Yaz aylarında çocuklar daha çok dışarıda vakit geçirdiği için sinek, böcek ısırığı vakaları da artış gösteriyor. Hangisi zararlı, hangisi değil Çocuğumuzu kene ısırdığında ilk yapmamız gereken ne Alerjik durumlarda ilk yardım nasıl olmalı Akılları kurcalayan tüm soruları Çocuk Hastalıkları Uzmanı Doktor Elif Çakır ile konuştuk.

Yaz aylarında hem böcekler hem sinekler artıyor hem de bahçe, tarla, köy, orman gibi açık alanlarda daha çok vakit geçiriyoruz. Çocuklarımızı ısırıklardan korumak için bilgi sahibi olmamız önemli. Örneğin son haftalarda çekirge salgını her yeri kasıp kavurdu. Hangi böceğin zararlı olduğunu nasıl anlarız ve yazın çocukları böcek, sinek ve kenelerden nasıl koruyabiliriz Çocuk doktoru Elif Çakır, çocuklarda dikkat etmemiz gereken şeyin hastalık bulaşı, bazılarında da alerji riski olduğunu söylüyor. Çakır, "Tanımadığı bir böceği çocuğun eline vermemek, yakalamaya çalışmamak yeterli aslında. Ama öte yandan çocuğu her böcekten korkutup doğadan da uzaklaştırmayalım. Biz ona güvenli olmayı öğretelim" diye uyarıyor. Dr. Elif Çakır'ın, önerileri ana başlıklarıyla şöyle:

Çocuğun vücudunu kontrol etmek önemli

Kenenin en can sıkıcı tarafı, çoğu zaman ısırıldığınızı hissetmiyorsunuz bile. Acı da vermediği için, çocuk ısırıldığını anlamayabilir. O yüzden pikniğe, kampa, ormanlık ya da çalılık bir yere, bağa bahçeye gidip döndüğümüzde çocuğun vücudunu baştan aşağı kontrol etmemiz lazım. Özellikle saçlı deri, kulak arkaları, boyun, koltuk altları, göbek çevresi, bel, kasıklar ve diz arkalarına bakmak önemli. Yani şikâyeti olsun diye beklemiyoruz; eve gelince birkaç dakikalık bir kontrol en iyi yöntemlerden biri.

Kene tutunmasında vakit kaybetmeyin

Üzerine bir şey sürmeyin. Kolonya, alkol, yağ, vazelin, oje gibi maddeler kullanmak ya da keneyi yakmaya çalışmak doğru değil. Kene mümkün olduğunca çabuk çıkarılmalı. Sağlık kuruluşuna hemen ulaşılamıyorsa ince uçlu bir cımbızla deriye en yakın yerinden tutup yavaş ve sabit bir hareketle yukarı doğru çekiyoruz. Ezmemeye, parçalamamaya dikkat ediyoruz. Sonra bölgeyi ve ellerimizi temizliyoruz. Keneyi saatlerce çocuğun üzerinde bekletmek doğru değil. Her kene tutunması hastalık bulaştı anlamına gelmez. Türkiye'de özellikle Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi'ne karşı dikkat etmemiz gerekiyor. Kene tutunmasından sonraki günlerde ateş, belirgin halsizlik, iştahsızlık, baş ya da kas ağrısı, bulantı, kusma, ishal gibi şikâyetler ortaya çıkarsa doktora götürmek lazım. Doktora da mutlaka yakın zamanda kene tutunduğunu söyleyin.

Arı soktuğunda ne yapmalıyız

Önce çocuğun genel hâline bakıyoruz. Sadece sokulan yerde ağrı, kızarıklık ve şişlik varsa bu genelde lokal bir tepki. Bal arısı sokmalarında iğne deride kalabiliyor; görürsek mümkün olduğunca erken çıkarıyoruz. Bölgeyi temizleyip soğuk uygulama yapabilirsiniz. Bu hem ağrıyı hem de şişliği azaltır. Şişlik bazen epey büyüyebiliyor, ilk 24-48 saatte de artabilir. Aileler bunu görünce haklı olarak endişeleniyor ama sadece o bölgedeki büyük bir şişlik, tek başına ciddi bir arı alerjisi göstergesi değil.

Çocuğun alerjisi varsa!

Sokmadan kısa süre sonra nefes almakta zorlanma, hırıltı, boğazda sıkışma, dilde veya dudakta belirgin şişme, vücuda yayılan kurdeşen, belirgin halsizlik, solukluk, bayılma gibi belirtiler varsa bu anafilaksi olabilir. Böyle bir durumda beklemeden acil yardım çağırıyoruz. Önceden ciddi arı alerjisi bilinen bir çocuksa aile kendisine öğretilen acil eylem planını uygulamalı.

Doğal ürünlerin hepsi güvenli mi

"Doğal" ile "zararsız" aynı şey değil. Lavanta, citronella, biberiye, nane gibi bitkisel içerikler, böcekleri bir ölçüde uzaklaştırabilir ama koruma süreleri ve etkinlikleri standart kovucular kadar iyi araştırılmış olmayabilir. Üstelik bitkisel ürünler de alerjiye ve cilt tahrişine yol açabiliyor. Özellikle saf, yoğun uçucu yağları küçük çocuğun cildine doğrudan sürmek doğru değil. Ürün seçerken "doğal" yazmasına değil, içinde hangi aktif maddenin olduğuna ve çocuğun yaşına uygun olup olmadığına bakılmasını öneriyorum.