Denemeleşen hikâyeler hikâyeleşen denemeler

Taner Ay
Bugün
2

Hikmet Temel Akarsu bu yıl Metinlerarası Kitap'tan 'Duygusal Kentler' dizisine başladı. Geçenlerde dizinin üçüncü kitabı 'Siesta Kumsalları' çıktı. Hikmet'in metinleri 'denemeleşen hikâyeler' mi yoksa 'hikâyeleşen denemeler' mi, bir türlü karar veremiyorum. Onun bu türünü Mehmet Güreli de seviyor, yazdığı türe bir isim koyamasam da keyifle okuyorum. Hikmet Temel '80 sonrasının bataklığından boğulmadan çıkan birkaç doğrunun arasındadır. İnandığı ve sevdiği dünyayı yaşamaktaki inadına ise hep hayranlık duydum.
eçen hafta Enis Batur'dan bahsetmiştim. Bizim entelektüellerimizden değil, münevverânımızdandır demiştim. Üstâdımızın, yok saymalara, arkasından sallamalara, çelmelere ve yalnızlarda bırakılmalara aldırmadan '72'den beri yaşamını sadece okumak ve yazmak etrâfında inşâ eden belki de yegâne münevverimiz olduğu bir hakikattir. Angaje entelektüelleri asıl kızdıran Enis Batur ise, kimi zaman gönüllü sürgününde kimi zaman da ötekileştirmenin sürgününde dayatmalara karşı uslu durmayandır, hakiki okura has edebiyatın kapılarını aralayarak 'yalvaçlık' yapandır.

Unutmayın, dikteci angaje çeyrek entelektüellerin ve çarpık kapitalistleşmiş edebiyat pazarının çok satarlarının vazifesi 'cukkayı doldurmak sektörü'nün devâmlılığını sağlamaktır, şâyet yazdıklarınızda simsarlar çetesini okşayan 'sol' veya 'sağ' ucuzluklar, etnik kimlikler veya farklı cinsel tercihler yoksa, pazarın 'jansenist'i bir editörün kapısını hiç çalmayın. Bekleyin, sıra sizin yazdıklarınıza da gelecektir. Matbûâtımız dönem dönem kanını değiştirir, aklınızda kalsın. Şimdi size '80 sonrasının şöhretlerini soracağım, sahi vaktiyle Bâb-ı Âli'de ayaklı Bruno Amadio tablosu gibi dolaşan 'ağlak oğlan' nerede Kendisi nerededir bilmem ama kitaplarına artık sahhafların önlerindeki çöp kitaplar sepetlerinde rastlıyorum. Peki, sinema günlerinin kuyruklarında 'erkek düşmânlığı yapan feminist bacılarımız'a ne oldu, oysa yazdıkları peynir ekmek gibiydi, değil mi Onlardan bir ikisi mutlaka şu feminizm denen şeyin artık 12 Eylülcüler tarafından 'sol'un ve 'sağ'ın yerine ikame edilen 'oyun hamuru' olduğunu fark etmiştir. Yolda savrulanları saymaya kalksam, say say bitmez, kısacası '80'den geriye sadece 'aykırı isimler' kaldı diyeyim de, girizgâhı öyle keseyim.

'DUYGUSAL KENTLER'DEN 'SİESTA KUMSALLARI'NA

Hikmet Temel bu yıl Metinlerarası Kitap'tan 'Duygusal Kentler' dizisine başladı. Kent kelimesi Soğdca kökenli ama yine de ben şehir demeyi tercih ediyorum, böyle pek çok ayrılıklarımız var, ancak hiçbiri Hikmet Temel'in meselesini anlamama engel değil. Geçenlerde dizinin üçüncü kitabı olan 'Siesta Kumsalları' çıktı. Hikmet'in metinleri 'denemeleşen hikâyeler' mi yoksa 'hikâyeleşen denemeler' mi, bir türlü karar veremiyorum. Onun bu türünü Mehmet Güreli de seviyor, yazdığı türe bir isim koyamasam da keyifle okuyorum, daha geriye giderseniz karşınıza Enis Batur'un da Salâh Birsel'in de böyle çok metni çıkacaktır.

'Siesta Kumsalları'nın yarısını teşkil eden Yunan adaları metinlerine sonra geleceğim ama önce şu Karadağ metninden başlamak istiyorum. Yıllar önce bir hafta kadar Budva'da kalmış, bütün Karadağ'ı dolaşmıştım. Örneğin, Karadağ'dan Perast'ı unutmam mümkün değildir, çünkü görüp görebileceğiniz en güzel kasabalardan biridir. Karadağ'dan aklımda, Hikmet Temel'in gördüklerinin aksine, hep güzellikler kaldı. Altmış kilometreden fazla basamadığınız bomboş yollar, tarifede yazandan bir cent fazla almayan taksiciler, midye yanına buz gibi Niksicko bira, Eski Budva'nın kedileri, akşam üstüne doğru Hemingway Bar & Restaurant'ta iki kadeh burbon ve bir Cohiba Behlike, sıra sıra ikinci el kitapçılar, Ivo Andriç'in İngilizce baskılarını ararken Kazancakis'in Yunanca bir romanını bulmam, artık hangisini söyleyeyim, bilmiyorum. Hikmet Temel'in Karadağ'a benden sonra gittiği kesin de, ne zaman gitti, bir fikrim yok. Çünkü, bendeki Karadağ Hikmet Temel'deki Karadağ'dan çok farklı.

Hikmet Temel'in Yunan adalarını sevdiği muhakkak, oysa eşimle ben vaktiyle dokuz gün Tasos adasında kalmış, adalıların bir kısmındaki Türk düşmânlığından ise nefret etmiştim. Hatta adada üç dört kişiyle kavga etmeme ramak kalmıştı. Osmanlı asırlar boyunca Tasos'a veya Taşöz'e hâkim olmasına rağmen, adalılar ne kadar Türk izi varsa hepsini yok etmişlerdi. Ondan sonra da eşim Bahar'a bir dahakine Yunanistan'a bensiz gitmesini söylemiştim. Hikmet Temel'in denemeleştirdiği veya hikâyeleştirdiği ne kadar ada varsa, onlardan birinde gazeteci ve yazar, kedi dostu, cermakcur arkadaşımız Stratis Pothas yaşamasına rağmen, hepsini bensiz arkadaşlarıyla gezdi.