Büyükbaşta bir tuhaflık var

Ülkemizde hayvan sayısı artıyor. İlk bakışta bu olumlu bir gelişme gibi görünüyor. İnsan ister istemez, "Demek ki hayvancılıkta işler yoluna girmeye başladı" diye düşünüyor. Ama acele etmeyelim. ünkü rakamların tamamına baktığımızda bu ilk izlenimi desteklemeyen bir tabloyla karşılaşıyoruz.

Son yıllarda hızlanan canlı hayvan ithalatı, hayvan varlığındaki artışın önemli nedenlerinden biri gibi görünüyor. Ancak aynı dönemde kırmızı et üretimi azalıyor, süt üretimi geriliyor ve üretici üretmekte giderek daha fazla zorlandığını söylüyor. Başka bir ifadeyle, hayvan sayısı artıyor ama üretim aynı ölçüde artmıyor.

Hatta bazı temel göstergelerde gerileme yaşanıyor.

İşte tam da bu noktada durup şu soruyu sormamız gerekiyor: Et ve süt üretimi azalırken hayvan sayısı nasıl artabiliyor Daha da önemlisi, bu tablo bize Türkiye hayvancılığı hakkında ne söylüyor

Önce TÜİK'in Mayıs 2026'da açıkladığı ve 2025 yılını kapsayan resmi verilere bakalım.

İlk dikkat çeken nokta şu: Büyükbaş hayvan varlığı bir önceki yıla göre yüzde 4.3, küçükbaş hayvan varlığı ise yüzde 5.4 artmış durumda.

Şimdi ikinci tabloya bakalım.

Tam da bu dönemde kırmızı et üretimi yüzde 10.5, çiğ süt üretimi ise yüzde 4.9 geriliyor.

İşte durup düşünmemiz gereken nokta tam da burası.

Normal şartlarda hayvan varlığındaki artışın üretime de yansımasını beklersiniz. Oysa biz tam tersini görüyoruz. Hayvan sayısı artıyor, et üretimi düşüyor ve süt üretimi azalıyor.

Üretici maliyet baskısı altında. Tüketici eti hâlâ çok pahalıya alıyor. İthalat ise tüm hızıyla devam ediyor.

O zaman şu soruyu sormak gerekiyor: Bu politika gerçekten kimin sorununu çözüyor

Ya da çözüyor mu

ünkü bir ülkede hem üretici kazanamıyor hem tüketici pahalı et yiyorsa ortada başarılı bir hayvancılık politikası olduğunu söylemek akıldışı bir yaklaşım olur.

Tüm ürünlerde olduğu gibi hayvancılıkta da ithalatın kendisi kötü bir politika olmayabilir. Hatta bazı dönemlerde kaçınılmaz olabilir. Bir ekonomist olarak buna itiraz etmem.

Ancak ithalatın piyasada geçici arz açığını kapatmak, fiyatlarda aşırı dalgalanmayı önlemek ve tüketiciyi korumak gibi belirli amaçları vardır.

Yani ithalat, üretimin bir alternatifi değil, üretim yeniden güçleninceye kadar piyasaya nefes aldırmak için kullanılan geçici bir araç olmalıdır.

İşte sorun tam da burada başlıyor.

Türkiye'de ithalat geçici bir istisna olmaktan çıkmış, adeta hayvancılık politikasının kalıcı bir unsuruna dönüşmüş bir görüntü çiziyor bize.

Yıllardır ithalat yapmamıza rağmen, örneğin üretici rahatlayamadı. Tüketici de ucuz ete ulaşamadı.