Günümüz savaş meydanları artık sadece tankların ve tüfeklerin çarpıştığı alanlar değil; silikon çiplerin, devasa veri setlerinin ve soğukkanlı algoritmaların hüküm sürdüğü dijital arenalara dönüştü.

BAYKAR Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar bu konuya dair geçtiğimiz günlerde son derece dikkatle okunması gereken bir değerlendirme yaptı.

Veri analizi devi Palantir'in İsrail ordusuyla yaptığı işbirliğini açıkça ilan etmesi, modern savaşın etik sınırlarını ve gözetim devleti kavramının vardığı korkunç boyutu bir kez daha gündeme taşıdı. Ancak bu, sadece bir teknoloji tedarikinden ibaret değil, insan hayatının birer veri noktasına indirgendiği sefil, baskıcı, korku dolu ve insanlıktan uzaklaşmış bir hayata mahkûm edildiği bir gerçekliği bizlere dayatan bir husus.

HEDEFLEME EKONOMİSİ: HABSORA VE ÖTESİ

İsrail ordusunun Gazze operasyonlarında kullandığı Habsora ve Lavender gibi yapay zeka sistemleri, eski usul harplerin pabucunu dama attı. Geleneksel istihbarat yöntemleriyle haftalar süren hedef belirleme süreci, bu yazılımlar sayesinde dakikalara indi. Yapay zeka; telefon görüşmeleri, sosyal medya paylaşımları, uydu görüntüleri ve dron verilerini tarayarak devasa öldürme listeleri oluşturmaya devam ediyor.

Buradaki en büyük tehlike, bu sistemlerin verimlilik" üzerine kurulu olmasıdır. Algoritma, bir hedefi tespit ederken yanılma payını veya çevredeki sivil yoğunluğunu bir ahlaki ikilem olarak değil, bir istatistiksel değişken olarak görür ve merhametsizce katliamlara kapı açar.

Habsora gibi sistemler, bir binayı hedef alırken içeride kaç sivilin ikincil hasar olarak öleceğini hesaplayıp, bu sayıyı askeri avantaja çevirmeye çalışır.

Sonuç ise kaçınılmaz olarak toplu katliam ya da soykırımdır, Gazze'de olduğu gibi.

KÜRESEL GÖZETİM DEVLETİ VE ALGORİTMİK ÖNYARGI

Eleştirmenlerin dikkat çektiği "Gözetim Devleti" tehlikesi, bu teknolojilerin sadece savaş alanıyla sınırlı kalmamasıdır. Palantir ve benzeri şirketlerin sunduğu altyapı, bireylerin her hareketini, ilişkisini ve eğilimini takip eden bir kontrol mekanizması kuruyor. Bir kişinin şüpheli olarak işaretlenmesi için bazen sadece yanlış kişiyle telefonda konuşması veya belirli bir bölgede bulunması bile yeterli olabiliyor.

Bu durum ise algoritmik infaz sürecini başlatıyor.