Yine bir 30 Ağustos'a ulaştık. Bence 30 Ağustos Başkomutanlık Meydan Muharebesi Türk tarihinin en önemli, en büyük zaferidir. Tarihteki savaşları iki ana gruba ayırabiliriz. Birincisi liderlerin sınırlarını genişletmek, güçlerini artırmak için yaptıkları savaşlardır. Avrasya'da büyük Türk İmparatorluklarının, Roma'nın, Osmanlı'nın, Napolyon'un, İngiltere'nin, Hitler'in genişleme hareketleri, Avrupalıların Yeni Dünya'da yaptıkları soykırımlar bu gruba girer. İkinci grup savaşlar ise yok edilmek istenen ülkelerin hayatta kalabilmek için yaptıkları öz savunma (nefsi müdafaa) savaşlarıdır. Mustafa Kemal'in liderliğinde yapılan Kurtuluş Savaşı veya Ömer Muhtar liderliğinde Libyalıların yaptıkları savaş ise ikinci gruba girer.

Selçuklular, Malazgirt Savaşı'nı kaybetselerdi birkaç yıl sonra tekrar gelip Anadolu'ya girerlerdi, yine yerleşirlerdi. Mohaç'ı kaybetseydik bir süre sonra benzeri bir Mohaç'ı kazanabilirdik. Ancak eğer Kurtuluş Savaşı'nı kaybetseydik büyük bir ihtimalle bu savaşın rövanşı olmayacaktı.

Saldırı savaşları başka ülkelerin topraklarına ve mallarına çökme anlamı taşır. Öz savunma savaşları ise bir toplumun toprağını, malını, canını koruması demektir. Kurtuluş Savaşı'mızın, "Ya istiklal ya ölüm" sloganı Shakespeare'in, "Olmak veya Olmamak" deyişine eş değerdi. Bu savaşı kazanan milletimiz, Mustafa Kemal'in önderliğinde "olmayı", daha da ötesi "çağdaş olmayı" başarmıştır.

Rivayete göre Yunan Savunma hatlarını gezen bir İngiliz generali, "Türkler eğer bu hattı altı aydı aşabilirlerse altı günde aştıklarını iddia edebilirler" demişti. Türkler o hattı altı saat içinde aştılar. 26 Ağustos sabahından itibaren işgal kuvvetleri bütün hatlarda yenilmeye başlamışlardı. Bu durum karşısında kuvvetlerini bir araya getirmeye çalışıyorlardı. Mustafa Kemal ise düşman kuvvetlerinin kimisini Batı'ya, kimisini Kuzey'e, kimisini Kuzey Doğu'ya, kimisini de Güney'e sürerek Dumlupınar'da bir araya toplamak istiyordu.

29 Ağustos günü işgal kuvvetleri büyük ölçüde Dumlupınar'a doğru sürülmüştü. O günün gecesi Mustafa Kemal sıtma nöbeti geçiriyordu, sahra çadırında sedirde yatıyordu. Gece boyunca birliklerden düşmanı belli yönlere sürerek ulaştıkları noktalar hakkında bilgiler geliyordu. Başkomutan sedirden kalkmadan her telgraf sonrasında uzanıp her bir birliğin ulaştığı son noktayı haritada işaretliyordu. Gece yarısına doğru son telgraf geldiğinde battaniyeyi atıp sedirden fırladı, "Sardık!" diye bağırdı. Düşman kuvvetleri Dumlupınar'da sarılmışlardı. Bugünkü haberleşme sistemi olmadığı için gerek düşman birliklerinin gerekse Türk Ordusu'nun bu durumdan haberi yoktu. Kalktı, giyindi Fevzi ve İsmet Paşa'yla bir araya geldi. 30 Ağustos'ta imha savaşı başlayacaktı.

30 Ağustos sabahı Yunan kuvvetleri çepeçevre sarıldıklarını gördüler. ember içine alınmışlardı. emberin sadece İzmir yönünde küçük bir bölümü açıktı, oradan kaçabilirlerdi. emberin bir kenarının açık bırakılmasının iki nedeni vardı. Birincisi tam bir çembere alınan düşman, bütün gücüyle savaşırdı, Türk Ordusu yine kazanırdı ancak çok zayiat verirdi. İkinci neden ise başkumandanın tüm düşman kuvvetlerini öldürmek istememesiydi. (Benzeri taktiği Bandırma'yı ve Erdek'i kurtarırken Halit Paşa da uygulayacaktı.)