü hâle "testkolizm" demiştim. Öğrenmenin, yeni bilgi ve daha önemlisi yeni beceri kazanmanın zevki terk ediliyor. Farklı görüşlerin tartılması, kendi görüşünü geliştirme, analiz ve daha önemlisi sentez… Bunlar uzak bir mazinin sis içinde kaybolmuş yapıları gibi.Bugün asıl amaç, çoktan seçmelide sınıftaki veya Tü

Üç yılda üniversite

YÖK, muhtemelen önümüzdeki akademik yıldan itibaren üniversite öğrenimini üç yıla indirmeyi planlıyor.Bu mümkün mü Mümkünse nasılDers saatlerinin, öğrencilerin ders yüklerinin, her bir dersin ve dönemlerin AKTS'sinin kısaltılması söz konusu değil. (Avrupa Kredi Transfer Sistemi, AKTS, öğrencinin ders, uygulama, evde çalışma gibi yükünü saat cinsind

Soyut – Somut ve testkolizm

Okuyucularımın, "Hep hep tenkit, hep tenkit; yok öyle bedavacılık, biraz da çözüm yolu gösterin!" talimatından yola çıktık. Sonunda dertlerimizi üç temel sebebe indirdik. "Sebep", doğru kelime değil. Hadi üç temel göstergeye diyelim. Refah, güven ve zekâ. Aslında "güven" toplum sermayesini ölçüyordu. İnsanların becerilerini birleştirip birlikte çal