Pilotların kasıtlı olarak düşürdükleri uçaklarda çok sayıda insan hayatını kaybetti. Genellikle çok iyi sağlık kontrollerinden geçen pilotlar, atlanılan psikolojik hastalıklar nedeniyle kokpitte uçaklarını faciaya götürdüler. Bu olayların sayısının çok az olmasına rağmen yine de dikkatle incelenmesi gerekiyor. Artık kimse yolcu uçaklarını tek bir pilotun yönetebileceğini iddia etmesin, bunda ısrarın mantığı yok.

HAVAYOLU pilotları ciddi sağlık kontrollerinden geçerler. Bu kontrol her yıl ya da altı ayda bir tekrarlanır. Pilotların alkol ve uyuşturucu kullanımları ile ilgili olarak da neredeyse birçok uçuş öncesi ya da sonrası kontrol yapılır. Yine de psikolojik sorunları belirlemek çok da kolay olmadığı için havacılık tarihine geçen ciddi ölümlü sonuçlarla karşılaşılıyor.

İşte son yılların üç önemli olayı...

KOKPİTTE BALTALI SALDIRI

Tarih 30 Eylül 2026: Flydubai'ye ait FZ1073 sefer sayılı Dubai'den kalkan Boeing 737MAX 8 serisi uçak, Tel Aviv seferi yapıyordu. Ürdün hava sahası üzerinde seyrettiği sırada önce genel acil durumunu belirten "7700" kodunu, ardından kısa süre içinde uçak kaçırılmasını anlatan "7500" kodunu gönderdi.

Sinyallerin ardından İsrail Hava Kuvvetleri'ne ait savaş uçakları, yolcu uçağına doğru havalandı. Ürdün semalarında bir süre tur atan ve içerisinde yaklaşık 100'ü aşkın İsrail vatandaşı 174 yolcu bulunan uçak, daha sonra Suudi Arabistan'a yönlendirildi. Pilotlardan birinin kavga sırasında bilincini kaybettiği, bu esnada yanlışlıkla acil durum kodu gönderildiği iddiası basına yansıdı.

Uçuş verilerine göre uçak, olay sırasında 30 saniyeden kısa sürede yaklaşık 14 bin feet (4 bin 666 metre) irtifa kaybetti. Umman vatandaşı yardımcı pilot Haman al-Hammami, kaptan pilota kokpitteki acil durum baltası ile saldırdıktan ve yaraladıktan sonra uçağı düşürmeye çalıştı. Uçakta bulunan yolcu ve mürettebatın müdahalesi olası bir faciayı önledi.

174 KİŞİ KURTULDU

Uçaktaki görüntülerde yaralı pilotun kabin zemininde kanlar içinde yattığı, bir yolcunun da başından yaralandığı görüldü. Hindistan vatandaşı olduğu açıklanan kaptan pilot Smit Machchhar, ağır yaralı olmasına rağmen kokpit kapısının kilidini açmayı sağlayan butona basmayı başarmıştı. Bunun üzerine yolcular ve kabin ekibi kokpite girerek saldırgan yardımcı pilotu etkisiz hale getirdi. Kaptanın zamanında kapıyı açması büyük bir faciayı önledi. Uçakta yolcu olarak bulunan ikinci bir Flydubai pilot ekibi, kontrolü devraldı ve uçağı Suudi Arabistan'ın Tabuk Havalimanı'na sorunsuz indirdi. Uçağın hızla irtifa kaybı yani derin dalışı sırasında yapısal bozulma ile birlikte kuyruk dikmesinden bir parça kopmuştu.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, kaptanın 174 kişinin hayatını kurtardığını söyledi. Machchhar'ın Tabuk'taki bir hastanede tedavi altında olduğu ve durumunun stabil olduğu açıklandı. Olaya bir terör saldırısı olarak bakıldı. BAE Başsavcısı Hamad Saif el-Şemsi, saldırının koşullarının, nedenlerinin, önceden planlanıp planlanmadığının ve herhangi bir terör faaliyetiyle bağlantısının araştırılması talimatını verdi. Reuters'a konuşan ve adı açıklanmayan İsrailli bir yetkili, saldırganın Umman vatandaşı olduğunu söyledi. Al-Hammami daha önce 7 yıl Oman Havayolları'nda uçmuştu.

Trump da yaptığı açıklamada Boeing 737 MAX'ın güvenilirliğini övdükten sonra uçağı yere çakılmaktan tesisatçı Yaniv Hayun adlı kişinin kurtardığını söyledi. Soru işaretleri ile dolu olayla ilgili soruşturma derinleştiriliyor. Ruh hastası ikinci pilotun uçağı neden düşürmeye çalıştığı tam olarak ortaya çıkmadı.

144 HAYAT SON BULDU

Tarih: 24 Mart 2015: Germanwings 9525 sefer sayılı uçak, İspanya Barselona'dan kalkmış, Almanya'nın Düsseldorf kentine gidiyordu. Airbus A 320-211 modeli D-AIPX tescilli uçak seyir yüksekliğine ulaştığında tuvalete giden kaptan, kokpitin dışında iken first officer yani ikinci pilot 27 yaşındaki Andreas Lubitz kokpit kapısını içeriden kilitledi ve 38 bin fitten kontrollü bir alçalmaya başladı. Durumu fark eden dışarıdaki kaptan pilot kapıya vurdu, hatta kırmaya çalıştı ama kapı açılamadı.

Hava trafik kontrolörü, uçağın alçalmasının ve telsiz bağlantısının kesilmesinin ardından uçağın tehlikede olduğunu bildirdi. Fransız hava trafik kontrolörünün, uçağa tahsis edilen radyo frekansından ulaşma girişimleri yanıtsız kaldı ve uçağı durdurmak için bir Fransız askeri jeti havalandırıldı. Radar teması 10.40 CET'de kesildi; o sırada uçak 6.175 feet'e inmişti. İnişine devam ederek Fransa'da Prads-Haute-Bleone beldesindeki bir dağ yamacına çarptı. Pilotlar ve kabin ekipleri dahil 144 kişi hayatını kaybetti.

İNTİHARA EĞİLİMLİYDİ

Trajik felaketin ardından, müfettişler Lubitz'in karanlık bir yönünü ortaya çıkardı. Lubitz, Frankfurt kenti yakınlarındaki Montabaur da iki ebeveyniyle birlikte yaşıyordu. Annesi kilise orgcusuydu, babası ise bankacılık sektöründe çalışıyordu. Lubitz, 14 yaşında planör eğitimi almıştı. Ayrıca iyi bir koşucuydu. Liseden sonra Bremen kentinde Lufthansa'ya stajyer olarak kabul edildi. Kaza sonrasında hazırlanan nihai rapora göre Lubitz, 2011 yılında sağlık sorunları nedeniyle koşulara ara vermişti. Bu sürede ciddi bir depresyon geçirmiş, intiharı düşümüş ve bir buçuk yıl boyunca tedavi görmüştü. Doktoru, düzenli özel bir sağlık kontrolünden geçmesi gerektiğini tavsiye etti ve bu durum havacılık otoritesi dosyasına ve pilot lisansına not olarak eklendi. Lubitz, 2013 yılında Germanwings'e katıldı ve başlangıçta kabin görevlisi, sonra da 2. pilot olarak çalıştı. Lufthansa'nın açıklamasına göre Lubitz, ölümcül kaza öncesinde toplam 630 saat uçuş yapmıştı. 2020'de Lubitz'in psikolojik değerlendirmesi sonucunda intihar eğilimleri nedeniyle çalışmaya uygun olmadığına karar verildi ancak bu durumu ne yazık ki Lufthansa'ya bildirmedi. Sonuçta feci bir intihar kazası ile 144 hayat son buldu. Lubitz artık bir seri katil olarak kayıtlara geçti.