Zaman zaman uykusuz geceler yaşayabilirsiniz. Belki ertesi günkü önemli bir toplantı nedeniyle zihniniz susmuyor, belki yoğun bir iş temposu yatağa geçmenizi geciktiriyor, belki de bir bölümü daha izlemek uykudan daha cazip geliyor olabilir... Çoğu zaman bunun geçici bir yorgunluk olduğunu düşünüp üzerinde durmayabilirsiniz. Ancak bu durum kronikleştiğinde tablo değişir.

Haftalar ya da aylar boyunca vücudunuzun kendini onarması için ihtiyaç duyduğu uykuyu yeterince alamadığınızda, bunun etkileri yalnızca yorgunlukla sınırlı kalmaz. İşte tam da bu noktada uyku, sağlıklı yaşamın yardımcı bir parçası olmaktan çıkar ve temel bir belirleyici hâline gelir. Yeni çalışmalar, kronik uyku eksikliğinin yaşam süreniz üzerinde düşündüğünüzden çok daha güçlü bir etkisi olduğunu ortaya koyuyor. Hatta bazı araştırmalar, yetersiz uykunun kötü beslenme ve hareketsizlik gibi klasik risk faktörlerinden bile daha belirleyici olabileceğini gösteriyor.

Beslenme ve egzersizden daha güçlü

SLEEP Advances dergisinde geçtiğimiz günlerde yayımlanan bir araştırma, yedi saatten az uyku uyumanın sadece ertesi günü yorgun geçirmenize neden olmadığını, ömrünüzü kısaltabileceğini gösteriyor. Oregon Health&Science University'den araştırmacılar, ABD'nin farklı eyaletlerindeki uyku alışkanlıkları ile yaşam süresi verilerini bir araya getirmiş ve uyku süresi ile yaşam beklentisi arasındaki ilişkinin diyet, egzersiz ve yalnızlık gibi yaşam tarzı faktörlerinden bile daha güçlü olduğunu belirtiyor. Araştırmada, insanların kronik olarak yeterli uyku almadıkları takdirde, yani ortalama olarak günde yedi saatten az uyuduklarında yaşam beklentilerinin anlamlı şekilde düştüğü ortaya koyuyor. Bu ilişki istisnasız bütün eyaletlerde tutarlı olarak bulunmuş. Tek istisna olarak ise sigara, uyku süresinden bile daha güçlü bir şekilde yaşam süresini etkileyen bir risk faktörü olarak belirtiliyor.

Amerikan Uyku Akademisi ve çeşitli uyku araştırma kuruluşlarının önerdiği gibi, yetişkinlerin gece başına 7-9 saat uyuması sağlık için ideal kabul ediliyor. Bu yeni çalışma, yaşam beklentisini potansiyel olarak belirleyen önemli bir faktör haline getiriyor.

İyi uyku bağırsaklarda başlar

Uyku ile yaşam süresi arasındaki bu güçlü bağın önemli nedenlerinden biri de şüphesiz bağırsak sağlığıyla olan ilişkisi. Son yıllarda yapılan çalışmalar, uyku düzeninin bağırsak mikrobiyotasını doğrudan etkilediğini gösteriyor. Yetersiz ve düzensiz uyku, bağırsaklardaki faydalı bakteri dengesini bozarak inflamasyonu artırabiliyor ve bağırsak geçirgenliğini yükseltebiliyor. Bu durum bağışıklık sistemini zayıflatırken, aynı zamanda insülin direnci, kilo artışı ve ruh hâli bozuklukları gibi pek çok sorunun da zeminini hazırlıyor. Öte yandan bağırsak florasının bozulması da melatonin ve serotonin gibi uyku düzenleyici hormonların üretimini olumsuz etkileyerek uykuyu daha da kalitesiz hâle getiriyor Böylece kötü uyku bağırsakları, bozulan bağırsaklar da uykuyu sabote eden kısır bir döngü yaratıyor ve bu döngü zamanla tüm vücudu yıpratan bir sürece dönüşüyor.

Daha iyi uyku için ne yapmalı