Halk hikmeti, hakikaten birçok açıdan hazine değerindedir. Bir köylünün eski püskü, yamalı bohçasını, kirli çıkınını andıran hurafe bohçası içinde gelecek kuşakların işine yarayacak nice kıymetli tecrübeler, bilgiler, hikmetler saklıdır. Bir araştırmacı akademisyenin görür görmez elinin tersiyle iteceği, düşeyazmış ama altında hazine saklı bir viraneyi andıran bu pejmürde kılıklı hikayelerden birini büyüklerimden dinlemiştim: Bir ara Hz. Musa, yaz sıcağında ayağında kar ayakkabısı ile dolaşmaya başlamış. İnsanlar, bu ne hal ya Musa, yaz günü kar ayakkabısı mı giyilirmiş demişler. Hz. Musa, gökte gördüğüm kar bulutlarını görseydiniz, siz de benim gibi kar ayakkabısı giyerek dolaşırdınız. Çünkü o kar bir gün mutlaka yağacak" cevabını vermiş. Halk, geleceği muhakkak olayları böyle ifade eder, akademik jüri süzgecinden geçirmeden.

Bölgemizin, hatta dünyanın ufuklarına bakanlar, bulutların kar toplar gibi savaş yüklendiklerini görebilirler. En azından iyice sıklaşmaya başlayan gök gürültüsü çok şey anlatıyor. Varlık yasasını, sosyolojinin tarihsel süreçlerdeki tavır alışlarını gözlemleyenler, Kur'an'ın üzerinde durduğu hakikatleri inceleyenler savaşın bir kaçınılmazlık olarak kapımıza dayandığını tahmin edebilirler.

Pazar günkü yazıda kulakları sağır eden bu savaş tamtamları arasında ülkemizin iç bütünlüğünün sağlanmasının önemine dikkat çekmiştim. Birinci dünya savaşına giden süreçte, yaşadığımız sosyal, siyasal, ideolojik çekişmeler yüzünden koca bir imparatorluğu kaybettiğimizi ve hala bu travmayı atlatamadığımızı bildiğim için sosyal barışın önemini vurgulamıştım. Karşılıklı vefa ile kenetlenmemiz gerektiğini anlatmaya çalışmıştım. Bir sefer daha iç çekişmelerle bir savaş ortamına girersek artık bütün kesimler olarak varlığımızı, özgürlüğümüzü, kısacası her şeyimizi kaybetme riski ile karşı karşıya kalmamız kaçanılmazdır çünkü. Kur'an böyle durumlarda neler olacağını haber vermiş: "Krallar (müstevli devletler) bir ülkeye girdiler mi, oranın altını üstüne getirirler ve halkının ulularını aşağılanmış duruma düşürürler" (Neml, 34).

Nitekim Mehmed Akif de birinci cihan harbinin doludizgin yaklaştığı günlerde Arapçılık ve Türkçülük yapanları uyarmış ve böyle devam ederseniz,

Ne Araplık, ne de Türklük kalacak, aç gözünü!

Dinle Peygamber-i zişanın ilahi sözünü... demişti büyük bir feraset örneği sergileyerek.

Üzerinden bir asırdan fazla zaman geçtikten sonra geriye dönüp baktığımızda Akif'i haklı çıkaran bir manzara ile karşı karşıya olduğumuzu anlarız. Çünkü tarihin tanık olduğu o muhteşem Araplıktan da Türklükten de eser yok şimdi.