Sendikal örgütlenme
Son 10 yılda sendikalı işçi sayısı yüzde 60 arttı, ancak işçi sendikalaşma oranı hâlâ yüzde 14,45'te kalırken, memurlar yüzde 76,88'de örgütlü—bu fark neyi gösteriyor?
Yazı, Türkiye'de son 10 yılda işçi sendikalaşmasında önemli bir artış yaşandığını (1,5 milyondan 2,4 milyona) göstererek, noter şartının kaldırılması ve yasal engellerin kaldırılmasının bu başarıyı mümkün kıldığını ileri sürmektedir. Ancak yüzde 14,45'lik sendikalaşma oranı hâlâ düşükken, memurlar yüzde 76,88 oranında örgütlü—bu rakamlar gerçekten işçilerin güçlendiğini mi, yoksa sistem içindeki yapısal eşitsizliğin devam ettiğini mi gösteriyor?
Ülkemizde sendikal faaliyetler işçi, memur ve işveren sendikacılığı olarak üç alanda yürütülmektedir. İşçi sendikacılığına ilişkin veriler yılda iki defa olarak ocak ve temmuz aylarında Resmi Gazete'de tebliğ olarak yayınlanmaktadır. Bu istatistiklerde 20 işkolunda yer alan işyerlerinde çalışan ve sendikalara üye olan işçilerin sayıları yer almaktadır. Bu istatistiklere göre toplu iş sözleşmesi yapmak için ülke barajının aşılıp aşılmadığı da belirlenir.
Kamu görevlileri (memur) sendikaları ve konfederasyonları üye sayıları ise yılda bir kez olmak üzere temmuz ayında Resmi Gazete'de yayınlanır. Bu verilerde 11 hizmet kolundaki üye sayıları, konfederasyonların üye sayıları, genel yetkili sendikalar, yetkili konfederasyon ve toplam sendikalaşma oranları yer almaktadır.
Sendikalaşma hakkı, temel hak ve özgürlüklerden arasında yer alıyor. Sendikalaşma oranı bir ülkedeki demokratik seviyeyi göstermesi bakımından son derece önemli bir göstergedir. Ülkemizde son verilere göre işçilerin sendikalaşma oranı yüzde 14,45 seviyesinde, memurların sendikalaşma oranı ise yüzde 76,88 seviyesindedir. İşçilerde sendikalaşma oranı yeterli seviyede olmasa da son yıllarda sendikalı sayısında önemle artış sağlanmıştır. Memurlarda ise sendikalaşma oranı oldukça yüksek seviyededir. İşçi sendikacılığında son veri 2026 yılı Ocak ayında yayınlandı. Bu verileri inceleyerek ülkemizde işçi sendikacılığındaki mevcut durumu görebiliriz.
SON 10 YILDA SENDİKALAŞMA ARTIYOR
2026 yılı Ocak ayı istatistiklerine göre kayıtlı 16 milyon 669 bin işçinin 2 milyon 413 bini sendikalı, sendikalaşma oranı ise yüzde 14,45'tir. 2016 yılında yüzde 11,96 olan sendikalaşma oranı 2026 yılında yüzde 14,45'e yükseldi. 2016 yılında 1 milyon 514 bin olan sendikalı sayısı ise 2026 yılında 2 milyon 413 bine yükseldi. Son 10 yılda sendikalı işçi sayısı 900 bin kişi arttı. Bir başka anlatımla son 10 yılda sendikalı işçi sayısı yaklaşık yüzde 60 oranında artış gösterdi. Bu artışın gerçekleşmesinde işçi sendikalarına üye olmak için noter şartının kaldırılması, sendikal örgütlenmenin önündeki yasal bazı engellerin kaldırılması, taşeronların kadroya alınması ve benzeri nedenlerin etkisi olduğunu söyleyebiliriz.

20