Rekabet, haset ve kıskançlık, bir ölçüde birbirlerine benzeyen ancak aralarında fark olan kavramlardır.

Belli bir amaca, örneğin para kazanmaya veya başarıya yönelik olarak insanların yarışmaları, birbirlerini geçmeye çalışmaları "rekabet" olarak adlandırılır. 'Rekabet Etmeden Yaşamak' isimli kitapta anlatıldığı kadarıyla günlük yaşamda rekabet etmemek mümkündür, ancak zordur.* İnsanlar aileden başlayarak yaşamın her alanında, iş yerlerinde, komşuluk ilişkilerinde birbirleriyle rekabet ederler. Kardeşler birbirleriyle rekabet ederler. Diğerini geçme gayreti başlangıçta yıkıcı değildir fakat bazı durumlarda zamanla kırıcı, yıkıcı bir hal alabilir. İşyerlerinde rekabet eden bazı çalışanların iş arkadaşlarından bazı bilgileri sakladıkları görülebilir.

İşyerlerindeki rekabet bazı durumlarda bezdiriye (mobing) dönüşebilir. Araştırmalara göre bezdiri zeki, çalışkan kibar olan ve işinde yükselmeleri ihtimali bulunan kişilerin başlarına gelir. Rekabetten kaynaklanan bezdiriler ahlak dışıdır.

Rekabet sadece kişinin içinde kaldığı sürece gelişmeye yol açabilir. "Ne kendinle ne de başkasıyla yarış" öğüdü bence çok da doğru değil. Bilimde, sanatta, sporda, ticarette yıkıcı, ötekini engelleyici rekabet varsa etik değildir ancak bireyin kendi içinde yaşadığı rekabet, hırs, yıkıcı olmadıkça yararlı sayılabilir. Bazı mankenlerin pistte birbirlerine omuz atmaları veya koşu pistinde rakibe çarpmak hoş değildir. Bir koşucu rakibine çelme takmak yerine final noktasında başını ileri uzatırsa işlevsel ve ahlaklı davranmış olur.

Dedemin köyünde akrabamız Zeynep teyze vardı, babam ona cevizli kadayıf yapmayı öğretmişti. O da yapmış, çok beğenmişler. Bir süre sonra kızı kadayıfın tarifini istemiş, vermemiş, "Sen kadayıfı gönder, ben yapar tepsiyle sana gönderirim" demiş. Kanımca aile içi rekabete güzel bir örnek. Günlerde toplanan kadın misafirler bazen ev sahibinden beğendikleri bir yemeğin tarifini isterler. Ev sahibi de bazen bilerek tarifi eksik verir. Bu da rekabete bir başka örnektir.

Siyasi partilerin birbirleriyle rekabet etmeleri doğaldır. Ancak rekabette her yol doğru değildir. Yani amaç her zaman aracı meşru kılmaz. Sayın Cindoruk "Partimiz yeni kurulduğunda köyleri dolaşır İsmet Paşa askerlik yapmamıştır, asker kaçağıdır" derdik, bize inanırlardı demişti. Benzeri şekilde bir ülkede güçlü bir partinin diğerini her türlü yola baş vurarak engellemeye çalışması da yıkıcı rekabet sayılır, etik değildir.

Haset, bir başkasının sahip olduğu arabayı, evi veya başarıyı çekememek, o kişinin bunu kaybetmesini istemek demektir. Haset etmek gıpta etmekten farklıdır, gıpta eden kişi karşıdakinin elindeki şeyin kendisinde de olmasını ister. Hasette ise bir tür saldırganlık vardır. Nesne İlişkileri Okulu'nun kurucusu olan Melanie Klein'e göre kişinin ilk nesne ilişkisi bebekliğindeki anne memesiyle ve anneyle başlar.** Bebek bu nesneye tek başına sahip olmak ister ve çevredeki her şeyi dışlar. Bu durum hasetin başlangıcıdır. Haset bebeklikte doğaldır ancak ileri yaşlarda başka bir kişinin elindekini kaybetmesini istemek doğal değildir.