Yazı, çocukların ebeveynlerinin davranışlarını taklit ederek kişilik geliştirdiklerini savunmaktadır. Bu iddiayı C.G. Salzman'ın eserlerinden örneklerle desteklemektedir. Ancak, olumsuz ortamda büyüyen çocukların davranışsal döngüyü kırabilme kapasitesi hakkında hiç soru sorulmamakta mıdır?
Kendi ana babalarından ahlak dersi alanlar, çocuklarına da öğüt ve ahlak dersi verirler. Sürekli konferanslarla büyüyen bir anne, çocuğuna yardım etmek için konferans vermeye başlar. Acınmaya, teselli edilmeye alışmış çocuklar, teselli eden ve acıyan ana baba olurlar. Sorunları ana baba tarafından çözülen çocuklar, kendileri ana baba olduklarında, çocuklarının sorunlarını çözmek için uğraşırlar.
Çocuk kendisini yönetebilmeyi, doğru davranışlar sergilemeyi, sağlıklı olarak "ana baba korkusuyla ya da cezadan kaçınma duygusuyla değil" ana babasına sevgiyle bağlı olduğu için ve onların sevgisini sürdürebilme duygusuyla öğrenir.
Anne babasının sevdiği davranışlarını yineleyerek, o davranışları zamanla özümser. Önce çok yüzeyde olan bir taklit ile başlayan bu benimseme, giderek ana babanın özelliklerinin kendi kişiliğine sindirilmesi yolunda gelişir.
Anne baba, doğru davranışları hayatlarına hâkim kılmış, çocuklarına yeterli sevgi ve ilgiyi gösteren kişilerse, çocukları da bu istikamette yetişir
"Çocuğunuzu Kötü Etmenin Yolları" ya da "Yengeç Kitabı"nın yazarı C.G. Salzman, yazdığı kitap için yengeçlerden etkilenmiştir. Kırda gezinti yaparken, kendisini gören yavru yengeçlerin anneleriyle beraber geri geri kaçtıklarını görünce, çocukların kötü alışkanlıkları ailelerinden nasıl öğrendiklerini anlatan bir kitap yazmıştır.
Çocukların ailede öğrendikleri davranışların kalıcı olarak aileden öğrenildiğini söyleyen Salzman "Kötü huy ya anneden ya da babadan ya da her ikisinden çocuğa geçmektedir" der. Çocukların kötü huyları anne babadan nasıl aldıklarını anlatan Salzman'ın verdiği örneklerden birkaçını paylaşalım sizlerle:
-Sürekli asık suratlı olursanız, herkesin yanında çocuğunuzu eleştirip kabahatlerini yüzüne vurursanız, en ufak hatasında da onu cezalandırırsanız çocuğunuz sizden nefret eder.
-Zorda kaldığınız zaman çocuğunuzu babasıyla tehdit ederseniz, yatamadığı zaman "öcü geliyor" diye korkutursanız, çocuğunuz babasından ve olmayan öcüden nefret eder. Örnekleri paylaşmaya devam edeceğim.
Seyfettin Karamızrak
ŞİİR
Çetin imtihan
Be hey dostlar; dünya imtihan yeri
Dağına göre mi yağarmış karlar
Bir Can kopar, Canım, Candan içeri
Yel esse tutuşur küllenen korlar!..
Rabbim dert ve belâ vermezmiş asla
Şükürle, sabırla, aşkla kıyasla
İlimle, amelle ve de ihlâsla
Artarak çoğalır sendeki kârlar!..
Hak muntazam eyler her karışığı
İhsanla teselli eder âşığı
Her yere ulaşır güneş ışığı
Güneşin suçu ne, görmezse körler!..
Bir Abim derdi ki; "işler ayarlı"
Kazansan kârlısın, kaybetsen kârlı
Sevenler bir olmuş, kalpler duyârlı
Bir gönle nasıl da sığarmış yâr'lar...
Gördük ki; Mevlâ'mız, nasıl, n'eylermiş
N'eylerse her şeyi güzel eylermiş
Diller sussa bile gönül söylermiş
Aşikâr olurmuş ölünce sırlar!..
Binlerce gönüller bir oldu... Hayret!
Hep birlik edildi dua ve gayret
Rabbimin takdiri; ârif ol, seyret
Nasıl da kolaya erişir zorlar!..
İnsan üç hâl; "Dünya-kabir-ahiret"
Dünya hayal, kabir hayatı ibret
Son nefeste iman varsa, akıbet;
Cennet bahçesine dönüşür darlar!..
Beklerdim... Bu zaten beklenen sondu

23