Şehadetinin 77. yılında Hasan El-Benna'yı anıyoruz

AHMET VAROL

Müslümanların en çok sarsıntı ve dağılma yaşadıkları dönem onların ulusal kimliklere göre ayrışmalarına, Kur'an ve sünnetteki ümmet tanımlamasını siyasetten, devlet yapılanmasından, coğrafi şekillenmeden uzak tutmalarına yol açan ideolojik sapmaların adeta bir hastalık gibi yayıldığı modern çağdır.

Bu çağda ulusal kimliklere göre şekillenen küçük devletler ve devletçikler ortaya çıktığından Müslüman toplumların hak ve değerlerine öncelik veren bir siyasi otorite kalmadı. Ümmetin bütünlüğünü temsil eden siyasi otorite durumundaki hilafet müessesesi tamamen ilga edildi.

Ulusal kimliklere göre şekillenen ve kendi siyasi sistemlerine de kavmiyetçi anlayışlara göre şekil veren siyasi otoriteler ise kendi aralarında bir güç birliği oluşturmak yerine birbirlerinin ayağını kaydırma amaçlı politikalara yöneldiler. Bu konuda emperyalist güçlerden destek alabilmek için onların güdümüne girmekte ve dikte ettikleri politikaları uygulamakta beis görmediler. Bu tutum da Müslüman toplumların güç ve izzetlerini kaybetmelerine, zayıf düşürülmelerine ve her tarafta ezilmelerine sebep oldu.

Hasan el-Benna, Müslümanların bu durumdan kurtulmaları, yeniden izzetlerine kavuşmaları, ümmeti temsil edecek otoriteyi yeniden ihya etmeleri ve güçlerini birleştirebilmeleri için bir hareket başlattı.

Hilafetin ilga edilmesinden dört yıl sonra, kendisinin henüz 22 yaşında olduğu sırada başlattığı bu harekete de Müslüman Kardeşler adını verdi. Başlattığı hareket ümmetin yeniden İslamî kimliğine ve bütünlüğüne kavuşması, İslam'ı hayata hâkim kılması için ortaya çıkmıştı. Hilafetin ilgasından sonra bu amaçla oluşturulan ilk hareket olması sebebiyle ve çok geniş çaplı çalışma yürütmesi sonucunda hızla yayıldı. Tüm İslam âlemine mesajını ulaştırdı. Kısa sürede iyice genişledi ve İslâm dünyasına yayıldı.

Bu itibarla Hasan el-Benna bir dönemin öncüsü ve dava önderi oldu. Başlattığı hareket içinde birçok dava ve fikir önderi yetiştirdi. Bu özelliğinden dolayı kendisinden İmam El-Benna diye söz edildi. İmam, öncü, önder, lider anlamındadır. Normalde El-Benna bir cami imamı değil bir öğretmendi. O, mücadelesinde bu vasfını da korumuş ve Müslümanların toparlanmaları, kendi özlerine ve kimliklerine geri dönmeleri için ümmetin öğretmeni olmuştur.

1929'da İsmailiyye'de "Müslüman Kardeşler (İhvan-ı Müslimin)" teşkilatını kuran El-Benna bir süre sonra Kahire'ye atandı. Dolayısıyla teşkilatının genel merkezi de Kahire'ye taşındı. Müslüman Kardeşler'in son derece ihlas ve samimiyetle yürüttüğü çalışmalar Kahire'de ilgiyle karşılandı ve kısa sürede teşkilat çemberi büyük ölçüde genişledi. Teşkilatın çalışmalarıyla Mısır'ın birçok yerinde enstitüler, okullar, hastaneler açıldı. Kahire'de günlük "İhvan-ı Müslimin" adlı bir gazete yayınlanmaya başlandı. Bu gazete El-Benna'nın minberi olmuştu.