Sevgi Özel

Cumhuriyet

'Dijital vicdan'

2025'i uğurlayacağımız günlerde "Türk Dil Kurumu 2025 yılının kelimesi/ kavramı"nı açıkladı. Gazetem Cumhuriyet'ten Rengin Temoçin aradı, konuştuk. Bir de adını, gazetesini saklamayan başka bir muhabir aradı. Asıl haber, resmi TDK'nin açıklaması değil, onun değerlendirmeleriydi: "Hocam bizimkiler, haberi olduğu gibi sayfaya koydular. ünkü haberde i

Hangi yerli malı...

Bizim kuşak cumhuriyet devrimlerinin ışığında ulusal bayramları coşkuyla yerli malı haftalarını olanaksızı olanaklı kılarak kutlayan Atatürk Türkiyesine doğmuştu. Biz büyürken laik eğitimle, Atatürk'le, devrimlerle hesaplaşan, devrimlerden ödün veren... Kimi, "ince demokrasiye paydos" diyen, çoğu kurmaca "ileri demokrasi"yi ağzına gözüne bulaştıran

'Basmak'tan basın...

Bilgisayarlı, cepli bu yüzyılda... Dünyayı, hâlâ öküzün boynunda döndürenler... Yasak haram diye yırtınsalar da 2026 gelecek! İsteyen ağaç süsleyerek, isteyen nar patlatarak... İsteyen kendi inancı, düşünceleri olanaklarıyla eğlenerek eğlenmeyerek karşılar. Takıntı yılbaşı değil, laiklik... 2025'teki can yakıcı, öfke kabartıcı olay oluşumları görme

Gözlüye gizli yoktur...

Cumhuriyetin 102'nci yaşını, "Atatürk ilke inkılapları"nı yaşamıyla özdeşleştiren on binler kutladı. TV'lerde, salonlarda, Anıtkabir'de çoğunluk sanrısıyla coşan... Bildiğimiz mahallelerin orun çıkar yarışında birbirini gazlayan bilim sanat iş insanları... Siyasetçilerin koltuk değneği basının papağanları vırvırlayıp durdular. Bu faydasızlar, hangi

Atatürksüz olmaz!

Ulusun, çocuklarımızın Atatürk'ü sevmesini... Mustafa Kemalce düşünmesini engellemek... Göğe direk, denize kapak arayışı gibi... Bu yıl da okullar 10 Kasımda kapalı olacaktı da... İstendiği, beklendiği gibi olmadı, olmayacak! 12 Eylülcüler İngilizce kitaplarını bile bayrak, Atatürk fotoğrafı, Ata'nın gençliğe seslenişi, İstiklal Marşıyla başlatmışt

Harf Devrimi 97 yaşında...

Ortak dilimiz Türkçe siyasal tartışmaların öznesi... Son zamanlarda kiminin derdi Türkçenin ortak (resmi) dil oluşu... Kiminin karın ağrısı Harf ve Dil Devrimleri... Elifi görse mertek sananlar, bu iki devrimi yoksuyor. Düşünce yenileşirse, dil yenileşir; basmaz kafaları... Vırvır eder dururlar... Cumhuriyet 1923'te kuruldu. 3 Mart 1924'te, üç devr

Gerilim, gerginlik...

Kim gerilim içinde olmak, gerginlik yaratmak ister Bir kanalda bir adam toplumsal, bireysel gerilimle gerginliği anlatırken... Dil Devrimiyle kazandığımız "gerilim, gerilimli, gerginlik" yerine başkasının sözcüğü "stres"i Türkçenin ekleriyle "stresli" yaparak, "ok stresliyiz" diye çekime sokarak pek havalı konuşuyordu. Akademisyenmiş. "Bağımsız yar

Dünya bir, işin bin...

26 Eylül 1972'deki Dil Bayramını, Divanü Lûgatit-Türk'ün yazılışının 900. yıldönümünü dünyaca tanınmış 45 Türkbilimciyle kutlamıştık. O dönemde de en yerli sözde dilciler, Osmanlıcayı köpürtmeye çabalıyor... Dil Devrimine, "Uydurukçanın karanlık günleri" diyor... Yeni sözcükleri, "düzmece Türkçenin leş gibi tiksindirici piç kelimeleri" diye yasakla

MEB, 105 yaşında...

Bilip de bilmezden gelenlere... Milli Eğitim Bakanlığı, Büyük Millet Meclisinin Nisan 1920'de açılışından bir ay sonra kuruldu. Yayılmacı Polatlı'ya gelmişken Atatürk niçin bağımsızlık savaşının tam ortasında "Maarif Vekâleti"ne öncelik verdi Niçin "eskimiş" okulları kapattırmadı Niçin savaşın küçücük bütçesinden "Maarif Vekâleti"ne pay ayırdı Osma

Eğitmeme sistemi...

Okulların açılacağı bugünlerde her alan savruluyor. MEB'nin partici kararları çocukların tüm yaşamını etkileyecekken... Ana babalar bir kurşunkalemle defter derdindeyken... Gençler kazandıkları okullara kayıtta umar arar, kazanamadıklarına uzaktan bakarken... Kaygımız ekmekle yarışan aklın, bilimin öncülüğündeki çağdaş eğitim olmalıyken MEB, tarika