Diplomasi trafiği ve Türkiye'nin artan rolü

Geçtiğimiz hafta gerçekleştirilen Antalya Diplomasi Forumu sonrasında yazdığım yazıda, Türkiye'nin artan diplomatik temaslarının yansımalarını analiz etmiştim. Rakamlarla çok açık biçimde görüldüğü üzere Türkiye'nin bölgesinde ve küresel alandaki etkisi, dünya çapında genişlettiği diplomatik ağla mümkün olmaktadır. Bu nedenle dünyanın muhtelif yerlerinde inşa edilen diplomatik kanallar, çok kısa bir zaman içerisinde farklı işbirliklerine zemin hazırlamakta ve Türkiye'nin etki alanının genişlemesine vesile olmaktadır.Türkiye'nin hem bölgesel hem de küresel birtakım sorun alanlarına arabulucu ya da farklı statülerle dahil olması, sorunun çözümü anlamında önemli. Son dönemde dünya siyasetinin yaşadığı tıkanıklar da düşünüldüğünde, bu rolün ne denli değerli olduğu anlaşılmaktadır. Bir yanda ABD'de Trump ve Biden arasında salınan ABD seçmeni diğer yanda Avrupa'da Merkel sonrası lider krizi yaşayan Avrupa'nın politik açıdan sıkışmışlıkları. Avrupa'da son dönemde artan yabancı karşıtlığına paralel olarak ABD'de de en önemli sorun alanlarından birisi olarak gösterilen sığınmacılar meselesi politikanın en netameli alanlarından birisi. Öyle ki önseçimler sürecinde sığınmacılar konusunu gündeminde tutan Trump'ın en önemli seçim vaatlerinden birisi de bu konu. Rusya-Ukrayna SavaşıDünya siyasetinin yaşadığı bu tıkanıkların son dönemdeki en önemli yansımalarından birisi de Rusya-Ukrayna Savaşı. 2022 Şubatında başlayan ve bugüne değin süregelen bu savaşın bölgede ciddi kırılmalara işaret ettiği açık. Kafkasya'nın dünyadaki yeni güç denklemindeki rolü de düşünüldüğünde ciddi bir krize işaret eden bu durumun nasıl sonlandırılacağı önemli bir bahis. Hatırlayacak olursak Rusya Devlet Başkanı Putin, Tucker Carlson'a verdiği röportajda, savaşın sonlandırılması anlamında önemli mesafeler kat edildiği fakat İngiltere eski Başbakanı Johnson'un müdahil olmasıyla sürecin akamete uğratıldığını ifade etmişti. İstanbul'da yapılan görüşmelere atıf yapan Putin, Batılı devletlerin sürece nasıl ve ne ölçüde müdahil olduklarını da aktarmaktadır.Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski'nin planlanmayan bir Türkiye ziyareti sonrasında yeniden gündeme gelen bu konu, bölgede savaşın durdurulmasında Türkiye'nin rolüne işaret etmesi anlamında önemli. Nitekim Batı, bu süre içerisinde Rusya'yı çevreleme stratejisi gereğince çeşitli adımlar atmış ve savaşın kontrollü biçimde sürdürülmesine katkı sağlamıştır. Hem finansman hem de askeri açıdan destek verdikleri Ukrayna'nın savaşı ne kadar daha sürdürebileceği tartışmalı. Ukrayna açısından tahammül yükünün aşıldığına işaret eden birçok gösterge, bölgede barışa ne denli ihtiyaç duyulduğunun da göstergesidir. Batılı devletlerin süreç içerisinde attıkları adımların zamanla sınırlandırılması, Ukrayna açısından bir diğer işaret. Macron'un Rusya'nın Kiev'e girmesi durumunda asker göndere-ceklerini söylemesine rağmen Avrupa kamuoyunda bu açıklamanın ciddiyetine ilişkin sorular söz konusu. Aynı soruya muhatap olan Rus Dışişleri Bakanı Lavrov'un sadece kahkaha atması ise durumun "ciddiyetini" göstermektedir. Savaşların Sürdürülebilirliği ve MaliyetleriSavaşların sürdürülemez olduğunu bir süre sonra idrak edenlerin barışın yollarını araması kaçınılmaz. Nitekim uzun süreli yaşanan çatışma ve savaşların halklarda yapısal sorunları tetiklediği bir gerçek. Öyle ki yıllardır süren Suriye iç savaşı neticesinde bölgedeki halk, sağlık sorunları açısından ciddi problemlerle karşı karşıya. Örneğin kamplarda uzun yıllardır yaşayan insanlarda, kötü yaşam koşullarından