Azerbaycan'da okullardaki başörtüsü yasağı gösteriyor ki tesettür konusu mü'minlerin gündeminden hiç düşmeyecek. Bu vesileyle Bediüzzaman Said Nursî'nin Tesettür Risalesi isimli eserini kısaca tahlil edelim.

Bediüzzaman Said Nursî, Kur'ân'ın tesettür ayetini (Ahzab Suresi: 59.) kadın fıtratı üzerinden yorumladığı bu eserinde, semavî emre muhalefet edip "tesettür kadınları esaret altına alıyor" diyen sefih medeniyeti ve düşünürlerini muhatap alır.

Tesettür emr-i İlâhîdir. İnanan kadınlar her şeyden önce Allah'ın emri olduğu için örtünürler, hikmetleri için değil. Bununla birlikte tesettürün hikmetleri vardır ve bu emir kadın fıtratına uygundur. Sefih medeniyetin "tesettür kadınları esaret altına alıyor" söylemleri içinde bu hikmetleri gündeme getirmek önemlidir.

Eserde bu yapılır. Bediüzzaman Said Nursî, tesettürün kadın için hürriyet ve yaratılışına uygun bir İlâhî emir olduğunu dört hikmet üzerine bina eder ve bu çerçeveden tesettür hikmetlerini açıklar.

Eserde; kadının ruhî ve bedenî özellikleri, toplum ve aile yaşantısındaki konumu, eşiyle ve çocuklarıyla olan iletişimi, erkeğin ruhî ve bedeni özellikleri, yaşanılan coğrafyanın insan üzerindeki etkileri gibi farklı noktalardan tesettür emri ve fıtrî esasları anlatılır.

Bu yaklaşım, Kur'ân'ın tesettür emrini yorumlayan benzer eserlerden çok farklı ve diğerlerine göre son derece orijinaldir. Zira diğer tefsirlerde daha çok mü'min kadınların tesettürü dinî bir zorunluluk olarak yaşamaları gerektiği vurgulanır ve bu yönüyle ayet ve hadislerden açıklamalar yapılarak toplum hayatı yönlendirilir. Tesettür emrine itirazın olmadığı dönemler için bu açıklamalar yeterli kabul edilebilir. Ancak asrımızda "çağdaşlık" adına Kur'ân'ın tesettür emri reddedilmekte; bu da farklı bir açıdan ayetlerin yorumunu gerektirmektedir.

Tesettür Risalesi'nin kadının fıtratı esas alınarak yazılmasının sırlarından biri bu olsa gerektir.

Ne zaman yazıldı

Bediüzzaman Said Nursî, Tesettür Risalesi'nin özünü oluşturan temel düsturları, Osmanlı'nın çalkantılı dönemleri olan 1910'lu yıllarda, Darü'l-Hikmeti'l-İslâmiye'de iken kaleme alır ve Lemaat isimli eserinde yer verir. Bu dönem materyalist akımların Osmanlı aydınları üzerinde etkili olduğu bir dönemdir.

Tesettür Risalesi son halini 1934'te alır ve Isparta'da Türkçe olarak telif edilir. Tesettür Risalesi'ndeki fikirlerin yeni bir anlayışla kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nde gerçekleştirilen inkılâplara ve yeniden oluşturulan kanunlara ters düşmesi nedeniyle, eserin bu dönemde setredildiği görülür.1