(Tevfik Rüştü Aras, Görüşlerim, İstanbul: Yörük Matbaası, 1968, 17x24 cm, 236 s.)

Mustafa Kemâl'in değişmez Hâriciye Vekîli ve Cemâatdaşı Ahmet Tevfik Rüştü Aras'ın (Çanakkale, Kal'a-i Sultâniye, 11.2.1883 – İstanbul, 5.1.1972, Rumelihisârı Mez.) şahsî kütübhânemizde bulunan, 24.12.1969'da, "Sayın Prof. Dr. Danyal Ediz Beyefendiye" imzâlanmış makâle derlemesi mâhiyetindeki Görüşlerim kitabının iç kapağı... Kitabı, (makâlelerinde kendisine yardımcı olan) ikinci eşi Bâhire Hanım'a (Mahmut B. ile Emine Hayriye Hn.ın kızı; İstanbul, 1909 – a.y., 18.3.1989, Rumelihisârı Mez.) ithâf etmiştir.

***

(https://tr.pinterest.com/pin/600456562808230453/; 15.3.2026)

14 Aralık 1933: Fatin Rüştü Zorlu'nun Dolmabahçe Sarayı'ndaki düğününden bir intibâ... Soldan sağa: (Fatin Rüştü'nün annesi) Hatice Güzide Hn., Tevfik Rüştü Aras, (Aras çiftinin kızı) Emel Hn., "Büyük Şef", (Aras'ın refîkası) Evliyazade Makbule Hn. ve Fatin Rüştü Zorlu... (Resimdeki şahısların tesbîtini, Turhan Aytul'un 17-23 Eyl̃ûl̃ 1984 târihli Milliyet'te 7 gün tefrika edilen "Yassıada'dan Sahiplerine Ulaşamayan Mektuplar" başlıklı röportajının 19 Eyl̃ûl̃ 1984 târihli 3. tefrikasındaki -s. 7- îzâhata borcluyuz...)

***

Emel Aras Zorlu

Tevfik Rüştü Aras'ın Makbule Hanım'dan olma tek çocuğu var: 21 Şubat 1913 İzmir – Karşıyaka doğumlu Emel Hanım... İzmir'deki nüfûs kayıdları sûretinde eşi, çocuğu ve kendisinin ölüm târihi belirtilmemiş, nik̃âh târihi belirtilmiştir: 14 Aralık 1933... İki kaynaktan ölüm târihini ve mahallini öğrenebiliyoruz: 6 Temmuz 1965, İstanbul. (https://www.geni.com/people/Emel-Aras/6000000177005768835; 25.3.2026) (Havva Eltetik, Fatin Rüştü Zorlu, Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üni., 2009, ss. 177-178, Isparta'dan nüfûs kayıd sûreti; https://files01.core.ac.uk › download › pdf; 26.3.2026)

Tevfik Rüştü Aras'ın 7 Ocak 1972 târihli Milliyet'teki (s. 2) vefât îlânında "Hülya Aras'ın manevî babası" olduğu belirtiliyor. Kendisinin Hatice Bâhire Hanım'ınkiyle yan yana olan kabrini yaptıran ise, Bâhire Hanım'ın mezar kitâbesine, "kızın Suzan" şeklinde imzâ koymuştur. Bu iki hanım da mechûlümüzdür...

Fatîn Rüştü Zorlu

Tevfik Rüştü – Makbule Aras çiftinin kızı Emel Hanım'ın zevci, 1957 – 1960 senelerinin Hâriciye Vekîli, rahmetli Menderes ve Polatkan'la berâber zul̃men îdâm edilmiş rahmetli Fatîn Rüştü Zorlu'dur (İstanbul, 20.4.1910 - İmralı, 16.9.1961, evvelâ İmralı, 17.9.1990'da İstanbul, Topkapı, Vatan Cad. üzerindeki Âbidevî Mezar).

Fatîn Rüştü'nün babası, Müşir İbrahim Rüşdü Paşa, annesi, Hatice Güzîde Hanım'dır. (Fatîn Rüştü'nün doğum târihi ve annesinin ismi için, Prof. Dr. Zehra Aslan'ın makâlesinde münderic "TBMM Arşivi, Tercümeihâl Dosyası"na îtibâr ediyoruz.) (Prof. Dr. Zehra Aslan, "Fatin Rüştü Zorlu'nun Yaşamına ve Düşüncelerine Dair Kısa Notlar", 22.11.2021; https://www.indyturk.com/node/438446/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/fatin-r%C3%BC%C5%9Ft%C3%BC-zorlunun-ya%C5%9Fam%C4%B1na-ve-d%C3%BC%C5%9F%C3%BCncelerine-dair-k%C4%B1sa-notlar; 30.3.2026)

"Müşir İbrahim Rüşdü Paşa, II. Abdülhamid'in Seryaveridir. II. Abdülhamid'in Saltanatının en çalkantılı dönemlerinde onun yanında bulunmuştur. Fatin Rüştü Zorlu'nun babası Rüştü Paşa tarihe Akabe kahramanı olarak geçmiştir." (Eltetik 2009: 10)

Annesi Hatice Güzîde Zorlu, "25 Ocak 1978 tarihinde 95 yaşında vefat etmiştir". (Eltetik 2009: 178)

Sevin Zorlu ve Büyükada hâtıraları

Fatîn Rüştü – Emel Zorlu çiftinin tek çocuğu olmuştur: 22 Temmuz 1936 Montrö doğumlu Sevin Hanım. Gazeteci Sevin Zorlu iki evlilik yaptı. 30 Kasım 1961'de Erden Şükrü Yener ile ilk evliliğinden, 23 Ağustos 1962'de bir oğlu oldu: Aslan Fatîn Rüştü Yener... İkinci evliliğini, 5 Şubat 1987'de, Diş Hekimi Hilmi Özen ile yaptı, bilâhare ondan da boşandı. (Eltetik 2009: 177) Vefâtı, İstanbul'da, 31 Ekim 2006'dadır. Cenâzesi Teşvikiye Câmii'nden kaldırılarak Zincirlikuyu Mezarlığı'nda toprağa verildi. Babamın Mektupları ve Kalamaris ile Karasakallar isimli kitabların müellifi olan ve gazetecilik hayâtına Zafer gazetesinde mütercim olarak başlıyan Sevin Zorlu, Fransızca, İtalyanca, İspanyolca ve İngilizce bilmekteydi. (31.10.2006; https://www.hurriyet.com.tr/gundem/fatin-rustu-zorlunun-kizi-gazeteci-sevin-zorlu-oldu-5349106; 26.3.2026)

(Atilay Kandemir, 26.7.2024; https://www.milliyet.com.tr/yazarlar/atilay-kandemir/yil-donumu-kutlamasi-7161500; 14.4.2026)

***

Sevin Zorlu'nun Büyükada hâtıraları, âilenin hayât tarzı ve bâzı yakın akrabâlarıyle münâsebetleri bakımından oldukça alâka çekicidir. "adalilar.adalarmuzesi.org" isimli siteden aynen iktibâs ediyoruz:

"22 Temmuz 1936'da Montreux'de doğdum. Ben 40 günlük iken Ada'ya [Büyükada'ya] gelmişiz, ağustos sonlarında. Yat Kulüb'ün yanındaki Castelli evlerine kiracı gelmişiz. Daha önce babaannemin Ada'da çamlar içinde bir evi varmış, ben doğmadan önce orada otururlarmış. Babam da annemle evlendiği zaman o eve gelmişler.

Uzun yıllar Castelli evlerinde oturduk. Biz Castelli evlerindeyken kuzenlerim, babaannem ve büyükbabam, Adnan Menderes'in hanımı Berin Teyze, Berin Teyze'nin annesi Naciye Teyze, çocukları Yüksel ve Mutlu Menderes devamlı bize misafir gelirlerdi.