Ukrayna-Rusya arasında bitmeyen çatışmalar yüzünden uçuş mesafeleri çok uzadı. Yoğun dron saldırıları, insansız hava araçları büyük bir coğrafyada cirit atıyor ve havayolu yolculuğunu tehlikeye sokuyor. Uzayan yollar maliyetleri de birkaç kat artırdı. Özellikle Türkiye'den Rusya, Moskova ya da Kazan'a yapılan uçuşlar her hatta yaklaşık bir buçuk bazen iki saat uzadı. Bu da tek kelime ile oluk oluk yakıt harcanmasına neden oluyor.

BİTTİ, bitiyor deniliyor, anlaşma yakın deniliyor ama bunlar hiç olmuyor. Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmalar zaman zaman yavaşlasa da hiç durmuyor. Hele şu yoğun dron saldırıları, insansız hava araçları ya da silahlı insansız hava araçları ciddi büyük bir coğrafya da cirit atıyor. Bu durum havayolu yolculuğunu tehlikeye sokuyor.

Zaman zaman Moskova'ya uçan uçaklarımız zorunlu olarak başka havalimanlarına divert ediyor ya da geri dönüyor. Bu uçuşların sayısı binleri buluyor. Yolcular bu huzursuz uçuşlarda hem maddi hem de manevi kayıplar yaşıyor. Pilotlar, bütün modern sistemlere rağmen dronların TCAS sisteminin alarmize edici uyarısı yaratmayan geçişleri nedeniyle dikkatli ve çok yorucu uçuşlar yapıyorlar. THY, İstanbul ya da başka kentlerimizden Moskova'da ağırlıklı olarak Vnukova Havalimanı'na uçuyor. Ayrıca bizden Domodedavo ve Sheremetyevo havalimanlarına da uçuşlar var. Bazen haftalık Türkiye-Rusya uçuşlarının sayısının 400'ü geçtiği oluyor. Dron saldırıları olduğunda bu uçakların çoğu St. Petersburg, Minsk ve şimdi de Vilnius'a divert ediyorlar. Çoğu zaman ekiplerin mesaileri de doluyor. Maliyetler katlanıyor.

BİLET FİYATINI YÜKSELTİYOR

İstanbul'dan normalde iki buçuk saat sürecek ama dört buçuk saati bulan Moskova uçuşu bakın nasıl yapılıyor: Uçaklarımızın rotası Bulgaristan, Romanya, Macaristan, Slovenya, Polonya, Belarus ve Moskova şeklinde. Dönüşte yine aynı rotayı izliyor. Kazan uçuşları ise gidişte Ermenistan, Gürcistan ve Azerbaycan üzerinden yapılıyor. Dönüşler ise yine Belerus'dan başlayarak Polonya, Slovenya, Macaristan, Romanya, Bulgaristan üzerinden gerçekleşiyor. Harcanan yakıt dışında çok sayıda ülke için üst geçiş paraları veriliyor. Yolcular bu uçuşlar için çok yüksek bilet ücreti ödüyorlar. Evet, İran hava sahası açıldı ama İran'a uçuş yok. Riyad, Damman gibi noktalarda da sorun var. Sonuçta çevremizde olanların en büyük maliyeti bize. O küçük dronlar insansız hava araçları, silahlı hava araçları uçaklarımızın yakıtını emiyor. Brent petrolün çok yükseldiği bu günlerde verilen zarar havayolu işletmelerimizi zorluyor.

AIRBUS HİDROJENİNPEŞİNİ BIRAKMADI

Airbus uzun yıllardır çevreyi, özellikle de havayı hiç kirletmeyecek bir uçağın peşinde. Elektrikli uçak gibi zor çıkış yollarını da denediler ama hâlâ batarya teknolojisi buna çok el vermiyor.

En yakın ve akıllı çözüm olarak hidrojen görünüyor. Depolaması biraz zor, uçaklara konulacak hidrojen tanklarının çok özel imal edilmesi gibi zorlu ama yapılabilen sistemler üzerinde çalışmalar yoğunlaşıyor.

Şimdilerde Airbus, yaklaşık 80 yolcu kapasiteli, hidrojenle çalışan bir yolcu uçağı geliştirme olasılığını değerlendiriyor. Airbus Ticari Uçaklar CEO'su Lars Wagner, 14 Ekim'de Toulouse'da gerçekleştirdiği toplantıda, ilk nesil uçağın yaklaşık 1.000 deniz mili, yani bin 852 kilometre menzile sahip olmasının öngörüldüğünü açıkladı. 80 yolcu gibi kısıtlı ve küçük bir model üzerinde çalışılmasının ileride daha büyük modüller için daha sağlam adım atılmasını sağlayacağı da vurgulanıyor. Wagner, 80 koltuklu bir tasarımın, hidrojenin uçakta depolanması için gereken hacim ve fiziksel sınırlamalar dikkate alınarak değerlendirildiğini belirtti. Bu kapasiteyle ilk nesil uçağın ekonomik açıdan uygulanabilir olmasının hedeflendiğini söyleyen Wagner, ilerleyen aşamalarda yolcu kapasitesinin artırılabileceğini açıkladı.