Çocuklarda görülen disiplin dışı davranışların önemlileri şunlardır:

1. Yetkeye (otoriteye) karşı gelme: Bu, ana-baba ve öğretmen yetkesi olabilir. Biliyoruz ki, bunun normal sayılabileceği bir dönem vardır: Erinlik çağı. 2-3 yıl süren bu çağda çocuk, genellikle ortaokul yıllarında olur. Kimi çocuklarda bu süre biraz uzun sürebilir. Bu konuda çocuğa anlayışlı davranmak psikolojik bir gerekliliktir.

2. Toplumsal çevrenin dirlik ve düzenini bozma: Gereksiz sorular ve sözlerle sınıfın tinsel (manevî) havasını bozan öğrenciler olabilir. Bunlara, doğrudan doğruya ve sert olmamak şartı ile kimi davranışlar göstermek gerekir. Sorduğu soru ile ilgili "araştırma yapmak" ödevini vermek gibi.

3. Akıl yerine duygularıyla hareket etme: Bu, bir eğitim problemidir. Kolayca kesin sonuç alınamaz. Eğitimin, akıl ve mantığa uygun hareketlerle sağlanacağı, herhangi bir olaya hemen tepkide bulunmamak gerektiği, biraz düşünme zamanının bırakılmasının uygun olacağı her fırsatta öğrencilere telkin edilmelidir.

Disiplinsizlik olayları karşısında bu ve benzeri davranışlar görülür. Bunlara karşı eğitsel tedbirler alınır.

Disiplinde, düzen ve başkalarının haklarına saygı göstermek şarttır. Çocuğu disiplinsizliğe götüren nedenlerin çoğu toplumsaldır. Bunları denetim altına almak kolay değildir. Fakat öğretmen olarak, rehberlik yapabiliriz.

Genellikle, disiplinsizlik olayları da birkaç nedene bağlanabilmektedir. Örnek olarak Öğretim programının ve okul yönetmeliklerinin öğrenci psikolojisine uygun olmaması bir sebeptir.

Bu da, çocuklarda uyumsuzluklara, disiplin olaylarının ortaya çıkmasına yol açabilir. Disiplinsizlik olayı bu ve benzeri tepkinin sonucu olabilir. Bu konuya yarın devam edeceğim...

Seyfettin Karamızrak/Eğitimci-yazar

ŞİİR

Mesafe

Önce yollar girecek aramıza,

Sonra benim aklıma deliler,

Gecelere bir âşık koyacaklar.

Adını, gözlerimle yoğrulmuş kâğıtlara,

Onca hayali bir avuca sığdırıp,

Önce gecelerime bir sen girecek.

Sen

Az önce buradaydın sen,

Zamanı elinde tutmuş,

Gözlerimin önünden kaybolurcasına,

Çocukluğun yarım tarafında

Yavrusundan kopan anne eliydin sen