İnsan, kâğıda yazılmış dümdüz bir cümle değildir; aksine, altı çizilmiş, kenarına notlar düşülmüş ve yırtılsa bile tekrar dikilmiş veya yapıştırılmış bir sayfadır. Hayatı sathi ve sığ yaşayanlar için acı, bir an önce kaçılması gereken bir yangındır. Oysa bazı müstesna beden ve ruhlar için dert, bir felaket değil; insanın özüyle, hakikatiyle tanışma makamıdır. Onlar, çilesine âşık olanlardır.

Çile, insanı hamlıktan kurtarıp olgunlaştıran bir ateştir. Toprak altına girmeden filizlenemeyen bir tohum gibi, ruh da çilenin karanlığından geçmeden kendi ışığını bulamaz. Çilesine âşık olan insan, başına gelen musibete değil, o musibetin kendisinde uyandırdığı derinliğe tutkundur. Bilir ki elmas, yüksek basınç ve sıcaklık olmadan sıradan bir kömürden ibarettir.

Bu idrak yolculuğunun en yüksek mertebesi insanın kendi çilesini aşıp başkalarının derdine âşık olmasıdır. İnsanlığın ıstırabı, onların ruhunda bir yük değil, hayatı anlamlı kılan bir vazife hâline gelir. Vicdan sahibi bir âlim, toplumun cehaleti için uykusuz kalır. Bir şair, hiç tanımadığı bir yetimin gözyaşına kelamlar döker, bir mimar, hiç tanışmayacağı insanların huzuru için taş üstüne taş koyar.

Bu insanlar, başkalarının derdiyle dertlenmeyi bir yük olarak değil, bir lütuf olarak görürler.

Büyük fikirler, "ölümsüz" sanat eserleri ve insanlığı ileri taşıyan adalet ve fikir mücadeleleri; hep bu derdine âşık olan ruhlar sayesinde doğmuştur. Onlar gülü severken dikeninden şikâyet etmez; bilir ki gülün güzelliği, dikenin koruyuculuğunda saklıdır.

Nihayetinde hayat, sabırla kitreye boya düşüren usta bir ebru zenin teknesidir; kimi o suda dağılan boyaların karmaşasında kaybolur, kimi ise her damlanın getirdiği dalgalanmayı ve hüzün harelerini aşka dönüştürerek ortaya eşsiz ve zarafet dolu bir ebru çıkarır.

Derdine ve çilesine sevdalananlar, bu âlemden sessiz bir gölge gibi geçip gitmezler; arkalarında insanlığın ruhunda nakış nakış işlenmiş silinmez bir iz bırakırlar.

Ayhan Özbek/Eğitimci-Yazar

ŞİİR

Son tren

Saat, pişmanlığı keşke geçiyor

Ve üstü örtülü eyvahlarımın.

Kırk yıl taş taşıdım bu kuru çaydan,

Bu mu kefareti günahlarımın

Sandıkta kilitli kaldı umutlar,

Anahtar, sevdanın boynunda gitti.

Dostlar ayrılığın hüznünü kutlar,

Aşk, nar ağacının dibinde bitti.

Acıyla yoğurduk aşk hamurunu,

Fırıncı geç kaldı, heyhat ne çare!

Vefa bildiriyor son durumunu:

Kardeşi takatsiz, bacı biçare.

Son tren kalkıyor bu istasyondan,