Bir öğün ücretsiz okul yemeği sadece çocukların karnını doyurmakla kalmıyor, öğrenme başarısını da olumlu yönde etkiliyor. Çocuk Hareketi sivil inisiyatifi, devlet okullarında bir öğün ücretsiz okul yemeği verilebilmesi amacıyla dünyadaki örnekleri de inceleyerek önerilerini Meclis'e sundu

Yeni yıl her durumda yeni hayaller, yeni umutlar demek. Geleceğimiz çocuklarımızın sağlığı, refahı için daha güçlü adımlar demek. Bugün ülkemizde ne yazık ki halen, milyonlarca çocuk ekonomik yetersizlikler sebebiyle okula karnı aç gidiyor. Okulda beslenme alamayan, açlıktan bayılan, temiz suya ulaşamadığı için sağlığından olan, hatta okula devam edemeyen çocuklar var. Bir öğün ücretsiz okul yemeği bir ihtiyaç. Devlet okullarında bir öğün ücretsiz yemek, sadece çocukların karnını doyurmakla kalmıyor, dikkat ve konsantrasyon sürelerini, öğrenme başarısını, güvenli bir gelecek ihtimalini artırıyor, sosyal ilişkileri iyileştiriyor. Bu nedenle yediden yetmişe hepimiz vatandaş olarak bu konuya sahip çıkmalıyız. Benim de aralarında bulunduğum, TBMM çatısı altında geçen yıl çalışmalarına başlayan Çocuk Hareketi sivil inisiyatifi, bir öğün ücretsiz okul yemeğini bütçeye sokmak için kolları sıvadı ve Meclis'te uygulanabilir modeller önerdi. Bu süreçte halk desteği çok önemli. Bu konuda dünyada pek çok model var. TBMM çatısı altında, çocukların iyi olma hali için çalışan Çocuk Hareketi, bu örnekleri de inceleyerek, gönüllü iktisatçılar ve beslenme uzmanlarıyla çalışarak uygulanabilecek bir model ve tahmini bütçe önerisi hazırladı. Kurucusu olduğu Çocuk Hareketi adına Meclis'te konuşan İstanbul Milletvekili Elif Esen, 2026 bütçe planlamasında, okullarda ücretsiz 1 öğün destek için talepte bulundu ve bunun nasıl yapılabileceğine dair çözüm önerileri sundu.

Aracılar devre dışı

Şu an ülkemizde devlet okullarında eğitim gören 15 milyon öğrenci var. Sosyal destek alan çocukların sayısı ise yaklaşık 178 bin. Mevcut sistemde 2025 yılında tek öğün yemeğin maliyeti 65.50 liraydı. Çocuk Hareketi Komisyonu'nun önerisi; aracıları, ihaleleri, şirket kârlarını aradan çıkarıp doğrudan üreticiden, kooperatiflerden alım yapmak. Örneğin Brezilya'da okul yemeklerinin yüzde 40'ı için doğrudan kadın çiftçilerden alım yapılıyor. Bu şekilde bir model uygulanırsa 15 milyon çocuk için yıllık maliyet, yaklaşık 177 milyardan 97 milyar liraya düşüyor. Sosyal destek alan çocuklar için ise 2.1 milyardan 1.1 milyar liraya geriliyor. Aradaki fark yaklaşık 80 milyar lira. Amaç kaynağın yönünü değiştirerek, bütçeyi yapıcı ve akılcı bir şekilde kullanarak 1 öğün yemeği uygulanabilir hale getirmek. Önerilen bu model uygulanırsa ürün yerinden alınacak, hazırlanacak ve tüketilecek. Bu sayede lojistik masrafları da azalarak, karbon ayak izi de azaltılacak. Çocuk yemeği bütçesi pek çok olumlu etkiye de vesile olacak.

Pakette neler var

Öneri paketinde sulu yemek dışında, acil ve hızlı olarak uygulanabilecek her gün bir öğün kuru kumanya teklifi de var. Okullarda mutfak gerektirmediği, lojistiği kolay olduğu ve besin değeri korunabildiği için, özellikle ilçe bazlı ve köy okullarında uygulanabilir. Sulu yemek modelinin ise daha uzun soluklu ve sistemli işlemesi öneriliyor. Öğretmenevleri ve belediye tesisleri mutfak olarak çalıştırılıp kalite kontrolün ise gıda mühendisleri ve akredite gastronomi enstitüleri tarafından sağlanması öneri paketinin içinde yer alıyor. Bu sayede çocuklarımız güvenilir, denetlenmiş gıdaya ulaşacak.

Çocuk Hareketi ne yapıyor

Çocuk Hareketi, ülkemizdeki tüm çocukların eşit fırsat ve şartlardan yararlanmaları amacıyla çocuk dostu stratejiler geliştiren kişi ve kurumlardan oluşan bir sivil inisiyatif. Çocukları ilgilendiren tüm konularda farklı sektör temsilcilerini bir araya getiriyor ve çözümler oluşturuyor. Bu çalışmaları bakanlıklara ve TBMM'ye iletiyor. Farkındalık oluşması için konuları takip ediyor ve gelişmeleri bizlerle paylaşıyor. Eğitim Komitesi üyesi olarak söyleyebilirim ki Çocuk Hareketi'ni farklı kılan en güzel şeylerden biri de, her komitenin içinde çocukların da sesine yer vermek. Yasa koyucuların daha fazla vakit kaybetmeden bu konuda harekete geçmesini bekliyoruz. 2026 yılı dileğimiz bu.