Menderes'lerin küçük oğlu Aydın Menderes de (Ankara, 5.5.1946 – a.y., 23.12.2011, İstanbul, Topkapı Mez., Adnan Menderes Âbidevî Mezarı), dîğer kardeşleri gibi, hayâtı boyunca hep siyâsî faâliyet içinde olmuş, hattâ ömrünün son on beş senesini mefl̃ûc bir halde geçirmesine rağmen, siyâsî hayâttan çekilmemişti. 1991'de Ümran Polat ile evlenmiş, çocuk sâhibi olmamıştır. (https://tr.wikipedia.org/wiki/Ayd%C4%B1n_Menderes; 17.5.2026)

,(BERKEN DÖNER'İN RÖPORTAJIYLE) YÜKSEL MENDERES'İN EŞİ VE ÂİLELERİNİN HAYÂT TARZI

Adnan / Berin Menderes çiftinin ilk evlâdı, Yüksel Menderes idi. 1930 İzmir doğumlu olan Yüksel Menderes, Ankara'da, 8 Mart 1972'de intihâr etti. Evlendiği hanım hakkında, onunla mülâkat yaparak ve ondan aldığı resimlerle bir röportaj hazırlıyan muharrire Berken Döner sâyesinde bir hayli mâl̃ûmât sâhibiyiz. Evvelâ, bu kıymetli mâl̃ûmâtı ileten muharrireyi tanıyalım:

"1990 yılında Adana'da doğdu. İlk ve orta öğrenimini burada tamamladı. Kocaeli Üniversitesi'nde İletişim Bilimleri alanında doktora yaptı. Çalışma alanları arasında gündelik hayat, kent sosyolojisi ve azınlıklar bulunmaktadır. Beş yıl boyunca Gazete Duvar'da yazmıştır. Uzun yıllar Şalom Dergi yazı kurulunda bulunmuş, aynı dergide yazmıştır. Paros Dergisi'nde "Kent Belleği" köşesinde yazılarına devam etmektedir. Hâlen Gazete Kadıköy'de İstanbul ve kent sosyolojisi odaklı yazıları yayımlanmaktadır. Yaklaşık iki buçuk yıldır, Kuzguncuk Surp Krikor Lusavoriç Kilisesi'nde ayda bir Ermeni edebiyatı, tarihi ve kültürü başta olmak üzere, somut ve somut olmayan kültürel miras odaklı söyleşiler düzenlemektedir. Berken Döner'in Öyle Bir İstanbul adlı kitabı, 2023'te Aras Yayıncılık tarafından yayımlanmıştır."

Berken Döner, kendini kısaca böyle tanıtıyor. (https://t24.com.tr/yazarlar/berken-doner; 19.5.2026) Bu tercümeihâlde zikredilen Şalom Dergi, -Şalom gazetesiyle berâber- Türkiye'deki Yahûdi Cemâatinin nâşiriefk̃ârıdır. Bu cihetle, acabâ Berken Hanım da bu Cemâate mi mensûb, bunu bilemiyoruz...

"Işığın Dağılan Kozası: İpek Kıramer" başlıklı röportajı, sâdece Yüksel Menderes'in eşi İpek Kumbaracıbaşı'nı (bilâhare kullandığı isimle İpek Kıramer'i), hayâtının seyri ve şahsıyetinin bâzı husûsiyetleriyle tanıtmakla kalmıyor, aynı zamânda onun muhîtindeki bâzı sîmâlar ve âileleri hakkında da -dünyâ görüşleri ve hayât tarzları îtibâriyle- bir fikir veriyor. Röportajından, hâssaten câlib-i dikkat bulduğumuz birkaç bilgi ve pasajı ik̆tibâs ediyoruz:

ŞEFİK KUMABARACIBAŞI, VUSLAT MUŞKARA, DR. MEHMET EMİN PAŞA, "KÜÇÜK TAL̃AT"

Yüksel Menderes'in 1963'te evlendiği -1945, Ankara doğumlu- İpek Hanım'ın babası, Şefik Kumbaracıbaşı, annesi, Vuslat Muşkara'dır. İş adamı olan babası Giritli, annesi İzmirlidir.

"Vuslat Hanım'ın babası Sultan Abdülhamid'in doktorlarından Mehmet Emin Paşa'dır. Paşa, Beyrut Üniversitesi'nden mezun, mükemmel Fransızca ve Arapça konuşan biridir.

"Vuslat Hanım'ın büyük dayısı Talat Muşkaraise 'Atatürk'ün gizli silahı' olarak anılır. İttihâd ve Terakki Cemiyeti'nin İzmir genel sekreteridir. Talat Paşa ile karıştırılmaması için lakabı 'Küçük Talat'tır.

"Vuslat Hanım, varlıklı ailesi sayesinde el bebek gül bebek büyütülür. İlk gençlik fotoğraflarında, gramofon eşliğinde dans eden, şık giysiler içinde arkadaşlarıyla piknik yapan, oldukça neşeli bir genç kız görürüz.

"Vuslat Hanım ve Şefik Bey'in yolları İzmir'de kesişir. Bir akraba vesilesiyle tanışır, aşık olur ve evlenirler. Bu aşktan iki çocuk doğar; Erim ve İpek."

"Bayram günlerinde likör ikrâm etmek" de Kemalist (/ Sabataî) hayât tarzının bir îcâbı!

Şefik – Vuslat Kumbaracıbaşı âilesi, Ankara'da, Kızılay civârındaki Sümer Sokağı'nda, bizzât "Şefik Bey'in tasarladığı beş katlı bir evde" ikâmet ederler.

"Kumbaracıbaşı çiftinin evi, misafirlerle dolup taşar. Sevenleri, dostları çoktur.

"Bayram günlerinde Vuslat Hanım, çikolatasını, likörünü eksik etmez. Cumhuriyet Ankara'sında likör ikram etmek adeta bir gelenektir. O yıllarda likör, sadece bir içki ikramı değil, genç Cumhuriyet'in modernleşme sürecinin de bir parçasıdır. Tıpkı operaya ve baleye gitmek gibi!

"SOSYETİK" OLMAK NASIL BİR ŞEY

"Kumbaracıbaşı çifti üst katlarında yaşayan Rus kiracıları ile birlikte sık sık Rus balelerini izlemeye gider; yeni kurulan Ankara Sanat Tiyatrosu'nun hiçbir oyununu kaçırmazlar.

"Şefik Bey, Hisar ve Varlık dergilerine abonedir. İpek'in şiir zevki, eve gelen bu dergiler sayesinde gelişir. Öyle ki Ankara Koleji öğrencisiyken şiir okuma yarışmalarında birinciliği kimseye bırakmaz. En sevdiği şair ise hiç değişmez. Attila İlhan'ın şiirlerindeki gerilimli hava, hayal ve gerçek, gizemli karakterler, kentsoylu duyarlık İpek'i elbette derinden etkiler.

"Vuslat Hanım ise sıkı bir Vogue Paris okurudur. 50'li yıllarda kadınların pek çoğunun ilham kaynağı, Marilyn Monroe olsa da Demokrat Partili hanımefendilerin "ikon"u Jacqueline Kennedy'dir. Berbere saç taratılırken, eve gelen terziye model gösterilirken hep aynı şey duyulur: "Jacqueline gibi olsun". Gündelik terzilerin, terzihanelerin önemini yitirmediği, giderek herkesin Amerikan estetik anlayışıyla biçimlendiği dönemde Vuslat Hanım özgün stilini korur. Berbere sık gitmez, topuzunu kendi yapar. Lanvin Arpege [Arpege de Lanvin] kokusu duyuldu mu herkes bilir ki oradan Vuslat Kumbaracıbaşı geçiyor. Her zaman şık, bakımlı, güzel kokan; ipekler, danteller ve incilerle süslenmiş Vuslat Hanım, İpek'in hayatı boyunca en önemli rol modeli olarak kalır.

(Berken Döner, 28.2.2021; (https://www.gazeteduvar.com.tr/isigin-dagilan-kozasi-ipek-kiramer-haber-1514533; 17.5.2026)

Berke Döner'in röportajındaki bu resimde, Yüksel / İpek Menderes çifti, "Ankara Opera Binası'nda", (ortalarındaki) Büyük Elçi Zeki Kuneralp'le berâber görülüyor...

***

DEMOKRAT PARTİ İK̆TİDÂRI, EVVELÂ HOŞA GİDER, SONRA GÖZDEN DÜŞER

"22 Mayıs 1950 tarihinde Demokrat Parti, iktidarı CHP'den devralır. Vuslat Hanım, Demokrat Parti iktidarını sevinçle karşılar. Öyle ya, Berin Menderes de yakın arkadaşıdır. İpek de beş yaşından bu yana ileride 'kayınvalide'si olacak 'Berin teyze'sini tanıyordur.