SİYASET – KÖTÜ NİYET VE ÇETE

Putin, Şi Cinping, Orban ve Trump'ın otokrasiye yol açması, seçimle gelen liderlerin devlet gücünü çete oluşturmak için kullanmasında benzer mi, yoksa farklı şartları göz ardı mı ediyoruz?

Özet Bu özet koseyazarioku.com tarafından üretilmiştir

Yazı, Freedom House 2026 raporundan hareketle dünyada otokrasinin yükselişini ve Türkiye'nin özgür ülke statüsünden özgür olmayan ülke statüsüne gerilediğini vurgular. Yaşanan bu gerilemenin sebebi olarak, Putin, Şi Cinping ve Orban gibi liderlerin devlet kaynaklarını kötüye kullanarak koltukta kalmayı sağladığını ileri sürer. Ancak bu tür karşılaştırmalarda, farklı coğrafyalardaki demokrasi gelenekleri ve kurumsal farklılıklar göz ardı edilir mi?

Freedom House (Dünya Özgürlükler evi) 2026 raporunda başlık "Otokrasinin Büyüyen Gölgesi"dir. Rapora göre Dünyada otokrasi tırmanıyor. 2025 yılında;

Siyasi haklar ve sivil özgürlükler olarak Dünya nüfusunun

Yüzde 40 özgür olmayan, Yüzde 39 kısmen özgür, Yüzde 21 özgür statüde yaşıyor.

Raporda yer alan aşağıdaki haritada, Türkiye'nin de içinde olduğu özgür statüde olmayan ülkeler mor, kısmen özgür statüde olan ülkeler sarı ve özgür ülkeler ise yeşil renkte gösterilmiştir.

Türkiye 2017 yılında OHAL uygulamaları ve şahsa özgü başkanlık sistemi nedeni ile kısmen özgür statüde iken özgür olmayan ülke statüsüne geriledi.

Otokrasinin tırmanışında baş aktör, Putin'dir. Putin, anayasanın arkasından dolaşarak 26 yıldır başkanlığını sürdürüyor. Muhalif liderleri tasviye ediyor.

Aleksey Navalni, Leksey Boris Nemtsov, Vladimir Kara-Murza, İlya Yaşin, Mihail Hodorkovski gibi muhalefetteki liderleri, ceza davaları, uzun hapis cezaları, siyasi yasaklar, sürgüne zorlama, "aşırılık/ihanet" gibi suçlamalarla ve bazı vakalarda ölümcül saldırılarla tasviye etti.

Koltukta kalabilmek için Ukrayna savaşını çıkardı.

in Halk Cumhuriyeti'nin mevcut devlet başkanı Şi Cinping' iki yıllık geleneği bozarak üçüncü kez seçildi. Şi Cinping, devlet başkanlığının yanı sıra in Komünist Partisi Genel Sekreteri ve Merkezi Askeri Komisyon Başkanlığı görevlerini de sürdürmektedir. Son yıllarda in'de baskının kurumsallaştığı bir tablo var. Devlet sansürü, çevrimiçi denetim ve siyasi eleştirinin bastırılması, demokratik gerilemenin temel göstergeleri arasında sayılıyor. Dahası etnik ve dini azınlıklara yönelik baskılar da arttı.Rejim daha kapalı hale geldi.

Trump'ı anlatmaya gerek yok. Yalnız ABD halkına, İran'a değil, Dünyaya zarar veriyor.

Macaristan'da Viktor Orban,