Türkiye'nin jeopolitik enerji hamlesi

Türkiye, son yıllarda enerji stratejilerinde köklü ve paradigmatik bir değişim dalgası yönetiyor. Yalnızca kendi karasularında ve Mavi Vatan sınırları içerisindeki münhasır ekonomik bölgesinde değil, küresel ölçekte yürütülen kararlı arama ve sondaj faaliyetleriyle enerjide tam bağımsızlık vizyonunun yapı taşları tek tek döşeniyor.

Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) eliyle Libya'dan Irak'a, Somali'den Hazar havzasına uzanan geniş bir coğrafyada eş zamanlı yürütülen çok boyutlu enerji diplomasisi, Türkiye'yi pasif bir tüketici olmaktan bütünüyle çıkarıp küresel ölçekte oyun kurucu stratejik bir aktöre dönüştürüyor.

Bu devasa dönüşümü rasyonel düzlemde anlamak adına gelin masadaki mevcut tüketim ve üretim dengesini somut veriler üzerinden derinlemesine inceleyelim.

Türkiye'nin ham petrol tüketimi bugün itibarıyla günlük yaklaşık 1 milyon 100 varil seviyesindedir. Bu devasa talebin dışa bağımlılık oranını radikal biçimde azaltmak amacıyla son 20 yılda yerli kaynaklara, sismik araştırma gemilerine ve derin deniz sondaj filolarına yönelik yatırımlar dikkat çekmektedir.

Özellikle Gabar Dağı ve çevresindeki yeni keşiflerin öncülük ettiği yurtiçi ham petrol üretimi, kararlı adımlarla artarak günlük yerli üretim kapasitesini 135 bin varilin üzerine taşımıştır. Bu sayede yurtiçi yıllık ham petrol üretimi rekor kırarak 48 milyon varil sınırına dayanmıştır.

YA SINIR DIŞINDAKİ ALANLARDAKİ FAALİYETLER

Yerli üretimin yanı sıra sınır ötesindeki operasyonel faaliyetler de denkleme başarıyla dahil edilmiştir. TPAO'nun yurtdışı sahalardaki ortaklık ve üretim faaliyetlerinden elde ettiği yıllık ham petrol üretimi ise 16,8 milyon varil seviyesine ulaşarak toplam arz havuzunu besleyen en kritik damarlardan biri haline gelmiştir.

Enerji arz güvenliğinde yakın dönemde atılan en stratejik ve tarihi adım ise Irak hükümeti ile gerçekleştirilen yeni mutabakat olmuştur. Irak Başbakanı ile imzalanan tarihi anlaşma doğrultusunda, TPAO'nun Kerkük petrol sahalarında BP'nin hisselerinden yüzde 15'lik arama ve çıkarma imtiyazı elde etmesi bölgesel dengeleri kökten değiştirecek niteliktedir.