Sanat başkentlerinden Paris, kamusal alanlarında binden fazla esere ev sahipliği yapıyor. Sokaklarında üç bin yıllık dikilitaştan 1614 yılında dikilen ilk bronz heykele çeşit çeşit eserle karşılaşabilirsiniz. Bir Türk sanatçının, Cem Sağbil'in iki heykeli de kalıcı olarak Paris'te bir parkta sergilenmeye başlandı… Sağbil ile hem kendi hikâyesini hem de güncel sanatı konuştuk.

1- Eğer yolunuz Paris'e düşerse, 10. Bölge'deki Alban Satrange Meydanı'nda iki heykel sizde bir tanıdıklık duygusu uyandırabilir… Bronzdan yapılmış, biri elinde güneş diğeri ay tutan, uzun boylu, 'Hemera' ve 'Ay Tutan Adam' isimli iki figür bir Türk heykel sanatçısının eseri: Cem Sağbil… İlk defa 2009 yılında Fransa'da Türkiye Mevsimi etkinliği kapsamında 10. Bölge Belediyesi'nin fuayesinde sergilenen heykeller daha sonra Alban Satrange Meydanı'ndaki parkta sergilenmeye başlandı. Üç yıllık kiralama sürecinin ardından heykeller halk tarafından çok sevilince Paris 10. Bölge Belediyesi tarafından kalıcı olarak kente kazandırılmak üzere satın alındı. Bu sırada park, iki eserin yeniden yerleşim sürecinin parçası olarak kapsamlı bir çevre düzenlemesi ve restorasyon sürecine girdi. Bu sürecin sonunda kalıcı birer kamusal yapıt haline gelen 'Ay Tutan Adam' ve 'Hemera' heykelleri geçen ay başında kalıcı olarak yerlerine yerleştirildi.

Zeynep Bilgehan – Cem Sağbil

DOĞU VE BATI ARASINDA

Sanatın başkentlerinden Paris'te bir Türk heykel sanatçısının heykellerinin kalıcı olarak sergilenmesi vesileyle Sağbil'in İstanbul'daki atölyesinin kapısını çaldık. Sağbil, artık Parisli olan 'Hemera' ve 'Ay Tutan Adam' heykellerinin anlamını ve Paris'te neden sevildiklerini anlatarak başlıyor: "Ben güncel sanatın içinde değilim. Bu da bana daha felsefi işler üretme şansı getiriyor. Eserlerimde figüratif çalışıyor ve mitolojiden etkileniyorum. Bir tarafta Doğu'nun gücünü simgeleyen ay var; duyguları, aşkı, inançları, efsaneleri anlatıyor. Diğer yanda Batı'yı anlatan Apollon'un güneşi; bilgi, akıl, devamlılık, mantık… Heykeller, Paris'in yabancıların çok yaşadığı kozmopolit bir bölgesinde sergileniyor. Ben de uzun süre Almanya'da yaşadıktan sonra uzun yıllardır Türkiye'deyim. Bu ikilik duygusunu çok iyi biliyorum…"

2- SANAT HEP AKLIMDAYDI

Peki kendi hikâyesi nedir Eski albümleri açıyoruz… Cem Sağbil, İstanbul kökenli memur bir baba ile ressam bir annenin üç çocuğundan en küçüğü olarak 1958 yılında Zonguldak'ta dünyaya geliyor. Kömür İşletmeleri'nde muhasebe müdürü olan babasının görev süresi dolunca, o altı yaşındayken Ankara'ya taşınıyorlar. Sağbil, ilkokul, ortaokul ve liseyi Ankara'da okuyor. Sene 1970'lerin sonları… Ortalığın karışmaya başladığı yıllar... Üniversite sınavından yüksek puan almasına rağmen lisenin bitmemesi sebebiyle bir yere giremiyor. Dışarıdan sınavına girdiği akademiyi kazanınca liseden mezun olduğu günün akşamında İstanbul'a gidiyor. Sağbil, "Lisede resimlerim beğenilirdi. Annem Türkay Öksüzcü de iyi bir ressamdı. Ondan bana da renk bulaşmış olabilir" diyor: "Sanatla ilgili bir şey yapma isteği bende vardı. 1975 senesinde akademiye geldim; iç mimarlık ve endüstri tasarımı bölümünü seçtim."

Sene 1964 - Sene 2016

3- BÜYÜK RESSAMLARLA PARİS GÜNLERİ

Ancak zorlu ortam koşulları onu İstanbul'da takip ediyor: "Üç yıl akademiye devam ettikten sonra uzun yıllardır Stuttgart'ta yaşayan annemden gelen 'Hem burada okursun hem beraber bir galeri açarız' teklifiyle 1979'da okulu ve her şeyi bırakıp Almanya'ya taşındım. Sınava girip Stuttgart Güzel Sanatlar Akademisi'ni kazandım. Toprakla çalışmak istediğimden heykel ve seramik okudum. Bu arada annemle onun adını taşıyan 'Türkay' isminde bir galeri açtık ve meşhur isimlerle çalıştık; Abidin Dino, Utku Varlık, Mehmet Güleryüz, Devrim Erbil, Burhan Uygur… Çok heyecanlı bir dönemdi. Sık sık Paris'e gidip geliyor, sanatçılarla beraber oluyorduk. Hepsi çok etkileyiciydi; Abidin Dino'nun zarifliği, Utku Varlık hâlâ görüşürüm ve çok severim, Mehmet Güleryüz gelmiş geçmiş en iyi desenleri olan isimdi, Komet'i çok severdim…"

Sene 1995

4- ATÖLYEDE HİÇ BATMADIM

Bu iş bir buçuk sene devam ediyor. Annesinin Almanya'dan ayrılmasıyla Sağbil tek başına kalıyor. Bir yandan atölyede seramik ve heykel dersleri veriyor, bir yandan akademide çalışıyor: "Millet kavramsal sanat, enstalasyon sanatla uğraşırken ben figüratif eserlere yöneldim. Kibele heykelleri yapmaya başladım. Verdiğim derslerden para kazanıyordum ama sanatsal üretime vakit bulamıyordum. Bunun üzerine ders vermeyi kesip atölyenin kirasını ödeyebilmek için 10 sene garsonluk yaptım. Eserlerimi yavaş da olsa satabiliyordum. İlginç olan sanat dışında yaptığım tüm işlerde battım. Atölye hep kaldı, atölyede hiç batmadım (gülüyor)!"

5- MUHTEŞEM BİR MATERYAL: BRONZ

Hasret duyduğu 'kalıcı'lığın materyaldeki karşılığı bronz olmuş: "Bir dostumun babası bronz heykel almak istediğini söyleyince bronz heykel yapmayı öğrendim. Bronz muhteşem bir materyal; en az 4500 sene duruyor! Mermerle beraber en elit malzemelerden biridir. İki bin yıllık olduğu tahmin edilen bir Romalı asker heykeli bulunmuştu. Neredeyse bin yıl denizin altında kalmış. Üstündeki kabuğu çıkarınca altından pırıl pırıl bronz çıktı. Ancak teknolojik olarak işlenmesi, heykele dökmesi zordur."