İstanbul Hava Limanı'nda ILS geçiş noktasında uçakların geliş hızı yüksek. Bu yüzden hızlı inişte flap koyma meselesi ortaya çıkıyor. Piste hızla yaklaşan uçaklar zaman zaman hiç sebep yokken 'pass geçmek' zorunda kalıyor. Bu durum hem maliyetleri artırıyor hem de yolcuların huzurunu kaçırıyor.

Daha önce de yazdım. Ama gözler önünde yaşanılan zorlama bir durum var. Uçakların İstanbul Havalimanı'nda ILS'den (Instrument Landing System- Aletli iniş ya da yaklaşma sistemi) geçiş süretleri hâlâ 200 Knot'un üzerinde. Bu hızla geçildiğinde piste yaklaştıkça süratin düşürülmesinde risk artıyor.

* Üstelik bu risk, kış döneminde arka rüzgârlar artığından daha da yüksek. Yani uçakları arkadan iterek hızlarını artıran arka rüzgârlar yüzünden piste inişler çok hızlı oluyor. Normalde ILS noktasını geçiş hızı 160 Knot'larda olsa, sistem daha düzgün yönetilecek. Ancak inatla bu konuda bir uygulama yapılmıyor.

* 200 Knot ile ILS noktasını geçen uçak, arka rüzgârlarla da sürüklenmesi artınca piste ya sert iniyor ya da frenleme rahatsız edici ölçüde zorlamaya yol açıyor. Bu arada özellikle yeni başlamış 'first officer' yani ikinci pilotların bazılarının pisti pas geçtikleri görülüyor. Tekrar havalanan uçak, yine yakıt harcayarak dönüp yeniden inişi deniyor.

PİLOTLAR STRESE GİRİYOR

* İstanbul Havalimanı'nda, üç uçağın aynı zamanda iniş-kalkış yapması için DHMİ (Devlet Hava Meydanları İşletmesi) ve İstanbul Havalimanı Hava Trafik Baş Müdürlüğü yönetimi tarafından yayımlanan yeni prosedür 17 Nisan 2025 tarihinden bu yana devrede. Özellikle ILS Approach (aletli iniş için yaklaşma) aşamasında belirlenen süratlerin çok yüksek ve uygulanabilirliğinin zor olduğu, pilotları strese soktuğu, uçuş emniyetini negatif yönde etkilediği yönündeki iddialar gündemde.

* İstanbul Havalimanı'nda DHMİ sorumluluğunda olan ILS yaklaşmalarında, zaman zaman ILS cihazında kalibrasyon sıkıntıları gözlendiği de pilotlar tarafından sık dile getiriliyor.

İSTENMEYEN HIZ ARTIŞI VAR

* Normal şartlarda standart bir ILS yaklaşmasında uçak, ILS konisine girdiğinde dakikada 700 ila 1000 FPM (feet per minute) arasında bir oranla alçalmaya otomatik olarak başlar. Fakat İstanbul Havalimanı'nda ILS'lerde zaman zaman kalibrasyon arızasından dolayı uçakların alçalış oranı dakikada 1500-1700 FPM'e kadar kontrolsüz bir şekilde artmakta. Bu durum da uçaklarda istenmeyen sürat artışına sebep oluyor. Pilotlar ve hava trafik kontrolörleri (ATC-Air Traffic Control) zor durumda kalıyor. Üstüne üstlük ILS'nin alçalma konisine olması gereken 160 KT'lik sürat yerine 205 KT (380 km/saat) gibi yüksek bir hızla ile girme zorunluluğu getirilmesi, uçakların kontrolsüz sürat artışına sebep oluyor ve uçuşun en kritik safhası olan inişte stabil olmayan yaklaşmalara sebebiyet veriliyor.