Suriye Cumhurbaşkanı Ahmet El-Şara, yönetime geldikten sonra ikinci kez Moskova'daydı. El Şara, 15 Ekim 2025'te Kremlin'e, Rusya'yı Suriye sahasından çıkartmanın 'yükü' ve geleceğe dair belirsizliklerle girmişti. El-Şara, üç ay sonra aynı kapıdan artık ABD'nin desteğini almış, uluslararası meşruiyete sahip bir aktör olarak girdi.

Rusya açısından ise tabloyu tersten okumak gerekiyor. Moskova, ilk görüşmeye, Suriye'de yaşadığı ağır gerilemeye rağmen ülkedeki nüfuzunu koruma motivasyonuyla girmiş, yeni Şam yönetimini tartmıştı. Üç ay sonra ise Rusya, El-Şara ile pazarlık yapmak zorunda kalan bir aktöre dönüştü. Kremlin'de eski dosyalar açıldı; hesaplar ise artık yeni güç dengesine göre yapıldı.

ABD Başkanı Donald Trump'la yaptığı telefon görüşmesinin ardından Moskova'ya giden El-Şara, Putin'e net bir mesaj verdi: ABD var ama sizinle de çalışmaya hazırım. Putin ise Kremlin'in koridorlarında El-Şara'nın 'Amerikan projesi' olduğuna dair yorumlara kulaklarını tıkamış değil ama Suriye'deki 'yeni gerçeklere' gözlerini kapatmaya niyeti yoktu.

Üsler ve hava savunması

Ukrayna Savaşı'na odaklanan Rusya, 2025'te Hama, Humus ve Halep'teki askeri noktalarını boşalttı, 2026'da Kamışlı Havalimanı'ndan çekildi. Bu nedenle Moskova için görüşmelerin en kritik başlığı, Doğu Akdeniz ve Afrika'ya açılan kapıları Tartus ve Hmeymim üslerini korumak oldu.

Şara yönetimi, Esad döneminde imzalanan 49 yıllık kira sözleşmelerini iptal etmeyip sadece askıya almış, böylece Moskova'ya kapıyı kapatmamıştı. Görünen o ki Şam'daki yeni yönetim bu ilişkiyi 'kira' değil 'ortaklık' zemininde yeniden tanımlamak istiyor. Bu ortaklığın formülü, üslerin Suriye'nin güvenliğine somut katkıda bulunması, örneğin hava savunma sistemlerinin Suriye ordusunun kullanımına açılması olabilir.

Heyette dikkat çeken isim

El-Şara, Moskova'da eski yönetimin Rusya ile imzaladığı askeri ve teknik anlaşmalara bağlı kalacağını taahhüt etti. Ekim 2025'te genelkurmay başkanı, Aralık 2025'te savunma bakanı düzeyinde yapılan ziyaretlerde mevcut sistemlerin modernizasyonu ve yeni silah tedariki ele alınmıştı. Son görüşmeye Rusya Askeri-Teknik İşbirliği Servisi Direktörü Dimitri Şugayev'in katılması yeni paketlerinin masada olabileceğinin işaretiydi.

Kuneytra muamması

Görüşmelerde resmen gündeme gelip gelmediği bilinmiyor ancak Şam yönetimi, İsrail'in sınır ihlallerini engellemek için Kuneytra'da polis noktaları kurmak istiyor. Kasım 2025'te Rus ve Suriyeli askeri yetkililerin bu alanda ortak keşif yaptığı biliniyor. Rusya 'polis gücü gönderme' seçeneğine, Suriye sahasına geri dönmek için sıcak bakmıştı.

Petrol, gaz ve tahıl