Bir yıl önce Mamdani'nin New York'taki zaferi ve şimdi Abdul el-Seyyid'in Senato'ya seçilmesi, Amerika'daki Müslümanlar ve Filistin'e destek verenler açısından elbette dikkat çekici gelişmeler. Ayrıca geçtiğimiz hafta düzenlenen ABD ara seçimlerinde Müslüman adaylar hem federal hem de yerel düzeyde tarihi bir başarı elde etti. ABD Kongresi'ne (Senato ve Temsilciler Meclisi)rekor sayıda, en az 7 Müslüman vekilseçilirken, Amerika genelinde farklı yönetim kademelerinde toplamdaen az 97 Müslüman adayseçimleri kazandı.Eyalet düzeyindeki yerel parlamentolara (Senato ve Temsilciler Meclisi)en az 38 Müslüman aday seçilmiştir.New York, New Jersey, Connecticut, Delaware, Pennsylvania, Georgia, Texas, North Carolina, Colorado, Illinois, Ohio ve Michigan gibi en az 21 farklı eyalette Müslüman adaylar zafer ilan etti.

Bu ABD seçimlerinde Müslümanların kaydettiği başarı. Ama sandıklar üzerindeki Gazze hayaletine baktığımızda Müslüman olmayıp Gazze'deki soykırımı dolayısıyla İsrail'e karşı duruş sergileyen çok sayıda demokrat siyasetçinin varlığı ABD'deki değişimin derinliğini çok daha iyi gösteriyor.

Salman Sayyid, Mamdani'nin New York Belediye Başkanlığına seçilmesini yalnızca bir adayın zaferi olarak değil, Müslümanların siyasi özne olma imkânı ve Filistin'in küresel anlamı bakımından değerlendirmişti. Bu yaklaşım, seçim sonuçlarının sembolik tarafını görmemizi sağlıyor. Müslüman kimliğini saklamadan, Filistin'e desteğini geri çekmeden ve konut, ulaşım, sağlık hizmetleri, çocuk bakımı gibi gündelik ihtiyaçlardan söz ederek geniş bir seçmen koalisyonu kurabilmek önemlidir. El-Seyyid'in başarısı da diğer Müslüman adaların başarısı da bu imkânın tek bir kentle sınırlı kalmadığına işaret ediyor.

Yine de sembolik başarıyla siyasi gücü birbirine karıştırmamak gerekir. Bir belediye başkanının yetkileri, federal hükümetin ve Kongre'nin yetkileriyle aynı değildir. Senato'ya seçilen bir temsilcinin etkisi de tek başına ülkenin dış politikasını değiştirmeye yetmez. ABD'nin İsrail'le ilişkisi, seçim dönemlerinde öne çıkan adayların tutumlarından çok daha köklü stratejik, askerî, ekonomik ve kurumsal bağlara dayanıyor. Kongre'deki çoğunluk değişimi bu ilişkilerin tartışılma biçimini etkileyebilir; fakat Washington'ın yerleşik tercihlerini kısa zamanda tersine çevireceğini varsaymak gerçekçi olmaz.

Yani bu seçim sonuçları, AB'de iktidar mekanizmalarının tamamen dönüşmüş olduğu anlamına gelmez. Sandık, siyasetin kapısını aralayabilir; ama o kapının ardındaki kurumları, yerleşik çıkarları ve karar alma alışkanlıklarını kendiliğinden değiştirmez. Salman Sayyid'in Zohran Mamdani'nin New York zaferi üzerine yazarken yaptığı uyarı, şimdi bu yeni seçim tablosu için de geçerli: Değişim vaadi, yönetim aşamasında mevcut düzenin teknokratik diline ve sınırlarına uyarlanabilir. Mamdani'nin belediye başkanlığında, Abdul el-Seyyid'in Senato'daki siyasetinde ve Demokratların Kongre çoğunluğunda belirleyici olacak sınav, seçim gecesinin sembolik gücünü kalıcı toplumsal desteğe ve somut politikalara dönüştürebilmektir.

Sayyid'nin tezkire.net'teki yazısında "Önce Manhattan'ı alırız" diye açtığı ufuk, şimdi bir şehirden başka şehirlere, eyaletlere ve federal siyasete uzanıyor. Burada söz konusu olan, tek bir kimliğin iktidarı ele geçirmesi değil; uzun süre siyasetin kıyısına itilmiş toplulukların, herkesin ortak hayatını belirleyen meselelerde söz sahibi olma iddiasıdır. Bu iddianın gücü, yalnızca temsil edilmeyenlerin temsil edilmesinden değil, temsil talebini konut, sağlık, ücret, ulaşım ve hayat pahalılığı gibi ortak sorunlarla buluşturmasından geliyor.

Fakat seçimde kurulan koalisyon, yönetimde de kendiliğinden ayakta kalmaz. Kampanyada farklı grupları bir araya getiren adalet, eşitlik ve değişim dili; bütçe kısıtları, bürokratik direnç, sermaye baskısı ve parti içi hesaplarla karşılaşınca daralabilir.

Bu sınav yalnızca Mamdani ve el-Seyyid'e ait değil. Onların etrafında oluşan toplumsal desteğin örgütlü, sürekli ve talepkâr kalıp kalamayacağı da belirleyici olacak. Seçim dönemlerinde kurulan ittifaklar, sandık kapandıktan sonra da birbirini dinleyebilmeli; farklı toplulukların taleplerini ortak bir siyasi program içinde tutabilmeli. Aksi hâlde temsil, birkaç sembolik başarıya indirgenir ve değişim talebi kurumların dili içinde etkisizleşir.

YÜKSELEN SAĞIN TRAJİK DÜŞÜŞÜNÜ NASIL ANLAMAK LAZIM

Öte yandan ABD'deki son seçim tablosunu, son yıllarda dünyaya hâkim olduğu düşünülen "yükselen sağ" anlatısının sosyolojik sınırlarını göstermek açısından çok önemli buluyorum. Sağ popülizm, yalnızca belirli liderlerin başarısıyla yükselmedi. Ekonomik güvencesizlik, hızlı toplumsal değişim, statü kaybı korkusu ve yerleşik siyaset kurumlarına duyulan güvensizlik, bu yükselişin zeminini oluşturdu. Göçmenleri, azınlıkları ve dış düşmanları hedef gösteren siyaset, karmaşık sorunlara kolay açıklamalar sundu; ulusal gurur ve yeniden büyük olma vaadiyle farklı kesimleri bir araya getirdi.