Zamanın ruhu' adamı ısırınca

'Zamanın ruhu' diye bir tabir var. Tabirin aslı Almanca, Zeitgeist. Belli bir çağın ya da isterseniz her bir çağın hâkim düşünce, duygu, kültür, zihniyet ve eğilimlerini ifade ediyor.

'Post-truth' tabiri 'zamanın ruhu' hakkında fikir verebilir.

Ne demekti post-truth, daha önce bahsini etmiştik

Hakikat ötesi.

Tam anlaşılmıyor, biraz açalım.

Gerçeğin ne olduğunun önemini kaybetmesi. Algı yönetimlerinin ve manipülasyonların hakikatin yerine geçmesi.

Beni hakikat ilgilendirmiyor. Neyin hakikat olmasını istediğim hakikatin ne olduğundan daha önemli.

Ya da neyin işime geldiği ...

Kelimeyi Oxford 2016 yılında yılın kelimesi seçmiş.

Trump'ın ilk kez başkan seçildiği seçimlerde ve İngiltere'deki Brexit referandumunda gerçekler değil manipülasyonlar galip gelince kelime birdenbire revaç bulmuş.

Kelimenin kullanımı bir yıl içinde yüzde iki bin artmış.

Dilciler her sene bir başka kelimeyi yılın kelimesi seçiyorlar ama bana sorarsanız 'post-truth' hala tahtını koruyor.

İnsanlık gerçeğin yalandan kıymetli olduğu bir çağa henüz geçemedi, bu gidişle geçeceği de yok.

Avrupalılar ve Amerikalılar dertlerine yansın diyecek durumda değiliz. Amerika'da imal edilen bir telefon modeli ya aynı gün ya da bir iki gün sonra bizim ülkemizde gençlerin ve ihtiyarların elinde dolaşmaya başlıyorsa, 'hakikat-ötesi' tabirinin ruhu da aynı gün cemiyetimizin kılcal damarlarına kadar nüfuz ediyor.

Hepimiz kendi yalanlarımızı seviyoruz ve başkasının doğrularından nefret ediyoruz.

Gözümüz kapalı, başkasının doğrusuna yalan, kendi yalanımıza doğru diyoruz.

Bu, son derece kalitesiz bir insaniyet halini yansıtıyor.

Toplumdaki kutuplaşmanın karakterine bakın, siyasilerin polemiklerine, ekranlardaki gitgide müptezelleşen politik tartışmalara bakın bu kalitesizliği görürsünüz.

Zamanın ruhunu anlamak veya okumak faydalı bir şey olabilir mi

Olabilir.

Bir teşhiste bulunursun, becerebilirsen tanımlarsın.

Ayağını denk alabiliyorsan alırsın.

Bu anlamda zamanın ruhunu anlamanın bir faydası olabilir. Ama garantili bir tedbir değildir. Anladığın halde zamanın ruhu veya zaman seni tongaya düşürebilir.

Zamanın ruhunu okumak veya anlamak zamanın ruhuna intibak etmeyi, uymayı kapsıyorsa... Bunun faydası olur mu

Fayda denilip denilmeyeceğinden emin değilim.

Zamanın ruhuna karışırsın. O ruhun bir parçası olursun.

Fena f'illah değil, fena fi'zzaman.

Zamanın ruhu önün sıra yürüyen bir itin birden geri dönüp saldırması gibi, geri dönüp seni ısırmazsa geçinir gidersin.

'Yolsuzluk' yılın kelimesi seçildi mi hiç

Seçilmedi. Seçileceğini de zannetmiyorum.

Çünkü son derece yaygın, son derece alelade, hiç dikkat çekici değil, şaşırtıcı da değil.

Kelimenin cazibesi yok, ama fiilin yani yolsuzluğun cazibesi var.