"Yeryüzü bize atalarımızdan miras kalmadı, biz onu çocuklarımızdan ödünç aldık."

Bu kadim Kızılderili atasözü, bugün Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleşecek olan COP31 (BM İklim Değişikliği Konferansı) sürecinde her zamankinden daha yakıcı bir gerçekliğe işaret ediyor.

Beş yıl önce Marmara'daki müsilaj felaketiyle yüzleştiğimizde, doğanın verdiği alarmı yalnızca geçici bir gündem maddesi yapma ve kısır tartışmalara kurban etme lüksümüz olmadığını görmüştük. Bugün ise gıda ve su güvenliği, iklim diplomasisinin ve ulusal güvenlik stratejilerinin tam merkezinde yer alıyor.

Küresel ölçekteki su varlığımızı beş litrelik bir şişeye sığdırsak, insanlığın erişebileceği tatlı su miktarı hala yalnızca bir yemek kaşığı kadar. Bu son derece kısıtlı kaynağın yaklaşık %75'inin tarımsal sulamada kullanıldığı düşünüldüğünde, suyu korumanın aslında soframızdaki ekmeği ve üretim gücümüzü korumak olduğu açıktır.

Tamam, COP31 zirvesi sadece su konusunu gündeminde tutan bir konferansın çok daha ötesinde bir zirve lakin erişilebilir tatlı su kaynaklarında daha değerli bir gündemimiz de olamaz diye düşünüyorum.

Türkiye su zengini mi

Türkiye, sanılanın aksine su zengini bir ülke değildir. Yıllık kişi başına düşen kullanılabilir su miktarımız 1.300 m³ sınırının da altına gerileyerek bizi "su stresi" yaşayan ülkeler kategorisinde kritik bir eşiğe taşımıştır. 2030 projeksiyonlarında bu rakamın 1.120 m³ seviyelerine inerek "su fakirliği" sınırına dayanacağı öngörülüyor. Üstelik nüfusumuzun üçte birinin yaşadığı Marmara Bölgesi'nin toplam su potansiyelimizin sadece %4'üne sahip olması, havzalar arası su transferini ve dev altyapı yatırımlarını da kaçınılmaz kılıyor.

Ankara'nın içme suyu güvenliği için hayata geçirilen ve yıllık 226 milyon m³ suyu cazibe yoluyla başkente ulaştıran Gerede Sistemi gibi vizyoner mühendislik projeleri, devletin bu alandaki kararlılığının somut göstergesidir. Ancak suyu kilometrelerce öteden şehre getirmek tek başına yetmiyor; o suyu kullanıp doğaya geri verirken de aynı hassasiyeti göstermek zorundayız.